ASOCIACIONI I KOMUNAVE TË KOSOVËS
PLANI STRATEGJIK I KOLEGJIUMIT
PËR ARSIM 2013-2016
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMA
ZA OBRAZOVANJE 2013-2016
EDUCATION COLLEGIUM
STRATEGIC PLAN 2013-2016
Prishtinë, maj 2013- Prishtina, maj 2013- Prishtina may 2013
ASOCIACIONI I KOMUNAVE TË KOSOVËS
Plani Strategjik i
Kolegjiumit për Arsim
2013-2016
Ky dokument u miratua nga Kolegjiumi për
Arsim dhe Kulturë i Asociacionit të Komunave të
Kosovës në mbledhjen e mbajtur më 8 maj 2013.
Ky publikim u mbështet nga GIZ në kuadër të Programit “Zhvillimi i kapaciteteve në sektorin e arsimit fillor”në Kosovë (CDBE)
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Përmbajtja
Lista e shkurtesave..........................................................................................................................................3
Mirënjohje..............................................................................................................................................................4
Përmbledhje ekzekutive..................................................................................................................................5
Parathënie..............................................................................................................................................................7
1. Hyrje....................................................................................................................................................................9
2. Analiza e gjendjes........................................................................................................................................13
2.1. Hyrje......................................................................................................................................................14
2.2. Menaxhimi i arsimit në komuna..............................................................................................14
2.3. Cilësia në arsim...............................................................................................................................16
2.4. Bashkëpunimi në mes të komunave dhe në nivel regjional......................................17
2.5. Avokimi dhe lobimi........................................................................................................................18
3. Misioni dhe objektivat strategjike........................................................................................................21
Objektivi 1: Avancimi i menaxhimit të arsimit në komuna dhe në shkolla................23
Objektivi 2: Ngritja e cilësisë së arsimit parauniversitar...................................................27
Objektivi 3: Bashkëpunimi i shtuar në mes të komunavenë fushën e arsimit
dhe me vendet e rajonit.......................................................................................................................29
Objektivi 4: Avokim dhe lobim efektiv për realizimin e interesit
të komunave në fushën e arsimit....................................................................................................32
4. Plani i veprimit dhe buxheti....................................................................................................................35
Shtojcë: Grupi i Planifikimit..........................................................................................................................50
2
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Lista e shkurtesave
AKK
Asociacioni i Komunave të Kosovës
CDBE
Projekti “Zhvillimi i kapaciteteve për sektorin e arsimit fillor”
DKA
Drejtoria Komunale për Arsim
GIZ
Agjencia Gjermane për Bashkëpunim Ndërkombëtar
GSA
Granti Specifik i Arsimit
KA
Kolegjiumi për Arsim
MASHT
Ministria e Arsimit, e Shkencës dhe e Teknologjisë
OJQ
Organizatë joqeveritare
PSAK
Plani Strategjik i Arsimit në Kosovë
PSKA
Plani Strategjik i Kolegjiumit për Arsim
SMIA
Sistemi për Menaxhimin e Informatave në Arsim
SWOT
Sukseset, Dobësitë, Mundësitë, Rreziqet
USAID
Agjencia e SHBA për Zhvillim Ndërkombëtar
3
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Mirënjohje
P
lani Strategjik i Kolegjiumit për Arsim
2013-2016 është hartuar në periudhën
janar-maj 2013, duke ndjekur hapat e
zakonshëm të një procesi të planifikimit me
pjesëmarrje të gjerë të përfaqësuesve të komunave,
Grupit punues i cili nën udhëheqjen e Kryesisë së
Kolegjiumit, përfaqësuesve të drejtorive komunale
të arsimit dhe ekspertëve të fushës së arsimit i ka
prirë procesit përgjatë të gjitha fazave të hartimit
të këtij dokumenti.
Legjislacioni i ri i arsimit, i miratuar në periudhën
2008-2011, ka rezultuar me një decentralizim
efektiv të kompetencave nga niveli qendror në atë
lokal, duke i dhënë komunës autorizime të gjëra
për të menaxhuar sistemin e arsimit dhe siguruar
cilësinë në arsim. Po ashtu, Plani Strategjik i
Arsimit në Kosovë (PSAK), i miratuar në gusht
të vitit 2011, parasheh një numër të konsiderueshëm të masave strategjike që synojnë komunat
ose duhet të jetësohen nga komunat. Përball
sfidave të reja të planifikimit të integruar me
shkollat dhe zbatimin e përgjegjësive dhe kompetencave të reja të cilat janë bartur nga niveli qendror, u imponua nevoja që Kolegjiumi të lëvizë
nga planifikimi vjetor në planifikimin afatmesëm.
Vetëm në këtë mënyrë Kolegjiumi për Arsim do
të jetë në gjendje të ushtrojë rolin e vetë këshillues
në mënyrë efektive në raport me komunat.
Plani Strategjik i Kolegjiumit për Arsim 20132016 është dokument i parë afatgjatë i hartuar
nga njëri prej trupave profesionale këshilluese të
Asociacionit të Komunave të Kosovës. Ky dokument do të jetë një pikë referuese për zhvillimin
e proceseve arsimore në komuna. Përveq kësaj
Plani Strategjik shprehë gjithashtu interesat e
përbashkët në bashkëpunim me nivelin qendëror
dhe me këtë kontribuon në zhvillimin e ko-
4
Përmbledhje ekzekutive
munikimit dhe bashkëpunimit me Ministrinë
e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë dhe palët
tjera me interes. Në këtë mënyrë do të fuqizohet
menaxhimi i mirë, i cili konsederohet një faktor
i rëndësishëm për ngritjen e cilësisë së arsimit në
Kosovë.
Programi “Zhvillimi i kapaciteteve në sektorin
e arsimit fillor në Kosovë” (CDBE) i GIZ-së ka
ofruar burime domethënëse për mbështetjen e
gjithë procesit, përmes sigurimit të ekspertizës
së nevojshme, ofrimit të kushteve të mira për
punën e Grupit planifikues dhe ndihmës në të
gjitha fazat e hartimit të dokumentit. MASHT
e ka përcjellë me kujdes gjithë procesin dhe ka
ofruar mbështetje profesionale për mbarëvajtjen e
tij. Ndërkaq, drejtoritë komunale të arsimit kanë
kontribuar, në mënyrë aktive, në hartimin e dokumentit, duke dhënë komente dhe propozime
për përmirësimin e tij.
Në emër të Kolegjiumit për Arsim të AKK-së
dëshiroj të shprehë falënderimet më të sinqerta
për të gjithë pjesëmarrësit të cilët në mënyrë
aktive kontribuan në hartimin e Planit Strategjik
për Kolegjiumin e Arsimit, dhe gjithashtu i bëjë
ftesë të gjithë palëve të interesuara, partnerëve
zhvillimor, si dhe komunitetit të donatorëve të
na mbështesë edhe në hapat e mëtejm qëjanë të
rëndësishëm për zbatimin e suksesshëm të planit
strategjik.
Prishtinë, 8 maj 2013 Azem Guri
Kryesues i Kolegjiumit për Arsim i AKK-së
K
olegjiumi për Arsim dhe Kulturë është
një ndër dymbëdhjetë trupat profesionalë
që funksionon në kuadër të Asociacionit
të Komunave të Kosovës (AKK). Për disa vjet,
Kolegjiumi ka ushtruar rolin e vet koordinues
dhe këshillues në bazë të planifikimeve vjetore
që janë harmonizuar me planifikimin e AKK
dhe të ministrive përkatëse. Gjatë kësaj periudhe,
Kolegjiumi ka diskutuar çështjet më të rëndësishme nga fusha e arsimit, si dhe ka përfaqësuar
interesin e komunave karshi pushtetit qendror.
Nga ana tjetër, legjislacioni i ri i arsimit, i miratuar në periudhën 2008-2011, ka rezultuar me
një decentralizim efektiv të kompetencave nga
niveli qendror në atë lokal, duke i dhënë komunës autorizime të gjëra për të menaxhuar sistemin
e arsimit. Po ashtu,Plani Strategjik i Arsimit
në Kosovë (PSAK), i miratuar në gusht të vitit
2011, parasheh një numër të konsiderueshëm
të masave strategjike që synojnë komunat ose
duhet të jetësohen nga komunat. E gjithë kjo ka
imponuar nevojën që Kolegjiumi të lëvizë nga
planifikimi vjetor në planifikim afatmesëm që do
të mundësojë:
• Ushtrimin efektiv të rolit këshillues të Kolegjiumit në raport me komunat,
• Ofrimin e ndihmës komunave në ushtrimin e autorizimeve ligjore që dalin nga
bartja e kompetencave,
• Nxitjen e bashkëpunimit të komunave në
mes vete dhe me faktorë të tjerë për përmbushjen e detyrave që dalin nga PSAK.
Plani Strategjik i Kolegjiumi për Arsim 20132016 është në harmoni me Strategjinë e AKK
2011-2015 dhe PSAK 2011-2016. Kolegjiumi
është përcaktuar për një proces që siguron përfshirje të gjerë të komunave anëtare dhe palëve
të tjera me interes, si dhe transparencë të plotë.
Për këtë qëllim, Kolegjiumi ka formuar një Grup
Planifikues të përbërë nga anëtarët e kryesisë së
Kolegjiumit, përfaqësues të drejtorive komunale
të arsimit, MASHT dhe palët tjera me interes.
përfshirë donatorët që ndihmojnë arsimin në
komuna dhe shoqërinë civile. Programi “Zhvillimi i kapaciteteve në sektorin e arsimit fillornë
Kosovë” (CDBE) i GIZ ka mobilizuar burime
domethënëse për mbështetjen e gjithë procesit,
përmes sigurimit të ekspertizës së nevojshme,
ofrimit të kushteve të mira për punën e Grupit
Planifikues dhe ndihmës së pakursyer në të gjitha
fazat e hartimit të dokumentit.
Dokumenti është hartuar në periudhën
janar-maj 2013 duke ndjekur hapat e zakonshëm të një procesi të planifikimit me pjesëmarrje: 1) analizën e gjendjes; 2) përcaktimin e
caqeve dhe veprimtarive për arritjen e tyre; 3)
hartimi i planit të veprimit dhe buxheti; 4) diskutimi dhe negocimi. Njëzet e pesë përfaqësues
të komunave dhe palëve të tjera me interes
kanë kontribuar në mënyrë të drejtpërdrejtë në
procesin e planifikimit, ndërsa shumë të tjerë
kanë dhënë komente dhe propozime që kanë
rezultuar me këtë dokument.
Kolegjiumi për Arsim e ka formuluar misionin
e vet në këtë mënyrë:
Ofrimi i mbështetjes për ndërtimin efektiv të
kapaciteteve në komuna dhe lobimi proaktiv
në funksion të avancimit të cilësisë së arsimit
në Kosovë.
Gjatë procesit të planifikimit janë përcaktuar katër objektiva të Planit Strategjik të
Kolegjiumit:
1. Avancimi i menaxhimit të arsimit në
komuna dhe në shkolla
2. Ngritja e cilësisë së arsimit parauniversitar
3. Bashkëpunimi i shtuar në mes të komunave në fushën e arsimit dhe me vendet
e rajonit
4. Avokim dhe lobim efektiv për realizimin e interesit të komunave në fushën e
arsimit
5
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Në vijim, për secilin objektiv strategjik janë
përcaktuar masat (aktivitetet) që duhet ndërmarrë për arritjen e objektivit përkatës. Janë
gjithsej 17 masa të tilla dhe të gjitha janë përshkruar në hollësi.
veprimit, ashtu edhe buxheti janë të karakterit
orientues dhe duhet të rishikohen në fillim të
çdo viti kalendarik. Secila masë është zbërthyer
në detyra konkretet për të cilat janë përcaktuar
bartësit, afatet kohore, si dhe kostoja sipas
viteve fiskale. Duke marrë në konsiderim rrePlani i veprimit dhe buxheti janë hartuar për thanat objektive, është kalkuluar me një buxhet
gjithë periudhën e zbatimit të Planit Strategjik
relativisht modest, i cili është prezantuar në
të Kolegjiumit për Arsim, duke filluar nga viti
tabelën e mëposhtme:
2013, përfundimisht me vitin 2016. Si plani i
Objektivi
Menaxhimi në arsim
Përmbledhje e buxhetit
2013
2014
2015
2016
Gjithsej
6,000
63,980
6,680
300
76,960
Cilësia në arsim
-
-
16,500
-
16,500
Bashkëpunimi i ndërsjellë
-
4,500
4,500
4,500
13,500
Avokimi dhe lobimi
-
-
-
-
-
6,000
68,480
27,680
4,800
106,960
TOTAL
Parathënie
P
rogrami “Zhvillimi i kapaciteteve në sektorin e arsimit fillor”në Kosovë (CDBE) i
mbështetur nga GIZ synon përmirësimin
e cilësisë së arsimit fillor, duke nënkuptuar një
arsim fillor të cilësisë së lartë që ju mundëson
fëmijëve dhe të rinjve të kenë qasje në arsimin e
mëtutjeshëm dhe/apo i pajisë ata me shkathtësi
jetësore. Programi ofron konsulencë profesionale për Ministrinë e Arsimit, Shkencës dhe të
Teknologjisë (MASHT), si dhe për drejtoritë
komunale të arsimit (DKA) dhe, po ashtu ndihmon zbatimin e Planit Strategjik të Arsimit
në Kosovë 2011-2016 (PSAK). Në kontekst të
punës me komuna, Programi ofron mbështetje
edhe për Asociacionin e Komunave të Kosovës
(AKK), pikërisht për Kolegjiumin për Arsim
si trup profesional i përbërë nga drejtorët e
arsimit të komunave anëtare.
Nga ky bashkëpunim dhe nga nevoja për
fuqizimin e rolit të komunave në ushtrimin
e autorizimeve ligjore dhe kryerjen e obligimeve që dalin nga PSAK ka lindur ideja që
Programi CDBE të mbështesë procesin e
hartimit të Planit Strategjik të Kolegjiumit për
Arsim. Duke marrë parasysh bartjen graduale
të autorizimeve nga niveli qendror në atë lokal,
është imponuar nevoja që Plani Strategjik i Kolegjiumit për Arsim (PSKA) të jetë në harmoni
me ciklin e planifikimit strategjik të MASHT,
prandaj edhe është marrë vendimi që ky Plan të
jetë i vlefshëm për periudhën 2013-2016.
Grup Planifikues ka marrë mbi vete barrën për
hartimin e PSKA.
Një faktor limitues në gjithë procesin e
hartimit të PSKA është roli i Kolegjiumit për
Arsim në raport me komunat. Kolegjiumi është
trup profesional i një asociacioni të autoriteteve
lokale, ku anëtarësimi është akt vullnetar. Për
këtë arsye, Kolegjiumi mund të ketë vetëm rol
këshillues në raport me komunat anëtare të
AKK dhe mund t’i përfaqësojë interesat e tyre
vetëm në ato raste kur për një gjë të tillë ekziston një konsensus me bazë të gjerë. Ndërkaq,
komunikimi në mes të Qeverisë së Kosovës
dhe komunave, si dhe dikastereve të tyre që
merren me çështje të arsimit, vazhdon të jetë i
drejtpërdrejtë, e në përputhje me legjislacionin
në fuqi. Një rrethanë tjetër është mungesa e
një buxheti të përhershëm të Kolegjiumit dhe
funksionimi i tij mbi bazë të vullnetit të mirë të
organeve komunale dhe individëve që marrin
pjesë në punën e tij. Kjo imponon nevojën që
plani strategjik të përqendrohet në ato fusha
ku Kolegjiumi mund të ndihmojë zhvillimin e
proceseve në komuna nga pozita e vet këshilluese, ndërsa bartësit e detyrave nga ky Plan
mund t’i menaxhojnë ato me sukses krahas
obligimeve që kanë në vendet e tyre të punës.
Programi CDBE ka mobilizuar burime
domethënëse për mbështetjen e gjithë procesit,
përmes sigurimit të ekspertizës së nevojshme,
ofrimit të kushteve të mira për punën e Grupit
Duke u nisur nga qëndrimi se procesi i
Planifikues dhe ndihmës së pakursyer në të
planifikimit është po aq i rëndësishëm sa edhe
gjitha fazat e hartimit të dokumentit. MASHT
produkti i tij (plani strategjik), Kolegjiumi
e ka përcjellë me kujdes gjithë procesin dhe ka
është përcaktuar për një proces që siguron përf- ofruar mbështetje profesionale për mbarëvajtjen
shirje të gjerë të komunave anëtare dhe palëve
e tij. Ndërkaq, drejtoritë komunale të arsimit
të tjera me interes, si dhe transparencë të plotë. kanë kontribuar, në mënyrë aktive, në hartimin
Për këtë qëllim, Kolegjiumi ka formuar një
e dokumentit, duke dhënë komente dhe propoGrup Planifikues të përbërë nga anëtarët e krye- zime për përmirësimin e tij. Kolegjiumi për
sisë së Kolegjiumit, përfaqësues të drejtorive
Arsim i AKK u shpreh të gjithëve falënderimet
komunale të arsimit, MASHT dhe palët tjera
më të sinqerta.
me interes. përfshirë donatorët që ndihmojnë
arsimin në komuna dhe shoqërinë civile. Ky
6
7
1
Hyrje
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
A
sociacioni i Komunave të Kosovës
(AKK) është formuar në vitin 2001, pas
zgjedhjeve të para demokratike komunale në Kosovën e pasluftës. AKK-ja është
organizatë jopërfituese që përfaqëson interesat
e përgjithshme të anëtarëve të saj - autoriteteve
lokale. AKK ka zhvilluar strategjinë e vet për
periudhën 2011-2015, e cila parasheh që Asociacioni të jetë më efektiv në dy fusha kryesore
të veprimit: avokim në emër të komunave tek
niveli qendror dhe shërbim për nevojat e komunave anëtare. Linjat kryesore të planit strategjik të AKK-së janë: 1) Avokimi dhe lobimi
proaktiv; 2) Ngritja efektive e kapaciteteve; 3)
Ofrimi i shërbimeve të përmirësuara; 4) Efikasiteti organizativ. Organi më i lartë qeverisës i
AKK është Kuvendi i përgjithshëm, i cili zgjedh
kryetarin a AKK dhe shtatë anëtarët e Bordit të
AKK nga radhët e këshillit të kryetarëve të komunave. Përveç Bordit, AKK ka dymbëdhjetë
kolegjiume profesionale që mbulojnë fusha
të ndryshme nga fushëveprimi i autoriteteve
komunale, në mesin e tyre edhe Kolegjiumin
për Arsim.
Legjislacioni i ri i arsimit, i miratuar në periudhën 2008-2011, ka rezultuar me një decentralizim efektiv të kompetencave nga niveli qendror
në atë lokal, duke i dhënë komunës autorizime
të gjëra për të menaxhuar sistemin e arsimit. Në
këtë kontekst, PSAK 2011-2016, i miratuar në
gusht të vitit 2011, parasheh një numër të konsiderueshëm të masave strategjike që synojnë
komunat ose duhet të jetësohen nga komunat. Në
këtë mënyrë, para Kolegjiumit të arsimit të AKK
shtrohen tri sfida kryesore:
• Ushtrimi efektiv i rolit këshillues të Kolegjiumit në raport me komunat,
• Ofrimi i ndihmës komunave në ushtrimin
e autorizimeve ligjore që dalin nga bartja e
kompetencave,
• Nxitja e bashkëpunimit të komunave në
mes vete dhe me faktorë të tjerë për përmbushjen e detyrave që dalin nga PSAK.
10
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Faktorët e përshkruar më lartë ndikuan që
Kolegjiumi për Arsim i AKK të merr vendim për
hartimin e planit strategjik për periudhën 20132016. Meqë procesi duhej të siguronte pjesëmarrje të gjerë të të gjitha palëve me interes, ai u
planifikua në tri faza:
Faza e parë: Në këtë periudhë përgatitore janë
organizuar konsultime paraprake me kryesinë e
Kolegjiumit për Arsim, si dhe ca përgatitje të tjera
për fillimin e procesit të planifikimit. Më konkretisht, para anëtarëve të kryesisë së Kolegjiumit
është prezantuar ideja e procesit të planifikimit
dhe nga ata është siguruar informata kthyese.
