TURIZAM BAZIRAN NA AKTIVNOSTIMA NA
PODRUČJU ZAPADNE SRBIJE
operativni plan promocije
Ovaj operativni plan promocije se odnosi na turizam baziran na aktivnostima, ili tzv. aktivni turizam. Shodno zaključcima na workshop-u na
Zlatiboru, na kome je je bilo predstavljeno istraživanje agencije IPSOS, ciljana grupa ovog plana su postojeći posetioci destinacija zapadne
Srbije. Drugi cilj kampanje je prepoznavanje područja kao veoma atraktivnog za ovaj vid turizma, a time i postepeno povećanje baze klijenata
dominantno zaiteresovnaih za aktivne odmore.
Pripremili:
Dr Bojan Zečević
Mr Aleksandar Đorđević
Mr Milan Ćulić
0
SADRŽAJ
TURIZAM BAZIRAN NA AKTIVNOSTIMA (TBA)
2
KARAKTERISTIKE PROIZVODA
2
GLOBALNI TRŽIŠNI POTENCIJAL PROIZVODA
2
GLOBALNA DISTRIBUCIJA TRAŽNJE
2
KLJUČNA TRŽIŠTA U EVROPI
2
OSNOVNA PODELA PROIZVODA TBA
3
TIPOVI TURISTA
OPŠTA OCENA PROIZVODA TBA U ZAPADNOJ SRBIJI
3
4
PORTFOLIO PROIZVODA TBA
5
PLANINARENJE
7
PEŠAČENJE
9
BICIKLIZAM
11
SPUST, SPLAVARENJE I RAFTING
13
JAHANJE
15
LOV
17
RIBOLOV
19
PARAGLAJDING
21
ZIMSKE AKTIVNOSTI
SMERNICE BUDUĆEG RAZVOJA PROIZVODA TBA U ZAPADNOJ SRBIJI
23
25
RAZVIJANJE OSNOVNIH I DODATNIH ELEMENATA PROIZVODA TBA
25
RAZVIJANJE KANALA PRODAJE
26
USPOSTAVLJANJE JEDINSTVENOG UPRAVLJAČKOG MODELA
27
PAKOVANJE TBA PROIZVODA
27
STIMULISANJE RAZVOJA I PODRŠKA LOKALNIM AGENCIJAMA I PRUŽAOCIMA USLUGA TBA
28
SIGNALIZACIJA UNUTAR DESTINACIJE
PROMOCIJA PROIZVODA TBA
28
29
OSNOVE
29
ŠTAMPANI MATERIJALI
30
IZRADA PROMO FILMOVA
34
OGLAŠAVANJE U ŠTAMPANIM MEDIJIMA
35
OGLAŠAVANJE PUTEM BILBORDA
36
OGLAŠAVANJE PREKO RADIJA
36
USPOSTAVLJANJE SARADNJE SA NOVINARIMA I PR AKTIVNOSTI
37
INTERNET MARKETING
38
PROMOCIJA USMERENA NA AGENTE PRODAJE
RAZVOJ VIRTUELNOG OPERATIVNOG CENTRA TO ZAPADNA SRBIJA
MEDIJA PLAN 2011
SPECIFIKACIJA TROŠKOVA
TERMINSKI PLAN
40
42
43
44
45
1
TURIZAM BAZIRAN NA AKTIVNOSTIMA (TBA)
KARAKTERISTIKE PROIZVODA
Dva osnovna oblika proizvoda TBA su: (1) adrenalinski doživljaj u prirodnom ambijentu; i (2) boravak i aktivnosti u prirodno
atraktivnim zonama. Radi se dominantno o proizvodima turizma specijalnih interesovanja. U cilju razvijanja proizvoda
neophodno je postojanje infrastrukture koja omogućava bavljenje aktivnostima specijalnog interesovanja i postojanje očuvane
atraktivne prirodne sredine.
GLOBALNI TRŽIŠNI POTENCIJAL PROIZVODA
Ukupan tržišni potencijal (broj turista koji putuje zbog TBA) procenjuje se na oko 8 miliona na svetskom nivou.
Tražnja za proizvodom ima visoku ekspanziju. Stopa rasta tražnje je oko 12% godišnje. Procenjuje se da će po osnovu
ovog proizvoda u Evropi 2020. godine biti ostvareno više od 50 miliona noćenja (UNWTO).
GLOBALNA DISTRIBUCIJA TRAŽNJE
KLJUČNA TRŽIŠTA U EVROPI
2
OSNOVNA PODELA PROIZVODA TBA
LAGANE (SOFT) AKTIVNOSTI
TEŠKE (HARD) AKTIVNOSTI
Aktivnosti koje podrazumevaju minimalni nivo rizika.
Aktivnosti ne zahtevaju od turista značajnu fizčku
pripremljenost i veliku uključenost, već su stvar rekreacije.
Karakteristika je da postoji potreba za jasno označenim
područjima sa mapama ili pratnja vodiča.
Aktivnosti koje podrazumevaju veći stepen rizika koji budi
adrenalinsko iskustvo. Bavljanje aktivnostima podrazumeva
adekvatnu fizičku pripremljenost učesnika. Nisu potrebni
vodiči, već je bitna poznatost područja, adekvatne prirodne
pogodnosti i izgrađena infrastruktura za bavljenje
aktivnostima.
TIPOVI TURISTA
PREMA NIVOU UKLJUČENOSTI
Turisti koji putuju isključivo zbog korišćenja proizvoda
TBA
Turisti kojima je drugi ili treći odmor u godini primarno
baziran na korišćenju proizvoda TBA
Turisti koji koriste proizvode TBA ali primarno putuju zbog
klasičnih odmora
PODELA PREMA NAČINU PUTOVANJA
INDIVIDUALNI PUTNICI
Aktivni individualci
Porodice sa decom
Parovi
Grupe prijatelja
Stariji posetioci
ORGANIZOVANE GRUPE
Organizovane dnevne ture
Posetioci konferencija i skupova
Paketi prilagođeni mladima
Paketi prilagođeni starijima
Udruženja (planinari, kamperi...)
3
OPŠTA OCENA PROIZVODA TBA U ZAPADNOJ SRBIJI
Na osnovu tržišne analize, obavljenih razgovora sa predstavnicima LTO i pružaocima usluga TBA u Zapadnoj Srbiji, kao i
neposrednog uvida u infrastrukturu TBA proizvoda urađena je opšta ocena proizvoda/aktivnosti. Opšte ocene proizvoda su
sledeće:
U destinaciji postoji prirodni potencijal za razvoj više vrsta hard i soft TBA proizvoda, koji nije u dovoljnoj meri iskorišćen;
Destinacija nije prepoznatljiva kao mesto u kome mogu da se koriste TBA proizvodi;
Izgrađena infrastuktura nije adekvatna da bi se isporučio proizvod visoke vrednosti i intenzivnije komercijalizovao na tržištu;
Nije uspostavljen jedinstven strateški upravljački i razvojni model;
Integrisane marketinške komunikacije u samoj destinaciji koje se odnose na proizvod su nerazvijene;
Promocija proizvoda van destinacije gotovo da ne postoji, uz izuzetak sajamskih aktivnosti i sporadičnih napora LTO;
Ne postoji (ili je slaba) turistička signalizacija koja usmerava prema TBA proizvodima;
Proizvodi nisu razvijeni u skaldu sa standardima koji omogućavaju intenzivniju komercijalizaciju;
Ne postoji strateški okvir razvoja proizvoda;
U okviu stimulativnih ("incentive") programa (organizovani team building) u minimalnoj meri su zastupljeni proizvodi TBA;
Korisnici proizvoda u najvećoj meri su udruženja planinara i u skromnoj meri individualne grupe zaljubljenika u prirodu i ostali
gosti koji dolaze zbog odmora;
Slabo je interesovanje turističkih posrednika (agencija i turoperatera) za prodaju proizvoda; i
Ne postoje paketi proizvoda prilagođeni individualnim turistima i organizovanim grupama.
Prednost je što destinacija privlači određeni broj turista zbog odmora, što omogućava lakši razvoj i komercijalizaciju proizvoda u
početnoj fazi;
Velika prednost je postojanje šire turističke infrastrukture (smeštajni kapaciteti, ugostiteljski objekti i sl.) čije osnove olakšavaju
razvoj i komercijalizaciju proizvoda TBA.
GEOGRAFSKA TRŽIŠTA NISU DOVOLJNO IZDIFERENCIRANA. U PRVOJ FAZI RAZVOJA GEOGRAFSKA TRŽIŠTA ZA
SVE PROIZVODE MORAJU DA BUDU ISTA. GEO TRŽIŠTA U OKVIRU SVAKOG PROIZVODA ĆE BITI NAVEDENA U
OPŠTEM SMISLU, BEZ DETALJINIJE PRIORITETIZACIJE (ŠTO UOSTALOM, KAO I CEO PRVI DEO, NIJE DEO
PROJEKTNOG ZADATKA). U NAREDNIM FAZAMA RAZVOJA POTREBNO JE ISTRAŽIVANJE ŽIVOTNOG STILA
KORISNIKA PO SVAKOM PROIZVODU KAKO BI SE PRECIZNIJE DEFINISALA GEO TRŽIŠTA I USMERILI MARKETING
NAPORI.
4
PORTFOLIO PROIZVODA TBA
TEŠKE AKTIVNOSTI
LAKE AKTIVNOSTI
KANJONING (UPOZNAVANJE KANJONA)
KAMPOVANJE
CAVING (PROUČAVANJE PEĆINA)
PEŠAČENJE
PLANINSKI BICIKLIZAM
BICIKLIZAM
PLANINARENJE
PLOVIDBA REKOM
TEŠKE ZIMSKE AKTIVNOSTI
VOŽNJA 4X4
PARAGLAJDING
AKTIVNOSTI U PRIRODI
RAFTING
LOV
SLOBODNO PENJANJE
RIBOLOV
JEEP SAFARI
JAHANJE
VOŽNJA KANUOM I KAJAKOM
LAKE ZIMSKE AKTIVNOSTI
LOGIČNO, OVDE NISU IZLISTANE SVE AKTIVNOSTI KOJE SE DANAS UPRAŽNJAVAJU. AKTIVNOSTI
SE NALAZE U KONTINUMU OD LAKIH DO TEŠKIH. POJEDINE AKTIVNOSTI SU UVEK TEŠKE (NPR.
SLOBODNO PENJANJE), ALI VEĆINA MOŽE BITI RAZLIČITOG STEPENA TEŽINE, U ZAVISNOSTI OD
TERENA I IZBORA UČESNIKA.
