Bul.Revolucije 9, Podgorica, tel.244-170; 069 327 110
e-mail:[email protected]
Izvjestaj o realizaciji uporednog testa analiziranih
prehrambenih proizvoda na zdravstvenu ispravnost i
kvalitet ( Prva faza )
U neposrednoj saradnji sa Bugarskim Nacionalnim udruženjem ”Aktivni Potrosač” a
u okviru projekta- “Evropski Potrošacki Most”, realizovana je prva faza 18mjesecnog Programa
ispitivanja zdravstvene ispravnosti i kvaliteta nekih
prehrambenih proizvoda sa tržišta Crne Gore.Ove aktivnosti realizovane su u mjesecu
junu 2013 godine, a naredne faze istraživanja biće sprovedene u narednom periodu.
Pored uvida u rezultate ispravnosti i kvaliteta prehrambenih proizvoda, cilj ovog
istraživanja je bio i da se medjusobnim uporedjivanjem dobijenih rezultata iste vrste
proizvoda, u skladu sa metodlogijom projekta, dobije jasnija i potpunija slika o datom
proizvodu na skali kvaliteta.
Izbor uzoraka za laboratorijsko ispitivanje
Na osnovu zastupljenosti uzoraka i ucestalosti njihove potrošnje napravljen je odabir
proizvoda za laboratorijsko ispitivanje.
Svi uzorci namijenjeni za analizu, kupljeni su u objektu Gintaš u “Hipermarketu
Podgorica” D.O.O “Merkator- CG” u ulici Bratstva i Jedinstva br. 85 u Podgorici.
Spisak uzetih proizvoda:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
Čajna kobasica-“Pantomarket”
Mini šunka u crijevu-“Pantomarket”
Viršla special-“Pantomarket”
Čajna kobasica-“Neoplanta”
Stiješnjena šunka-“Neoplanta”
Delikates viršla “Gudi”-Neoplanta
________________________________________________________________________
Consumer Bridge
An EU-funded project managed by the Delegation of the
European Union to Montenegro
Bul.Revolucije 9, Podgorica, tel.244-170; 069 327 110
e-mail:[email protected]
7. Čajna kobasica-“Carnex”
8. Delikates viršla-“Carnex
9. Mini stiješnjena šunka u omotu-“Carnex”
10. Čajna kobasica-“Goranović”
11. Mini stiješnjena šunka u omotu-“Goranović”
12. Viršla-“Goranović”
13. Kukuruzno brašno-proizvođač PJ CORN product-Sremska Mitrovica
14. Kukuruzno brašno-proizvođača Omega-Vrnjacka Banja
15. Palenta proizvođač YUMIS-Nis
16. Palenta proizvođač Centroproizvod-Beograd
17. Kornifleks proizvođač PJ CORN product-Sremska Mitrovica
Za izvođenje laboratorijskih analiza, izabrana je akreditovana
laboratorija za analize prehrambenih proizvoda Centra za
ekotoksikološka ispitivanja, gdje su i dostavljeni uzorci 13.06.2013
god.
Rezultati analiza uzoraka proizvoda od kukuruza na
aflatoksine
Zbog aktuelne situacije sa sadržajem aflatoksina u kukuruzu, urađena je analiza kod
pet uzoraka proizvoda od kukuruza na aflatoksine i dobijeni rezultati su bili u
granicama koje su definisane Pravilnikom o dozvoljenim količinama teških metala,
mikotoksina i drugih supstanci u hrani ( “Sl. List CG” br.81/09 ).Posebna pažnja je
posvećena aflatoksinu B1, kao najtoksičnijem iz grupe aflatoksina.
Količina prisutnog aflatoksina B1 u kornifleksu Proizvođača- PJ Corn-ProductSremska Mitrovica iznosi 0,17µg/kg a gornja dozvoljena granica Pravilnikom iznosi2,0µg/kg ( što znači da je nađena količina dvanaest puta manja od granične
vrijednosti ).