Po ashtu, janë identifikuar fushat me interes për
Kolegjiumin e Arsimit, ndërsa me rastin e përcaktimit të tyre janë marrë parasysh linjat kryesore
të Planit Strategjik të AKK, detyrat që dalin nga
legjislacioni dhe PSAK, si dhe përvoja e Kolegjiumit për Arsim në hartimin dhe zbatimin e planeve
vjetore të punës.
Faza e dytë: Me përkrahjen e Programit GIZ
CDBE është organizuar një punëtori 3-ditore
planifikimi me pjesëmarrje të anëtarëve të Grupit
Planifikues. Në pjesën e parë të kësaj punëtorie
u bë një analizës SWOT e gjendjes, si dhe një
shqyrtimi i opsioneve për fuqizimin e sukseseve,
tejkalimin e dobësive, përfitimin nga mundësitë
dhe shmangien e rreziqeve. Ndërkaq, në pjesën
e dytë të punëtorisë u përcaktuan objektivat
strategjike të Kolegjiumit për Arsim të AKK, si
dhe masat për arritjen e tyre. Pastaj, u hartua një
plan veprimi dhe u bë një kalkulim i buxhetit të
nevojshëm për implementimin e PSKA.
Faza e tretë: Fillimisht, u hartua një draft i dokumentit të Strategjisë, duke ndjekur një format
të dakorduar me Kolegjiumin. Gjatë hartimit të
dokumentit, u zhvilluan konsultime me kryesinë
e Kolegjiumit për Arsim, si dhe me drejtorët
komunalë të arsimit. Me të përfunduar të draftit,
i njëjti u prezantua në një takim të kryesisë së
Kolegjiumit për Arsim dhe iu përcoll Ekipit Planifikues për komente. Me të marrë të komenteve u
hartua versioni përfundimtar, i cili u shqyrtua dhe
miratua nga Kolegjiumi për Arsim i AKK.
11
2
Analiza e
gjendjes
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
2.1. Hyrje
H
api i parë në këtë planifikim strategjik ka
qenë analiza e dokumenteve që ofrojnë
informacion për gjendjen ekzistuese në
fushat relevante për veprimtarinë e Kolegjiumit për Arsim. Në mesin e dokumenteve të
tilla vend qendror zënë raportet e progresit të
MASHT për zbatimin e PSAK 2011-16, të
cilat janë përgatitur enkas për Rishikimin e
Përbashkët Vjetor 2013 dhe, si dhe raportet
tjera të ekspertëve dhe të agjencive ndërkombëtare për gjendjen në segmente të ndryshme
të sistemit të arsimit. Materialet e AKK dhe
të Kolegjiumit për Arsim, si dhe konsultimet
paraprake të zhvilluara me kryesinë e Kolegjiumit, me MASHT dhe me CDBE kanë
rezultuar me definimin e katër fushave ku do të
përqendrohej analiza e gjendjes
1. Menaxhimi i arsimit në komuna,
2. Cilësia në arsim,
3. Bashkëpunimi në mes të komunave dhe
në nivel regjional,
4. Avokimi dhe lobimi.
Këto fusha kanë të bëjnë me fushëveprimin
e Kolegjiumit, ndërkaq është arritur pajtimi që
për analizë të përdoret metoda SWOT, e cila
nxjerr në pah sukseset dhe dobësitë si faktorë të
brendshëm që kanë të bëjnë me gjendjen ekzistuese, si dhe mundësitë dhe rreziqet si faktorë
të jashtëm që i takojnë së ardhmes.
2.2. Menaxhimi i arsimit në komuna
Sektori i Arsimit Parauniversitar në Kosovë
rregullohet me një legjislacion kompleks ku bëjnë
pjesë edhe ligjet vijuese:
• Ligji Nr. 04/L-138 për Arsimin dhe Aftësimin Profesional i cili hyri në fuqi në prill
të vitit 2013.
• Ligji Nr.2011/04-L-032 për Arsimin Parauniversitar në Republikën e Kosovës është në
fuqi nga 1 tetor 2011 dhe ka karakterin e
një ligji sistemor.
• Ligji Nr.2004/37 për Inspeksionin e Arsimit
përcakton autorizimet e MASHT për të
inspektuar sistemin e arsimit.
• Ligji Nr.03/L-068 për Arsimin në Komunat e Republikës së Kosovës është aprovuar
në qershor të vitit 2008, pas aprovimit të
Kushtetutës së Republikës së Kosovës. Ky
ligj bën bartjen e një varg autorizimeve nga
niveli qendror në atë lokal dhe është pjesë e
një pakojë më të madhe të decentralizimit.
• Ligji Nr. 02/L-52 për Edukimin Parashkollor
dekretuar në vitin 2006 definon një kornizë
të gjerë rregulluese për edukimin parashkollor, duke përcaktuar komunën si bartësin
kryesor të aktiviteteve në këtë fushë.
14
• Ligji Nr. 03/L-018 për Provimin përfundimtar dhe provimin shtetëror të maturës.
• Ligji Nr. 2012/04-L-143 për Arsimin dhe
Aftësimin për të Rritur dekretuar në dhjetor të
vitit 2012.
Përveç këtyre ligjeve, janë edhe një varg i
udhëzimeve administrative që operacionalizojnë
normat ligjore, duke përcaktuar modalitetet e zbatimit të tyre në praktikë. Është e zakonshme që
legjislacioni të përcaktojë ndarjen e autorizimeve
në mes të pushteti qendror dhe atij lokal sa herë
që një ndarje e tillë ekziston.
Janë dy dokumente të tjera mbi të cilat
mbështetet, në masë të madhe, menaxhimi arsimit në komuna:
1. Plani Strategjik i Arsimit në Kosovë (PSAK) i
cili përcakton kahet e zhvillimit të sistemit të
arsimit në periudhën 2011-2016, si dhe detyra
konkrete për të gjitha palët me interes në
sistemin e arsimit.
të shkollës, i cili dekurajon shumë mësimdhënës
të mirë të aplikojnë për poste të tilla nga frika se
mund të mbeten pa vend të përhershëm pune pas
skadimit të mandatit.
Sfidat kryesore:
• Kapaciteti i komunave për ushtrimin
e plotë të autorizimeve ligjore në
fushën e arsimit
2. Korniza e Kurrikulit të Kosovës e cila vë bazat e
një sistemi të bazuar në kompetenca që kërkon
koordinim të mirë në mes të MASHT, të
komunës dhe të shkollës.
• Mbështetja e kufizuar për shkollat
nga DKA-të
Nga viti 2008 kur është aprovuar Ligji për Arsimin në Komuna është bërë një bartje graduale e
autorizimeve nga niveli qendror në atë lokal, por,
në shumë raste, kanë munguar dhe vazhdojnë të
mungojnë udhëzime të qarta për ushtrimin e tyre
në nivel të komunës dhe të shkollës. Ndërkaq,
kapaciteti i komunave për ushtrimin e autorizimeve të reja vazhdon të jetë i kufizuar, në radhë
të parë për shkak të kuadrit të pamjaftueshëm
në administratën komunale, por edhe të ndarjes
joadekuate të detyrave brenda drejtorive komunale të arsimit dhe përgatitjes joadekuate të stafit
për t’iu përgjigjur sfidave. Kjo bën që, një pjesë e
komunave, vetëm pjesërisht t’i ushtrojnë autorizimet e tyre ligjore, ndërkohë që disa aspekteve të
rëndësishme të menaxhimit të sistemit të arsimit
nuk i kushtohet kujdes i duhur. Kështu, shumë
pak kujdes i kushtohet monitorimit të rregullt
të punës në shkolla dhe avancimit të proceseve
menaxhuese dhe arsimore në to, edhe pse shkollat
janë në varësi të plotë të komunës.
• Përmirësimi i planifikimit zhvillimor
në nivel komune dhe shkolle
Me ndihmën e donatorëve, në radhë të parë
GIZ, Bashkimit Evropian dhe USAID, janë
organizuar trajnime të shumta të udhëheqësve arsimorë komunalë dhe të drejtuesve të shkollave, si
dhe janë zhvilluar standardet për drejtorë të shkollave që janë fuqizuar me udhëzim administrativ
të MASHT. Megjithatë, procedurat për zgjedhjen
e drejtorëve të shkollave vazhdojnë të ndikohen
nga politika, duke rezultuar shpesh me zgjidhje jo
të mira dhe jo në dobi të avancimit të sistemit të
arsimit. Një rrethanë e pavolitshme në këtë pikë
është vet mandati i kufizuar, 4-vjeçar, i drejtorit
• Profesionalizimi i posteve udhëheqëse në shkolla
Trajnimet e stafit menaxhues në komuna dhe
në shkolla, si dhe konsolidimi i Sistemit për Menaxhimin e Informatave në Arsim (SMIA) kanë
bërë që të dhënat, gjithnjë e më shumë, të shfrytëzohen për vendimmarrje, edhe pse kjo akoma
lë shumë për të dëshiruar. Nga ana tjetër, një
numër i konsiderueshëm i shkollave kanë plane
zhvillimore dhe kjo vlen edhe për disa komuna.
Megjithatë, mund të thuhet se ka mangësi serioze
në planifikim, në veçanti kur bëhet fjalë për planifikimin në nivel shkolle dhe ndërlidhjen e këtij
procesi me planifikimin në nivel komune. Në
fakt, planifikimi, të shumtën. lidhet me ciklin e
planifikimit buxhetor, duke adresuar çështje afatshkurtra që bëjnë pjesë në detyrat e përditshme të
DKA-ve dhe të shkollave, ndërkohë qe mungon
qasja zhvillimore afatmesme dhe afatgjatë.
Statusi i ri i personelit arsimor i përcaktuar me
Ligjin për Shërbimin Civil ka krijuar dallime në
paga në raport me personelin e drejtorive komunale të arsimit që bën pjesë në Shërbimin Civil,
gjë që nuk inkurajon aplikimin e individëve me
përgatitje solide arsimore për këto vende pune me
përgjegjësi të veçantë. Pengesë tjetër për funksionim efektiv të DKA-ve është kufizimi i numrit
të shërbyesve civilë që imponohet nga Qeveria
për secilën agjenci buxhetore, përfshirë edhe
komunën. Kjo bën që, në disa komuna, numri i
të punësuarve në DKA të jetë shumë i vogël, duke
pamundësuar ushtrimin efektiv të funksioneve.
15
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
2.3. Cilësia në arsim
Cilësia në arsimin parauniversitar në Kosovë mbetet një çështje shumë komplekse që
nuk mund të përkufizohet si përgjegjësi e
një segmenti menaxhues të sistemit, pra as si
përgjegjësi e komunës. Në fakt, cilësia varet
nga faktorë të shumtë, për të cilët ekzistojnë
përgjegjësi të ndara në mes të MASHT, të komunës dhe shkollës:
• Planprogramet, tekstet mësimore, standardet e përcaktuara, licencimi i punëtorëve të arsimit dhe inspektimi që janë
përgjegjësi e MASHT;
• Emërimi i personelit arsimor dhe zhvillimi profesional i tij, mbikëqyrja e
shkollës, krijimi i kushteve optimale infrastrukturore dhe pajisja e shkollave me
mjete mësimore, etj., që janë përgjegjësi
e komunës;
• Organizimi i procesit mësimor, ofrimi i
mbështetjes profesionale për personelin,
komunikimi me familjen, etj. që janë
përgjegjësi e shkollës.
Me një fjali, arritja e cilësisë në arsim kërkon
një koordinim të mirë të të gjitha institucioneve në nivele të ndryshme të hierarkisë brenda
Sistemit të Arsimit.
PSAK përcakton zhvillimin profesional të
mësimdhënësve si një ndër prioritetet kryesore
zhvillimore në periudhën 2011-16. Edhe pse
komunat nuk kanë bërë shumë për të siguruar
zhvillimin profesional të personelit mësimor,
falë projekteve të financuara nga donatorët,
është arritur që në trajnime të përfshihet një
numër i konsiderueshëm i mësimdhënësve.
Në shumë komuna, me ndihmën e donatorëve
si GIZ dhe USAID, janë ngritur qendra për
zhvillim profesional, të cilat ofrojnë mundësi
për realizimin e programeve të trajnimit për
mësimdhënës. Po ashtu, disa komuna kanë hartuar plane për zhvillimin profesional të mësim-
16
dhënësve, duke treguar kështu gatishmërinë që
t’i ushtrojnë autorizimet e dhëna me ligj.
Megjithatë, në shkollat e Kosovës ka mjaft
probleme që lidhen me cilësinë e mësimdhënies. E para, mungojnë mekanizmat
mbështetës për shkolla dhe mësimdhënës që do
të ofronin këshillë ose forma tjetër të ndihmës
profesionale. Pastaj, mungojnë edhe aktivitetet
e organizuara me bazë në shkollë që kanë për
qëllim zhvillimin profesional të mësimdhënësve
përmes punës së përbashkët, konsultimeve,
prezantimeve ose trajnimeve interne, e të
ngjashme.
Sfidat kryesore:
• Mbështetja profesional për përmirësimin e
mësimdhënies në shkolla
• Zbatimi i Kurrikulës së re në shkolla
• Trajnimi dhe licencimi i mësimdhënësve
• Furnizimi i shkollave me mjete mësimore
• Mbingarkesa në zona urbane dhe numri i
vogël i nxënësve në zona rurale
Investimet që janë bërë në 14 vjetët e fundit
kanë rezultuar me përmirësim domethënës
të infrastrukturës shkollore në Kosovë, edhe
pse nevojat janë akoma më të mëdha, ndërsa
mirëmbajtja e objekteve paraqet sfidë për
shumë komuna. Nga ana tjetër, në shumicën
dërrmuese të shkollave mungojnë mjetet e
konkretizimit të nevojshme për realizimin
cilësor të procesit mësimor. Lëvizjet demografike të popullsisë drejt qendrave urbane kanë
bërë që shumë shkolla rurale të punojnë me
numër të vogël nxënësish, ndërkohë që klasat në zonat urbane janë të mbingarkuara me
nxënës. Kjo mbingarkesë hetohet në gjimnaze
ku vijojnë rreth 45% të nxënësve, ndërkohë që
raporti mësimdhënës nxënës është 1:21, krahasuar me 1:16.5 në shkolla profesionale.
Licencimi i mësimdhënësve dhe zbatimi i
Kornizës së re të Kurrikulës janë dy sfidat më
të mëdha nga fusha e cilësisë që i presin komunat në një të ardhme të afërt. Për t’iu shtruar
procesit të licencimit, mësimdhënësi duhet të
akumulojë një numër të caktuar të krediteve
(orëve të kontaktit) nga programet e akredituara të trajnimit që bën pjesë në domenin e
autorizimeve të komunës. Po ashtu, vlerësimi i
performancës, si pjesë e procesit të licencimit,
realizohet pjesërisht nga DKA dhe shkolla, me
gjithë faktin se i gjithë procesi udhëhiqet nga
MASHT. Ndërkaq, Korniza e Re e Kurrikulës
parasheh ndarje të përgjegjësive në mes të
MASHT që përcakton kurrikulat bërthamë dhe
të shkollës që zhvillon planprogramet lëndore
dhe është përgjegjëse për zbatimin e tyre. Duke
marrë parasysh mungesën e përvojës me një
qasje të tillë dhe kufizimet tjera që janë të pranishme me shkolla, zbatimi i Kurrikulës së Re
kërkon një shkallë të lartë koordinimi në mes të
MASHT dhe DKA.
2.4. Bashkëpunimi në mes të
komunave dhe në nivel regjional
Legjislacioni arsimor në Kosovë njeh dy nivele
të organizimit: nivelin qendror që koordinohet
nga MASHT dhe nivelin komunal që është
përgjegjësi e DKA-ve. Po ashtu, ekziston edhe
organizimi regjional, por ai ka të bëj vetëm me
Sektorin e Inspeksionit të MASHT. Kolegjiumi
për Arsim dhe MASHT, përmes takimeve të
rregullta me DKA, ofrojnë një platformë për
shkëmbim përvojash dhe informacioni, e cila
ka nevojë të përforcohet me forma të tjera si
azhurnimi i web faqes dhe organizimi i konferencave tematike ku mund të diskutohen
çështjet me interes për komunat.
Sfidat kryesore:
• Shfrytëzimi i përbashkët i resurseve nga
ana e komunave
• Qarkullimi i informacionit dhe shkëmbimi
i përvojave për çeshtjet me interes të
përbashkët
• Bashkëpunimi i Kolegjiumit me trupa të
ngjashëm nga vendet tjera
Forma të bashkëpunimi në mes të komunave ekzistojnë, sidomos në mes të komunave
fqinje, por janë, të shumtën, jo të formalizuara
dhe bazohen në vullnetin e drejtorëve të DKAve. Megjithatë, këtu duhet theksuar shembujt e
mirë si këmbimi i vizitave, ofrimi i mundësisë
për lëvizjen e nxënësve nga shkollat e një komune në ato të komunës tjetër, e të ngjashme.
Një manifestim tipik i bashkëpunimit të
pamjaftueshëm në mes të komunave fqinje
janë paralelet e ndara dhe të kombinuara të
cilat funksionojnë në kuadër të një komune,
ndërkohë që ekzistojnë mundësitë objektive që
ata nxënës të transportohen deri te një shkollë
e afërt që ndodhet në territorin e komunës
fqinje. Pastaj, nuk ekziston mundësia që një
mësimdhënës të punojë në dy komuna duke
plotësuar normën, edhe nëse shkollat ndodhen
fare afër njëra-tjetrës. Në përgjithësi, ekziston
mundësia që bashkëpunimi në mes të DKAve dhe shkollat nga komunat e ndryshme të
ngrihet në një nivel më të lartë, e në interes të
zhvillimit të arsimit në regjionin përkatës.
Bashkëpunimi i Kolegjiumit për Arsim me
trupat e ngjashëm në vende të tjera të Rajonit
dhe të Evropës, kryesisht, bazohet në kontaktet
që realizohen nga MASHT ose vet komunat,
si dhe në kontaktet e AKK. Ekziston mundësia
objektive që Kolegjiumi dhe AKK të synojnë
një shkallë më të lartë të këmbimit të përvojave
me vendet tjera.
17
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
2.5. Avokimi dhe lobimi
Avokimi dhe lobimi pro-aktiv është objektivi
i parë strategjik i AKK për të përmbushur
misionin dhe obligimet që ka në raport me
anëtarësinë e vet. Edhe për Kolegjiumin për
Arsim, avokimi dhe lobimi paraqitet si fushë
me interes, në veçanti pasi arsimi në Kosovë ka
histori të re të bartjes së autorizimeve nga niveli
18
qendror në atë lokal, që ngërtheu në vete komunikim të vazhdueshëm në mes të MASHT
dhe komunave.
Përfaqësuesit e DKA-ve, edhe deri tani kanë
pasur rastin të shprehin qëndrimin e tyre për
çështje të ndryshme me interes për komunën,
qoftë përmes takimeve të Kolegjiumit ose
komunikimit të drejtpërdrejtë me MASHT-in.
Megjithatë, ky artikulim i interesave duhet të
jetë më i strukturuar, ndërsa mesazhet të përcillen në atë formë që të ndikojnë në marrjen e
vendimeve.
Komunikimi me partnerët zhvillimorë është
një pikë tjetër ku Kolegjiumi për Arsim mund
ta ndihmojë arsimin në komuna, pikërisht
duke shfrytëzuar bashkëpunimin e deritanishëm me ta. Në shumë raste, partnerët zhvillimorë kërkojnë plane dhe ide nga Kolegjiumi,
të cilat mund dhe duhet të reflektojnë interesin
e komunave anëtare të AKK dhe të arsimit në
Kosovë.