Aktivnosti koje postoje u Z.S
Aktivnosti koje ne postoje u Z.S.
Napomena: Aktivnosti u prirodi odnose se na posmatranje životinja, sakupljanje bilja itd.
5
U FOKUSU ANALIZE SU SAMO OBLICI PROIZVODA TBA KOJI
TRENUTNO POSTOJE U ZAČECIMA, ILI MAKAR KAO
AKTIVNOSTI KOJE POSETIOCI UPRAŽNJAVAJU, BEZ
ULASKA U STRATEŠKU ANALIZU MOGUĆEG PORTFOLIJA
TBA PROIZVODA U ZAPADNOJ SRBIJI. PREDSTAVLJENA
ANALIZA RAĐENA JE NA OSNOVU REZULTATA ANKETE,
OBAVLJENIH WORKSHOP-OVA SA STEJKHOLDERIMA IZ
ZAPADNE SRBIJE, TRŽIŠNE ANALIZE I USPEŠNE PRAKSE U
SVETU. KAKO OVO NIJE BILO DEO PROJEKTNOG ZADATKA,
NEOPHODNO JE ZA POTREBE PROGRAMA RAZVOJA
PROIZVODA TBA OBAVITI DETALJNIJA ISTRAŽIVANJA
6
PLANINARENJE
KARAKTERISTIKE TRAŽNJE ZA PROIZVODOM
Obuhvata različite aktivnosti (alpinizam, treking, pešačenja). U našem slučaju, pod proizvodom se podrazumeva pešačenje i
boravak u brdsko planinskim predelima radi rekreacije i sporta. Proizvod podrazumeva odlazak u prirodu radi druženja,
relaskacije i očuvanja dobrog psihofizičkog zdravlja. Značajan motiv odlaska na planinarenje je upoznavanje prirode, njenih
lepota i zakonitosti.
Pored obične šetnje planinskim predelima turisti preferiraju i nešto napornije aktivnosti kao što su : penjanje uz stene,
šetanje uz i niz strme obale, kampovanje u šatorima i sl.
Orijentiring, iako aktivnost sama za sebe, u kontekstu konfiguracije terena u Zapadnoj Srbiji, jedan je od oblika
planinarenja koji podrazumeva orijentaciju u prirodi uz pomoć karte i kompasa. Orijentiring podrazumeva pronalaženje
znakova i kontrolnih tačaka označenih na kartama. To je sport za sve generacije koji se upražnjava takmičarski i rekreativno.
OCENA PROIZVODA U ZAPADNOJ SRBIJI
Postoje prirodne pogodnosi za razvoj ovog proizvoda.
Visoko atraktivno prirodno okruženje pruža mogućnost
intenzivnijeg razvoja ove vrste proizvoda u
području.Potencijal nije u dovoljnoj meri iskorišćen.
Proizvod može da postane značajan u regiji uz
neophodnost izgradnje dodatih i osnovnih elemenata
proizvoda.
Korisnici proizvoda su u preko 95% slučajeva domaća
udruženja planinara.
Ne postoji sistem adekvatnog označavanja.
OBLICI PROIZVODA U ZAPADNOJ SRBIJI
Klasično planinarenje uz boravak u planinske domove
Orijentiring
Takmičenja u orijentaciji
Planinarenje uz sakupljanje bilja
Planinarenje uz posmatranje flore i faune
Planinarenje u zimskim uslovima
Planinarenje u letnjim uslovima
7
POTREBNI ELEMENTI PROIZVODA
Uspostavljanje sitema turističke signalizacije unutar destinacije;
Uređenje planinarskih domova;
Povećanje veličine područja za orijentiring;
Obeležavanje planinarskih staza za letnje i zimsko planinarenje;
Označavanje panoramskih puteva za planinare kroz NP i druga zaštićena područja;
Označavanje sistema vidikovaca za planinare;
Uspostavljanje jedinstvenog sistema informisanja za planinare;
Kreiranje posebnih paketa za planinare;
Izgradnja osmatračnica za planinare; i
Izrada mapa za planinare (mapa laganijih staza i ekstremnijih staza);
GEOGRAFSKA TRŽIŠTA
Srbija šire područje
Bivše SFRJ republike
Zemlje Centralne Evrope
Zemlje Zapadne Evrope
Zemlje Istočne Evrope (Rumunija, Rusija i dr.)
SEGMENTI TURISTA
Aktivni individualci
Udruženja planinara
Grupe prijatelja
Mladi
Zaljubljenici u prirodu
Istraživači
8
PEŠAČENJE
KARAKTERISTIKE TRAŽNJE ZA PROIZVODOM
Pešačenje u toku odmora je prirodna vežba popularna među turisima koji nisu dovoljno fizički aktivni u svakdnevnom životu.
Pešačenje turisti preferiraju jer predstavlja lagano opuštanje i prijatno iskustvo bez potrebe za dodatnom opremom ili
fizičkom pripremljenošću.
Na šetnju se gleda kao priliku da se "pobegne" od svakodnevnog stresa i opusti u predelima van gradske vreve.
Šetnja predstavlja i iskustvo koje je rezultat upoznavanja prirodno atraktivnih predela.
Šetnja se realizuje po svim vremenskim uslovima u toku cele godine (snegu, magli, suncu i dr.).
Ovde se ne misli na obične šetnje u okviru turističkog mesta, već duže trase, ali u odnosu na planinarenje, podrazumevamo
manje zahtevne šetnje.
OCENA PROIZVODA U ZAPADNOJ SRBIJI
Visoko atraktivno prirodno okruženje pruža mogućnost
aktivnog razvijanja ovog proizvoda. Područje je
prepoznatljivo po umerenoj klimi, prijatnom
atmosferskom okruženju i atraktivnom pirodnom
ambijentu, što sve skupa pogoduje razvoju ovog
proizvoda. Proizvod je jedan od najznačajnijiih proizvoda
TBA u području.
Trenutno interesovanje je najvećim delom vezano za
neposrednu okolinu Zlatibora i u manjoj meri na Tari
OBLICI PROIZVODA
Pešačenje u brdskim prirodno atraktivnim predelima
Pešačenje po obodima destinacija u kojima je razvijen
sadržaj
Pešačenje pored reka
Pešačenje pored jezera
Pešačenje uz obilazak sela
9
POTREBNI ELEMENTI PROIZVODA
Označavanje više staza kroz panoramski atraktivne predele (različitih dužina od 5km do 25 km)
Označavanje i uređenje staza za šetnju pored reka;
Označavanje i uređenje staze pored jezera;
Izgradnja sistema povezanih staza koje povezuju sela i atrakcije u destinaciji;
Označavanje i uređenje staza koje vode pored pećina;
Označavanje i urđenje staza za šetnju kroz najatraktinije predele NP i druga zaštićena područja;
Označavanje staza za šetnju kroz i oko naselja u području;
Označavanje staze za šetnju i penjanje kroz kanjon (hard aktivnost);
Označavanje staza za brdsko pešačenje;
Uređenje staza podrazumeva postavljanje klupa za odmor na vidikovcima i u atraktivnim predelima;
Prilagođavanje staza mogućnostima džoginga;
Uspostavljanje sistema adekvatne signalizacije na stazama; i
Uspostavljanje sistema signalizacije koje usmeravaju prema stazama unutar destinacije.
GEOGRAFSKA TRŽIŠTA
Srbija šire područje
Bivše SFRJ republike
Zemlje Centralne Evrope
Zemlje Zapadne Evrope
Zemlje Istočne Evrope (Rumunija, Rusija i dr.)
SEGMENTI TURISTA
Aktivni individualci
Rekreativci
Grupe prijatelja
Porodice sa i bez dece
Zaljubljenici u prirodu
Mladi
Penzioneri
Poslovni posetioci
10
BICIKLIZAM
KARAKTERISTIKE TRAŽNJE ZA PROIZVODOM
Biciklizam je jedna od veoma zastupljenih aktivnosti. Postoje različite kategorije turista koji koriste aktivnosti u toku putovanja. Na
osnovu preferencija, turisti se dele u tri grupe:
oni koji vožnju bickila u toku odmora doživljavaju kao relaksaciju i psihičko rasterećenje. Oni ne voze stazama koje zahtevaju
visok fizički napor već biraju "lake" staze koje ih opuštaju;
oni koji biciklom obilaze atrakcije u destinaciji i, pored vožnje, uživaju u posmtranju prirodnih predela i kulturnih atrakcija;
vožnjom biciklala teže da u potpunosti dožive i upoznaju okolinu;
turisti koji vožnju biciklom doživljavaju kao adrenalinsko iskustvo. Ovaj oblik akivnosti se naziva brdski biciklizam
(mountainbiking). Oni voze brdskim i šumskim putevima koji zahtevaju posebne veštine i snagu; i
turisti kojima je bicikla prevozno sredstvo od emitivne do receptivne destinacije.
Svi oblici proizvoda podrazumevaju uređene i označene staze koje prolaze kroz atraktivne prirodne predele i povezuju atrakcije u
destinaciji.
RAZVOJNE ŠANSE U ZAPADNOJ SRBIJI
Visoko atraktivno prirodno okruženje pruža mogućnost aktivnog
razvijanja ovog proizvoda. Područje je prepoznatljivo po
umerenoj klimi, prijatnom atmosferskom okruženju i
atraktivnom pirodnom ambijentu, što sve skupa pogoduje
razvoju ovog proizvoda.
Proizvod je jedan od najznačajnijiih proizvoda TBA u području.
Najčešće ne postoje adekvatno označene staze kao ni
signalizacija koji su osnov razvoja proizvoda.
Tražnja za proizvodom je najvećim delom vezana za Zlatibor.
