İşletme Sermayesinin Finansmanı
Örn: X A.Ş.’nin satışları cari dönemde
100.000 TL’dir. Aynı dönemde işletmenin stok
devir hızı 2, alacak devir hızı 5 ve minimum nakit
gereksinimi ise satışların %10’u kadardır.
Gelecek yıl satışların %20 oranında artacağı
tahmin edilmektedir. %20’lik satış artışının
karşılanabilmesi için dönen varlık kalemlerinin
%15
oranında
arttırılması
planlanmıştır.
İşletmenin cari dönemde net kar marjı %15 ve
kar payı ödeme oranı %45 ise, gelecek dönem
ihtiyaç duyulacak fon miktarını hesaplayınız.
Çalışma Sermayesi Finansmanının
Karlılık Oranı ve Likidite Riskine Etkisi
Örn: Dönen varlıkları: 40 TL
Duran varlıkları: 30 TL olan bir işletmenin
özsermayesi 28 TL’dir. Yıllık satışları 100 TL olan
bu işletmenin satışlar üzerinden faiz ve vergi
öncesi kar oranı %10’dur. Kurumlar vergisi %20
olarak kabul edilsin.
1. Y: KVYK:20 (%8 faiz) – UVYK:22 (%10 faiz)
2. Y: KVYK:10 (%8 faiz) – UVYK:32 (%10 faiz)
3. Y: KVYK:30 (%8 faiz) – UVYK:12 (%10 faiz)
Nakit Dönüş Süresi
N.D.S. = Faaliyet Süresi – Cari Pasifleri Ödeme Süresi
N.D.S. = (Stok Devir Süresi + Alacakların Tahsil Süresi) – Cari Pasifleri Ödeme Süresi
* Stok devir ve alacakların tahsil sürelerinin uzaması, işletmelerin daha
çok nakde ihtiyaç duymalarına sebebiyet verirken, kısa vadeli borç
ödeme sürelerinin uzaması, işletmenin nakde olan ihtiyacını
düşürecektir.
** Örneğin, bir işletmede stoklar ortalama 140, alacaklar 75 ve cari
borç 60 günde dönüyorsa; NDS: (140+75)-60= 155 gündür.
İşletmenin ortalama günlük işlemleri 2.000 TL ise, ortalama işletme
sermayesi ihtiyacı 310.000 TL olacaktır.
Slayt 2
ÖRNEK
Bir işletme satışlarını 2 ay vadeli olarak
gerçekleştirmektedir. İşletme 1.500 TL maliyetli malı
1.800 TL’ye satmaktadır ve 1.000 birimde 1.800.000 TL
satış hasılatı gerçekleştirmektedir. Müşterilere tanınan
vadenin 3 aya çıkarılması halinde satışların %15
oranında artacağı beklenmektedir. Satışların artması
işletmenin birim maliyetini 1250 TL’ye çekecektir. %4
seviyelerinde olan şüpheli alacak tutarının satışların
artması ile %6 düzeyine çıkması beklenmektedir.
İşletmenin alacaklarına yaptığı yatırımın maliyeti
satışların %5’i olduğuna göre, vade uzatılması işletme
için uygun mudur?
Slayt 3
Nakit İskontosu ile Alacak Yönetimi - 1
Örn: X firmasının yıllık kredili satışları
950.000 TL, ortalama alacak tahsil süresi 90
gündür. Firma herhangi bir nakit iskontosu
uygulamamaktadır ama finans yöneticisi, 5/10
net 60 koşullarında nakit iskontosu uygulamasına
geçmeyi düşünmektedir. Müşterilerin %60’ının
nakit iskontosundan faydalanacağı ve ortalama
alacak tahsil süresinin de 45 güne ineceği tahmin
edilmektedir. Firmanın kaynak maliyeti %12 ise
nakit iskontosu uygulanmalı mıdır?
Nakit İskontosu ile Alacak Yönetimi - 2
Örn: X A.Ş.’nin yıllık satışlarının tamamı kredili olup,
8.000 TL ve ortalama tahsilat süresi 30 gündür.
İşletmenin fırsat maliyeti %15’dir. İşletme tek bir ürün
üretmekte ve satış fiyatının %75’ini maliyetler
oluşturmaktadır. İşletme kredi şartlarını değiştirerek 1/30
net 60 koşulunu benimsemek istemektedir. Eğer bu
değişiklik yapılırsa, müşterilerin %50’sinin bu imkandan
faydalanacakları düşünülmektedir. Bu değişiklikle birlikte
ortalama alacak süresinin 30 günden 45 güne çıkacağı
düşünülmektedir. Bu değişiklik ayrıca satışları 1.000 TL
arttıracaktır. Bu artışın %6’sının tahsil edilemeyeceği
düşünülmektedir. Böyle bir değişikliğe gidildiğinde
ortalama stokların 1.000 TL’den 1.025 TL’ye çıkartılması
gerekmektedir. Plan uygulanmalı mıdır?
a- Stok Tedarik Maliyeti (Sipariş Maliyetleri)
TSM = S x G
S=T/M
TSM = ( T / M ) x G
TSM = Toplam sipariş maliyeti
G = Sipariş maliyeti
S = Sipariş sayısı
T = Dönem içinde beklenen toplam talep
M = Sipariş olarak gelen mal miktarı
Slayt 6
Örnek:
Bir işletmenin dönem içinde beklediği toplam
talep 40.000 br., her siparişin sayısı 2.000 br. ve
her siparişin giderinin 1.500 TL olması
durumunda;
TSM = ( 40.000 / 2.000 ) x 1.500 = 30.000 TL.