19
3
Misioni dhe
objektivat
strategjike
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
M
isioni dhe objektivat e Planit Strategjik të Kolegjiumit për Arsim të AKK
janë përcaktuar në bazë të analizës së
gjendjes, si dhe në bazë të dokumenteve zhvillimore, në radhë të parë të Planit Strategjik
për Arsimin në Kosovë 2011-2016 dhe Planit
Strategjik të AKK 2011-2016. Përderisa misioni shpreh obligimin që marrim për ta bërë
ndryshimin e dëshiruar në mjedisin ku veprojmë, objektivat strategjike trasojnë rrugën
për përmbushjen e këtij obligimi. Për secilin
objektiv strategjik janë identifikuar disa masa
që duhet marrë për të siguruar përmbushjen e
objektivit.
Kolegjiumi për Arsim e ka formuluar misionin e vet në këtë mënyrë:
Ofrimi i mbështetjes për ndërtimin efektiv të kapaciteteve në komuna dhe lobimi
proaktiv në funksion të avancimit të cilësisë
së arsimit në Kosovë.
E gjithë puna që bën Kolegjiumi për Arsim
është e karakterit profesional dhe, pa dyshim,
synon avancimin e cilësisë së arsimit në Kosovë. Pavarësisht kësaj, Kolegjiumi nuk është
organ vendimmarrës dhe nuk ka përgjegjësi
të drejtpërdrejtë ligjore ose faktike për zhvillimet në sistemin e arsimit. Kolegjiumi duhet
të përqendrohet në rolin e vet këshillues, duke
ofruar mbështetje cilësore komunave dhe duke
lobuar në mënyrë aktive në emër të tyre, për
t’iu ndihmuar kështu që të jenë të suksesshme
në fushën e arsimit.
22
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Mbështetja që Kolegjiumi iu ofron komunave është në fushën e ndërtimit të kapaciteteve, si njerëzore ashtu edhe organizative.
Përpjekjet në këtë drejtim duhet të koordinohen me aktivitetet që ndërmerren nga palët
tjera me interes përfshirë zhvillimin profesional dhe përmirësimin e kushteve të punës.
Ndërkaq, format e mbështetjes duhet të jenë
në përputhje me kapacitetet e Kolegjiumit dhe
karakterin këshillues të tij. E njëjta vlen edhe
për lobimin. Kolegjiumi flet në emër të komunave sa herë që ekziston interesi i përbashkët,
prandaj dialogu i brendshëm dhe përcaktimi
i interesit të përbashkët janë po aq të rëndësishëm sa edhe vet përfaqësimi i interesit të
përbashkët para palëve të treta.
Gjatë procesit të planifikimit janë përcaktuar katër objektiva të Planit Strategjik të
Kolegjiumit:
1. Avancimi i menaxhimit të arsimit në
komuna dhe në shkolla
Objektivi 1: Avancimi i menaxhimit të
arsimit në komuna dhe në shkolla
Qeverisja, udhëheqja dhe menaxhimi cilësor
janë parakushte themelore për sigurimin e cilësisë së shërbimeve arsimore dhe të rezultateve të
arsimit. Qeverisja mund të definohet si ushtrim
i autoritetit politik dhe shfrytëzim i burimeve
të institucionit për të menaxhuar probleme
shoqërore. Udhëheqja është pjesë e qeverisjes,
por, ndryshe nga qeverisja, e cila merr vendime
strategjike, udhëheqja merr vendime operative. Ndërkaq, menaxhimi është i pranishëm
edhe në qeverisje edhe në udhëheqje, por, në
përgjithësi, karakterizohet me pesë funksione:
planifikimi, organizimi, drejtimi, koordinimi
dhe kontrolli.
zimet nga pushteti qendror në nivel komune,
ndërsa në fushën e arsimit është bartur pjesa më
e madhe e përgjegjësive që, deri në vitin 2008,
janë ushtruar nga niveli qendror. Megjithatë,
ka pasur shumë ngecje në praktikë, kështu që
komunat vazhdojnë të mos ushtrojnë një pjesë
të konsiderueshme të përgjegjësive të tyre, qoftë
për shkaqe organizative apo të tjera.
Për të qenë të suksesshme në punën e tyre,
komunat, patjetër duhet të ndërtojnë kapacitet për menaxhim cilësor të sistemit të arsimit
brenda fushëveprimit të tyre, ndërsa roli i Kolegjiumit është që t’i ndihmojë në këtë drejtim.
Që nga shpallja e pavarësisë së Kosovës, janë
aprovuar një varg ligjesh që delegojnë autori-
2. Ngritja e cilësisë së arsimit parauniversitar
3. Bashkëpunimi i shtuar në mes të komunave në fushën e arsimit dhe me vendet e
rajonit
4. Avokim dhe lobim efektiv për realizimin e interesit të komunave në fushën e
arsimit
23
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Masat
Masa 1.1.
Hartohet një udhëzues praktik për menaxhimin e arsimit për DKA dhe shkolla
Përshkrimi:
Qëllimi i udhëzuesit është të sigurojë informacion relevant për vendimmarrësit në nivel të
komunës dhe të shkollës për përgjegjësitë e tyre ligjore, si dhe të lehtësojë ushtrimin e
këtyre përgjegjësive. Për këtë qëllim, Udhëzuesi do të ofrojë interpretime të kuptueshme të
legjislacionit që janë në interes të DKA-ve dhe shkollave, si dhe këshilla dhe modele që do
të ndihmojnë që ato të jetësohen në praktikë. Duke marrë parasysh kompleksitetin e temës,
Udhëzuesi do të mund t’i përmbledh dhe t’i shtrojë në mënyrë sistematike procedurat dhe
veprimet kyçe që duhet të ndërmerren në nivel të DKA dhe të Shkollës.
Ideja është që Udhëzuesi të hartohet me ndihmën e ekspertizës jashtë Kolegjiumit, por
përmes një procesi konsultativ ku do të marrin pjesë përfituesit e drejtpërdrejtë, zyrtarët
komunalë dhe drejtorët e shkollave, por edhe të gjitha palët tjera me interes, përfshirë
MASHT-in. Për këtë qëllim do të formohet një Grup i Punës, i cili do të jetë përgjegjës për
hartimin e Udhëzuesit. Pasi të jenë përcaktuar temat që do t’i shtjellojë Udhëzuesi do të
hartohet një plan pune dhe nga ekspertët pritet që ta hartojnë draftin e parë të Udhëzuesit.
Ky draft do të diskutohet në disa nivele të ndryshme (p.sh. me zyrtarë të MASHT, me zyrtarë
komunalë të arsimit, me drejtorë të shkollave), pastaj do të finalizohet. Vlen të theksohet se
planifikohen dy punëtori që do të jenë pjesë e procesit të hartimit të draftit dhe të versionit
final të Udhëzuesit e me qëllim të sigurimit të pjesëmarrjes sa më të gjerë. Në përfundim të
procesit, Udhëzuesi do të shtypet në gjuhën shqipe dhe serbe, ndërsa shpërndarja e tij do të
përcillet me 20 prezantime që do të organizohen anekënd Kosovës me qëllim të përfshirjes
së të gjitha DKA-ve dhe shkollave në proces.
Masa 1.2.
Organizohen trajnime dhe këshillime, si dhe shkëmbime të përvojave me komunat tjera dhe me
vendet e Rajonit
Përshkrimi:
Kolegjiumi për Arsim do t’i ofrojë disa trajnime për zyrtarë komunalë dhe drejtorë shkollash
me qëllim të avancimit të menaxhimit në këto nivele, qe që do të lidhen drejtpërdrejtë m
aktivitetin paraprak, të publikimit dhe të shpërndarjes së Udhëzuesit. Në fakt, Udhëzuesi do
të shfrytëzohet si material bazë për këto trajnime, prandaj tema e tyre do të kufizohet në
atë që mbulon Udhëzuesi.
Fillimisht do të hartohet një program trajnimi i bazuar në Udhëzues. Ideja është që programi
të jetë 3-ditor, ndërsa pas përfundimit të Udhëzuesit do të mund të merret vendimi nëse
duhet të jetë i ndarë trajnimi i zyrtarëve komunalë nga ai i drejtorëve të shkollave, apo grupet do të jenë të kombinuara. Mendohet që të organizohet trajnimi për 100 persona, zyrtarë
komunalë dhe drejtorë shkollash, të ndarë në 4 grupe.
Gjatë periudhës së zbatimit të Planit Strategjik parashihet që Kolegjiumi të organizojë
këshillime me zyrtarë komunalë rreth temave që kanë të bëjnë me avancimin e menaxhimit.
Mendohet se, duke filluar nga viti 2014, mund të organizohet të paktën një këshillim i tillë
brenda vitit.
24
Masa 1.3.
Hartohen standarde për burime njerëzore dhe materiale të nevojshme në nivel komune për ushtrimin
e përgjegjësive të reja.
Përshkrimi:
Përderisa Qeveria përcakton numrin maksimal të shërbyesve civilë që mund të punësohen
në administratën e komunës dhe limitet e pagave të tyre, përcaktimi i vendeve të punës në
drejtoritë komunale dhe përshkrimi i tyre është çështje e vet komunave. Shumica e DKA-ve
përballen me dy lloj problemesh: ose kanë numër të vogël të personelit ose nuk kanë strukturë organizative efektive për kryerjen e detyrave të veta, në kuptim të përcaktimit të qartë
të detyrave të punës dhe punësimit të njerëzve të kualifikuar në vende të duhura. Pastaj,
DKA-të përballen edhe me problemin e mungesës së burimeve materiale, duke filluar nga
hapësira e zyrave deri te automjetet e nevojshme për punë në terren.
Qëllimi i këtij aktiviteti është të tejkalohen problemet e tilla, duke i ofruar DKA-ve një
dokument standardesh për burimet njerëzore dhe materiale të nevojshme për ushtrimin me
sukses të përgjegjësive në nivel komune. Këto standarde duhet të dalin nga praktikat më
të mira dhe ekspertiza cilësore, prandaj, edhe në këtë rast, procesi do të karakterizohet
me pjesëmarrje të gjerë të palëve me interes dhe do të mbështetet në ekspertizë jashtë
Kolegjiumit për Arsim. Do të ndiqet një rrugë e ngjashme me atë që është përshkruar në
masën 1.1, pra do të fillohet me formimin e një grupi të punës, për të vazhduar me procesin
e hartimit të draftit dhe konsultimeve të gjera, i cili pritet të rezultojë me hartimin e dokumentit përfundimtar të standardeve.
Këtu duhet theksuar se fjala “standard” ka interpretimin më fleksibil të mundshëm, sepse
Kolegjiumi për Arsim nuk mund të përcaktojë norma që i obligojnë komunat, por vetëm mund
të sugjerojë t’i marrin parasysh rekomandimet që dalin nga ekspertiza dhe procesi i gjerë i
konsultimeve. Kuptohet, duke përfshirë në këtë proces edhe institucionet qeveritare mund të
shpresohet se edhe Qeveria do t’i ndihmojë komunat që standardet e dakorduara t’i zbatojnë
në praktikë.
Masa 1.4.
Hartohet një platformë e monitorimit të punës së shkollës
Përshkrimi:
Monitorimi i punës së shkollës është një nga detyrat që shumica e DKA e kryejnë vetëm
pjesërisht, qoftë në mungesë të kapaciteteve ose të metodologjisë. Nga ana tjetër, fakti se
shkolla është në varësi të plotë të DKA flet për domosdoshmërinë e një monitorimi sistematik me qëllim të përcjelljes së gjendjes, ngritjes së nivelit të llogaridhënies, por edhe ofrimit
të ndihmës profesionale shkollës.
Për këtë qëllim planifikohet të hartohet një platformë monitorimi, e cila do të shërbejë si
metodologji dhe udhëzues praktik për kryerjen e kësaj veprimtarie. Kjo platformë monitorimi
do ti përcaktojë qartë procedurat e monitorimit dhe natyrën e informatave që duhet të
mblidhen, të përpunohen dhe të raportohen. Procesi i hartimit të platformës do të udhëhiqet
nga një Grup Pune i themeluar nga Kolegjiumi, i cili do të mbështetet nga ekspertiza e
jashtme. Në Grupin e Punës, përveç zyrtarëve komunalë duhet të jenë të përfaqësuar edhe
zyrtarë të Inspeksionit të Arsimit, në mënyre që të bëhet një ndarje e qartë e përgjegjësive
në mes të MASHT dhe DKA dhe të arrihet një shkallë sa më e lartë e bashkërenditjes dhe
shkëmbimit të informacionit.
Pas përfundimit të procesit të hartimit të platformës do të organizohet prezantimi i saj në
shtatë qendra regjionale, ku do të marrin pjesë zyrtarë arsimorë nga të gjitha komunat, si
dhe një numër i drejtorëve të shkollave.
25
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Masa 1.5.
Organizohen prezantime për njoftimin e zyrtarëve të DKA me legjislacionin e ri
Përshkrimi:
Janë shënuar vonesa të shumta në zbatimin e legjislacionit të ri arsimor për faktin se
zyrtarët komunalë të arsimit nuk informohen me kohë për ndryshimet dhe nuk i kanë të
qarta të gjitha obligimet që dalin nga ndryshimet dhe plotësimet e legjislacionit. Për këtë
arsye, Kolegjiumi për Arsim, në bashkëpunim me MASHT-in, por edhe me ministritë e tjera
relevante, do të organizojë prezantimin e legjislacionit të ri për zyrtarët e DKA në periudha
të rregullta kohore të paktën katër herë një vit. Prezantimet e tilla do të jenë edhe një rast
i mirë për të diskutuar për modalitetet e zbatimit të legjislacionit të ri, duke u shndërruar
kështu në shkëmbim përvojash në mes të pjesëmarrësve.
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Objektivi 2: Ngritja e cilësisë së
arsimit parauniversitar
Sigurimi i arsimit cilësor është kërkesë kyçe që
shtrohet para politikëbërësve në të gjitha nivelet
e qeverisjes të një vendi demokratik. Cilësia në
arsim lidhet ngushtë me cilësinë e menaxhimit
(objektivi 1), por varet edhe nga shumë faktorë
të tjerë, tanimë të përshkruar në ndarjen 2.3
të këtij dokumenti. Mundësitë e Kolegjiumit
për Arsim për të ndikuar në ngritjen e cilësisë
nuk janë shumë të mëdha, pasi një numër i
konsiderueshëm i këtyre faktorëve është jashtë
kontrollit të këtij organi dhe të vet komunave.
Megjithatë, Kolegjiumi konsideron se ka vend
për t’u angazhuar për ngritjen e cilësisë, si
përmes veprimeve të drejtpërdrejta, ashtu edhe
përmes aktiviteteve që zhvillohen në kuadër të
objektivave tjera të këtij plani strategjik.
Masat
26
Masa 2.1.
Hartohen udhëzues për organizimin e aktiveve profesionale në nivel shkolle dhe komune
Përshkrimi:
Aktivet profesionale ekzistojnë në shumicën e shkollave të Kosovës dhe janë të organizuara
sipas fushave lëndore ose niveleve të arsimit. Ndërkaq, në shumë raste funksionimi i tyre
është relativisht formal dhe pa ndonjë efekt të madh në cilësinë e mësimdhënies në shkollë.
Meqë aktivet profesionale shihen si organe që mund të nxisin zhvillimin profesional të
mësimdhënësve dhe bëjnë të mundur shkëmbimin e vazhdueshëm të përvojave mes tyre,
Kolegjiumi ka vendosur t’i ndihmojë shkollat duke hartuar një udhëzues praktik për organizimin dhe funksionimin e aktiveve, si në nivel shkolle, ashtu edhe në nivel komune. Mendohet
se me funksionalizimin e aktiveve në shkolla, praktikisht do të inaugurohet një mekanizëm
që ndihmon drejtorin e shkollës në mbikëqyrjen e zbatimit të planit dhe programit mësimor,
si dhe në sigurimin e cilësisë së mësimdhënies. Brenda aktiveve mund të organizohen edhe
seanca konsultative që avancojnë metodat e mësimdhënies dhe rezultojnë me artikulimin e
qartë të kërkesave për mjete mësimore të nevojshme.
Edhe në këtë rast procesi do të karakterizohet me shkallë të lartë të përfshirjes, ndërsa do
të udhëhiqet nga një grup i punës, i cili do të ndihmohet nga ekspertë të fushës. Udhëzuesi
do t’i vihet në dispozicion të gjitha shkollave dhe mësimdhënësve në Kosovë, ndërsa nga
DKA-të do të kërkohet ta inkurajojnë shfrytëzimin e tij.
27
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Masa 2.2.
Shqyrtohet suksesi i nxënësve në testet kombëtare
Përshkrimi:
Me gjithë lëshimet evidente në hartimin dhe administrimin e testeve kombëtare në Kosovë,
ato janë burimet e vetme të të dhënave për të arriturat e nxënësve në raport me standardet
kurrikulare. Kolegjiumi për Arsim ka një praktikë të shqyrtimit dhe diskutimit të rezultateve
nga këto teste, të cilën dëshiron ta vazhdojë dhe avancojë edhe në të ardhmen. Besohet se,
duke shqyrtuar rezultatet e testeve, mund të nxirren përfundime për dobësitë e sistemit në
kuptim të cilësisë dhe të ndërmerren aktivitete korrektuese, si në nivelin qendror, ashtu
edhe në atë komunal dhe të shkollës.
Meqë MASHT është bartësi kryesor i testeve kombëtare në Kosovë, shqyrtimi i rezultateve
duhet të bëhet në bashkëpunim me MASHT-in
Masa 2.3.
Sensibilizohen nxënësit për orientim në shkolla profesionale
Përshkrimi:
Legjislacioni i pasluftës e ka vënë, si shkollimin e obligueshëm, ashtu edhe atë të mesëm
të lartë, në varësi të plotë të komunave. Është dukuri që interesimi i nxënësve të jetë më i
madh për gjimnaze sesa për shkolla të mesme profesionale dhe kjo shkakton mbingarkesë
të të parave, ndërkohë që kapacitetet në shkollat e mesme profesionale shpesh mbeten pa u
plotësuar, me gjithë nevojat e ekonomisë lokale për kuadro të profileve të caktuara.
Për këtë arsye, është parë e arsyeshme që Kolegjiumi ta përpilojë një informator që do të
shërbejë për sensibilizimin e nxënësve dhe familjeve të tyre për regjistrim në shkollat e
mesme profesionale. Ky informator do të përmbajë të gjitha informatat relevante për shkollat e mesme profesionale sipas komunave dhe do të shpërndahet falas, në formë të shtypur
dhe në formë elektronike.
Masa 2.4.
Ndërtohet një mekanizëm konsultativ MASHT-AKK për mbështetjen e zbatimit të Kurrikulës së re
Përshkrimi:
Zbatimi i Kurrikulës së re të Kosovës mendohet të fillojë gradualisht prej vitit shkollor
2014/15, pas pilotimit në 10 shkolla prijëse. Kurrikula është e bazuar në kompetenca, ndërsa
zbërthimi i saj është përgjegjësi e ndarë në mes të MASHT dhe të shkollës - derisa MASHT
zhvillon kurrikulat bërthamë sipas niveleve dhe fushave lëndore, shkolla duhet t’i zhvillojë
planprogramet mësimore. Kjo paraqet një sfidë jashtëzakonisht të madhe, si për shkollat
që nuk kanë një përvojë të tillë, ashtu edhe për komunat që nuk kanë ndonjë rol konkret
në procesin e zbatimit të Kurrikulës së re, ndërkohë që janë përgjegjëse për mbarëvajtjen e
punës në shkolla.
Gjatë diskutimit të kësaj teme, Kolegjiumi për Arsim e ka parë të nevojshme ta përmirësojë
bashkërenditjen e hapave në mes të MASHT dhe komunave, prandaj edhe është propozuar
krijimi i një mekanizmi konsultativ në mes të MASHT dhe të Kolegjiumit për mbështetjen
e zbatimit të Kurrikulës së re. Ky mekanizëm do të kishte formën e një forumi që do të
mbante takime të rregullat ku do të diskutoheshin veprimet që duhet të ndërmerren për
zbatimin me sukses në Kurrikulës dhe do të ndaheshin përgjegjësitë në mes të MASHT dhe
të komunave. Po ashtu, përmes këtij forumi do të qarkullonte informacioni i cili duhet t’u
përcillet shkollave.