OBLICI PROIZVODA
Rekreativna vožnja bicikle u turističkim destinacijama
Vožnja bicikle kroz atraktivne predele
Vožnja bicikle uz mogućnost obilaska atrakcija
Brdski biciklizam
Organizovanje takmičenja i brdskom biciklizmu
11
OSNOVNI I DODATNI ELEMENTI PROIZVODA
Označavanje više biciklističkih staza kroz panoramski atraktivne predele različitih dužina od 15 do 40 km;
Označavanje i uređenje biciklističkih staza uz obilazak atrakcija;
Označavanje i uređenje staze pored jezera;
Izgradnja sistema povezanih biciklističkih staza koje povezuju sela i atrakcije u destinaciji;
Označavanje staza koje su neposredno vezane za destinacije u kojima je razvijen sadržaj;
Označavanje i urđenje biciklističkih staza uz sistem vidikovaca kroz atraktivne predele NP i druga zaštićena područja;
Označavanje minimalno 3 staze za brdski biciklizam (dužina od 25 do 50km) (hard aktivnost);
Organizovanje takmičenja u brdskom biciklizmu (hard aktivnost);
Uspostavljanje minimalno četiri centra za rentiranje i servis biciklističke opreme. Centri treba da pruže mogućnost rentiranja
različitih vrsta bicikla (rekreativni i hard biciklizam, bicikle za decu, dodatna biciklistička oprema - kacige, štitnici za kolena i sl.);
Uspostavljanje sistema adekvatne signalizacije na stazama; i
Uspostavljanje sistema signalizacije koje usmeravaju prema stazama unutar destinacije.
GEOGRAFSKA TRŽIŠTA
Srbija šire područje
Bivše SFRJ republike
Zemlje Centralne Evrope
Zemlje Zapadne Evrope
Zemlje Istočne Evrope (Rumunija, Rusija i dr.)
SEGMENTI TURISTA
Aktivni individualci
Penzioneri
Mladi
Porodice sa i bez dece
Grupe prijatelja
Rekreativci
Poslovni posetioci
12
SPUST, SPLAVARENJE I RAFTING
KARAKTERISTIKE TRAŽNJE ZA PROIZVODOM
Splavarenje je sve popularniji TBA proizvod. Postoje različiti oblici proizvoda (spust, regate, rafting i dr.)
Turisti preferiraju reke koje pružaju mogućnost adrenalinskog doživljaja i uživanja u atraktivnom prirodnom ambijentu.
Mirne vode poput jezera koja se nalaze u atraktivnom okruženju su veoma atraktivna za organizaciju splavarenja.
Organizaciju splavarenja treba da pruže profesionalni vodiči koji raspolažu adekvatnom opremom koja garantuje visoku sigurnost,
određeni adrenalinski doživlaj i/ili uživanje u posmtranju okoline sa vode.
Sve popularnija su takmičenja koja okupljaju veći broj raftera i učesnika spustova - regate.
RAZVOJNE ŠANSE U ZAPADNOJ SRBIJI
Postojanje prirodnih pogodnosti u smislu karakteristika toka reka Drine, Lima, jezera, za razvoj ovog proizvoda. Prirodno
okruženje kroz koje protiču reke i jezero je atraktivan što
predstavlja dodatnu pogodnost za razvoj proizvoda. Proizvod u
periodima maj-septembar može da bude od velikog značaja za
razvoj TBA u području.
Potencijal je nedovoljno iskorišćen
OBLICI PROIZVODA
Spust na Drini
Rafting na Limu
Splavarenje na jezeru
13
OSNOVNI I DODATNI ELEMENTI PROIZVODA
Uspostavljanje jedinstvenog standarda pružanja usluga splavarenja, raftinga i spusta;
Izgradnja i modernizacija prateće infrastrukture za razvoj proizvoda (kampovi, pristani i sl.);
Kreiranje jednodnevnih i višednevnih paketa za organizovane grupe i individualce;
Afirmacija događaja Drinska regata;
Povećanje broja čamaca za rentiranje za spust i rafting na minimalno 40;
GEOGRAFSKA TRŽIŠTA
Srbija šire područje
Bivše SFRJ republike
Zemlje Centralne Evrope
Zemlje Zapadne Evrope
Zemlje Istočne Evrope (Rumunija, Rusija i dr.)
SEGMENTI TURISTA
Mladi
Aktivni individualci
Grupe prijatelja
Rekreativci (splavarenje na jezeru)
14
JAHANJE
KARAKTERISTIKE TRAŽNJE ZA PROIZVODOM
Jahanje je aktivnost koja sve više privlači pažnju turista. Turisti često u toku putovanja obilaze farme konja i koriste usluge škola
jahanja.
Turisti preferiraju jahanje kroz prirodno atraktivne predele posebno označenim stazama.
Vožnja kočijama uz panoramsko razgledanje prirodnih atrakcija je često tražen oblik proizvoda.
Pored iskusnih instruktora jahanja turisti preferiraju postojanje mogućnosti rentiranja jahačke opreme koja im pruža visok nivo
sigurnosti.
OCENA PROIZVODA U ZAPADNOJ SRBIJI
Zapadna Srbija, kao tradicionalan planinski kraj, ima potencijal
za razvoj ovog proizvoda. Postojanje tradicije u gajenju konja
takođe pogoduje razvoju proizvoda.
Prirodno atraktivni predeli i nagib terena pogoduje razvoju
jahanja.
Ne postoje posebno označene staze namenjene jahanju
OBLICI PROIZVODA
Škole jahanja
Jahanje kroz prirodno atraktivne predele
Obilazak farmi konja sa mogućnošću jahanja
Vožnja zaprežnim sredstvima
15
OSNOVNI I DODATNI ELEMENTI PROIZVODA
Organizovanje farmi konja u skladu sa zahtevima savremenih turista;
Unapređenje škola jahanja (kvalitet instruktora i prilagođeni programi);
Označavanje staza za jahanje kroz prirodno aktraktivne predele u oklini Zlatbora;
Označavanje staza za jahanje kroz NP Tara;
Mogućnost rentiranja opreme za jahanje;
Organizovanje tura obilaska atrakcija kočijama.
GEOGRAFSKA TRŽIŠTA
Srbija šire područje
Bivše SFRJ republike
Zemlje Centralne Evrope
Zemlje Zapadne Evrope
Zemlje Istočne Evrope (Rumunija, Rusija i dr.)
SEGMENTI TURISTA
Aktivni individualci
Grupe prijatelja
Porodice sa decom
Mladi
Poslovni posetioci
16
LOV
KARAKTERISTIKE TRAŽNJE ZA PROIZVODOM
Lovišta u Srbiji spadaju među najatraktivnijim lovištima u Evropi. Atraktivnost proizilazi iz prirodno atraktivnih predela i postojanja
pogodnosti za uzgoj različitih vrsta krupne i sitne divljači.
Lov je specifičan TBA proizvod koji zahteva vrlo stroga pravila u pogledu infrastrukture (lovačke staze, čeke i dr.), ponašanja u
kretanju kroz lovište (lovaca, lovočuvarske službe i lokalnog stanovništva), visoku stručnost vodiča, obezbeđivanje dozvola za
nošenje i korišćenje oružja i municije i veterinarskih dozvola za izvoz divljači i dovođenje lovačkih pasa.
U poslednje vreme sve intenzivnija je tražnja za slikanjem i posmatranjem životinja u prirodnom staništu.
OCENA PROIZVODA U ZAPADNOJ SRBIJI
U Zapadnoj Srbiji postoji veliki broj lovišta koja infrastrukturno
nisu u dovoljnoj meri opremljena da bi se razvio proizvod
visoke vrednosti.
Lovište u Užicu je najpripremljenije (infrastrukturno i sa
razvijenim elementima proizvoda) za intenzivniju
komercijalizaciju
OBLICI PROIZVODA
Lov na visoku divljač
Lov na nisku divljač
Lov uz boravak u lovčke domove
Organizovanja lovačkih hajki koje okupljaju veliki broj lovaca
17
POTREBNI ELEMENTI PROIZVODA
Označavanje minimalno dva moderno opremljena i kontrolisana lovišta minimalne površine 40 km2;
Modernizacija lovišta u Užicu;
Izgradnja savremene infrastrukture u lovištima (sistem čeka i hranilišta);
Uspostavljanje plana turističkog izlovljavanja divljači u cilju povećanja kapitalne vrednosti visoke divljači;
Plansko gazdovovanje lovištima u funkciji razvoja turizma;
Adekvatna obučenost lovočuvarske službe za pružanje usluga visokog kvaliteta;
Označavanje staza i osmtrališta za fotografisanje i posmatranje životinja; i
Osavremenjavanje lovačkih domova;
GEOGRAFSKA TRŽIŠTA
Srbija šire područje
Bivše SFRJ republike
Zemlje Centralne Evrope
Zemlje Zapadne Evrope
Zemlje Istočne Evrope (Rumunija, Rusija i dr.)
SEGMENTI TURISTA
Lovci individulaci
Grupe prijatelja
Udruženja lovaca
18
RIBOLOV
KARAKTERISTIKE TRAŽNJE ZA PROIZVODOM
Sportski ribolov je sve popularniji oblik proizvoda TBA. Ribolov predstavlja oblik opuštanja i relaskiranja od svakodnevnih stresova
koje karakteriše savrmeni način života.
Ribolov na planinskim rekama i brazcima postaje sve popularniji.
Ribolovci preferiraju reke koje protiču kroz atraktivno prirodno okružnje i koje su bogate raznim vrstama ribe.
Postojanje ribolovačkih platformi i ribolovačke službe koja pruža informacije i usluge ribolovcima predstavljaju osnovu postojanja
ovog proizvoda.
OCENA PROIZVODA U ZAPADNOJ SRBIJI
Postojanje jezera i planinskih reka koje protiču kroz atraktivno
područje predstavlja šansu za razvoj proizvoda.
Proizvod je nerazvijen (ne postoje označene i uređene
ribolovačke platforme i ne postoji adekvatna služba za pružanje
usluga, proizvod se ne može "kupiti")
OBLICI PROIZVODA
Rbiolov na planinskim rekama
Ribolov na jezeru
Ribolov čamcima
19
OSNOVNI I DODATNI ELEMENTI PROIZVODA
Postavljanje i označavanje ribolovačkih platformi na jezeru;
Označavanje ribolovačkih područja u aktraktivnom ambijentu i mestima koja su adekvatna za ribolov;
Uspostavljanje profesionalne ribolovačke vodičke službe;
Organizovanje škole planinskog ribolova; i
Mogućnost rentiranja čamaca za ribolov na jezeru.
GEOGRAFSKA TRŽIŠTA
Srbija šire područje
Bivše SFRJ republike
Zemlje Centralne Evrope
Zemlje Zapadne Evrope
Zemlje Istočne Evrope (Rumunija, Rusija i dr.)
SEGMENTI TURISTA
Individulani ribolovci
Grupe prijatelja
Zaljubljenici u prirodu
Mladi koji vole ribolov
20
PARAGLAJDING
KARAKTERISTIKE TRAŽNJE ZA PROIZVODOM
Parglading je karakterističan oblik proizvoda hard aktivnosti koji predstavlja oblik vazduhoplovstva.