________________________________________________________________________
Consumer Bridge
An EU-funded project managed by the Delegation of the
European Union to Montenegro
Bul.Revolucije 9, Podgorica, tel.244-170; 069 327 110
e-mail:[email protected]
Aflatoksini u zbiru (B1,B2,G1 i G2 ) u ovom proizvodu su- dva puta manji od
dozvoljene vrijednosti, koja za ovu vrstu proizvoda iznosi 0,4µg/kg.
Sadržaj aflatoksina B1 u uzorku palenta Proizvođača -“Žitnica” RPS, Backo Dobro
Polje, pakuje “Yumis” d.o.o. Nis Srbija, iznosi 2,11µg/kg a dozvoljeni maksimum je
5,0µg/kg ( što je za više od dva puta manje od dozvoljene količine ). Zbir aflatoksina
(B1,B2,G1 i G2), iznosi 2,65 µg/kg ( što je četiri puta manje od dozvoljene
vrijednosti ).
Sadržaj aflatoksina B1 u uzorku palente Proizvođača-“Mirotin” d.o.o. Savino Selo
Srbija, pakuje -“Centroproizvod” Beograd – iznosi 0,25µg/kg ( što je za dvadeset
puta manje od dozvoljene vrijednosti ).
Zbir aflatoksina (B1,B2,G1 i G2) u ovom proizvodu iznosi 0, 27µg/kg ( što je skoro
četiri puta manje od dozvoljenog maksimuma). Vrijednost za aflatoksine (B1,B2,G1 i
G2) u zbiru je 1, 28 µg/kg ( više od sedam puta manje od granične vrijednosti ).
.
Nađena vrijednost aflatoksina B1, takođe u uzorku kukuruznog brasna Proizvođača
AD ”Mitrosrem” PJ Corn Produkt - Sremska Mitrovica, Srbija iznosi 0, 22 µg/kg
četiri i po puta ispod maksimalno dozvoljene vrijednosti ). Zbir aflatoksina
(B1,B2,G1 i G2) iznosi 0,24 µg/kg, a limitirana vrijednost je 10 µg/kg.
U uzorku kukuruzno brašno Proizvođača – d.o.o. “Omega” Vrnjačka Banja, Srbija,
aflatoksin B1 je prisutan u količini od 1, 09 µg/kg ( što je za četiri i po puta manje od
dozvoljene vrijednosti. Vrijednost za aflatoksine ( B1,B2,G1 i G2 ) u zbiru je 1, 28
µg/kg ( što je za oko osam puta manje od dozvoljene vrijednosti ).
Dakle, sa aspekta sadrzaja aflatoksina, svi ispitani proizvodi od
kukuruza su bezbijedni po ljudsko zdravlje.
Rezultati analize ispitivanja mesnih prerađevina na kvalitet
Prema rezultatima obavljenih hemijskih analiza mesnih proizvoda na kvalitet,
obuhvaćenim ovim ispitivanjem, svi ispitivani uzorci odgovaraju zakonskim
propisima koji regulisu ovu oblast.
________________________________________________________________________
Consumer Bridge
An EU-funded project managed by the Delegation of the
European Union to Montenegro
Bul.Revolucije 9, Podgorica, tel.244-170; 069 327 110
e-mail:[email protected]
Kako je predhodno navedeno u spisku proizvoda, analizirane su po tri vrste proizvoda
od mesa od četiri proizvođača, čiji su proizvodi visoko zastupljeni na nasem tržištu a
to su: od domaćih “Goranović” i “Pantomarket”, a od proizvođača od kojih se
uvoze ovi proizvodi u CG-“Carnex” i “Neoplanta” iz Srbije.
U skladu sa odgovarajućom zakonskom regulativom, ispitivanja su se odnosila na:
ispravnost deklaracija proizvoda, na sadržaj proteina vezivnog tkiva, vode, masti,
mesa, energetsku vrijednost, sadržaj soli kao natrijum hlorida, kao i sadržaj drugih
aditiva: nitrita, nitrata, fosfata i vještačkih boja.
A. Rezultati analiza fermentisane suve kobasice- čajna kobasica