28
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Objektivi 3: Bashkëpunimi i shtuar
në mes të komunave në fushën e
arsimit dhe me vendet e rajonit
Një ndër rolet kryesore të AKK është pikërisht nxitja e bashkëpunimit në mes të komunave anëtare, por edhe lehtësimi i bashkëpunimit të tyre me komuna jashtë vendit. Ndërkaq, Kolegjiumit
për Arsim i takon ky rol kur bëhet fjalë për fushën e arsimit. Prandaj, Kolegjiumi do të angazhohet që komunat të zhvillojnë base hkëpunim sa më efektiv në fushën e arsimit, duke besuar se
kështu do të nxitet mësimi nga përvoja e njëri-tjetrit, por edhe realizimi i projekteve të dobishme
për to. Po ashtu, Kolegjiumi për Arsim do të angazhohet të vendosë bashkëpunim ndërkombëtar
në fushën e arsimit, i cili do të jetë në dobi të komunave anëtare të AKK.
Masat
Masa 3.1.
Organizohen konferenca vjetore tematike për çështje me interes për komunat
Përshkrimi:
Për shkak të rolit që kanë komunat në organizimin e sistemit të arsimit në Kosovë, Kolegjiumi e sheh të arsyeshme që të organizojë konferenca vjetore tematike me interes për
komunat dhe për arsimin në përgjithësi. Temat për konferenca vjetore duhet të jenë aktuale,
ndërkaq shtjellimi i tyre në këtë format të jetë ndihmesë për avancim të sistemit të arsimit.
Për shembull, tema të tilla mund të jenë “Zbatimi i Kurrikulës së re të Kosovës” ose “Licencimi i mësimdhënësve në Kosovë”.
Konsiderohet se temat duhet të përcaktohen nga vet Kolegjiumi, në përputhje me interesimin
e komunave, ndërsa konferencat duhet të përgatiten mirë dhe të sigurojnë pjesëmarrjen e të
gjitha palëve me interes. Përveç adresimit të problemeve dhe sfidave, një rol i pamohueshëm
i konferencave të tilla është edhe vet afirmimi i punës që bën Kolegjiumi dhe komunat në
ngritjen e cilësisë së arsimit në Kosovë, e që paraqet mbështetje të fuqishme për vazhdimin
e aktiviteteve të tilla.
29
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Masa 3.2.
Azhurnohet me rregull web faqja e AKK/Kolegjiumit për Arsim me informata aktuale me interes për
komunat
Përshkrimi:
AKK ka web faqe e cila ofron informacion relevant për veprimtarinë e Asociacionit, në mes
tjerash, edhe për punën dhe rezultatet e Kolegjiumit për Arsim. Sidoqoftë, ideja është që,
përmes web faqes të ofrohen informata nga arsimi që janë me interes për komunat dhe që
web faqja, praktikisht, të shërbejë për shkëmbimin e informacionit në mes të komunave.
Kështu, pas hartimit të planit për web faqen e re dhe realizimit të kësaj web faqeje, do të
fillojë publikimi me rregull i informacionit në të. Të gjitha publikimet që dalin nga zbatimi i
këtij Plani Strategjik do t’i vihen në dispozicion komunave, punonjësve të arsimit dhe publikut përmes kësaj web faqeje, pastaj materialet e ndryshme që flasin për punën e Kolegjiumit, informatat dhe materialet relevante nga MASHT dhe ministritë tjera, por edhe materialet
e dërguara nga komunat që mund t’i hyjnë në punë komunave të tjera.
Masa 3.3.
Nxitet lidhja e marrëveshjeve në mes të komunave për shfrytëzimin e përbashkët të resurseve
Përshkrimi:
Me gjithë pamjaftueshmërinë e resurseve që janë në dispozicion të sistemit të arsimit në
Kosovë, për shkak të mënyrës si administrohen ato, është vështirë të flitet për shfrytëzimin e përbashkët të tyre nga disa komuna. Kjo masë ka për qëllim të përballet pikërisht
me këtë sfidë, pra të bëj të ndihmojë që komunat të lidhin marrëveshje për shfrytëzimin e
përbashkët të resurseve që i kanë në dispozicion, në ato raste kur shohin interesin e vet
dhe të përgjithshëm për një gjë të tillë. Një lloj i marrëveshjes që do të mund të lidhej pa
shumë vështirësi është lejimi i ndërsjellë i regjistrimit të nxënësve nga komuna tjetër në
profile të caktuara mësimore, pastaj shfrytëzimi i laboratorëve dhe punëtorive në shkolla për
kryerjen e mësimit praktik, e të ngjashme. Kolegjiumi do t’i inkurajojë komunat që, fillimisht,
t’i identifikojnë resurset që mund të shfrytëzohen bashkë, pastaj të diskutojnë për mënyrën e
bashkëpunimit.
Masa 3.4.
Iniciohen dhe hartohen projekte të përbashkëta arsimore me interes të ndërsjellë
Përshkrimi:
Përvoja e deritanishme ka treguar se punonjësit e arsimit dhe shkollat nga komuna të
ndryshme tregojnë shkallë të lartë të gatishmërisë për të ndërtuar raporte bashkëpunuese.
Për këtë flasin dhjetëra programe trajnimi ku përfshihen shkolla nga komuna të ndryshme e
që vazhdojnë me shkëmbim përvojash dhe me kontakte të drejtpërdrejta në mes të shkollave
dhe punonjësve të arsimit nga mjedise të ndryshme.
Është me interes për komunat të hartojnë projekte të përbashkëta që nxisin bashkëpunimin
e tillë dhe inkurajojnë shkëmbimin e përvojave. Këto projekte mund t’i adresohen donatorëve,
Qeverisë ose edhe mund të financohen nga buxhetet komunale. Po ashtu, mund të realizohen projekte të natyrave tjera e në pajtim me praktikat më të mira nga vendi dhe rajoni.
Roli i Kolegjiumit është që të nxisë komunat të hartojnë projekte të tilla, si dhe të ofrojë
mbështetje për këto nisma.
30
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Masa 3.5.
Vendosen raporte bashkëpunuese me asociacionet simotra në vendet tjera
Përshkrimi:
Është e domosdoshme që AKK dhe Kolegjiumi për Arsim të jenë në kontakt me asociacionet
dhe trupat simotra nga vendet tjera të rajonit dhe të Evropës. Kjo nxitë bashkëpunimin e
komunave të Kosovës me autoritetet lokale që veprojnë në vendet tjera, duke i kontribuar
ndërtimit të kapacitetit për vetëqeverisje lokale, ndërsa në rastin konkret, duke i kontribuar
menaxhimit më cilësor të sistemit të arsimit në nivelin lokal.
Nismat e tilla të bashkëpunimit inkurajohen edhe nga komuniteti i donatorëve, prandaj duhet
të shfrytëzohen mundësitë që janë në dispozicion për zhvillimin dhe realizimin e projekteve
të përbashkëta.
31
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Objektivi 4: Avokim dhe lobim
efektiv për realizimin e interesit
të komunave në fushën e arsimit
Qëllimi i ekzistimit të shoqatave (asociacioneve) është realizimi i interesave të anëtarëve të
tyre. Kjo vlen edhe për AKK, anëtarë të të cilit
janë komunat e Kosovës, të cilat presin që Asociacioni t’u ndihmojë në realizimin e interesave
të tyre dhe, në raste të caktuara, t’i përfaqësojë
interesat e tyre. Kështu, para Kolegjiumit për
Arsim shtrohet detyra që t’i përfaqësojë inte-
resat e komunave anëtare karshi MASHT-it,
partnerëve zhvillimorë dhe palëve të tjera me
interes që janë aktive në fushën e arsimit. Për
të arritur një përfaqësim të denjë, Kolegjiumi
duhet të organizojë edhe konsultime me DKAtë e përfaqësuara në të për të përcaktuar se cilat
janë ato çështje për të cilat do të avokojë tek
palët tjera me interes.
Masat
Masa 4.1.
Përshkrimi:
Organizohen konsultime të rregullta për legjislacionin arsimor brenda AKK dhe
në relacion me Qeverinë
Masa 4.2.
Sigurohet informata kthyese për anëtarët e AKK rreth çështjeve të ngritura në raport me Qeverinë
Përshkrimi:
Një dobësi e cila është theksuar nga anëtarët e Grupit Planifikues të Kolegjiumit për Arsim
ka qenë menaxhimi jo i mirë i komunikimit në mes të anëtarëve të AKK rreth çështjeve të
ngritura në raport me Qeverinë. Konkretisht, kërkohet që Kolegjiumi të ketë një sistem të
brendshëm raportimi për çështjet e ngritura, duke i vënë në dispozicion informatën kthyese
atyre që e kanë ngritur një çështje të caktuar.
Në aspektin administrativ, ndërtimi i një sistemi të tillë nuk paraqet ndonjë sfidë të madhe,
por zbatimi i tij në punën e Kolegjiumit kërkon një shkallë të lartë të vigjilencës. Pastaj,
informata kthyese duhet të shfrytëzohet për nxjerrjen e përfundimeve që mund të rezultojnë
me hartimin e propozimeve për përmirësimin e gjendjes në fushën e caktuar.
Masa 4.3.
Hartohet një plan i komunikimit me publikun
Përshkrimi:
Komunikimi me publikun i shërben ndërtimit të imazhit të Kolegjiumit që forcon pozitën e tij
avokuese, por edhe ngritjes së drejtpërdrejtë të çështjeve që janë me interes për Kolegjiumin dhe anëtarët e tij. Në këtë fazë, Kolegjiumit i duhet një plan i thjeshtë i komunikimit me
publikun, i cili parasheh mënyrën dhe dinamikën e komunikimit përmes medies së shkruar
dhe elektronike, si dhe ndarjen e autorizimeve për zhvillimin e një komunikimi efektiv. Ky
plan do të hartohet nga vet Kolegjiumi me pak ndihmë profesionale dhe do të zbatohet nga
kryesia e Kolegjiumit.
Kolegjiumi për Arsim ka identifikuar raste të shumta të defekteve gjatë zbatimit të legjislacionit primar dhe sekondar nga fusha e arsimit. Nga ana tjetër, janë identifikuar edhe raste
kur legjislacioni sjell zgjidhje të cilat nuk janë treguar të suksesshme në praktikë. Për këtë
arsye, Kolegjiumi është i përcaktuar të organizojë diskutime të brendshme për legjislacionin, në
veçanti atë sekondar, me qëllim që t’i artikulojë qartë kërkesat dhe nevojat e DKA-ve në lidhje
me çështjet që kanë të bëjnë me legjislacionin arsimor.
Pastaj, Kolegjiumi do të iniciojë dialogun me MASHT dhe me ministritë tjera kompetente për
zbatimin, hartimin ose modifikimin e legjislacionit, në mënyrë që legjislacioni të jetë në shërbim
të organizimit më të mirë të punës dhe përmirësimit të rezultateve në arsim. Në raste të caktuara, Kolegjiumi, në bashkëpunim me DKA-të, do të zhvillojë propozime konkrete për ndryshime
dhe plotësime të legjislacionit, të cilat do t’i diskutojë me dikasteret përkatëse të Qeverisë.
32
33
4
Plani i
veprimit
dhe buxheti
38,300
34,300
20 prezantime 1-ditore x 300 EUR
Subtotali 1.1
tetor-dhjetor
2014
Organizohen
prezantime për
udhëzuesin
1.1.8
Grupi i punës
Ekspertët
Përkthimi: 200 faqe x 12 EUR/faqe =
2400 EUR x 2 gjuhe = 4,800 EUR
Shtypja: 1500 x 4 EUR = 6000 EUR
shtator 2014
Përkthehet, shtypet
dhe shpërndahet
udhëzuesi
1.1.7
Kryesia e
Kolegjiumit
1 punëtori
Grupi i punës
Ekspertët
4,000
6,000
6,000
10,800
10,800
800
800
900
800
900
1,000
800
1,000
18,000
15,000
3,000
Total
2016
2015
2014
korrik-gusht
2014
Në vazhdim është prezantuar plani i veprimit përcaktuar bartësit, afatet kohore, si dhe kostoja
sipas objektivave të Planit Strategjik dhe masave sipas viteve fiskale.
të përshkruara në ndarjen 3. Secila masë është
zbërthyer në detyra konkretet për të cilat janë
Finalizohet
udhëzuesi për DKA
dhe shkolla
106,960
1.1.6
4,800
3 debate x 300 EUR
27,680
Kryesia e
Kolegjiumit
68,480
qershor 2014
6,000
Organizohet
diskutim për draftin
TOTAL
1.1.5
-
1 punëtori
-
Grupi i punës
Ekspertët
-
nëntor 2013-maj
2014
-
Hartohet drafti i
udhëzuesit për DKA
dhe shkolla
-
1.1.4
Avokimi dhe lobimi
1 punëtori
13,500
Grupi i punës
Ekspertët
4,500
tetor 2013
4,500
Hartohet plani i
punës
4,500
1.1.3
-
10 ditë ekspertizë ndërkombëtare x
800 EUR
50 ditë ekspertizë vendore x 200 EUR
Bashkëpunimi i ndërsjellë
Partneri
zhvillimor
16,500
shtator 2013
-
Sigurohet ekspertiza
profesionale nga
jashtë
16,500
1.1.2
-
-
Kryesia e
Kolegjiumit
Cilësia në arsim
korrik 2013
76,960
Formimi i Grupit të
Punës për hartimin
e udhëzuesit
300
1.1.1
6,680
Bartësi
63,980
Periudha e
zbatimit
6,000
Aktiviteti
Menaxhimi në arsim
Kodi
Gjithsej
Hartohen udhëzues praktikë për menaxhimin e arsimit për DKA dhe shkolla
2016
Masa 1.1
2015
Avancimi i menaxhimit të arsimit në komuna dhe shkolla
2014
Objektivi 1
2013
Përshkrimi i shpenzimeve
Përmbledhje e buxhetit
Objektivi
36
2013
Asociacioni i Komunave të Kosovës (AKK)
dhe Kolegjiumi për Arsim nuk janë njësi buxhetore. Në fakt, AKK është i regjistruar si OJQ
dhe realizon të hyra nga pagesa e anëtarësisë
së komunave dhe donatorët. Kështu, në vitin
fiskal 2011, të hyrat e drejtpërdrejta të AKK
nga komunat kanë qenë 102,030 EUR, ndërsa
nga donatorët 355,828 EUR . Këtu nuk është
llogaritur kontributi i donatorëve në formë të
mbështetjes së aktiviteteve të AKK në rastet kur
operacionet financiare janë kryer drejtpërdrejtë
nga donatori. Në përgjithësi, këto shifra flasin
për një varshmëri të Kolegjiumit për Arsim nga
donatorët dhe kjo është arsyeja që, për zbatimin
e këtij Plani Strategjik është kalkuluar me një
buxhet relativisht modest, siç tregon tabela më
poshtë:
BUXHETI (EUR)
P
lani i veprimit dhe buxheti janë hartuar
për gjithë periudhën e zbatimit të Planit
Strategjik të Kolegjiumit për Arsim, duke
filluar nga viti 2013, përfundimisht me vitin
2016. Si plani i veprimit, ashtu edhe buxheti
janë të karakterit orientues dhe duhet të rishikohen në fillim të çdo viti kalendarik. Po ashtu,
para fillimit të vitit kalendarik duhet të përpilohet një plan i detajuar i aktiviteteve për atë
vit, në përputhje me këtë Plan Strategjik dhe
prioritetet e Kolegjiumit.