Tražnja za područjima koja imaju prirodne pogodnosti za razvoj parglajdinga je sve intenzivnija.
Proizvod treba da omogući anvaturistički doživljaj u toku letenje i mogućnost posmtranja atraktivnih predla iz "ptičije" perspektive.
Korisnici proizvoda očekuju visok nivo bezbednosti u svim elementima proizvoda i profesionalnu uslugu.
Instruktaža u parglajderstvu je posebno tražen oblik proizvoda.
OCENA PROIZVODA U ZAPADNOJ SRBIJI
Postojanje adekvatnih poligona i instruktora koji mogu da
isporuče proizvod visokog kvaliteta.
Prirodno atraktivni predeli koji pogoduju razvoju ovog
proizvoda.
OBLICI PROIZVODA
Klasičan paraglajding
Škola paraglajdinga
21
POTREBNI ELEMENTI PROIZVODA
Licenciranje i sertifikovanje područja i instruktora za pružanje ;
Uređivanje minimlno dva područja za parglajding sa adekvatnim podlogama;
Uspostavljanje škole paraglajdinga;
Mogućnost rentiranja opreme;
Adekvatna signalizacija i označavanje područja.
GEOGRAFSKA TRŽIŠTA
Srbija šire područje
Bivše SFRJ republike
Zemlje Centralne Evrope
Zemlje Zapadne Evrope
Zemlje Istočne Evrope (Rumunija, Rusija i dr.)
SEGMENTI TURISTA
Aktivni individualci
Razna udruženja (posebno udruženja paraglajdera)
Grupe prijatelja
22
ZIMSKE AKTIVNOSTI
KARAKTERISTIKE TRAŽNJE ZA PROIZVODOM
U zimskim periodima putovanja zbog aktivnosti na snegu su jedan od najznačajnijh motiva. Moguće aktivnosti na snegu su
mnogobrojne počev od: (1) laganih (soft) - šetnja po snegu, skijanje na laganim stazama, vožanja sankama, vožnja u kočijama po
snegu i dr.; (2) do zahtevnih (hard) aktivnosti - ekstremno skijanje, snowbording, nordijsko skijanje, šetnja kanjonom koji je pod
snegom, avanture na ledu i dr.
Tražnja za destinacijama koje imaju razvijene TBA proizvode na snegu u zimsim periodima je sve intenzivnija. Zimske aktivnosti
preferiraju tursti skoro svih starosnih doba. Kod zimskih TBA proizvoda turisti očekuju dosta viši stepen sigurnosti u pružanju
usluga u odnosu na letnje, što podrazumeva neophodnost: (1) postojanja infrastrukture koja je prilagođena zimskim TBA
aktivnostima; i (2) osposobljenost pružaoca usluga da isporuče proizvode visokog standarda.
OCENA PROIZVODA U ZAPADNOJ SRBIJI
Zapadna Srbija ima potencijal za razvoj ovog proizvoda.
Postojanje infrastrukture (skijališta) koja omogućava bavljenje
zimskim aktivnostima.
Elementi proizvoda koji su definisani za ostale proizvode
(jahanje, staze za šetnju i dr.) uz adekvatno prilagođavanje
mogu da se iskoriste i u zimskom periodu.
OBLICI PROIZVODA
Škole skijanja za decu
Vožnja kočija sankama po snegu
Skijanje
Šetnja po snegu
Cross coutry skijanje
Šetnja kanjonom po snegu i ledu
Vožnja sankama
23
OSNOVNI I DODATNI ELEMENTI PROIZVODA
Uvođenje sistema zimskog obeležavanja svih staza za šetnju (vidi osnovne i dodatne elemente proizvoda kod proizvoda
Pešačenje);
Obeležavanje svih staza za biciklizam kao staza za vožnju sankama i/ili cross country skijanje (vidi osnovne i dodatne elemente
proizvodaBiciklizam);
Uvođenje mogućnosti vožnje kočija sankama u zimskom periodu na stazam za jahanje (vidi osnovne i dodatne elemente
proizvoda kod proizvoda Jahanje);
Mogućnost rentiranja opreme za zimske aktivnosti - električne sanke, oprema za cross country skijanje i dr.;
Organizovanje škola skijanja;
Dodatno uređenje postojećih skijališta (osvetljenje, aktiviranje žica i dr.);
GEOGRAFSKA TRŽIŠTA
Srbija šire područje
Bivše SFRJ republike
Zemlje Centralne Evrope
Zemlje Zapadne Evrope
Zemlje Istočne Evrope (Rumunija, Rusija i dr.)
SEGMENTI TURISTA
Aktivni individualci
Grupe prijatelja
Porodice sa decom
Mladi
Poslovni posetioci
Zaljubljenici u zimske aktivnosti
24
SMERNICE BUDUĆEG RAZVOJA PROIZVODA TBA U ZAPADNOJ SRBIJI
RAZVIJANJE OSNOVNIH I DODATNIH ELEMENATA PROIZVODA TBA
AKTIVNOSTI KAO ELEMENT DESTINACIJSKOG PROIZVODA U ZAPADNOJ SRBIJI POSTOJE, ALI ONE JOŠ UVEK NISU
KONVERTOVANE U PROIZVOD TBA.
Analiza je urađena na osnovu: (1) sagledavanja postojećeg stanja proizvoda u području Zapadne Srbije; (2) aktuelnih trendova u
preferncijama i očekivanjima turista koji koriste proizvode; i (3) benčmarka proizvoda u turistički razvijenim područjima koja su
uporediva sa područjem Zapadne Srbije.
Na osnovu izvršene analize bitno je definisanje smernica budućeg razvoja . Smernice budućeg razvoja su sledeće:
Potrebno je ulaganje u razvijanje osnovnih i dodatih elemenata za svaki pojedinačni proizvod. Osnovni i dodatni elementi
treba da budu prilagođeni oblicima proizvoda i ciljanim segmentima turista. Osnovni i dodatni elementi koji treba da predstavljaju
osnovu razvoja proizvoda dati su u okviru predstavljene analize za svaki pojedinačni proizvod.
Priprema i izrada plana, na osnovu izloženih smernica, razvoja svakog pojedinačnog TBA proizvoda.
Implementacija plana u najkraćem mogućem roku. S obzirom na strateško opredelenje da se krene u razvijanje proizvoda
TBA i postojanja prirodnog potencijala u području neophodan je intenzivniji razvoj koji bi podrazumevao pre svega izgradnju
turističke infrastrukture i obuku kadrova da isporuče proizvod visokog kvaliteta.
Promocioni plan, koji je predmet ovog projekta, će uticati na izgradnju prepoznatljivosti područja kao mesta gde postoji mogućnost
korišćenja TBA proizvoda. Međutim, budući intenzivniji razvoj će podrazumevati isporučivanje proizvoda visokog kvaliteta.
Kroz promocione aktivnosti i ulaganja razvoj proizvoda TBA Zapadna Srbija može značajno da poveća atraktivnost i konkurentsku
prednost na srednji i dugi rok. Takođe, primenom plana proizvod može da postane jedan od strateških sutbova budućeg
turističkog razvoja destinacije.
25
RAZVIJANJE KANALA PRODAJE
Na osnovu sprovedene analize tržišta i obavljenim intervjuima sa lokalnim pružaocima usluga TBA utvrđeno je sledeće:
turisti koji dolaze zbog odmora relativno slabo koriste TBA proizvode (IPSOS-ovo istraživanje);
turisti koje dolaze zbog "stimulativnih" (incentive) putovanja (team bulding) slabo koriste proizvode TBA. Korišćenje TBA
proizvoda najčešće nije uključeno u programe stimulativnih putovanja;
u ponudi organizatora putovanja i turističkih agencija proizvodi TBA Zapadne Srbije nisu zastupljeni. Na osnovu analize ponude
značajnijih agencija i organizatora putovanja zapaženo je da ne postoje TBA programi.
U cilju izrade plana sproveden je mistery šoping. Mistery šoping je realizovan na sledeći način: (a) svim značajnijim agencijama u
Srbiji koje organizuju team bulding-e (ukupno 8 agencija) upućen je zahtev za izradu programa team bulding-a koji bi sadržao
neku od aktivnosti TBA u Zapadnoj Srbiji. Kao moguće aktivnosti navedene su sve aktivnosti TBA koje su identifikovane u
portfoliju; i (b) telefonski su kontaktirane agencije koje se bave domaćim turizmom da preporuče neku od aktivnosti TBA u
Zapadnoj Srbiji koje imaju ili će imati uponudi. Rezultat je bio sledeći:
(1) sve agencije koje se bave organizacijom team bulding-a su preporučile aktivnosti TBA u drugim delovima Srbije uz
obrazloženje:
(a) da u Zapadnoj Srbiji ne postoji ništa adekvatnog kvaliteta i
(b) da je Zapadna Srbija daleko da bi se organizovao i team bulding i bila uključena neka od aktivnosti TBA. Pored
preporuka za izbor drugih regiona u Srbiji, dostavljene su dve ponude u koje su bile uključene aktivnosti na Tari (spust Drinom i
planinarenje kroz NP Tara);
(2) od proizvoda TBA Zapadne Srbije u ponudi klasičnih agencija koje prodaju proizvode individualnim turstima ne postoji
nijedan program. Samo u dve agencije preporučen je spust Drinom i navedeno da je jedino taj program postojao u njihovoj
ponudi uranijem periodu.
Na osnovu obavljenog razgovora sa nekim od predstavnika agencija istkanuto je da ne postoje adekvatni paketi u Zapadnoj Srbiji
TBA proizvoda. Takođe su istakli da ne prepoznaju kvalitetne lokalne pružaoce usluga, već im se čini da je to stihijskog karaktera i
da ne može da im se garantuje visok nivo kvaliteta proizvoda.
Na osnovu izloženog u narednom periodu potrebno je :
uspostavljanje sistema intenzivnije prodaje proizvoda TBA turistima koji već posećuju destinaciju. Turisti koji
posećuju destinaciji ne raspolažu u dovoljnoj meri informacijama gde i na koji način mogu da nabve proizvode TBA;
izrada i implementacija plana prodaje (razrada i razvijanje kanala marketinga) preko posrednika. Agencije i turoperateri
treba da budu stimulisani da uključe u asortiman ponude proizvode TBA i da u programe team buldinga kao uključe neke od TBA
proizvoda Zapadne Srbije.