U uzorku čajne kobasice- “Goranović” dokazano je prisustvo natrijum
hlorida u količini od 4,5%- što uslovljava slan ukus. Takođe, laboratorjski
utvrđeni podatak za energetsku vrijednost ovog proizvoda je za oko 40%
veći od podatka za energetsku vrijednost koji je upisan u deklaraciji
proizvoda.

U deklaraciji analiziranog uzorka čajne kobasice-“Pantomarket” nema
podataka za energetsku vrijednost proizvoda. Ovaj proizvod karakteriše slan
ukus sa 4,4% natrijum hlorda. Proizvod sadrži i vještačku boju E-120, što je
i upisano u deklaraciji.

U sadržaju deklaracije proizvoda čajna kobasica-“Carnex”, takođe nema
podatka za energetsku vrijednost i karakteriše ga slan ukus sa- 4,9%
natrijum hlorida. Analizirani uzorak ima visok sadržaj proteina mesa (28%)
a nizak sadržaj vezivnog tkiva, što doprinosi kvalitetu proizvoda. Vrijednosti
ostalih analiziranih parametara ne pokazuju veće odstupanje od prosječnih
vrijednosti za ovu vrstu proizvoda.
________________________________________________________________________
Consumer Bridge
An EU-funded project managed by the Delegation of the
European Union to Montenegro
Bul.Revolucije 9, Podgorica, tel.244-170; 069 327 110
e-mail:[email protected]

Deklaracija čajne kobasice-“Neoplanta” ne sadrži podatak o energetskoj
vrijednosti proizvoda. Ispitivani uzorak je slanog ukusa sa sadržajem soli od
5,06%. Vrijednosti ostalih parametara su u granicama prosječnih za ovu vrstu
proizvoda.
Dakle, svi analizirani uzorci čajne kobasice navedena četiri
proizvođača imaju slan ukus i sadržaj natrijum hlorida u
rasponu od 4,44% ( čajna kobasica “Pantomarket” ) do 5,06%
(čajna kobasica “Neoplanta”). Ovaj podatak nije upisan u
deklaracijama proizvoda.
Takođe deklaracije ne sadrže podatak o energetskoj vrijednosti,
izuzimajuci čajnu kobasicu “Goranović” iako je riječ o
proizvodima, energetski vrlo značajnim (395 do 487 kcal na 100
gr).
Prema preporučenom dnevnom unosu četiristo(400) do petsto(500) miligrama
natrijum hlortida obezbeđuje funkciju organizma odraslih osoba, što znači da
unošenjem 100gr. dnevno ovog proizvoda, postiže se dozvoljeni dnevni unos soli.
Svjetska zdravstvena organizacija upravo sprovodi nacionalni program za redukciju
unosa soli. U tom cilju utvrđuju se glavni izvori soli u ishrani, izrađuju se zakonske
osnove koje obavezuju proizvođače hrane da obilježe sadržaj soli u namirnicama,
izrađuju se nacionalni vodiči, sprovode kampanje, izrađuju edukativni materijali
namijenjeni stanovništvu uključujući i restorane kako bi se smanjio sadržaj soli u
ishrani za dobrobit zdravlja.
Navedene činjenice i utvrđeni laboratorijski podaci za ovaj
proizvod: sadržaj soli, slan ukus, navedeni nedostatak
informacija u deklaracijama, ukazuju nam na manjkavosti u
kvalitetu analiziranih uzoraka čajne kobasice.
________________________________________________________________________
Consumer Bridge
An EU-funded project managed by the Delegation of the
European Union to Montenegro
Bul.Revolucije 9, Podgorica, tel.244-170; 069 327 110
e-mail:[email protected]
B. Rezultati hemijskih analiza konzerve mesa u komadima- stiješnjena šunka
Od istih proizvođača, na kvalitet je kontrolisana i druga grupa mesnih proizvodastiješnjena šunka.

Organoleptičke osobine, ove analizirane grupe, proizvoda su svojstvene ovoj
vrsti. Ukus je umjereno slan a nađena količina soli u proizvodima iznosi od
2,4% ( stiješnjena šunka-“Goranović”) do 2, 8% ( stiješnjena šunka
“Neoplanta”). Podaci o sadržaju natrijum-hlorida nijesu upisani na
deklaracijama ispitivanih proizvoda .
U ispitivanim uzorcima nije dokazano prisustvo vještačke boje.
Sadržaj masti je nizak. Podaci za nađene vrijednosti su u intervalu od 1, 23%
( stiješnjena šunka “Goranović”) do 2, 04% ( stiješnjena šunka “Pantomarket”).
Ovo je niskokalorična grupa proizvoda sa energetskom vrijednošću od 65 do 78
kcal/100gr.