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
-
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
37
38
janar-dhjetor
2015
2014-2016
Organizohen
trajnime për
zyrtarë komunalë
dhe drejtorë
shkollash
Mbahen këshillime
të zyrtarëve
komunalë në
organizim të
Kolegjiumit
1.2.2
1.2.3
tetor 2013
nëntor 2013
janar-mars
2014
prill 2014
maj 2014
maj 2014
Formimi i Grupit të
Punës për hartimin e
standardeve
Sigurohet ekspertiza
profesionale nga jashtë
Hartohet drafti i
standardeve
Organizohet diskutim
për draftin
Finalizohet dokumenti i
standardeve
Finalizohet dokumenti i
standardeve
1.3.1
1.3.2
1.3.3
1.3.4
1.3.5
1.3.6
Subtotali 1.3
Periudha e
zbatimit
Aktiviteti
Code
Measure 1.3
Kryesia e
Kolegjiumit
Kolegjiumi për
Arsim
Partneri
zhvillimor
Partneri
zhvillimor
Bartësi
-
Honorare: 4 grupe x 3 ditë x 2
trajnerë = 24 ditë pune x 120 EUR
Ushqim dhe pije: 4 grupe x 25
pjesëmarrës x 3 ditë= 300 mëditje x
10 EUR
Materiale: 4 grupe x 25 pjesëmarrës
x 5 EUR
3 këshillime x 300 EUR
2013
6 ditë pune x 200 EUR
Përshkrimi i shpenzimeve
Kryesia e
Kolegjiumit
Grupi i punës
Ekspertët
Kryesia e
Kolegjiumit
Grupi i punës
Ekspertët
Partneri zhvillimor
Kryesia e
Kolegjiumit
Bartësi
2,000
2,000
70 faqe x 12 EUR/faqe =
840 EUR x 2 gjuhë = 1,680
EUR
2013
1 punëtori
1 punëtori
10 ditë ekspertizë
ndërkombëtare x 800 EUR
20 ditë ekspertizë vendore
x 200 EUR
Përshkrimi i shpenzimeve
13,280
1,680
800
800
10,000
2014
Develop standards for human and material resources necessary at the municipal level for exercising new responsibilities
tetor-dhjetor
2014
Hartohet programi
i trajnimit në bazë
të Udhëzuesit
1.2.1
Subtotali 1.2
Periudha e
zbatimit
Aktiviteti
Organizohen trajnime dhe këshillime, si dhe shkëmbime të përvojave me komunat tjera dhe me vendet e Rajonit
Kodi
Masa 1.2
6,680
300
6,380
2015
-
2015
-
300
300
2016
2016
BUXHETI (EUR)
1,500
300
1,200
2014
BUXHETI (EUR)
15,280
1,680
-
800
800
12,000
-
Gjithsej
8,480
900
6,380
1,200
Total
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
39
40
shkurt 2014
mars-qershor
2014
gusht-shtator
2014
Sigurohet ekspertiza
profesionale nga jashtë
Hartohet platforma e
monitorimit
Prezantohet platforma e
monitorimit
1.4.2
1.4.3
1.4.4
Në fillim të çdo
viti shkollor
2013-2016
Hartohet plani i
prezantimeve në
bashkëpunim me MASHT
Organizohen prezantimet
sipas planit
1.5.1
1.5.2
Subtotali 1.5
Periudha e
zbatimit
Aktiviteti
Kodi
Masa 1.5
Grupi i punës
Ekspertët
Grupi i punës
Ekspertët
7 prezantime 1-ditore x
300 EUR
1 punëtori
MASHT
Kolegjiumi
MASHT
Kolegjiumi
Bartësi
-
-
6,000
Gjithsej Objektivi 1
4 prezantime në nivelin
qendror brenda vitit dhe
sipas nevojës
2013
Përshkrimi i shpenzimeve
10 ditë ekspertizë
ndërkombëtare x 800 EUR
20 ditë ekspertizë vendore
x 200 EUR
Partneri zhvillimor
MASHT
Kolegjiumi
2013
Përshkrimi i shpenzimeve
Bartësi
Organizohen prezantime për njoftimin e zyrtarëve të DKA me legjislacionin e ri
janar 2014
Formimi i një grupi të
punës prej 15 personave
1.4.1
Subtotali 1.4
Periudha e
zbatimit
Aktiviteti
Hartohet një platformë e monitorimit të punës së shkollës
Kodi
Masa 1.4
14,900
2,100
800
12,000
63,980
-
2014
2014
-
6,680
-
2015
-
2016
300
-
2016
BUXHETI (EUR)
2015
BUXHETI (EUR)
76,960
-
-
-
Gjithsej
14,900
2,100
800
12,000
-
Total
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
41
42
janar-mars
2015
maj 2015
qershor 2015
Sigurohet ekspertiza
profesionale nga
jashtë
Hartohet drafti i
udhëzuesit
Finalizohet
udhëzuesi
Përkthehet dhe
shpërndahet
udhëzuesi
2.1.2
2.1.3
2.1.4
2.1.5
në tetor të çdo
viti
Organizohet diskutimi
në nivel të Kolegjiumit
për suksesin në testet
kombëtare
2.2.2
Grupi i punës
Ekspertët
shkurt-mars
2015
prill-maj 2015
Hartohet informatori
Publikohet informatori
në formë të shtypur dhe
elektronike
2.3.4
2.3.5
Subtotali 2.3
Grupi i punës
Ekspertët
janar 2015
Përcaktohet formati i
informatorit
2.3.3
Kryesia e
Kolegjiumit
Dizajni: 200 faqe x 2.5
EUR= 500 EUR
Shtypja: 1000 kopje x 4
EUR = 4,000 EUR
-
Donatori
janar 2015
2.3.2
15 ditë ekspertizë vendore
x 200 EUR
10 ditë asistencë vendore
x 100 EUR
Angazhohet ekspertiza
vendore
2013
-
2013
Kryesia e
Kolegjiumit
dhjetor 2014
Formohet Grupi i punës
Përshkrimi i shpenzimeve
Përshkrimi i shpenzimeve
50 faqe x 12 EUR/faqe = 600 EUR x
2 gjuhë = 1,200 EUR
Bartësi
2.3.1
Periudha e
zbatimit
Aktiviteti
Kodi
Masa 2.3
MASHT
Kolegjiumi
MASHT
Kolegjiumi
Bartësi
Sensibilizohen nxënësit për orientim në shkolla profesionale
në qershor të
çdo viti
Kërkohet nga MASHT
analiza e rezultateve të
testeve kombëtare
2.2.1
Subtotali 2.2
Periudha e
zbatimit
Aktiviteti
Kodi
Masa 2.2
Kryesia e
Kolegjiumit
Donatori
Grupi i punës
Ekspertët
5 ditë ekspertizë ndërkombëtare x
800 EUR
10 ditë ekspertizë vendore x 200
EUR
1 punëtori
-
-
2014
-
2014
2013
Përshkrimi i shpenzimeve
Grupi i punës
Ekspertët
Donatori
Kryesia e
Kolegjiumit
Bartësi
Shqyrtohet suksesi i nxënësve në testet kombëtare
nëntor-dhjetor
2014
Formimi i një grupi
të punës
2.1.1
Subtotali 2.1
nëntor 2014
Aktiviteti
Kodi
Hartohen udhëzues për organizimin e aktiveve profesionale në nivel shkolle dhe komune
Masa 2.1
Periudha e
zbatimit
Ngritja e cilësisë së arsimit parauniversitar
Objektivi 2
8,000
1,200
800
6,000
2015
8,500
4,500
4,000
2015
-
2016
-
2016
-
2016
BUXHETI (EUR)
-
2015
BUXHETI (EUR)
-
2014
BUXHETI (EUR)
8,500
4,500
-
-
4,000
-
Total
-
-
-
Gjithsej
8,000
1,200
-
800
6,000
-
Gjithsej
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
43
44
tetor 2013
Sipas nevojës,
duke filluar nga
tetori 2013
Sipas nevojës,
duke filluar nga
tetori 2013
Krijohet forumi
konsultativ MASHT-AKK
për zbatimin e Kurrikulit
të Ri
Mbahen takime të
rregullta të Forumit për
çështje të Kurrikulit
Informohen DKA-të për
çështjet që kanë të
bëjnë me zbatimin e
Kurrikulit të Ri
2.4.1
2.4.2
2.4.3
Këshilli Organizativ
tetor-nëntor
2014-2016
dhjetor 20142016
Mbahet konferenca
Bëhet vlerësimi i
konferencës
3.1.4
3.1.5
Subtotali 3.1
Këshilli Organizativ
maj-shtator
2014-2016
Bëhen përgatitjet e
duhura për konferencë
3.1.3
Kolegjiumi për
Arsim
150 pjesëmarrës x 20 EUR
Këshilli Organizativ
Kryesia
prill 2014-2016
Përcaktohet tema e
konferencës
3.1.2
Përshkrimi i shpenzimeve
Kolegjiumi për
Arsim
mars 20142016
Formohet Këshilli
Organizativ i
Konferencës
3.1.1
Bartësi
Periudha e
zbatimit
Aktiviteti
Kodi
Organizohen konferenca vjetore tematike për çështje me interes për komunat
-
2013
-
Gjithsej Objektivi 2
Masa 3.1
-
2013
Përshkrimi i shpenzimeve
Bashkëpunimi i shtuar në mes të komunave në fushën e arsimit dhe me vendet e rajonit
MASHT
Kolegjiumi
MASHT
Kolegjiumi
MASHT
Kolegjiumi
Bartësi
Objektivi 3
Subtotali 2.4
Periudha e
zbatimit
Aktiviteti
Ndërtohet një mekanizëm konsultativ MASHT-AKK për mbështetjen e zbatimit të Kurrikulës së re
Kodi
Masa 2.4
3,000
3,000
2014
-
-
2014
3,000
3,000
2015
3,000
3,000
2016
-
-
2016
BUXHETI (EUR)
16,500
-
2015
BUXHETI (EUR)
9,000
-
9,000
-
-
-
Gjithsej
16,500
-
-
-
-
Total
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
45
46
2014-2016
2014-2016
Dërgohen me rregull
informatat për web faqe
Publikohen me rregull
informatat e reja në web
faqe
3.2.1
3.2.2
3.2.3
2013-2016
2013-2016
Identifikohen nevojat
e komunave për
bashkëpunim
Iniciohen kontaktet
në mes të komunave
rreth shfrytëzimit të
përbashkët të resurseve
3.3.2
3.3.3
2013-2016
2013-2016
Iniciohet hartimi
i projekteve të
përbashkëta
Kërkohen donatorët për
realizimin e projekteve
me interes
3.4.2
3.4.3
2013-2016
2013-2016
2013-2016
Hulumtohen mundësitë
e bashkëpunimit
me organizata të
autoriteteve lokale
jashtë Kosovës
Vendosen kontakte me
partnerë potencialë
Zhvillohen projekte
të përbashkëta me
partnerë jashtë vendit
3.5.1
3.5.2
3.5.3
Subtotali 3.5
Periudha e
zbatimit
Aktiviteti
Kodi
Masa 3.5
Kolegjiumi për
Arsim
DKA
Kolegjiumi për
Arsim
DKA
Kolegjiumi për
Arsim
DKA
Bartësi
Përshkrimi i shpenzimeve
Kryesia e
Kolegjiumit
DKA
Gjithsej Objektivi 3
Fondi për zhvillimin e
projekteve
Kolegjiumi për
Arsim
DKA
Kryesia e
Kolegjiumit
DKA
Përshkrimi i shpenzimeve
Kolegjiumi për
Arsim
DKA
Bartësi
Kolegjiumi për
Arsim
DKA
Kolegjiumi për
Arsim
DKA
Përshkrimi i shpenzimeve
Bartësi
Vendosen raporte bashkëpunuese me asociacionet simotra në vendet tjera
2013-2016
Identifikohen nevojat për
projekte të përbashkëta
3.4.1
Subtotali 3.4
Periudha e
zbatimit
Aktiviteti
Kodi
Masa 3.4
Iniciohen dhe hartohen projekte të përbashkëta arsimore me interes të ndërsjellë
2013-2016
Identifikohen resurset
që mund të shfrytëzohen
bashkë nga disa komuna
3.3.1
Subtotali 3.3
Periudha e
zbatimit
Aktiviteti
Kodi
Masa 3.3
Zyrtari për
informim
Kryesia e
Kolegjiumit
Zyrtari për
informim
Kryesia e
Kolegjiumit
Përshkrimi i shpenzimeve
Bartësi
Nxitet lidhja e marrëveshjeve në mes të komunave për shfrytëzimin e përbashkët të resurseve
shtator 2013
Hartohet plani për web
faqen e re
Subtotali 3.2
Periudha e
zbatimit
Aktiviteti
-
-
-
2013
2013
-
2013
-
2013
Azhurnohet me rregull web faqja e AKK/Kolegjiumit për Arsim me informata aktuale me interes për komunat
Kodi
Masa 3.2
-
4,500
1,500
1,500
2014
2014
-
2014
-
2014
-
4,500
1,500
1,500
2015
4,500
1,500
1,500
2016
-
2016
BUXHETI (EUR)
2015
-
2016
BUXHETI (EUR)
-
2015
-
2016
BUXHETI (EUR)
-
2015
BUXHETI (EUR)
13,500
4,500
4,500
-
-
Gjithsej
-
-
-
-
Gjithsej
-
-
-
-
Gjithsej
-
-
-
-
Gjithsej
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
47
48
2013-2016
2013-2016
Organizohen konsultime
të rregullta me
dikastere qeveritare
kompetente
Mbahet qëndrim proaktiv me rastin e
përcaktimit të GSA
Zhvillohen propozime
për legjislacion primar
dhe dytësor dhe
diskutohen me Qeverinë
4.1.2
4.1.3
4.1.4
2013-2016
Identifikohen nevojat
e reja në bazë të
informatës kthyese
4.2.2
nëntor-dhjetor
2013
janar-shkurt
2014
mars 2014
Aktiviteti
Hartohet një propozim i
planit të komunikimit e
publikun
Aprovohet plani i
komunikimit me
publikun
Zhvillohet komunikimi
i rregullt përmes
medies së shkruar dhe
elektronike
Kodi
4.3.1
4.3.2
4.3.3
Subtotali 4.3
Periudha e
zbatimit
Masa 4.3
Hartohet një plan i komunikimit me publikun
(web faqja, informatori, fletëpalosje, etj.)
2013-2016
Bëhet raportimi i
brendshëm për çështjet
e ngritura
4.2.1
Subtotali 4.2
Periudha e
zbatimit
Aktiviteti
Kodi
Masa 4.2
Kryesia e
Kolegjiumit
Kolegjiumi për
Arsim
Kryesia e
Kolegjiumit
Kolegjiumi për
Arsim
Bartësi
Përshkrimi i shpenzimeve
Kryesia e
Kolegjiumit
Kolegjiumi për
Arsim
Kryesia e
Kolegjiumit
Bartësi
Kryesia e
Kolegjiumit
Kryesia e
Kolegjiumit
Bartësi
Gjithsej Objektivi 4
Përshkrimi i shpenzimeve
Përshkrimi i shpenzimeve
Sigurohet informata kthyese për anëtarët e AKK rreth çështjeve të ngritura në raport me Qeverinë
2013-2016
Identifikohen çështjet
me interes për komunat
4.1.1
Subtotali 4.1
2013-2016
Aktiviteti
Kodi
Organizohen konsultime të rregullta për legjislacionin arsimor brenda AKK dhe në relacion me Qeverinë
Masa 4.1
Periudha e
zbatimit
Avokim dhe lobim efektiv për realizimin e interesit të komunave në fushën e arsimit
Objektivi 4
-
-
-
-
2013
2013
2013
-
-
-
-
2014
2014
2014
-
-
2016
-
-
2016
-
-
2015
-
-
2016
BUXHETI (EUR)
2015
BUXHETI (EUR)
2015
BUXHETI (EUR)
-
-
-
-
-
Gjithsej
-
-
-
Gjithsej
-
-
-
-
-
Gjithsej
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
49
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Plani Strategjik I Kolegjiumit Për Arsim 2013-2016
Shtojcë: Grupi i Planifikimit
Emri dhe mbiemri
Komuna/Institucioni
Azem Guri
Kaçanik/ Kryetar i KA AKK
Avni Tafolli
Suharekë
Alush Istogu
MASHT
Arsim Mehmeti
Drenas
Agim Haxhiu
Istog
Dagmar Fuchs Schmitz
GIZ CDBE
Dukagjin Pupovci
GIZ CDBE (konsulent)
Fadil Shala
Deçan
Fahrije Kryeziu
Kamenicë/KA AKK
Fisnik Dashi
AKK
Halim Halimi
Prishtinë
Ilija Mladenoviq
Graçanice/KA AKK
Jashar Lushtaku
Skenderaj/KA AKK
Lulzim Sahiti
Shtime
Muhamet Avdyli
Prishtinë
Neshat Shaqiri
GIZ CDBE-AKK
Nexhmi Rudari
Podujevë/KA AKK
Qerim Selimi
Vushtrri /KA AKK
Nezir Osmani
Prizren
Refik Azemi
Mitrovicë
Sami Vranovci
Ferizaj
Selim Mehmeti
Instituti Pedagogjik
Silvana Haxhikadrija
Gjakovë
Smajl Shala
Pejë/KA AKK
Valmira Haxhaj
BEP
50
51
ASOCIJACIJA KOSOVSKIH OPŠTINA
Strateški plan Kolegijuma
za obrazovanje
2013-2016
Ovaj dokument je usvojen od Kolegijuma za obrazovanje i
kulturu Asocijacije Kosovskih Opština na sednici održanoj
8. maja 2013. god.
Ova publikacija je podržana od GIZ u okviru Programa “Razvoj kapaciteta u sektoru osnovnog obrazovanja ”na Kosovu (CDBE)
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
Sadržaj
Lista skra‡enica.................................................................................................................................................55
Potvrda....................................................................................................................................................................56
Izvršni deo.............................................................................................................................................................56
Predgovor...............................................................................................................................................................58
1. Uvod..........................................................................................................................................................60
2. Situation analysis.........................................................................................................................................65
2.1. Uvod.......................................................................................................................................................66
2.2. Upravljanje obrazovanjem u opštinama..............................................................................66
2.3. Kvalitet u obrazovanju.................................................................................................................68
2.4. Saradnja izmedju opština i na regionalnom nivou.........................................................69
2.5. Zastupanje i lobiranje...................................................................................................................70
3. Misija i strateški ciljevi...........................................................................................................................73
Objektiv 1: unapredjenje upravljanja obrazovanja u opštinama i školama...............75
Objektiv 2: pove‡anje kvaliteta preduniverzitetskog obrazovanja.................................79
Objektiv 3: dodatna saradnja izmedju opština na polju
Obrazovanja i sa zemljama u regionu...........................................................................................81
Objektiv 4: zastupanje i efikasno lobiranje za ostvarivanje
interesa opština u oblasti obrazovanja........................................................................................84
4. Akcioni plan i budžet..................................................................................................................................87
Aneks: grupa za planiranje...........................................................................................................................102
54
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
Lista skraΔenica
AK O
Asocijacija Kosovskih Opština
CDBE
Projekat “Razvoj kapaciteta za sektor osnovnog obrazovanja ”
ODO
Opštinska direkcija obrazovanja
GIZ
NemaΔka agencija za Medjunarodnu saradnju
GSA
SpecifiΔni grant za obrazovanje
KO
Kolegijum za obrazovanje
MONT
Ministarstvo obrazovanja, nauke i tehnologije
NVO
Nevladine organizacije
SPOK
Strateški plan za obrazovanje na Kosovu
SPKO
Strateški plan Kolegijuma za obrazovanje
SUIO
Sistem za upravljanje informacijama u obrazovanju
SWOT
Uspesi, Slabosti, Moguðnosti, Rizici
USAID
AmeriΔka agencija za Medjunarodni razvoj
55
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
Zahvalnica
S
trateški plan Kolegijuma za obrazovanje
2013-2016, izrađen je u periodu januarmaj 2013, prateći uobičajene korake
jednog procesa planiranja sa širim učešćem
opštinskih predstavnika, Radne grupe koja
je pod rukovodstvom predsedništva Kolegijuma, predstavnika opštinskih direkcija za
obrazovanje i stručnjaka iz oblasti obrazovanja
predvodila proces tokom svih faza izrade ovog
dokumenta.
Novo zakonodavstvo za obrazovanje, usvojeno u periodu 2008-2011, rezultiralo je jednom efikasnom decentralizacijom nadležnosti
sa centralnog na lokalni nivo, dajući opštini
šira ovlašćenja za upravljanje sistemom obrazovanja i za obezbeđivanje kvaliteta u obrazovanju. Takođe, Strateški plan za obrazovanje
na Kosovu (SPOK), usvojen u avgustu 2011
godine, predviđa jedan značajan broj strateških
mera koje imaju za cilj opštine ili se trebaju
oživeti od opština. Suočen sa novim izazovima
za integrisano planiranje sa školama, odgovornostima i novim nadležnostima koje su prenete
sa centralnog nivoa, nameće se potreba da
Kolegijum krene sa godišnjeg planiranja na
srednjoročno planiranje. Samo na taj način,
Kolegijum za obrazovanje biće u stanju da
efikasno sprovodi svoju savetodavnu ulogu u
odnosu sa opštinama.
Strateški plan Kolegijuma za obrazovanje
2013-2016, predstavlja prvi dugoročni dokument izrađen od stručnih savetodavnih tela
Asocijacije Kosovskih Opština. Ovaj dokument će biti jedna referntna tačka za razvoj
obrazovnih procesa u opštinama. Osim toga,
Strateški plan takođe izražava zajedničke in-
56
Izvršni deo
terese u saradnji sa centralnim nivoom i time
doprinosi razvoju komuniciranja i saradanje sa
Ministarstvom obrazovanja, nauke i tehnologije
i zainteresovanih strana. Na taj način će se
ojačati dobro upravljanje, koje se smatra
važnim za povećanje kvaliteta obrazovanja na
Kosovu.
Program “Razvoj kapaciteta u sektoru
osnovnog obrazovanja na Kosovu” (CDBE)
GIZ-a, dao je značajne izvore za podršku celokupnom procesu, obezbeđivanjem potrebne
ekspertize, pružanjem dobrih uslova za rad
Grupe za planiranje i pomoć u svim fazama
izrade dokumenta. MONT je pažljivo pratio
celokupni proces i pružio je stručnu podršku
za njegovo održavanje. U međuvremenu,
opštinske direkcije za obrazovanje aktivno su
doprinele izradi dokumenta, dajući komentare i
predloge za njegovo poboljšanje.
U ime Kolegijuma za obrazovanje AKO-a,
želim da izrazim našu najiskreniju zahvalnost
za sve učesnike koji su aktivno doprineli izradi
Strateškog plana Kolegijuma za obrazovanje,
a takođe pozivam sve zainteresovane strane,
razvojne partnere, kao i zajednicu donatora da
nas podrže i u daljim koracima koji su važni za
uspešno sprovođenje strateškog plana.
Priština, 8 maj 2013
Azem Guri
Predsedavaju‡i Kolegijuma za obrazovanje AKO-a
K
olegijum za obrazovanje i kulturu predstavlja jedan od dvanaest stručnih tela koji
funkcionišu u okviru Asocijacije Kosovskih Opština (AKO). Već nekoliko godina, kolegijum je obavljao svoju ulogu koordiniranja
i savetovanja na osnovu godišnjih planiranja
koja su usaglašena sa planiranjem AOK-a i
odgovarajućih ministarstava. Tokom ovog
perioda, kolegijum je diskutovao najvažnija
pitanja iz oblasti obrazovanja i zastupao je
interese opštine u odnosu na centralnu vlast.
Sa druge strane, novo zakonodavstvo o obrazovanju usvojeno u periodu 2008-2011, rezultiralo je jednom efikasnom decentralizacijom
nadležnosti sa centralnog nivoa na lokalni,
dajući opštini šira ovlašćenja za upravljanje
obrazovnim sistemom. Takodje, Strateški
plan obrazovanja na Kosovu (SPOK), usvojen
tokom 2011. godine, predvidja jedan značajan
broj strateških mera koje ciljaju opštine ili se
trebaju oživiti od opština. Sve to je nametnulo
potrebu da se kolegijum kreće od godišnjeg
planiranja u srednjoročno planiranje koje će
omogućiti:
• Efikasno obavljanje savetodavne uloge
Kolegijuma u odnosu na opštine,
• Pružanje pomoći opštinama u obavljanju
zakonskih ovlašćenja proizašlih prenosom nadležnosti,
• Podsticanje medjusobne saradnje izmedju
opština i ostalih faktora za ispunjenje
zadataka proizišlih iz SPOK-a.