26
USPOSTAVLJANJE JEDINSTVENOG UPRAVLJAČKOG MODELA
Potrebno je razviti jedinstveni upravljački modela u Zapadnoj Srbiji, koji trenutno ne postoj. Formiranje TO Zapadna Srbija je bio
prvi korak u tom smeru, ali se tu stalo. Uspostavljanje modela treba da omogući definisanje i implementaciju plana razovja TBA
na srednji i duži rok. Model treba da predstavlja osnovu koordiniranog razvoja. Osnovni ciljevi uspostavljanja modela treba da
budu sledeći:
izrada i implementaija plana razvoja proizvoda TBA;
koordinacija i objedinjavanje svih aktera (organizacija i individualaca koji nude TBA proizvode) u jedinstven sistem.
Sinhronizacija delovanja i upravljanje je bitna za budući razvoj;
izrada i implmentacija plana promocije. Koordinacija različitih promocionih aktivnosti u cilju brendiranja TBA proizvoda
Zapadne Srbije, pozicioniranja i povećanja prodaje na kratak, srednji i dugi rok; i
izrada sistemtskog plana prodaje usmerenog na turiste u destinaciji, agencije i turoperatore, različita udruženja i individualce
koji primarno putuju zbog TBA proizvoda.
PAKOVANJE TBA PROIZVODA
Intenzivan razvoj proizvoda podrazumeva kreiranje paketa koji su prilagođeni određenim segmentima turista. Paketi
podrazumevaju povezane elemente proizvoda (odnosno različite aktivnosti) u jedinstvenu celinu koji se prodaju po jedinstvenoj
ceni. Paketi treba da omoguće pružanje jedinstvenog iskustva.
U Zapadnoj Srbiji postoji potreba za izradom dve vrste paketa:
paketi koji bi stimulisali intenzivnije korišćenje proizvoa TBA korisnika koji posećuju destinaciju zbog drugih
aktivnosti. U ovim paketima ne treba da budu uključene smeštaja i usluge, već samo aktivnosti;
paketi kojima bi se privlačili turisti koji bi dolazili primarno zbog korišćenja paketa, što bi podrazumevalo da u pakete budu
uključene i usluge smeštaja i ishrane.
Neki od paketa koje predlažemo da treba da postoje su:
1. Male porodicne pustolovine (za porodice sa decom)
2. Mladi u srcu (za empty nesters-e, odnosno starije parove čija deca žive odvojeno)
3. Usudi se – trazi vise! (za mlade, odnosno delom za generaciju X i posebno za generaciju Y)
4. A sad – punim plucuma (za ucesnike skupova/konferencija)
5. Adrenalinski izazovi (za ljubitelje težih aktivnosti - hard adventurers)
6. Western Serbia Limited (namenjen malim grupama. Paket treba da bude u određenoj meri personalizovan i treba da
omogućava neuobičajene avanture i ekspedicije)
27
U cilju osmišljavanja paketa potrebno je da se okupi veći broj različitih pružaoca TBA usluga. Takođe je neophodno da budu i
lokalne agencije i hotelijeri pristuni u cilju definisanja paketa. Paketi treba da se prodaju u hotelima i lokalnim agencijama.Cilj
hotelijera je kreiranje dodatne vrednosti za postojeće goste i jačanje privlačnosti destinacije i hotela za potencijalne posetioce.
Promocija paketa treba da bude u samim hotelima i kroz njihove promocione kanale i korišćenjem internet oglašavanja (sajt,
google, facebook).
STIMULISANJE RAZVOJA I PODRŠKA LOKALNIM AGENCIJAMA I PRUŽAOCIMA USLUGA TBA
U razvoja proizvoda bitna je podrška agencijama, hotelima I pojedincima koji organizuju pružanje usluga u cilju isporučivanja
proizvoda TBA. U tom smislu neophodno je razvijanje sistema podrške i stimulacije razvoja agencija za pružanje TBA
proizvoda. Osnovni smernice podrške treba da budu sledeće:
•Organizovanje edukacija u obliku seminara koji bi se odnosili na opšte principe poslovanja receptivnih agencija;
• Edukacija i trening (u obliku radioncia) u pakovanju jednodnevnih i višednevnih paketa TBA proizvoda;
• Uspostavljanje jedinstvenog rezervacionog sistema koji bi podrazumevao mogućnost online rezervacija (u I fazi samo online
slanje upita) usluga i proizvoda TBA i uspostavljanje jedinstvenog call centra na koji bi svi zainteresovani mogli da rezervišu
usluge (sistem rezervacija i call centar bi pokrivali sve proizvode, ne samo one vezane za aktivni turizam);
• Izrada standarda pružanja usluga za svaki proizvod (način informisanja, oblačenja, procedure i dr.);
SIGNALIZACIJA UNUTAR DESTINACIJE
Signalizacija u destinacijama značajna je iz dva razloga:
1. predstavlja promocioni alata koji podseća turiste na postojanje ptoizvoda i utiče na povećanje stepena korišćenja od strane
gostiju koji su u destinaciji;
2. predstavlja izvor informacija za turiste o mestima i mogućnostima korišćenja proizvoda u destinaciji.
U destinaciji postoji nešto od signalizacije koja se odnosi na proizvode TBA. Međutim signalizacija je nepotpuna i nedovoljno
razvijena. U cilju unapređenja signaizacije neophodno je;
Unutar destinacije potrebno je turističkom signalizacijom ukazivati na sve proizvode TBA definisane u portfoliju.; i
U svim destinacijama sa većom posetom potrebno je da se postave velike infotable sa mapama svih značajnijih TBA proizvoda.
Signalizacija treba da predstavlja jedinstven sistem koji ima promocionu i informativnu uloguSignalizacija treba da ima grafički
identitet koji dominira na svim ostalim grafičkim i web materijalima (brošura, reklame, bilbordi, sajt i dr.).
28
PROMOCIJA PROIZVODA TBA
OSNOVE
Područje Zapadne Srbije nije dovoljno prepoznatljivo kao turistička regija u kojoj postoje TBA proizvodi. Nedovoljna
prepoznatljivost rezultat je slabe tražnje za proizvodom generalno što je povratno uticalo i na slabiju zainteresovanost aktera
na strani ponude na intenzivniji razvoj proizvoda. Međutim, na strani tražnje dešavaju se korenite promene. Već ovog
momenta postoje zahtevi turista da dožive nešto više. Čak i u situacijama kada destinacija beleži porast dolazaka
tradicionalnih turista, u srednjem i dugom roku veoma je verovatno da će osetiti negativne posledice "nečinjenja", odnosno
pasivnosti ili nezainteresovanosti da se na vreme ne pripreme adekvatni proizvodi. Prednost Zapadne Srbije jeste u tome što
se u relativno kratkom roku mnoge aktivnosti mogu iskoristiti za generisanje proizvoda TBA. Ono što je već u ovom
momentu moguće ponuditi tržištu, treba komunicirati. Zato je u narednom periodu potrebna izrada i implementacija plana
promocije.
Na osnovu istraživanja IPSOS agencije i analize povodom angažmana u cilju izrade ovog projekta zaključci su sledeći:
s obzirom na slabu razvijenost proizvoda TBA u prvoj fazi promocioni plan bi u najvećoj meri trebao da bude fokusiran na
izgradnju prepoznatljivosti proizvoda i područja Zapadne Srbije kao mesta gde postoji TBA. U prvoj fazi uticaj
promocije na povećanje prodaje ne bi imao značajan uticaj. U periodu nakon razvijanja proizvoda (u skladu sa preporučenim
smernicama) povećanje prodaje bi se intenziviralo;
potrebne su promocione aktivnosti usmerene na povećanje prodaje gostima koji dolaze u destinaciju zbog drugih
proizvoda. Cilj je da gosti koji dolaze zbog odmora i seminara prepoznaju mogućnosti korišćenja TBA proizvoda. Takođe, u
prvoj fazi cilj promocionog plana u samoj destinaciji treba da bude stimulisanje gostiju koji dolaze u destinaciju da
intenzivnije koriste proizvod čime bi se uticalo na povećanje prodaje.
uvođenje internet oglašavanja u cilju izgradnje prepoznatljivosti i povećanja prodaje proizvoda TBA. Internet na
domaćem
i inostranom turističkom tržištu ima sve značajniju ulogu. Potreban je sistematski pistup internet oglašavanju uz uvažavanje
savremnih principa oglašavanja koji se odnose na ovaj promocioni kanal;
usmeravanje promocionih aktivnosti prema turističkim agencijama i organizatorima putovanja. Posrednici imaju bitnu
ulogu u promociji i prodaji proizvoda TBA posebno u početnim fazama razvoja. Neophodno je u I fazi intenzivnije
usmeravanje
napora kako bi prepoznali komercijalnu šansu i bili motivisani da promovišu i prodaju proizvode TBA u Zapadnoj Srbiji; i
PR aktivnosti su značajne u promociji proizvoda pre svega u fazi izgradnje prepozntljivosti i kreiranju imidža. Takođe, PR
aktivnosi značajno utiču i na stimulisanje tražnje. Potreban je sistemski pritup PR aktivnostima.
29
ŠTAMPANI MATERIJALI
Bitno je da se uradi jedna brošura u prvoj fazi promocije (2011. godina).
U narednom periodu kada proizvod postane prepoznatljiv I dodatno se razvije potrebna je izrada većeg broja različitih brošura i
flajera.
SVI GRAFIČKI MATERIJALI TREBA DA BUDU ADEKVATNOG KVALITETA I DA SADRŽE KVALITETNE
FOTOGRAFIJE. FOTOGRAFIJE TREBA DA PRIKAZUJU ZADOVOLJNE KORISNIKE PROIZVODA TBA, NE
ČISTO LEPOTE PRIRODE. ADEKVATAN PROMOCIONI PLAN PODRAZUMEVA VISOKOKVALITETAN DIZAJN
SVIH GRAFIČKIH MATERIJALA KOJI ĆE PRIVUĆI PAŽNJU KLIJENATA I POBUDITI NJIHOVO INTERESOVANJE.
BITNO JE DA SE USPOSTAVI JEDINSTVEN GRAFIČKI IDENTITET KOJI ĆE KROZ BRENDIRANJE UTICATI NA
KREIRANJE PREPOZNATLJIVOSTI PROIZVODA I POJAČATI EFEKTE OGLAŠAVANJA. PREDLOG JE DA
GRAFIČKA REŠENJA OGLASA, BILBORDA, SAJTA, BROŠURE I DR., BUDU RAĐENA OD STRANE JEDNE
AGENCIJE KAKO BI SE OBEZBEDIO JEDINSTVEN DIZAJN I KONZISTENTNOST.