U poledu sadržaja deklaracija ispitivanih proizvoda, deklaracija proizvoda
“Goranović”- pored ostalih podataka sadrži i podatak o energetskoj
vrijednosti proizvoda, koji odgovara nađenoj vrijednosti, dok deklaracije
druga tri ispitivana uzorka taj podatak ne sadrže.
Vrijednosti analiziranih parametara kvaliteta su u granicama
prosječnih vrijednosti za ove proizvode, bez značajnijeg
međusobnog odstupanja, što uslovljava vrlo blisku kategoriju
kvaliteta ovih proizvoda i svojstvenu ovoj vrsti.
C.Rezultati hemijskih analiza- fino usitnjene barene kobasice- viršla
Treća analizirana grupa mesnih proizvoda na kvalitet je viršla.
________________________________________________________________________
Consumer Bridge
An EU-funded project managed by the Delegation of the
European Union to Montenegro
Bul.Revolucije 9, Podgorica, tel.244-170; 069 327 110
e-mail:[email protected]

Rezultati ispitivanja- organoleptičkih osobina ovog proizvoda su svojstveni
ovoj vrsti proizvoda. Sadžaj natrijum-hlorida u ispitivanim uzorcima se
kreće od 1,76 ( viršla-delikates “Carnex’) do 2, 62%( viršla-specijal
“Pantomarket” ), što uslovljava umjereno slan ukus.
Vrijednosti za natrijum-hlorid nijesu upisane u deklaracijama proizvoda.

Rezultati za energetsku vrijednost se kreću u intervalu od 181kcal/100gr.
(viršla special- “Pantomarket”) do 260 kcal/100gr ( delikates viršla“Neoplanta”).
Vrijednost analiziranih aditiva u svim uzorcima su u granicama koje definiše
pravilnik. U uzorku viršle “Pantomarket” i uzorku viršle “Goranović” utvrđeno je
prisustvo vještačke boje E-120, što je i upisano u deklaracijama ovih proizvoda.

Deklaracija viršle “Goranović” i deklaracija viršle “Carnex” sadrže podatke o
energetskoj vrijednosti proizvoda, dok druga dva analizirana proizvoda iz ove
grupe nemaju ovaj podatak.
Vrijednosti analiziranih parametara kvaliteta ( proteini mesa
14%, protein vezivnog tkiva u proteinima mesa 14%, sadrzaj soli
1, 76%, energetska vrijednost od 239kcal/100gr. - što odgovara
deklarisanoj vrijednosti, bez prisustva vještačkih boja ),
odgovarajuće organoleptičke osobine i sadržaj deklaracije, viršlu
delicates “Carnex”- izdvajaju na skali kvaliteta u kategoriji ove
vrste mesnih proizvoda.
________________________________________________________________________
Consumer Bridge
An EU-funded project managed by the Delegation of the
European Union to Montenegro
Bul.Revolucije 9, Podgorica, tel.244-170; 069 327 110
e-mail:[email protected]
Zaključak
U ispitivanju mesnih proizvoda na kvalitet, uočava se
različito tumačenje pojedinih stavki pravilnika od strane
proizvođača a koje se odnosi na potrebne informacije u
deklaracijama.
Ovakva istraživanja su vid komunikacije između potrošača
i proizvođača.
Potrošači svojom kupovnom politikom kroz dobar odabir
namirnica na tržištu mogu doprinijeti poboljšanju njihovog
kvaliteta kao i potpunijem sadržaju potrebnih informacija
u deklaracijama.
Prilog:
Rezultati hemijskih analiza ispitivanih proizvoda od strane Centra za
Ekotoksikološka Ispitivanja. Uz rezultate su dostavljeni i hromatogrami za
aflatoksine.
Podgorica:
08.07.2013
Stručni konsultant:
Milena Đurišić-spec.Sanitarne hemije
________________________________________________________________________
Consumer Bridge
An EU-funded project managed by the Delegation of the
European Union to Montenegro
Download

Izvjestaj o realizaciji uporednog testa analiziranih