Strateški plan Kolegijuma za obrazovanje
2013-2016 u skladu je sa Strategijom AOK-a
2011-2015 i SPOK 2011-2016. KolegIjum
je opredeljen za jedan proces koji obezbedjuje šire uključivanje opština članica i ostalih
zainteresovanih strana, kao i punu transparentnost. U tu svrhu, kolegijum je formirao radnu
grupu sastavljenu od članova predsedništva
kolegijuma, predstavnika opštinskih direktora
za obrazovanje, MONT-a i ostalih zaintereso-
vanih strana, uključujući donatore koji pomažu
obrazovanju u opštinama i civilnom društvu.
Program “Razvoj kapaciteta u osnovnom sektoru na Kosovu” (CDBE) GIZ-a, mobilizirao
je značajne izvore za podršku celokupnom procesu, obezbedjivanjem jedne potrebne ekspertize, pružanjem dobrih uslova za rad Grupe za
planiranje i bespoštednu pomoć u svim fazama
izrade dokumenta.
Dokument je izradjen u periodu januar-maj
2013 prateći uobičajene korake jednog procesa planiranja primenom: 1) analize stanja; 2)
odredjivanjem ciljeva i delatnosti za njihovo
postizanje; 3) izrade akcionog plana i budžeta;
4) diskusij i pregovaranja. Dvadeset pet predstavnika opština i ostalih zainteresovanih strana
neposredno su doprineli procesu planiranja, a
većina drugih je dala komentare i predloge koji
su rezultirali ovim dokumentom.
Kolegijum za obrazovanje je formulisao
svoju misiju na sledeći način:
Pružanje podrške za efikasnu izgradnju
kapaciteta po opštinama i proaktivno lobiranje
u funkciji unapredjenja kvaliteta obrazovanja
na Kosovu.
Tokom procesa planiranja odredjena su četiri
cilja Strateškog plana Kolegijuma za period
2013-2016:
1. Unapredjenje upravljanja obrazovanjem
u opštinama i školama
2. Povećanje kvaliteta preduniverzitetskog
obrazovanja
3. Dodatna saradnja izmedju opština u
oblasti obrazovanja i zemalja u regionu
4. Zastupanje i efikasno lobiranje za realizaciju opštinskih interesa u oblasti
obrazovanja
57
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
U nastavku, za svaki strateški cilj odredjene
su mere (aktivnosti ) koje treba preduzeti za
postizanje odgovorajućeg cilja. Ukupno postoje
17 takvih mera i sve su podrobno opisane.
Akcioni plan i budžet su sastavljeni za ceo
period sprovodjenja Strateškog plana Kolegijuma za obrazovanje, počev od 2013. godine,
završno sa 2016. god. Kako akcioni plan, tako
Cilj
Menadžiranje u obrazovanju
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
i budžet imaju orijentacioni karakter i trebaju
se revidirati na početku svake kalendarske
godine. Svaka mera je razradjena na konkretne
zadatke za koje su odredjeni nosioci, vremenski
rokovi kao i troškovi prema fiskalnim godinama. Imajući u obzir objektivne okolnosti,
uradjena je kalkulacija sa jednim relativno
skromnim budžetom, koji je prezentovan na
sledećoj tabeli:
Pregled budžeta
2013
2014
2015
2016
Gjithsej
6,000
63,980
6,680
300
76,960
Kvalitet u obrazovanju
-
-
16,500
-
16,500
Obostrana saradnja
-
4,500
4,500
4,500
13,500
Zastupanje i lobiranje
-
-
-
-
-
6,000
68,480
27,680
4,800
106,960
UKUPNO
Predgovor
P
rogram “Razvoj kapaciteta u sektoru
osnovnog obrazovanja ”na Kosovu
(CDBE) podržan od GIZ-a, ima za cilj
poboljšanje kvaliteta osnovnog obrazovanja
podrazumevajući jedno osnovno obrazovanje visokog kvaliteta koje deci i mladima
omogućava da imaju jedan dalji pristup u
obrazovanju i/ili ih osposobljava za životne
veštine. Program pruža stručno savetovanje u
Ministarstvu obrazovanja, nauke i tehnologije ( MONT) kao i za opštinske direktore
obrazovanja (ODO) i pomaže u sprovodjenju Strateškog plana obrazovanja na Kosovu
2011-2016 (SPOK). U radnom kontekstu sa
opštinama, Program pruža podršku Asocijaciji
opština Kosova (AOK), tačnije Kolegijumu za
obrazovanje kao stručnom telu sastavljenom od
direktora za obrazovanje opština članica.
Iz ove saradnje i iz potrebe za osnaženjem
uloge opština u sprovodjenju zakonskih
ovlašćenja i izvršavanja obaveza koje proizilaze
iz SPOK-a, rodila se ideja da Program CDBE
podrži proces izrade Strateškog plana Kolegijuma za obrazovanje, imajući u obzir postepeni
prenos nadležnosti sa centralnog na lokalni
nivo, nametnula se potreba da Strateški plan
Kolegijuma za obrazovanje (SPKO) bude
u skladu sa ciklusom strateškog planiranja
MONT-a, dakle doneta je odluka da ovaj plan
bude važeći za period 2013-2016.
Polazeći od stava da je proces planiranja
toliko važan koliko i njegov proizvod
(
strateški plan), Kolegijum se odredio za jedan
proces koji obezbedjuje šire uključivanje
opština članica i ostalih zainteresovanih strana
kao i punu transparentnost. U tu svrhu, Kolegijum je formirao jednu Radnu grupu sačinjenu
od članova predsedništva kolegijuma, predstavnika opštinskih direktora za obrazovanje,
MONT-a i ostalih zainteresovanih strana,
uključujući donatore koji pomažu obrazovanju
u opštinama i civilnom društvu. Ova Grupa za
planiranje preuzela je na sebe odgovornost za
izradu SPKO-a.
58
Jedan ograničavajući faktor u celokupnom
procesu izrade SPKO-a jeste uloga Kolegijuma
za obrazovanje u odnosu na opštine. Kolegijum
predstavlja jedno stručno telo jedne asocijacije
lokalnih organa, gde je članstvo dobrovoljni
čin. Iz tog razloga, Kolegijum može imati samo
savetodavnu ulogu u odnosu na opštine članice
AOK i može zastupati njihove interese u onim
slučajevima kada za nešto tako postoji jedan
konsenzus na širim osnovama. Komunikacija
izmedju Vlade Kosova i opština kao i njihovih
sektora koji se bave pitanjima obrazovanja,
nastavlja da biva direktna, u skladu sa zakonodavstvom na snazi. Jedna druga okolnost jeste
nedostatak jednog stalnog budžeta Kolegijuma
i njegovo funkcionisanje na osnovi dobre volje
opštinskih organa i pojedinaca koji učestvuju
u njegovom radu. To nameće potrebu da se
strateški plan usredsredi na one oblasti u kojima Kolegijum može pomoći u razvoju procesa
u opštinama sa svoje savetodavne pozicije, a
nosioci zadataka iz ovog Plana mogu upravljati
uspešno prema obavezama koje imaju u na
svojim radnim mestima.
Program CDBE je mobilizirao značajne izvore
za podršku celokupnog procesa, obezbedjivanjem
potrebne ekspertize, pružanjem dobrih uslova
za rad Grupi za planiranje i bespoštednu pomoć
u svim fazama izrade dokumenta. MONT
je pažljivo pratio celokupni proces i pružio je
stručnu pomoć za njegovo održavanje. Opštinske
direkcije za obrazovanje su aktivno doprinele izradi dokumenta, dajući komentare i predloge za
njegovo unapredjenje. Kolegijum za obrazovanje
AOK-a svima iskreno zahvaljuje.
Asocijacija opština Kosova (AOK) formirana je 2001. godine, nakon prvih opštinskih
demokratskih izbora na Kosovu. Osnivanje
Asocijacije Kosovskih opština zasnovano
je na čl. 10. Evropske povelje o Lokalnoj
samoupravi u okviru Saveta Evrope ( pravo
na udruživanje). AOK je neprofitabilna organizacija koja zastupa opšte interese svojih članicalokalnih organa.
59
1
Uvod
stanja
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
A
OK je razvila svoju strategiju za period
2011-2015, koja predviđa da Asocijacija
bude efikasnija u dve glavne oblasti
delovanja : Zastupanju u ime opština na centralnom nivou i Uslugama za potrebe opština
članica.
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
proces treba da obezbedi šire učešće svih zainteresovanih strana, on je isplaniran u tri faze:
Prva faza: U ovoj fazi će se organizovati
prethodne konsultacije sa predsedništvom Kolegijuma za obrazovanje, kao i ostale pripreme
za početak procesa planiranja. Konkretnije,
Glavne linije strateškog plana AKO-a su :1.
predsedništvu Kolegijuma prezentovaće se
Zastupanje i proaktivno lobiranje 2. Povećanje ideja o procesu planiranja i od njih će se obezefikasnih kapaciteta 3. Pružanje unapredjenih
bediti povratne informacije.
usluga 4. Organizaciona efikasnost.
U ovoj fazi su identifikovane oblasti od
Najviši organ upravljanja AKO-a, Generinteresa za Kolegijum obrazovanja, a u slučaju
alna skupština, koja bira predsednika AKO-a i
njihovog odredjivanja uzete su u obzir glavne
sedam članova Odbora AKO-a iz redova Saveta linije Strateškog plana AOK-a, zadaci proizišli
gradonačelnika opština. Osim Odbora, AOK
iz zakonodavstva i SPOK-a kao i iskustvo
ima dvanaest stručnih kolegijuma koji pokriva- Kolegijuma za obrazovanje u izradi godišnjih
ju različite oblasti delovanja opštinskih orplanova rada.
gana, medju njima i Kolegijum za obrazovanje.
Druga faza: Uz podršku projekta CDBE,
Zakonodavstvo novo usvojenog obrazovanja organizovana je jedna trodnevna radionica za
u periodu 2008-2011 rezultiralo je jednom
planiranje sa članovima Ekipe za planiranje.
efikasnom decentralizacijom nadležnosti sa
U prvom delu ove radionice uradjena je jedna
centralnog nivoa na lokalni, dajući opštini šira
analiza SWOT stanja i jedno razmatranje opovlašćenja za upravljanje obrazovnim sistemom cija za osnaženje uspeha, prevazilaženje slabosti,
. U tom kontekstu, Strateški plan za obrazodobiti od mogućnosti i izbegavanje rizika. U
vanje na Kosovu (SPOK) 2011-2016 usvodrugom delu radionice odredjeni su strateški
jen u avgustu 2011 godine, predvidja jedan
ciljevi Kolegijuma za obrazovanje AOK-a, kao
značajan broj strateških mera koje imaju za
i mere za njihovo postizanje. Nakon toga, u
cilj opštine ili se trebaju oživeti od opština. Pet
drugom delu radionice odredjeni su strateški
godina nakon proglašenja nezavisnosti Kociljevi Kolegijuma za obrazovanje kao i mere
sova, Kolegijum za obrazovanje AKO-a ima tri
za njihovo postizanje. Nakon toga sastavljen je
glavna izazova:
jedan akcioni plan i uradjena jedna kalkulacija
budžeta potrebnog za implementaciju SPOK-a.
1. Efikasno upravljanje savetodavnom ulogom Kolegijuma za obrazovanje AKO-a,
Treća faza: Na početku je izradjen jedan
Nacrt- dokument o strategiji , prateći jedan
2. Pružanje pomoći opštinama u sprousaglašeni format sa Kolegijumom. Tokom
vodjenju zakonskih ovlašćenja koja su
izrade dokumenta, obavljene su konsultacije
proizišla iz prenosa nadležnosti ,
sa predsedništvom Kolegijuma za obrazovanje
i sa opštinskim direktorima za obrazovanje. U
3. Podsticanje saradnje u ispunjenju zadata- završnici nacrta, isti je predstavljen na jednom
ka koji su proizišli iz SPOK 2011-2016.
sastanku predsedništva Kolegijuma za obrazovanje i prosledjen Ekipi za planiranje za koGore opisani faktori uticali su da Kolegijum mentare. Preuzimanjem komentara izradjena je
za obrazovanje AOK-a, donese odluku o izradi konačna verzija koja je razmotrena i usvojena
Strateškog plana za period 2013-2016. Pošto
od Kolegijuma za obrazovanje AOK-a.
62
63
2
Analiza
stanja
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
2.1. Uvod
P
rvi korak u ovom strateškom planiranju
bila je analiza dokumenata koji pružaju
informacije o postojećem stanju u relevantnim oblastima za delatnost kolegijuma.
Medju tim dokumetima centralno mesto zauzimaju izveštaji o progresu MONT-a za sprovodjenje SPOK-a 2011-16, koji su posebno
pripremljeni za Godišnji zajedničku reviziju
2013 kao i ostali izveštaji eksperata i medjunarodnih agencija za stanje u različitim segmentima obrazovnog sistema. Materijali AOK-a
i Kolegijuma za obrazovanje kao i prethodne
konsultacije obavljene sa predsedništvom
Kolegijuma, sa MONT-om i sa CDBE rezultirale su definisanjem četiri oblasti na kojima
će se usredotočiti analiza stanja.
1. Upravljanje obrazovanjem u opštinama,
2. Kvalitet u obrazovanju ,
3. Saradnja izmedju opština i na regionalnom nivou,
4. Zastupanje i lobiranje.
Ove oblati odnose se na delokrug Kolegijuma a u medjuvremenu je postignuta saglasnost da se za analizu uptrebi metoda SWOT,
koja je iznela na videlo uspehe i slabosti kao
unutrašnje faktore koji se odnose na postojeće
stanje, kao i mogućnosti i opasnosti kao
spoljne faktore koji pripadaju budućnosti.
2.2. Upravljanje obrazovanjem
u opštinama
Sektor Preduniverzitetskog obrazovanja na
Kosovu reguliše se jednim kompleksnim zakonodavstvom čiji deo čine i sledeći zakoni:
• Zakon br.2011/04-L-032 o Preduniverzitetskom obrazovanju u Republici Kosovo na snazi je od 1. oktobra 2011.
god. i ima karakter jednog sistemskog
zakona.
• Zakon br.03/L-068 o Obrazovanju u
opštinama Republike Kosovo usvojen je
u junu 2008 godine, nakon usvajanja
Ustava Republike Kosovo. Ovaj zakon
vrši prenos jednog niza ovlašćenja sa
centralnog nivoa na lokalni i deo je jednog najvećeg paketa decentralizacije.
• Zakon br. 02/L-52 o Preduniverzitetskom
obrazovanju donet dekretom 2006 godine, definiše jedan širi regulacioni okvir
za predškolsku edukaciju, odredjujući
66
opštinu kao glavnog nosioca aktivnosti
u ovoj oblasti.
• Zakon br. 04/L-138 o Obrazovanju i
stručnom osposobljavanju koji je stupio na
snagu 2013. godine.
• Zakon br.2004/37 o Inspekciji obrazovanja odredjuje nadležnosti MONT-a za
inspekciju obrazovanog sistema.
• Zakon br. 03/L-018 o Završnom ispitu i
državnom maturskom ispitu.
• Zakon br. 2012/04-L-143o Obrazovanju i osposobljavanju za mlade donet
dekretom u decembru 2012. godine.
Osim ovih zakona, postoji još jedan niz
administrativnih uputstava koja operacionalizuju pravne norme, odredjujući modalitete
za njihovo sprovodjenje u praksi. Uobičajeno
je da zakonodavstvo odredjuje podelu
nadležnosti izmedju centralne i lokalne vlasti
koliko god puta takva podela postoji.
Postoje dva druga dokumenta na kojima se
u velikoj meri zasniva upravljanje obrazovanjem u opštinama:
1. Strateški plan obrazovanja na Kosovu
(SPOK) koji utvrdjuje razvoj sistema
obrazovanja u periodu 2011-2016, kao
i konkretni zadaci za sve zainteresovane
strane u obrazovnom sistemu.
2. Okvir Kurikuluma Kosova koji uspostavlja osnove jedno sistema zasnovanog na nadležnostima koji zahteva
dobru koordinaciju izmedju MONT-a,
opštine i škole.
su pod uticajem politike, rezultirajući često
puta lošim rešenjem i ne u korist unapredjenja
obrazovnog sistema. Jedna nepovoljna okolnost u ovoj tački jeste 4-godišnji ograničeni
mandat, direktora škole koji veoma obeshrabruje dobre nastavnike da apliciraju za takve
pozicije zbog bojazni da mogu ostati bez stalnih radnih mesta nakon isteka mandata.
Glavni izazovi:
• Kapacitet opština za puno sprovodjenje zakonskih ovlašΔenja u oblasti
obrazovanja
• Ograni‡ena podrška za škole od
strane ODO-ova
• Stru‡nost rukovodeΔih pozicija u
školama
• Poboljšanje razvojnog planiranja na
nivou opštine i škole
Od 2008. godine usvojen je Zakon o obrazovanju u opštinama, uradjen je jedan postepeni prenos nadležnosti sa centralnog na lokalni nivo, ali u mnogim slučajevima nedostajala
su i dalje nedostaju jasna uputstva za njihovo
sprovodjenje na opštinskom nivou i na nivou
škole. U medjuvremenu, opštinski kapaciteti
za sprovodjenje novih nadležnosti i dalje su
ograničeni, u prvom redu zbog nedovoljnog
kadra u opštinskoj upravi, ali i neadekvatne
podele zadataka u okviru opštinskih direkcija
za obrazovanje i neadekvatne pripreme osoblja
da odgovore izazovima. To čini da jedan deo
opština samo delimično sprovodi svoje zakonske nadležnosti, a u medjuvremenu se nekim
važnim aspektima upravljanja obrazovnog
sistema ne posvećuje potrebna pažnja. Tako da
se malo posvećuje pažnja redovnom monitoringu rada u školama i unapredjenju procesa
upravljanju i obrazovnim procesima u njima,
iako su škole u punoj zavisnosti od opštine.
Obuke rukovodećeg osoblja u opštinama
i školama kao i konsolidacija Sistema za
upravljanje informacijama u obrazovanju
(SUIO) učinili su da podaci, sve više i više se
iskoriste za donošenje odluka, iako to još uvek
ostavlja mnogo želja. Sa druge strane, jedan
značajan broj škola imaju razvojne planove
i to važi i za nekoliko opština. Medjutim,
može se reći da ima ozbiljnih nedostatak u
planiranju, posebno kada se radi o planiranju
na školskom nivou i povezanost ovog procesa sa planiranjem na opštinskom nivou na
nivou opštine. Činjenica je da se planiranje
umnogome vezuje za ciklus budžetskog planiranja, navodeći kratkoročna pitanja koja se
odnose na deo svakodnevnih zadataka ODOova i škola, a u medjuvremenu nedostaje
srednjoročni i dugoročni razvojni pristup.
Uz pomoć donatora, u prvom redu GIZ-a,
Evropske unije i USAID-a, organizovana su
mnoga obučavanja opštinskih rukovodilaca
u obrazovanju i direktora škola, i razvijeni su
standardi za direktore škole koji su osnaženi
administrativnim uputstvom MONT-a. Pored
toga, procedure za izbor direktora škola i dalje
Novi status obrazovnog osoblja odredjen
Zakonom o civilnoj službi stvorio je razlike
u platama u odnosu na osoblje opštinskih
direkcija za obrazovanje koje čini deo civilne
službe, stvar koja ne ohrabruje apliciranje
pojedinica sa solidnim školskim obrazovanjem
za ova radna mesta sa posebnim odgovornosti67
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
ma. Druga smetnja za efikasno funkcionisanje
ODO-ova jeste ograničenje broja civilnih
službenika koje je nametnuto od Vlade
za svaku budžetsku agenciju, uključujući
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
i opštinu. To čini da u nekim opštinama,
broj zaposlenih u ODO bude veoma mali,
onemogućavajući efikasno obavljanje funkcija.