OPŠTA BROŠURA U I FAZI RAZVOJA (2011. godina)
Brošura treba da bude opšteg karaktera i da sadrži:
odvojeno predstavljanje ključnih TBA proizvoda koji mogu da se komercijalizuju u I fazi (pešačenje, biciklizam,
planiarenje, jahanje, splavarenje);
proizvodi treba da budu odvojeno predstavljeni;
treba da postoje kratki opisi karakteristika proizvoda (mesta, karakteristike i sl.) i iskustava koja se mogu doživeti;
atraktivne fotografije na kojima su predstavljeni proizvodi;
kontakt telefone svih pružaoca usluga;
adresu internet sajta.
Brošura se dostavlja agencijama i kroz direktnu poštu velikim kompanijama. Na sajtu je dostupna u PDF formatu.
Brošura treba da ima grafički dizajn koji je usklađen sa dizajnom ostalih grafičkih i web materijala (sajt, reklame, bilbori i dr.).
Karakteristike: A4, 4/4, 12 strana.
Tiraž: 10.000
Predloženi budžet oko 2500 evra + PDV
30
IZRADA BROŠURA I FLAJERA U II FAZI (prvi kvartal 2012. godine)
U II fazi potrebna je izrada brošura i flajera koji će predstavljati posebne proizvode.
Prvo treba napraviti flajere (A4, dva prevoja, 4/4).
Flajeri moraju biti deo jedinstvenog kreativnog i grafičkog rešenja.
Štampu flajera finansiraju LTO u tiražu shodno svojim potrebama.
Flajeri se odnose na ponudu konkretnih opština. Sadrže fotografije, mape i kontakte (web, telefon, skype, email) za dodatne
informacije i buking/kupovinu.
Štampu treba da kontroliše ista agencija koja radi sveukupno kreativno rešenje i kontroliše štampu ostalog materijala.
Brošure su detaljnije, i ostavljene su za 2012. godinu (A4, 4/4, 12 strana).
Predlog je da brošure po proizvodima budu zajedničke za Zapadnu Srbiju. U finansiranju treba da participira i privatni sektor.
Dalje je dat opis elemenata koje brošure treba da sadrže.
BROŠURA SA STAZAMA ZA PEŠAČENJE
Brošura treba da sadrži:
- mape sa ucrtanim stazama
- kvalitetne fotografije
- kratak opis karakteristika staza i maršuta
- informacije o načinu dolaska do staza
- kratak opis iskustava
- kontakte svih pružaoca usluga
- ostale kontakte.
.
Tiraž: 5.000 - 7.000
BROŠURA ZA BICIKLISTE
Brošura treba da sadrži:
- mape sa ucrtanim svim stazama
- kvalitetne fotografije
- kontakte svih aktera koji organizuju biciklističke ture
- kontakte i mesta gde može da se rentira oprema
- kratak opis staza i iskustava
- kontakte svih pružaoca usluga
- ostale kontakte.
Tiraž: 5.000 - 7.000
31
BROŠURA ZA PLANINARE
BROŠURA ZA SPLAVARENJE
Brošura treba da sadrži:
Brošura treba da sadrži:
- mape sa ucrtanim planinarskim stazama i domovima
- kvalitetne fotografije
- kratak opis svih paninarenja
- kontakte svih aktera koji pružaju usluge planinarenja
- ostali kontakti
- sve programe splavarenja, raftinga i spusta
- kvalitetne fotografije
- kontakte svih aktera koji organizuju splavarenje
- kratke opise iskustva
- vrsta opreme koja se rentira
- kontakte svih pružaoca usluga
Tiraž: 5.000 - 7.000
Tiraž: 3.000 - 5.000
BROŠURA ZA LOV I RIBOLOV
BROŠURA ZA JAHANJE
Brošura treba da sadrži:
Brošura treba da sadrži:
- opis usluga i mesta atraktivna za ribolov
- kvalitetne fotografije
- kontakte svih aktera koji pružaju usluge
- kratke opise iskustava
- kontakte svih pružaoca usluga
- ucrtane staze za jahanje
- kvalitetne fotografije
- kontakte svih aktera koji pružaju usluge jahanja
- kratke opise iskustava
- vrsta opreme koja se rentira
- kontakte svih pružaoca usluga
Tiraž: oko 3.000
Tiraž: oko 3.000
U cilju povećanja štampanog promocionog materijala neophodno je da se svim lokalnim agencijama koje organizuju
TBA aktivnosti, kao i lokalnim nosiocima ponude aktivnog turizma, participira do 50% u štampi promocionog
materijala (podrška od strane LTO i RRA). Na ovaj način se stimuliše štampa i povećava tiraž promocionog
materijala što predstavlja jedan od efikasnih načina promocije. Uslov da agencije dobiju sredstva je da promo
materijal usklađen sa ukupnim promo naporima regije i da je u skladu sa usvojenim grafičkim identitetom.
32
PODELA FLAJERA UNUTAR DESTINACIJE
Podela štampanog materijala u destinaciji je jedan od efikasnijih načina stimulacije gostiju koji dolaze zbog odmora, seminara i drugih razloga
da koriste proizvode TBA. Brošure se dele na mestima na kojima turiste prolaze i/ili se zadržavaju određeno vreme. Cillje podele brošura treba
je da tursti koji su se kroz promocionu kampanju informisali o putovanjima i došči u destinaciju posete na postojanje proizvoda, dobiju
konkretne informacije o mogućnostima korišćenja proizvoda i načinu rezervacije i kupovine usluga.
Distribucija brošure u destinaciji treba da bude sledeća:
Brošure treba da se nalaze u svakom hotelu na recepciji i u svakoj sobi;
Brošure treba distribuirati svim lokalnim agencijama koje pružaju usluge i organizuju aktivnosti TBA;
Brošure treba deliti u značajnijim restoranima u destinaciji.
Neophodno je da se zaduži osoba koja će se starati o distribuciji brošure i dopunjavanju u slučaju raspodele.
33
IZRADA PROMO FILMOVA
Filmovi (video materijal) su značajna promociona sredstva koja mogu kroz različite prikaze da privuku pažnju turista, da pruže
informaije o iskustvu koje može da se doživi, kao i informacije o mogućnostima rezervacije i korišćenja proizvoda u destinacijama.
Video materijal treba da prikaže proizvoda TBA u Zapadnoj Srbiji. Izrada filma podrazumeva produkcijsku pripremu i osmišljen
scenario. Akcenat filmova treba da bude na prikazu svih proizvoda i iskustava koja mogu da se doživi korišćenjem proizvoda.
Materijal treba da postoji u dve forme:
(1) kao film(ovi) koji će se emitovati u hotelima gde postoji interni video kanal. Filmom bi se uticalo na promociju proizvoda TBA
u Zapadnoj Srbiji i na stimulisanje turista koji su već tu, u destinaciji, na intenzivnije korišćenje proizvoda.
(2) kao viralni filmovi, koji će biti "distribuirani" priko socijalnih mreža (facebook), emaila, sajta, MMS-a i Bluetooth-a, u sklopu
aktivnosti viralnog marketinga.
U filmovima, kroz krolove ili kajrone treba da se pruže određene informacije, u zavisnosti od tipa filma - film koji se prikazuje u
hotelima treba da ima informacije o pružaocima usluga (kontakt), mogućnostima rezervacije, sajt i dr., dok
viralni filmovi treba da upute na sajt proizvoda TBA u Zapadnoj Srbiji. Viralni filmovi treba da budu "dostupni" i na sajtu.
Budžet:
Promo film 5.000 evra + PDV – postprodukcija od postojećih materijala (Ako se na vreme reaguje, ovde je moguća
kompenzacija uz izradu novih materijala!)
Viralni filmovi: 10 filmova X 100e (kreativno rešenje spota) = 1.000 evra.
34
OGLAŠAVANJE U ŠTAMPANIM MEDIJIMA
Oglašavanje treba da omogući prepoznatljivost TBA poizvoda u Zapadnoj Srbiji. U skladu sa predloženim budžetom, koji
predstavlja okvir u intenzitetu oglašavanja, i ciljeve navedeni su mediji u kojima je potrebno da se oglase TBA proizvodi u 2011.
godini. Opredelili smo se za ubedljivo najprodavaniji dnevni list (Blic) i ubedljivo najprodavaniji nedeljni časopis (Blic Žena). Zbog
cena, predlažemo oglašavanje u Blicovom turističkom dodatku Odmor.
Blic - Turistički dodatak ODMOR
Objavljivanje oglasa u turističkom dodatku je značajno iz više
razloga:
• turistički dodatak je najčitaniji tematizovani list koji se odnosi
na putovanja
• dodatak se objavljuje u okviru najtiražnijeg dnevnog lista u
Srbiji – Blica
• oglašavanje omogućava da najveći broj čitalaca koji se
interesuju za putovanja vidi oglas
• s obzirom na čitanost i tiraž objavljivanje će uticati na
prepoznavanje Zapadne Srbije kao mesta u kome postoje TBA
proizvodi
• objavljivanje oglasa će omogućiti i objavljivanje jednog PR
teksta.
Magazin Blic Žena
Objavljivanje oglasa u Blic Ženi značajno je iz više razloga:
- Blic Žena je najtiražniji lifestyle magazin u Srbiji
- lifestyle magazini su značajni u promociji TBA proizvoda;
- magazin je popularan i velika je čitanost što omogućava da
veliki broj ljudi vidi oglas i prepozna Zapadnu Srbiji kao mesto
postojanja TBA aktivnosti;
- objavljaivanje oglasa će omogućiti i objavljivanje jednog PR
tekstova što je od velikog značaja u lifestyle magazinima
visokog traža.
S obzirom na budžet predlog je da se objavi minimalno tri
oglasa u periodima kada je interesovanje čitalaca za putovanja
značajno.
S obzirom na budžet predlog je da se objavi 5 oglasa (prema
izdavaču biće 6 dodataka do kraja godine, ali se za prvi sledeći
ne može na vreme pripremiti oglas).