M
TSM = Her siparişteki birim sayısının artışı,
toplam sipariş maliyetini azaltıcı yönde etki
yapacaktır. M = 2.500 br. olması durumunda;
TSM = ( 40.000 / 2.500 ) x 1.500 = 24.000 TL
Slayt 7
Talep
Siparişteki Ürün
Adedi
Sipariş
Sayısı
Her Siparişin
Maliyeti
Toplam Sipariş
Maliyetleri
3000
3000
1
50
50
3000
1500
2
50
100
3000
1000
3
50
150
3000
500
6
50
300
3000
300
10
50
500
3000
200
15
50
750
3000
150
20
50
1000
3000
30
100
50
5000
3000
25
120
50
6000
3000
15
200
50
10000
3000
10
300
50
15000
3000
2
1500
50
75000
3000
1
3000
50
150000
Slayt 8
Toplam Sipariş Maliyeti
160000
140000
120000
100000
80000
Seri 1
60000
40000
20000
0
0
500
1000
1500
2000
2500
3000
3500
Sipariş Sayısı
Slayt 9
b- Stok Bulundurma Maliyeti
Toplam Stok Bulundurma Maliyeti;
TSBM = OB X B
OB = Stoklardaki ortalama birim sayısı
B = Birim stok bulundurma gideri
Slayt 10
Her Siparişteki Birim
Sayısı
Birim Stok Bulundurma
Gideri
Toplam Stok Bulundurma
Gideri
1000
20
20000
2000
20
40000
3000
20
60000
4000
20
80000
5000
20
100000
6000
20
120000
7000
20
140000
8000
20
160000
9000
20
180000
10000
20
200000
Slayt 11
Toplam Stok Bulundurma Maliyeti
250000
200000
150000
Seri 1
100000
50000
0
0
2000
4000
6000
8000
10000
12000
Stoklardaki Ortalama Birim Sayısı
Slayt 12
c- Stok Bulundurmama Maliyeti
Yeterli miktarda mamul stoğu bulundurmayan
işletmeler, müşteri isteklerini karşılamakta zorluk
çekebilirler. İsteklerinin karşılanmasını isteyen
müşteriler, rakip firmaları tercih edebilir. Buda
müşteri kaybına sebebiyet vermektedir.
Belirli bir anda ölçülmesi çok güç olan bu
maliyet, uzun vadede satış trendi veya pazar
payının değişimi incelenerek bir noktaya kadar
tespit edilebilir.
Slayt 13
ÖRNEK-2
X işletmesi gelecek bir iki ay içinde yıllık
satışlarının iki katına çıkacağını tahmin
etmektedir. Bugün satışlar 50.000 birim ve bir
birim malın maliyeti 5 TL’dir. Sipariş verme
giderleri her sipariş için 11,25 TL olarak
kalacaktır. Fakat stok bulundurma giderlerinin
%15’den %20’ye çıkması beklenmektedir.
Gerekli stok maliyet işlemlerini gerçekleştiriniz.
Slayt 14
ÖRNEK-3
İşletmenin gelecek dönemde ihtiyaç duyduğu (satın
alacağı) mal miktarı 20.000 adettir. Her bir siparişin
gerektirdiği satın alma gideri ise 10.000 TL’dir. Malın
birim alış fiyatı 1.000 TL olup, stok bulundurmanın
gerektireceği giderler stok alış fiyatının %10’u olarak
tahmin edilmektedir. Bu işletmede, toplam stok giderlerini
minimum yapacak ekonomik sipariş miktarını, bunun için
yılda kaç defa sipariş verilmesi gerektiğini ve kaç günde
bir sipariş verilmesi gerektiğini hesaplayınız. Bu durumda
toplam stok giderlerinin ne olacağını bulunuz.
Slayt 15
CEVAP-3
T = 20.000 birim
G = 10.000 TL
S = %10
D = 1.000 TL
ESM = √2TG / DS
ESM = √2x20.000x10.000 / 1.000x0.1
ESM = √400.000.000 / 100
ESM = 2.000 birim
20.000 / 2.000 = 10 kez sipariş
365 / 10 = 36,5 = 36 günde bir sipariş
TM = (10x10.000)+2.000(1.000x0,10) = 300.000 TL
Not: Sipariş miktarı 2.000 birimden farklı olursa, toplam maliyet >300.000 TL
Slayt 16
Download

3. Varlıkların Yönetimi