2.3. Kvalitet u obrazovanju
Kvalitet u preduniverzitetskom obrazovanju
na Kosovu ostaje jedno veoma kompleksno
pitanje koje se ne može definisati kao odgovornost jednog rukovodećeg segmenta sistema,
dakle niti kao odgovornost opštine. Činjenica
je da kvalitet zavisi od mnogih faktora, za
koje postoje odvojene odgovornosti izmedju
MONT-a, opštine i škole:
• Kurikulum, nastavni tekstovi, utvrdjeni standardi, licenciranje prosvetnih
radnika i inspekcija su odgovornost
MONT-a;
• Imenovanje prosvetnog osoblja i njihov
stručni razvoj, nadziranje škole, stvaranje
optimalnih infrastrukturnih uslova i
opremanje škola nastavnim sredstvima,
itd. predstavljaju odgovornost opštine;
• Organizovanje nastavnog procesa,
pružanje stručne podrške osoblju, komuniciranje sa porodicom itd. odgovornost
je škole .
Jednom rečju, postizanje kvaliteta u obrazovanju zahteva jednu bolju koordinaciju svih
institucija na različitim nivoima hijerarhije
unutar Obrazovnog sistema.
stručan razvoj, koji pružaju mogućnost za
realizaciju programa obučavanja za nastavnike.
Takodje, u nekoliko opština sastavili su planove
za stručno usavršavanje nastavnika, pokazujući
spremnost da sprovode ovlašćenja data zakonom.
Medjutim, u školama na Kosovu ima dosta
problema koja se vezuju sa kvalitet nastavnika.
Prvo, nedostaju mehanizmi podrške za škole i
nastavnike koji bi pružili savete i ostale forme
stručne pomoći. Nakon toga, nedostaju i
aktivnosti organizovane sa bazom u školi koje
imaju za cilj stručno usavršavanje nastavnika
putem zajedničkog rada, konsultacija, prezentacija ili internih obuka i slično.
Glavni izazovi:
• Stru‡na podrška za poboljšanje nastave u
školama
• Sprovodjenje novog plan programa u
školama
• Obu‡avanje i licenciranje nastavnika
• Snabdevanje škola nastavnim sredstvima
Investicije koje su uradjene u poslednjih 14.
godina, rezultirale su na značajno poboljšanje
školske infrastrukture na Kosovu, iako su
SPOK odredjuje stručan razvoj nastavnika
potrebe još uvek velike, a održavanje objekata
kao jedan od glavnih razvojnih prioriteta za pe- predstavlja izazov za mnoge opštine. Sa druge
riod 2011-16. Iako opštine nisu mnogo uradile strane, u mnogim školama nedostaju sredstva
za obezbedjivanje stručnog razvoja nastavnog
za potrebnu konkretizaciju za kvalitetnu realiosoblja, zahvaljujući projektima finansiranih
zaciju nastavnog procesa. Demografska kretanja
od donatora, postignuto je da se u obukama
stanovništva u pravcu urbanih naselja učinila su
obuhvati jedan značajan broj nastavnika. U
da većina ruralnih škola rade sa malim brojem
učenika, a u medjuvremenu razredi u urbanim
mnogim opštinama uz pomoć donatora kao
zonama su preopterećeni učenicima. Ovo
što su GIZ i USAID, podignuti su centri za
68
preopterećenje primećuje se u gimnazijama
gde nastavu prati oko 45% učenika, a odnos
nastavnik- učenik je 1:21, u poredjenju sa
1:16.5 u stručnim školama.
Licenciranje nastavnika i sprovodjenje
Novog plan-programa predstavljaju dva najveća
izazova u oblasti kvaliteta koja očekuju opštine
u bliskoj budućnosti. Da bi se postavio proces licenciranja, nastavnik treba da akumulira
jedan odredjeni broj kredita ( časova kontakta) iz akreditovanih programa obučavanja
koji čini deo u domenu opštinskih ovlašćenja.
Takodje, vrednovanje učinka, kao deo procesa
licenciranja, realizuje se delimično od ODO
i škole, uz činjenicu da se celokupni proces
rukovodi od MONT-a. Novi okvir Kurikuluma
predvidja podelu odgovnosti izmedju MONT-a
koji odredjuje osnovne kurikulume i škole koja
razvija predmetne plan- programe i odgovorna
je za njihovo sprovodjenje. Imajući u obzir
nedostatak iskustva sa jednim takvim iskustvom i drugim ograničenjima koja su prisutna
u školama, sprovodjenje Novog plan- programa
zahteva jedan visok stepen koordinacije izmedju MONT-a i ODO-a.
2.4. Saradnja izmedju opština i na
regionalnom nivou
Obrazovno zakonodavstvo na Kosovu poznaje
dva nivoa organizovanja: centralni nivo koji se
koordinira od MONT-a i opštinski nivo koji
je u odgovognosti ODO-ova. Takodje postoji
i regionalno organizovanje, ali ono se odnosi
samo na Sektor Inspekcije MONT-a. Kolegijum za obrazovanje i MONT, preko redovnih
sastanaka sa ODO, pruža jednu platformu
za razmenu iskustava i informacija, koja ima
potrebu da se učvrsti drugim formama kao što
je ažuriranje web-stranice i organizovanje tematskih konferencija gde se mogu diskutovati
pitanja koja su od interesa za opštinu.
Glavni izazovi:
• Zajedni‡ko iskorišΔavanje resursa od
strane opština
• Protok informacija i razmena iskustava o
pitanjima od zajedni‡kog interesa
• Saradnja Kolegijuma sa sli‡nim telima iz
ostalih zemalja
Forme saradnje izmedju opština postoje,
naročito susednih opština, ali većina nije
formalizovana i zasnivaju se na volji direktora
ODO-ova. Pored toga, ovo treba naglasiti do-
bre primere kao što je razmena poseta, pružanje
mogućnosti za pomeranja učenika iz škola
jedne opštine u škole druge opštine, i slično.
Jednu tipičnu manifestaciju nedovoljne
saradnje izmedju susednih opština predstavljaju izdvojena i kombinovana odeljenja koja
funkcionišu u okviru jedne opštine, a u medjuvremenu postoje objektivne mogućnosti da se
ti učenici prevezu do jedne bliže škole koja se
nalaze na teritoriji susedne opštine. Dalje, ne
postoji mogućnost da jedan nastavnik radi u
dve opštine ispunjavajući normu, iako se škole
nalaze blizu jedna drugoj. U celini, postoji
mogućnost da se saradnja izmedju opština
ODO-ova i škola iz različitih opština podigne
na jedan viši nivo, a u interesu razvoja obrazovanja u dotičnom regionu.
Saradnja Kolegijuma za obrazovanje sa
sličnimm telima u drugim zemljama u Regionu
i Evropi, uglavnom se zasniva na kontaktima
koji se realizuju od MONT-a ili od samih
opština, kao i kontakti AOK-a. Postoji objektivna mogućnost da Kolegijum i AOK imaju
za cilj jedan viši stepen razmene iskustava sa
ostalim zemljama.
69
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
2.5. Zastupanje i lobiranje
Zastupanje i pro-aktivno lobiranje predstavljaju prvi strateški cilj AOK-a za ispunjenje
misije i obaveza koje ima sa svojim članstvom. I
Kolegijum za obrazovanje, zastupanje i lobiranje predstavljaju oblast od interesa, posebno
zbog toga što obrazovanje na Kosovu ima novi-
70
ju istoriju prenosa nadležnosti sa centralnog na
lokalni nivo, koje u sebi obuhvata stalnu komunikaciju izmedju MONT-a i opština.
pitanjima od interesa za opštinu, bilo to preko
sastanaka Kolegijuma ili direktne komunikacije sa MONT-om. Pored toga, ova artikulacija
interesa treba da bude više strukturisana, a da se
poruke proslede u onoj formi u kojoj će uticati
na donošenje odluka.
Predstavnici ODO-ova i do sada su imali
prilike da izraze svoje stavove o različitim
Komuniciranje sa razvojnim partnerima
predstavlja jednu drugu tačku gde Kolegijum
za obrazovanje može pomoći obrazovanju u
opštinama, upravo iskorišćavajući dosadašnju
saradnju sa njima. U mnogim slučajevima
razvojni partneri traže planove i ideje od Kolegijuma koji mogu i trebaju da odražavaju
interes opština članica AOK-a i obrazovanja na
Kosovu.
71
3
Misija i
strateški
ciljevi
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
M
isija i ciljevi Strateškog plana Kolegijuma za obrazovanje AOK-a odredjeni
su na osnovu analize stanja, kao i na
osnovu razvojne dokumentacije u prvom redu
Strateškog plana za obrazovanje na Kosovu
2011-2016 i Strateškog plana AOK-a 20112016. Dok misija izražava obaveze koje preuzimamo da uradimo željene promene u sredini
u kojoj delujemo, strateški ciljevi trasiraju put
za ispunjenje ove obaveze. Za svaki strateški
cilj identifikovano je nekoliko mera koje treba
preduzeti za ispunjenje cilja.
Kolegijum za obrazovanje formulisao je
svoju misiju na sledeći način:
Pružanje podrške za efikasnu izgradnju
kapaciteta u opšinama i proaktivno lobiranje
u funkciji unapredjenja kvaliteta obrazovanja na Kosovu.
Celokupni rad koji čini Kolegijum za obrazovanje je stručnog karaktera i bez sumnje ima za
cilj unapredjenje kvaliteta obrazovanja na Kosovu. Nezavisno od toga, Kolegijum nije organ
koji donosi odluke i nema direktnu zakonsku ili
faktičku odgovornost za razvoje u obrazovnom
sistemu. Kolegijum se treba usredsrediti na
svoju savetodavnu ulogu pružajući kvalitetnu
podršku opštinama i aktivno lobirajući u njihovo
ime, kako bi njima pomogao da budu uspešne u
oblasti obrazovanja.
74
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
Podrška koju Kolegijum pruža opštinama
jeste u oblasti izgradnje kapaciteta, kako
ljudskih tako i organizacionih. Napori u tom
pravcu trebaju se koordinirati sa aktivnostima
koje se preduzimaju od ostalih zainteresovanih
strana, uključujući stručan razvoj i poboljšanje
uslova rada. Forme podrške trebaju biti u
skladu sa kapacitetima Kolegijuma i njegovim
savetodavnim karakterom. Isto važi i za lobiranje. Kolegijum govori u ime opština koliko
god postoji zajedniči interes, dakle unutrašnji
dijalog i odredjivanje zajedničkih interesa
toliko su važni koliko i samo zajedničko zastupanje ispred trećih stranaka.
Tokom procesa planiranja odredjena su
četiri cilja Strateškog plana Kolegijuma:
1. Unapredjenje upravljanja obrazovanjem
u opštinama i školama
2. Povećanje kvaliteta preduniverzitetskog
obrazovanja
Objektiv 1: Unapredjenje
upravljanja obrazovanja u
opštinama i školama
Upravljanje, rukovodjenje i kvalitetno upravljanje predstavljaju osnovne preduslove za
obezbedjivanje kvaliteta obrazovnih usluga
i rezultata obrazovanja. Upravljanje se može
definisati kao sprovodjenje političkog autoriteta i iskorišćavanje resursa institucija za
upravljanje društvenim problemima. Rukovodjenje predstavlja deo upravljanja, ali drugačije
od upravljanja koje donosi strateške odluke,
ono donosi operativne odluke. Medjutim,
menadžiranje je prisutno i u upravljanju i u
rukovodjenju, ali u celini karakteriše se sa pet
funkcija: planiranje, organizovanje, usmeravanje, koordiniranje i kontrolisanje.
Od proglašenja nezavisnosti Kosova, usvojen
je jedan niz zakona koji delegiraju nadležnosti
sa cetralne vlasti na nivou opštine, a u oblasti
obrazovanja je prenet najveći deo odgovornosti,
koje su do 2008. godine sprovodene od centralnog nivoa. Medjutim, bilo je dosta zastoja u
praksi, tako da opštine i dalje ne sprovode jedan
značajan deo svojih odgovornosti, bilo to zbog
organizacionih razloga ili drugih.
Da bi bile uspešne u svom radu, opštine
svakako treba da izgrade kapacitete za kvalitetno upravljanje obrazovnim sistemom u njihovom delokrugu, a uloga Kolegijuma jeste da
pomogne u tom pravcu.
3. Dodatna saradnja izmedju opština u
oblasti obrazovanja i sa zemljama regiona
4. Zastupanje i efikasno lobiranje za
realizaciju opštinskih interesa u oblasti
obrazovanja
75
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
Mere
Mera 1.1.
Izradjuje se jedan praktiłki Prirułnik za upravljanje obrazovanjem za ODO i škole.
Opis:
Cilj priru‡nika jeste da obezbedi relevantne podatke za donosioce odluka na nivou opštine i
škole za njihove zakonske odgovornosti, kao i da olakša sprovodjenje ovih odgovornosti. U tu
svrhu, Priru‡nik Δe pružiti razumne interpretacije zakonodavstva koje su od interesa za ODOove i škole, kao i savete i modele koji Δe pomoΔi da se ožive u praksi. Imajući u obzir kompleksnost teme, Priru‡nik može da sadrži i da postavi na jedan sistematski način procedure i
klju‡ne radnje koje se trebaju preduzeti na nivou ODO i škole.
Ideja jeste da se Priru‡nik sastavi uz pomoć ekspertize izvan Kolegijuma, ali preko jednog
konsultativnog procesa na koji Δe u‡estvovati neposredni dobitnici, opštinski službenici i
direktori škola, ali i sve zainteresovane strane, uklju‡ujuΔi MONT. U tu svrhu Δe se formirati
jedna Radna grupa koja Δe biti odgovorna za izradu priru‡nika. Nakon što budu odredjene
teme koje Δe razraditi Priru‡nik , sastaviΔe se jedan plan rada i od eksperata se o‡ekuje da
sastave prvi Nacrt-priru‡nika. Ovaj nacrt Δe se diskutovati na nekoliko razli‡itih nivoa (npr. sa
službenicima MONT-a, sa opštinskim službenicima za obrazovanje, direktorima škola), nakon
toga Δe se finalizirati. Valja naglasiti da su isplanirane dve radionice koje Δe biti deo procesa izrade nacrta i finalne verzije Priru‡nika u cilju obezbedjivanja što šireg u‡ešΔa. Na kraju
procesa, Priru‡nik Δe se odštampati na albanskom i srpskom jeziku, a njegova raspodela biće
praćena sa 20. prezentacija koje Δe se organizovati širom Kosova u cilju uklju‡ivanja svih
ODO-ova i škola u proces.
Mera 1.2.
Organizuju se obuke i savetovanja, kao i razmena iskustava sa ostalim opštinama i
zemljama u Regionu.
Opis:
Kolegijum za obrazovanje Δe pružiti nekoliko obuka za opštinske službenike i direktore škola
u cilju unapredjenja upravljanja na ovim nivoima, koji Δe se vezati direktno sa prethodnim
aktivnostima, objavljivanje i raspodela Priru‡nika. flinjenica je da Δe se Priru‡nik iskoristiti
kao osnovni materijal za ove obuke, dakle njihova će se tema ograni‡iti na to da se pokrije
Priru‡nik.
Najpre Δe se sastaviti jedan program obu‡avanja zasnovan na Priru‡niku. Ideja je da program traje 3-dana, a nakon završetka Priru‡nika mogu se doneti odluke da li treba da bude
izdvojena obuka za opštinske službenike od obuke za direktore škola, ili grupa koje Δe biti
kombinovane. Zamišljeno je da se organizuje obuka za 100. osoba, opštinske službenike i
direktore škola, podeljeni u 4. grupe.
Tokom perioda sprovodjenja Strateškog plana predvidjeno je da Kolegijum organizuje savetovanja sa opštinskim službenicima oko tema koje se odnose na unapredjenje upravljanja.
Zamišljeno je da se po‡ev od 2014. godine, organizuje najmanje jedno takvo savetovanje
unutar godine.
76
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
Mera 1.3.
Sastavljaju se standardi za ljudske i materijalne resurse neophodni na nivou opštine
za sprovodjenje novih odgovornosti.
Opis :
Dok Vlada odredjuje maksimalni broj civilnih službenika koji se mogu zaposliti u opštinskoj
upravi i ograni‡enja njihovih plata, odredjivanje radnih mesta u opštinskim direkcijama i njihov
opis pitanje je samih opština. VeΔina ODO-ova suo‡ava se sa dve vrste problema: ili imaju
mali broj osoblja ili nemaju efikasnu organizacionu strukturu za izvršavanje svojih zadataka,
u smislu jasnog odredjivanja radnih zadataka i zapošljavanja kvalifikovanih lica na potrebnim
mestima. Nakog toga, ODO–ovi se suo‡avaju i sa problemom nedostatka materijalnih resursa,
počev od prostorija i kancelarija do potrebnih vozila za rad na terenu.
Cilj ove aktivnosti jeste da se prevazidju takvi problemi, pružajući ODO-ovima jedan dokument
standarda za ljudske i materijalne resurse za uspešno sprovodjenje odgovornosti na nivou
opštine. Ovi standardi treba da proizidju iz najboljih praksi i kvalitetnih ekspertiza, dakle i u
ovom slu‡aju proces Δe se okarakterisati širim u‡ešΔem zainteresovanih strana i podržaΔe se
u spoljnoj ekspertizi izvan Kolegijuma za obrazovanje. PratiΔe se jedan sli‡an put sa onim koji
je opisan u meri 1.1, dakle po‡eΔe se sa formiranjem jedne radne grupe, kako bi se nastavilo
sa procesom izrade nacrta i širih konsultacija koji Δe rezultirati izradom završnog dokumenta
za standarde.
Ovde treba navesti da re‡ “standard” ima najveΔu moguΔu fleksibilnu interpretaciju, jer Kolegijum za obrazovanje ne može odrediti norme koje obavezuju opštine, ali može samo sugerisati
da uzmu u obzir preporuke koje proizilaze iz ekspertize i šireg procesa konsultacija. Razume
se, uklju‡ujuΔi u ovaj proces i vladine institucije možemo se nadati da Δe i Vlada pomoΔi
opštinama da se usaglašeni standardi sprovedu u praksi.
Mera 1.4.
Sastavlja se jedna platforma o nadzoru rada škole
Opis:
Nadzor rada škole predstavlja jedan od zadataka koje veΔina ODO-ova obavlja samo delimi‡no,
bilo zbog nedostatka kapaciteta ili metodologije. Sa druge strane, ‡injenica je da je škola
u punoj zavisnosti ODO-a, govori o neophodnosti jednog sistematskog nadzora sa ciljem
praΔenja stanja, poveΔanja stepena odgovornosti, ali i odgovornosti ali i pružanja stru‡ne
pomoΔi školi.
U tu svrhu planira se izrada jednu platforme nadzora koja će poslužiti kao metodologija
i prakti‡ki priru‡nik za izvršavanje ove delatnosti. Ova platforma nadzora jasno Δe odrediti
procedure nadzora i prirodu informacija koje se trebaju prikupiti, obraditi i izvestiti. Proces
izrade platforme predvodiΔe se od jedne Radne grupe formirane od Kolegijuma, koji Δe biti
podržan od spoljne ekspertize. U radnoj grupi osim opštinskih službenika trebaju biti zastupljeni i službenici za Inspekciju obrazovanja, kako bi se uradila jedna jasna podela odgovornosti izmedju MONT-a i ODO-a i da se postigne jedan što veΔi stepen koordinacije i razmene
informacija.
Nakon završetka procesa izrade platforme, organizovaΔe se njena prezentacija u sedam
regionalnih centara, na kojoj Δe u‡estvovati službenici za prosvetu iz svih opština kao i jedan
broj direktora škola.
77
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
Mera 1.5.
Organizuju se prezentacije za obaveštavanje službenika ODO-ova o novom
zakonodavstvu
Opis:
Zabeležena su mnoga kašnjenja u sprovodjenju novog obrazovnog zakonodavstva zbog ‡injenice da se opštinski službenici za obrazovanje ne obaveštavaju blagovremeno o izmenama
i nisu im jasne sve obaveze koje proizilaze iz izmena i dopuna zakonodavstva. Iz tog razloga,
Kolegijum za obrazovanje, u saradnji sa MONT-om, ali i sa ostalim relevatnim ministarstvima,
organizovaΔe prezentaciju novog zakonodavstva za službenike ODO u redovnim vremenskim
periodima- najmanje ‡etiri puta godišnje. Takve prezentacije biΔe još jedna dobra prilika za
diskusiju o modalitetima sprovodjenja novog zakonodavstva, pretvarajući se tako u razmenu
iskustava izmedju u‡esnika.