Predloženi budžet oko 6.400 evra + PDV
Predloženi budžet oko 6.000 evra + PDV
35
OGLAŠAVANJE PUTEM BILBORDA
Bilbordi su jedan od najznačajnijih medija oglašavanja putem koga se gradi prepoznatljivost i imidž proizvoda/destinacije. Kao što
je već navedeno medija plan u ovoj fazi u najvećoj meri treba da bude fokusiran na izgradnju prepoznatljivosti Zapadne Srbije kao
destinacije u kojoj postoje TBA proizvodi.. Pored navedenih karakteristika, prednost bilborda kao medija je što poruke traju više
dana i dostupne su velikom broju građana. Predlog kampanje je sledeći:
svaka pojedinačna kapmanja treba da traje do tri nedelje. Nakon treće nedelje efekti iste poruke na bilbordima slabe usled
činjnice da stanovništvo prestaje da ih registruje;
kampanja treba da se realizuje na visokvalitetnim bilbordima koji su osvetljeni ili prosvetljeni, kao i dobro locirani;
bilbord kampanja treba da se realizuju u više faza (minimalno tri fazi u 2011. godini). Logično, u periodu pred zimsku sezonu
akcenat u kampanji biće na zimskim aktivnostima.
potrebno je da se obezbede visokovkvalitetne fotografije na kojima su prikazani različiti segmenti turista (mladi, parovi sa
decom, aktivni individualci i dr.) – ljudi, ne prirodne lepote same za sebe;
s obzirom na budžet potrebno je da se kampanja realizuje na oko 20 bilborda. Od toga najveći broj bilborda treba da bude u
Beogradu kao mestu koje je najznačajnije emitivno tržište. Pored Beograda značajni su i drugi gradovi u Srbiji: Novi Sad, Subotica
i Kragujevac;
Predloženi budžet je oko 25.000 evra.
OGLAŠAVANJE PREKO RADIJA
Emitovanje audio poruka preko radia omogućava da veliki broj potencijalnih potrošača čuje reklamu. Emitovanje poruka više puta
na dan uz višednevno oglašavanje omogućava značajne efekte u pogledu izgradnje prepoznatljivosti proizvodana u širem
području.
Predlog kampanje je sledeći:
kampanja treba da traje minimalno 20 dana. Duže trajanje kampanje omogućava postizanje značajnijih efekata;
oglašavanje treba da pokrije geografski šire područje (predlog je da obavezno budu pokrivena područja Beograda, Novog
Sada, Kragujevca i Subotice);
minimalan broj poruka u toku dana u periodu trajanja kampanje ne treba da bude manji od 180;
potrebno je da se pokrenu tri kampanje u toku godine;
Neophodan je izbor radio stanica koje pokrivaju predloženo područje. Naš predog uzima u obzir ključna urbana emitivna tržišta i
troškove. Ovo se pre svega odnosi na izbor samo jedne beogradske radio stanice posledica je cena radio oglasa. Moguće je
povećati broj stanica, a time i pokrivenost, kroz progame kompenzacija.
Predloženi budžet je oko 6.000 evra.
36
USPOSTAVLJANJE SARADNJE SA NOVINARIMA I PR AKTIVNOSTI
Potrebno je da se zaduži osoba iz RTO Zapadne Srbije, ili neka druga, koja bi ažurirala bazu novinara i bila zadužena za PR
aktivnosti usmerene na afirmaciju TBA proizvoda. Ovo govorimo jer je potrebno komunicirati i sa novinarima koji nisu turistički
novinari.
U vreme kampanja i kasnije potrebno je da se organizuju posete novinara destinaciji kako bi napravili priloge o TBA proizvodima i
objavili ih u medijima za koje rade. Posete treba organizovati na način što bi hoteli participirali kroz obezbeđivanje besplatnog
smeštaja, dok bi obilazak bio finansiran od strane LTO. Obilazak podrazumeva organizaciju obilaska svih proizvoda džipovima;
Plasirati PR tekstove u turističkom dodatku Blic Odmor i magazinu Blic Žena; PR tekstove treba plasirati i u redovnim izdanjima
Blica i Večernjih novosti (drugi najprodavaniji dnevni list).
Video materijal, pripremljen u izradi promo filma, treba da bude dostupan za pripremu različitih video priloga koji bi se emitovali u
okviru različitih TV nastupa.
Predloženi budžet je oko 1000 evra. U saradnji sa hotelima predviđeni budžet omogućava dovođenje oko 10 novinara (troškovi
po osobi za period od tri dana treba da budu maksimalno između 80 i 100 evra).
37
INTERNET MARKETING
IZRADA NOVE WEB STRANICE SA PROIZVODIMA TBA ILI OTVARANJE PODSTRANE U OKVIRU POSTOJEĆE
Kvalitetna WEB stranica osnov je adekvatnog internet marketinga. Osnovne smernice u izradi treba da budu:
Redizajn postojeće web stranice ili izrada nove koja će biti u skladu sa savremnim trendovima internet dizajna. U okviru
nove/redizajnirane internet stranice treba da budu predstavljeni:
(1) svi TBA proizvodi sa detaljnim informacijama (mape, fotografije, karakteristike opreme, paketi, lokacije, atrakcije i sl.);
(2) kontakti pružaoca usluga i instrukcije o načinu rezervacije;
(3) mogućnost online rezervacije ili slanja upita za korišćenje i nabavku proizvoda TBA;
Drupal CMS.
Stranica treba da bude jednostavna i intuitivna za korisnike (user frendly) što omogućava lako snalaženje na stranici i dobijanje
svih informacija na jednostavan način.
Na stranici treba da postoji mogućnost prijavljivanja za dobijanje newsletter-a sa novim programima i informacija koji se odnose
na TBA proizvode.
Mogućnost automatskog slanja newsletter-a.
Web prezentacija treba da omogući download mapa i kataloga.
Web stranica treba da bude dvojezična - srpski i engleski jezik
Potrebna je optimizacija stranice za ključne termine koji se koriste na pretraživaču.
Troškovi izrade oko 1.100 e.
GOOGLE KAMPANJA
Sve veći broj turista, usled sve većeg broja sličnih web prezentacija, u poslednje vreme traži informacije preko internet
pretraživača. Google je najzastupljeniji pretraživač. Najčešće korišćene ključne reči u Srbiji povezane generalno sa proizvodima
TBA su:
Splavarenje Tarom
Pešačenje
Planinarenje
Rafting Drinom
Rafting na Tari
Paragliding
Lov na divljač
Hiking
Ribolov na rekama
...
Usled sve većeg broja korisnika interneta u promociji TBA proizvoda neophodno je pokrenuti Google kampanju. Google kapanja
podrazumeva zakup ključnih termina (koji se odnose na TBA i zapanu Srbiju) koji se sa targetiranih tržišta najviše koriste u
pretraživaču.
Ukupan budžet oko 2.950 evra.
38
FACEBOOK KAMPANJA
Facebook je najzastupljenija virtuelna socijalna mreža čiji broj korisnika je u velikoj ekspanziji. Prema saopštenju Facebook
Serbia office ukupan broj korisnika iz Srbije je oko 2 miliona. Neformalni način komunikacije preko Facebook-a otvorio je vrata
novoj tehnici marketinga koja nosi naziv viralni marketing, a predstavlja tzv. "internet word-of-mouth" komuniciranje (u kome
informacije jedni drugima, preko interneta, a pre svega socijalnih mreža, prenose stvarni i potencijalni korisnici usluga).
Neophodno je:
otvaranje Facebook grupe o TBA aktivnostima u Zapadnoj Srbiji;
ažurno vođnje grupe i postavljanje obaveštenja i uspostavljanje komunikacije sa korisnicima;
eventualno angažovanje agencije koja će obezbediti veliki broj članova grupe;
pokretanje kampanje Facebook Ads. Cene se kreću po kliku i variraju. Prosečan CPC: 0.12$ - cena po kliku, prosečan CPM:
0.05$ - cena po 1000 ljudi koji vidi oglas).
Viralni video je usko povezan sa ovim oblikom promocije.
Ukupan budžet oko 1100 evra.
EFIKASNO VOĐENJE INTERNET MARKETINGA DODATNO PODRAZUMEVA OSPOSOBLJAVANJE MINIMALNO JEDNE
OSOBE KOJA BI SE BAVILA PRAĆENJEM GOOGLE ANALITIKE I PO TOM OSNOVU UPRAVLJALA GOOGLE KAMPANJOM.
TAKOĐE, OSOBA BI SE BAVILA AŽURIRANJEM SAJTA, ADMINISTRACIJOM FACEBOOK GRUPE, VOĐENJEM
FACEBOOK KAMPANJE, SLANJEM NEWSLETER-A, PRIKUPLJANJEM E MAIL ADRESA I SL. U SLUČAJU DA NE POSTOJI
OSOBA ADEKVATNIH KOMPETENCIJA, NOPHODNA JE OBUKA.
39
PROMOCIJA USMERENA NA AGENTE PRODAJE
USPOSTAVLJANJE SARADNJE SA AGENCIJAMA I ORGANIZATORIMA PUTOVANJA
Uspostavljanje saradnje sa agencijama predstavlja oblik B2B promocije. Uspostavljanje saradanje i promocione aktivnosti
usmerene prema agentima i organizatorima putovanja podrazumevaju realizaciju sledećih aktivnosti:
formiranje baze podataka sa svim agencijama koje koja organizuju domaća putovanja namenjena idividualnim turistima;
distribucija brošure svim agencijama i organizatorima putovanja koji organizuju domaća putovanja;
stimulisanje kreiranja jednodnevnih i višednevnih paketa od strane različitih nosilaca ponude u destinaciji koji su namenjeni
različitim segmentima i koji bi bili prodavani u agencijama;
svim agencijama koje žele da organizuju TBA aktivnosti prema Zapadnoj Srbiji treba participirati do 50% u troškovima
štampe brošura, ili ih sve integrisati u zajedničke brošure.
dostava kvalitetnih fotografija svim "incentive" agencijama i ospoljavanje osobe koja će preuzeti komunikaciju sa agencijama i
biti zadužena za animaciju agencija da uključe TBA aktivnosti u ponudu.
USPOSTAVLJANJE SARADNJE SA SPECIJALIZOVNIM AGENCIJAMA I UDRUŽENJIMA
Značajan potencijal za razvoj TBA proizvoda u destinaciji predstaljaju turisti koji dolaze zbog team buldinga (seminara,
konferencija i sl.) i preko različitih udruženja (planinari, paraglajderi, mountain bikeri i dr.). Da bi se stimulisala tražnja za
proizvodima TBA, neophodno je da u okviru programa team buldinga budu uključene neke od TBA aktivnosti. Takođe je bitno da
se uspostavi komunikacija sa različitim udruženjima. Aktivnosti koje je neophodno sprovesti su sledeće:
Formiranje baze podataka sa svim agencijama koje organizuju team buldinge;
Uspostavljanje komunikacije sa agencijama iz baze uz dostavu brošura, ponude različitih paketa koje mogu da uključe
programe i dr.
dostavljanje brošure udruženjima (planinara, mountain bikera, jahačkih klubova i sl.).
osposobljavanje osobe koje će preuzeti komunikaciju sa agencijama i udruženjima;
stimulisanje hotelijera koji organizuju team buldinge da ponude TBA proizvode uz odobravanje odgovarajuće provizije.
u
Najznačajnije agencije koje organizuju team bulding-e su:
1. DMC Vekol Beograd, Srbija
2. Magelan Corporation Novi Sad
3. Easy Travel Niš
4. Public events Beograd
5. Fly Orient Tour Beograd
6. Panacomp Novi Sad
7. HRG Beograd
40
ORGANIZOVANJE TURA UPOZNAVANJA ZA AGENCIJE
Potrebno je da se organizuju ture upoznavanja za ciljane agente nakon kreiranja baze agencija. Ove ture treba da budu trodnevne
i da sadrže obilaske i aktivno učešće agenata u njima prilagođenim paketima TBA. Ture treba organizovati na način što bi hoteli
participirali kroz obezbeđivanje besplatnog smeštaja, dok bi obilazak bio finansiran od strane LTO.
U saradnji sa hotelima troškovi po osobi za period od tri dana treba da budu maksimalno 80 do 100 evra (organizovani dolazak,
obilazak, i sl.).
41
RAZVOJ VIRTUELNOG OPERATIVNOG CENTRA TO ZAPADNA SRBIJA
Ispunjavanje zadataka datih u ovom planu podrazumeva angažovanje određenih osoba koje bi pokrile predviđene aktivnosti. U
situaciji u kojoj je jasno da regionalna turistička organizacija ne raspolaže resursima da odgovori na ove zadatke, kao rešenje se
javlja formiranje operativnog centra (ili help desk-a) koji je virtuelnog karaktera - oni koji u njemu rade neće (ili ne moraju) sedeti u
prostorijama RTO već na bilo kom mestu.
Kao što je već uglavnom navedeno, neophodno je angažovanje osoba za minimalno sledeće poslove:
internet marketing (google, facebook, viralni marketing, email, newsletter);
odnosi sa medijima (plan i organizacija tura upoznavanja);
odnosi sa agentima i udruženjima (praćenje programa agenata i udruženja, distrubucija materijala/brošura, itd.);
odnosi sa lokalnim pružaocima usluga TBA (ažuriranje aktivnosti TBA, prosleđivanje upita, buking itd.).
Poslove ne moraju obavljati nove osobe, ukoliko postoje zaposleni sa potrebnim kvalifikacijama u lokalnim turističkim
organizacijama. Oni jednostavno mogu preuzeti poslove za Zapadnu Srbiju u celini. Takođe, u prvoj fazi neće biti potrebno da se
za svaki od poslova određuje po jedna osoba, osim kada je u pitanju internet marketing. Tu preporučujemo da se jedna osoba
bavi isključivo tim aktivnostima.
Fizička adresa operativnog centra bi bila adresa regionalne turističke organizacije, ali bi angažovane osobe mogle sedeti bilo gde.
42
MEDIJA PLAN 2011
Zapadna Srbija - 2011/ 12
Nacionalna kampanja
RADIO
spot 20"
NOVINE
Turistički
dodatak
Subotica
2 stanice
Novi Sad
2 stanice
Beograd
1 stanica
Kragujevac 2 stanice
196 emitovanja nedeljno
časopis 1/1strbroj objava
Blic - Odmor 3
decembar
21
28
5
12
19
januar
26
2
9
16
februar
23
30
6
13
20
196 196 196
mart
27
5
12
april
19
26
2
16
maj
23
30
7
14
jun
21
28
4
196 196 196
1
Blic žena
2
5 objava godišnje
9
1
1
11
jul
18
25
2
9
30
196 196 196
1
1
1
Subotica
3
3
3
3
3
3
3
3
3
Novi Sad
5
5
5
5
5
5
5
5
5
Beograd
9
9
9
9
9
9
9
9
9
Kragujevac
3
3
3
3
3
3
3
3
3
20 bilborda - 3 nedelje
20 20 20
20 20 20
20 20 20
pretraga
termina
1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155 1155
GOOGLE
60000
30
1155 pretraga nedeljno
Klikova
FACEBOOK Ukupno Pros. denvno
12500
50
BILBORDI
Stanice ukljucene u ponudu:
1.Radio Naxi Beograd
2.Radio Stari grad Kragujevac
3. Radio 9 Kragujevac
Bilbord provajder je Alma Quattro
4.Radio Signal Novi Sad
5. Radio 021 Novi Sad
6.Radio Subotica
Stampani mediji: nemamo termine objavljivanja
Internet: Google Serbia
Napomena: Media plan izmenjen terminski shodno zahtevu UO RTO Zapadna Srbija, shodno postojećim tehničkim i finansijskim ograničeničenjima. Zadržan
prvobitni obim aktivnosti. Preporuka je da se na godišnjem nivou uvede i jesenja kampanja (kraj septembra) usmerena na goste učesnike skupova. Krajem
2011. godine moguće je realizovati samo deo kampanje. U 2012. godini neophodno je da kampanja bude potpuno zaokružena.
43
SPECIFIKACIJA TROŠKOVA
SPECIFIKACIJA TROŠKOVA NA OSNOVU PREDLOŽENOG MEDIA PLANA I IZRADE WEB STRANICE
Specifikacija troškova urađena na osnovu obavljenog kontakta sa nekoliko eminentnih marketinških kuća u Beogradu. Procena
urađena na osnovu najnižih cena koje je moguće ovog momenta dobiti za pojedine medije na tržištu Srbije. Nisu kalkulisani
troškovi angažovanih osoba u operativnom centru niti novog foto materijala. Cene su izražene u evrima, pez PDV-a.
1. Google kampanja, 61584 godisnjih pretraga pomoću 30-tak fraza
2,950 €
2. Facebook kampanja
1,200 €
3. Bilbord kampanja (zakup i stampa), 20 bilborda, 3 nedelje, 3 puta godišnje
24,900 €
4. Blic, Odmor, dodatak - specijalac, 1/1str, 1 objavljivanje, color, 6 objava godisnje
6,400 €
5. Blic zena, 1/1str, 1 objavljivanje, color, 3 objave godisnje
5,910 €
6. Radio kampanja, 20 dana, trajanje spota 20 sec. 588 objava, 3 puta godisnje
5,922 €
7. Flajeri A4, 4/4, kunsdruck 150gr,
nije poznato
8. Brosure 12 strana, 4/4, korice 250 gr knjizni blok 150 gr kunsdruck, 10.000 komada
2,250 €
9. Izrada koncepta, dizajn, priprema za štampu kompletnog materijala
2,750 €
10. Web dizajn sa programiranjem
1,100 €
11. Promo film (postprodukcija)
5,000 €
12. Viralni filmovi (spotovi), 10
1,000 €
OSTALI TROŠKOVI (okvirna procena)
11. Organizovanje ture upoznavanja za novinare
2,000.00 €
12. Organizovanje ture upoznavanja za novinare
2,000.00 €
13. Fond za participiranje u štampanim promo materijalima pružaocima usluga
3,000.00 €
TROŠKOVI U BUDUĆEM PERIODU
U narednom periodu potrebno je usvojiti budžet za: (1) signalizaciju; (2) izradu promo filma – novi materijal; (3) usvajanje
koncepta stimulisanja i unapređenja razvoja pružaoca usluga i receptivnih agencija; i (4) izradu i implementaciju plana razvoja
proizvoda (5) nove fotografije
44
TERMINSKI PLAN
R. br.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
Aktivnosti
Rok
Usvajanje medija plana
17.06.2011.
Obezbeđivanje visokokvalitetnih fotografija za brošuru, bilborde, sajt i facebook grupu. Fotografije treba da budu
adekvatne rezolucije i da prikazuju učesnike u aktivnostima. Neophodno je da postoje fotografije sa razičitim
15.10.2011.
segmentima korisnika (mladi, parovi sa decom, aktivni individualci, stariji).
Angažovanje agencije za izradu kreativnog rešenja za sve medije (sajt, brošura, bilbordi i oglasi). Potrebno je da
01.09..2011.
sva rešenja budu rađena u okviru iste agencije zbog jedinstvenog vizuelnog identiteta.
Priprema tekstova o proizvodima TBA. Tekstovi treba da se pripreme za brošuru i sajt.
15.09.2011.
Izbor i angažovanje marketinške agencije preko koje će se realizovati kampanja oglašavanja. Preporuka je i da
se kupovina medijskog prostora obavi preko iste agencijeone
( stop shopping) koja radi kreativno rešenje, radi 01.10.2011.
lakše kontrole svih aktivnosti i postizanja boljih uslova i cena.
Angažovanje mlađe osobe koja će biti zadužena za internet marketing ("operativni centar") i početak formiranja
01.07.2011.
Facebook grupe
Angažovanje osobe zadužene za agencije i organizatore putovanja ("operativni centar").
01.02.2012.
Izrada novog sajta ili redizajn postojećeg.
01.10.2011.
Priprema PR tekstova koji bi se objavili u dodatku Blic Odmor i magazinu Blic Žena.
01.11.2011.
Izrada različitih paketa proizvoda u saradnji sa pružaocima usluga TBA i hotelima.
01.03.2012.
Štampa brošure.
10.03.2012.
Pokretanje google kampanje, otvaranje facebook grupe i pokretanje facebook kampanje.
15.07.2011.
Kreiranja baze agencija, organizatora putovanja i udruženja. Komunikacija i početak distribucije brošure.
01.03.2012..
Organizovanje ture upoznavanja za agencije
10.03.2012.
Izrada promo filma i prvih viralnih filmova
15.09.2011.
Organizovanje ture upoznavanja za novinare
17.03.2012.
Izrada ostalih viralnih filmova
01.03.2012.
Izrada i usvajanje plana stimulacije i unpređenja rada receptivnih agencija i pružaoca TBA usluga.
01.12.2011.
Usvajanje plana jedinstvene signalizacije u destinaciji koja se odnosi na TBA proizvode.
15.12.2011.
Izrada i početak implementacije plana razvoja pojedinačnih TBA proizvoda
01.03.2012.
Oglašavanje prema priloženom medija planu.
Napomena: terminski plan nije prikazan hronološki.
45
Download

Туризам базиран на активностима на подручју туристичке регије