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
Objektiv 2: Poveðanje kvaliteta
preduniverzitetskog obrazovanja
Obezbedjivanje kvalitetnog obrazovanja
predstavlja ključni zahtev koji se postavlja
kreatorima politike na svim nivoima upravljanja u jednoj demokratskoj zemlji. Kvalitet
u obrazovanju usko se vezuje sa kvalitetom
upravljanja (objektiv 1), ali zavisi i od mnogih
drugih faktora u odeljku 2.3 ovog dokumenta.
Mogućnosti Kolegijuma za obrazovanje za
uticanje na povećanje kvaliteta nisu mnogo
velike, pošto jedan značajan broj ovih faktora
je izvan kontrole ovog organa i samih opština.
Medjutim, Kolegijum smatra da ima mesta za
angažovanje povećanja kvaliteta putem neposrednih radnji, tako i preko aktivnosti koje
se odvijaju u okviru ostalih objektiva ovog
strateškog plana.
Mere
78
Mera 2.1.
Sastavlja se jedan prirułnik za organizovanje strułnih aktiva na nivou škole i opštine
Opis:
Stru‡ni aktivi postoje u veΔini škola na Kosovu i organizovani su prema predmetnim oblastima
ili nivoima obrazovanja. Medjutim, u mnogim slu‡ajevima njihovo funkcionisanje je relativno
formalno i bez nekog velikog efekta u kvalitetu nastave u školama.
Pošto se stru‡ni aktivi vide kao organi koji mogu podsticati stru‡no usavršavanje nastavnika
i ‡ine moguΔim stalnu razmenu medjusobnih iskustava, Kolegijum je odlu‡io da pomogne
školama, sastavljajuΔi jedno prakti‡no uputstvo za organizovajne i funkcionisanje aktiva, kako
na nivou škole tako i na nivou opštine. Zamišljeno je da Δe se sa funkcionalizacijom aktiva u
školama, prakti‡no inaugurisati jedan mehanizam koji pomaže direktoru škole u nadzoru sprovodjenja plana i nastavnog programa, kao i obezbedjivanje kvaliteta nastave. Unutar aktiva
mogu se organizovati i konsultativne seance koje unapredjuju metode nastave i koje rezultiraju
jasnom artikulacijom zahteva preko potrebnih nastavnih sredstava.
I u ovom slu‡aju, proces Δe se karakterisati visokim stepenom obuhvatnosti, a predvodiΔe se
od jedne radne grupe, koja Δe biti podpomognuta od eksperata iz te oblasti. Priru‡nik Δe se
staviti na raspolaganje svim školama i nastavnicima na Kosovu, a od ODO-ova se zahteva da
ohrabre njegovu upotrebu.
79
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
Mera 2.2.
Razmatra se uspeh ułenika na nacionalnim testovima
Opis:
Uz sve evidentne propuste u izradi i administriranju nacionalnih testova na Kosovu, to su
jedini izvori podataka o uspesima u‡enika u odnosu na standarde kurikuluma. Kolegijum
za obrazovanje ima jednu praksu razmatranja i diskusije rezultata sa ovih testova, koju želi
da nastavi i unapredi i ubuduΔe. Veruje se, da Δe se razmatranjem rezultate testova, doneti
zaklju‡ci i preduzeti aktivnosti korigovanja kako na centralnom tako i na opštinskom nivou i
na nivou škole.
Pošto je MONT glavni nosilac nacionalnih testova na Kosovu, razmatranje rezultata treba se
uraditi u saradnji sa MONT-om.
Mera 2.3.
Sensibiliziraju se ułenici za orijentisanje u strułnim školama
Opis:
Posleratno zakonodavstvo uspostavilo je obavezno školovanje, tako i za srednje više, u punoj
zavisnosti od opština. Postoji pojava je da interesovanje u‡enika veΔe za gimnazije nego za
srednje stru‡ne škole i to izaziva optereΔenost novca, a u medjuvremenu kapaciteti u srednjim
stru‡nim školama ‡esto puta ostaju nepopunjeni, uz sve potrebe lokalne ekonomije za kadrove
odredjenih profila.
Iz tog razloga, uvidelo se da Kolegijum treba da izradi jedan informator koji Δe poslužiti za
senzibilizaciju u‡enika i njihovih porodica za upis u srednje stru‡ne škole. Ovaj informator sadržaΔe sve relevantne informacije za srednje stru‡ne škole prema opštanama i deli se
besplatno u pisanoj i elektronskoj formi.
Mera 2.4.
Gradi se jedan konsultativni mehanizam MONT-AKO za podršku sprovodjenja Novog
Kurikuluma .
Opis:
Sprovodjenje Novog Kurikuluma Kosova zamišljeno je da postepeno zapo‡ne od školske godine
2014/15, nakon pilotiranja u 10. vodeΔih škola. Kurikulum je zasnovan na kompetencijama, a
dok njegova razrada predstavlja podeljenu odgovornost izmedju MONT-a i škole, dok MONT
razvija osnovni kurikulum prema nivoima i predmetnim oblastima, škola treba da razvija
nastavne planove i programe. Ovo predstavlja jedan inzvaredno veliki izazov,kako za škole
koje nemaju jedno takvo iskustvo, tako i za opštine koje nemaju neku konkretnu ulogu u
procesu sprovodjenja Novog Kurikuluma, a u medjuvremenu su odgovorne za održavanje rada u
školama.
Tokom diskusije ove teme, kolegijum za obrazovanje uvideo je potrebnim da poboljša koordinaciju koraka izmedju MONT-a i opština, dakle predloženo je stvaranje jednog konsultativnog
mehanizma izmedju MONT-a i Kolegijuma za podršku sprovodjenja Novog kurikuluma. Ovaj mehanizam bi imao formu jednog foruma koji Δe održavati redovne sastanke gde Δe se diskutovati
radnje koje Δe se preduzeti za uspešno sprovodjenje kurikuluma i gde bi se podelile odgovornosti izmedju MONT-a i opština. Takodje, preko ovog foruma tekao bi protok informacija koji
Δe se proslediti školama.
80
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
Objektiv 3: Dodatna saradnja
izmedju opština na polju
obrazovanja i sa zemljama u
regionu
Jedna od glavnih uloga AOK-a jeste upravo
podsticanje saradnje izmedju opština članica,ali
i olakšavanje njihove saradnje sa opštinama
izvan zemlje.Kolegijumu za obrazovanje pripada ova uloga kada je reč o oblasti obrazovanja. Dakle, kolegijum će se angažovati da
opštine razviju što efikasniju saradnju u oblasti
obrazovanja,verujući da će se tako podstaknuti
učenje iz obostranog iskustva,ali i realizacija
korisnih projekata za to.Takodje, kolegijum za
obrazovanje će se angažovati da uspostavi medjunarodnu saradnju u oblasti obrazovanja koja
će biti od koristi za opštine članice AOK-a.
Mere
Mera 3.1.
Organizuju se godišnje tematske konferencije o pitanjima koja su od interesa za opštine.
Opis :
Zbog uloge koju imaju opštine u organizovanju obrazovnog sistema na Kosovu, kolegijum vidi obrazložljivim da organizuje godišnje tematske konferencije od interesa za opštine
i obrazovanje u celini. Teme za godišnje tematske konferencije treba da budu aktuelne
a njihovo tuma‡enje da ima formu pomaganja za unapredjenje obrazovnog sistema.Na
primer“Sprovodjenje Novog Kurikuluma Kosova” ili “Licenciranje nastavnika na Kosovu”.
Smatra se, da se teme trebaju odrediti od samog kolegijuma, u skladu sa interesovanjem
opština, a konferencije se trebaju pripremiti dobro i da obezbede u‡ešΔe svih zainteresovanih
strana.Osim na ukazane probleme i izazove, jedna nesporna uloga takvih konferencija jeste
i sama afirmacija rada koju ‡ini kolegijum i opštine u poveΔanju kvaliteta obrazovanja na Kosovu, a što predstavlja snažnu podršku za nastavak takvih aktivnosti.
81
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
Mera 3.2.
Redovno se ažurira web -stranica AKO/KolegiJuma za obrazovanje sa aktuelnim
informacijama koje su od interesa za opštine .
Opis:
AKO ima web stranicu koja pruža relevantne informacije za delatnost Asocijacije, izmedju
ostalog i za rad i rezultate Kolegijuma za obrazovanje. Ipak ideja je da se preko web- stranice
pruže informacije iz obrazovanja koje su od interesa za opštine i da web- stranica prakti‡no
služi za razmenu informacija izmedju opština. Nakon izrade plana za novu web- stranicu i
za realizaciju ove web- stranice, zapo‡eΔe redovnije objavljivanje informacija na njoj. Sve
publikacije koje proizidju iz sprovodjenja ovog Strateškog plana staviΔe se na raspolaganju
opštinama, prosvetnim radnicima i javnosti, nakon toga različiti materijali koji govore o radu
Kolegijuma, informacije i relevantni materijali od MONT-a i ostalih ministarstava, ali i materijali iz opština koji se mogu uvrstiti u rad ostalih opština.
Mera 3.3.
Podstiłe se sklapanje sporazuma izmedju opština za zajedniłko iskoriš‡avanje resursa.
Opis:
Uprkos oskudici resursa koji su na raspolaganju obrazovnom sistemu na Kosovu, zbog na‡ina
kako se oni administriraju, teško je da se govori o njihovom zajedni‡kom iskorišΔavanju od
nekih opština. Ova mera ima za cilj upravo suao‡avanje sa ovim izazovom, dakle da pomogne
opštinama sklapanje sporazuma o zajedni‡kom iskorišΔavanju resursa koje imaju na raspolaganju, u onim slu‡ajevima kada za nešto tako vide svoj i opšti interes. Jedna vrsta sporazuma
koja se može sklopiti bez većih poteškoća jeste obostrano odobrenje upisa učenika od drugih
opština u odredjenim nastavnim profilima, iskorišΔavanje laboratorija i radionica u školama za
obavljanje prakti‡ne nastave i sli‡no. Kolegijum Δe ohrabriti opštine da pre svega identifikuju
resurse koji se mogu zajedno iskoristiti i da diskutuju o na‡inu saradnje.
Mera 3.4.
Iniciraju se i izradjuju zajedniłki obrazovni projekti od obostranog interesa.
Opis:
Dosadašnje iskustvo pokazalo je da prosvetni radnici i škole iz razli‡itih opština pokazuju
visok stepen spremnosti za izgradnju odnosa saradnje. O tome govore na desetine programa
obu‡avanja gde su obuhvaΔene škole iz različitih opština i nastavljaju sa razmenom iskustava
i sa neposrednim kontaktima izmedju škola i prosvetnih radnika iz razli‡itih sredina.
U interesu je da opštine izgrade zajedni‡ke projekte koji podsti‡u takvu saradnju i ohrabruju
razmenu iskustava. Ti projekti mogu se adresirati donatorima, Vladi ili se mogu finansirati iz
opštinskih budžeta. Takodje, mogu se realizovati projekti ostalih priroda i u skladu sa najboljim praksama iz zemlje i regiona. Uloga Kolegijuma jeste da podstavne opštine da izrade
takve projekte, i da pruže podršku za te inicijative.
82
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
Mera 3.5.
Uspostavljaju se odnosi saradnje sa sličnim asocijacijama u ostalim zemljama
Opis:
Neophodno je da AOK i Kolegijum za obrazovanje budu u kontaktu sa asocijacijama i bliskim
telima iz ostalih zemalja regiona i Evrope. To podstiče saradnju opština sa lokalnim organima koji deluju u ostalim zemljama, doprinoseći izgradnji kapaciteta za lokalnu samoupravu, a
u konkretnom slučaju doprinosi kvalitetnom upravljanju obrazovanja na lokalnom nivou.
Takve inicijative saradnje ohrabruju se i od zajednice i donatora, dakle treba iskoristiti
mogućnosti koje su na raspolaganju za razvoj i realizaciju zajedničkih projekata.
83
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
Objektiv 4: Zastupanje i efikasno
lobiranje za ostvarivanje
interesa opština u oblasti
obrazovanja
Cilj postojanja udruženja (asocijacija) jeste
ostvarivanje interesa njihovih članica. Ovo važi
i za AOK, čije su članice i opštine Kosova, koje
očekuju da Asocijacija pomogne u ostvarivanju
njihovih interesa, i u odredjenim slučajevima
da zastupa njihove interese. Tako se Kolegijumu za obrazovanje postavlja zadatak da zastupa
interese opština članica u odnosu na MONT,
razvojne partnere i ostale zainteresovane strane
koje su aktivne u oblasti obrazovanja. Za
postizanje jednog dostojanstvenog zastupanja,
Kolegijum treba da organizuje i konsultacije sa
ODO-ovima zastupljene u njemu, radi odredjivanja onih pitanja koja će zastupati kod
ostalih zainteresovanih strana.
Mere
Mera 4.1.
Organizuju se redovne konsultacije o obrazovnom zakonodavstvu unutar AOK-a i u
odnosa sa Vladom.
Opis:
Kolegijum za obrazovanje je identifikovao mnoge slu‡ajeve nedostataka tokom sprovodjenja
primarnog i sekundarnog zakonodavstva iz oblasti obrazovanja. Sa druge strane, identifikovani
su i slu‡ajevi kada zakonodavstvo donosi rešenja koja se nisu pokazala uspešnim u praksi. Iz
tog razloga, Kolegijum je usredsredjen da organizuje unutrašnje diskusije o zakonodavstvu,
posebno o sekundarnom u cilju jasne artikulacije zahteva i potreba ODO-ova u vezi sa pitanjima koja se odnose na obrazovno zakonodavstvo.
Nakog toga, Kolegijum će inicirati dijalog sa MONT-om i sa ostalim nadležnim ministarstvima
za sprovodjenje, izradu ili modifikaciju zakonodavstva kako bi zakonodavstvo bilo u službi
što boljeg organizovanja rada i poboljšanja rezultata u obrazovanju. U odredjenim slu‡ajevima,
Kolegjijum u saradnji sa ODO-ovima razviΔe konkretne predloge za izmenu i dopunu zakonodavstva, koje će diskutovati sa odgovarajućim vladinim sektorima.
84
Mera 4.2.
Obezbedjuju se povratne informacije za łlanove AOK-a oko pokrenutih pitanja u
odnosu sa Vladom.
Opis:
Jedna slabost koja je izražena od Δlanova Grupe za planiranje Kolegijuma za obrazovanje bilo
je loše upravljanje u komuniciranju izmedju AOK-a oko pokrenutih pitanja u odnosu sa Vladom.
Konkretnije, zahteva se da Kolegijum ima jedan unutrašnji sistem izveštavanja o pokrenutim
pitanjima, stavljajuΔi na raspolaganje povratnu informaciju, od onih koji su pokrenuli jedno
odredjeno pitanje.
Sa administrativnog aspekta, izgradnja jednog takvog sistema ne predstavlja neki veliki izazov,
ali njegovo sprovodjenje u radu Kolegijuma zahteva jedan visok stepen opreznosti. Nakon toga
povratne informacije se trebaju iskoristiti za donošenje zaklju‡aka koji mogu rezultirati izradom predloga za poboljšanje stanja u odredjenoj oblasti.
Mera 4.3.
Izradjuje se jedan plan komuniciranja sa javnošu
Opis:
Komuniciranje sa javnošΔu služi izgradnji imidža Kolegijuma koji u‡vršΔuje njegovu poziciju
zastupanja, ali i direktnog pokretanja pitanja koja su od interesa za Kolegijum i njegove
‡lanove. U toj fazi, Kolegijum treba jedan jednostavni plan komuniciranja sa javnošΔu koji
predvidja na‡in i dinamiku komuniciranja izmedju pisanih i elektronskih medija, kao i podelu
ovlašΔenja za razvoj jednog efikasnog komuniciranja. Ovaj plan Δe se izraditi od samog Kolegijuma sa malo stručne pomoći i sprovešće se od predsedništva Kolegijuma.
85
4
Akcioni
plan i
budžet
88
38,300
34,300
20 prezentacije 1-dnevna x 300 EUR
1.1.8
Subukupno 1.1
septembar 2014
Prevodi se, štampa
i preraspodeljuje
priru‡nik
1.1.7
Predsedništvo
Kolegijuma
jul-avgust 2014
Finalizira se
priru‡nik za ODO i
škole
Radna grupa
Eksperti
Prevod : 200 stranica x 12 EUR/
stranica = 2400 EUR x 2 jezik = 4,800
EUR
štampa : 1500 x 4 EUR = 6000 EUR
1 radionica
Predsedništvo
Kolegijuma
4,000
6,000
6,000
10,800
10,800
800
800
900
800
900
1,000
800
1,000
15,000
3,000
2016
2014
BUDŽET (EUR)
jun 2014
U nastavku je predstavljen akcioni plan prema zadatke za koje su odredjeni nosioci, vremenski
ciljevima Strateškog plana i mera opisanih u rokovi kao i troškovi prema fiskalnim godinama.
odeljku 3. Svaka mera je razradjena na konkretne
Organizuje se
diskusija o nacrtu
106,960
1.1.6
4,800
3 debate x 300 EUR
27,680
Radna grupa
Eksperti
68,480
Novembar 2013maj 2014
6,000
Izradjuje se nacrtpriru‡nik za ODO i
škole
-
1.1.5
-
1 radionica
-
Radna grupa
Eksperti
-
oktobar 2013
-
Izradjuje se plan
rada
Zastupanje i lobiranje
1.1.4
13,500
1 radionica
4,500
Grupi i punës
Ekspertët
4,500
tetor 2013
4,500
50 domaΔe
ekspertize x 200
EUR
-
1.1.3
Obostrana saradnja
UKUPNO
10 dana medjunarodne ekspertize x
800 EUR
50 domaće ekspertize x 200 EUR
16,500
Razvojni partner
-
septembar 2013
16,500
Obezbedjuje se
vanjska stru‡na
ekspertiza
-
1.1.2
-
Predsedništvo
Kolegijuma
Kvalitet u obrazovanju
jul 2013
76,960
Formiraje Radne
grupe za izradu
uputstva
300
1.1.1
6,680
Nosilac
63,980
Period
sprovodjenja
6,000
Opis troškova
Gjithsej
Aktivnost
2016
Kodi
2015
Hartohen udhëzues praktikë për menaxhimin e arsimit për DKA dhe shkolla
2014
Masa 1.1
2013
Avancimi i menaxhimit të arsimit në komuna dhe shkolla
Menadžiranje u obrazovanju
Sadržina budžeta
Objektivi 1
Objektiv
Asocijacija opština Kosova (AOK) i Kolegjum obrazovanja predstavljaju budžetske
Total
jedinice. Činjenica je da je AOK registrovana
kao NVO i ostvaruje prihode plaćanjem
članarine opština i donatora. Tako u fiskalnoj
2011. godini, direktni prihodi AOK-a od
opština iznosili su 102,030 EUR, a od donatora 355,828 EUR. Ovde nije obračunat
doprinos donatora u formi podrške aktivnosti
AOK-a u slučajevima kada su finansijske operacije direktno obavljene od donatora. U celini
ove cifre govore o jednoj zavisnosti Kolegijuma
za obrazovanje od donatora i to je razlog da je
za sprovodjenje ovog Strateškog plana kalkulisano jednim relativno skromnim bužetom, kao
što pokazuje sledeća tabela:
2015
A
kcioni plan i budžet sastavljeni su za celokupni period sprovodjenja Strateškog
plana Kolegijuma za obrazovanje, počev
od 2013.godine, završno sa 2016. godinom.
Kako akcioni plan, tako i budžet predstavljaju
orjentacioni karakter i trebaju se revidirati na
početku svake kalendarske godine. Takodje, pre
početka kalendarske godine treba se sastaviti
detaljni plan aktivnosti za tu godinu u skladu
sa ovim Strateškim planom i prioritetima
Kolegijuma.
18,000
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
-
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
89
90
januardecembar 2015
2014-2016
Organizuju se
obu‡avanja
za opštinske
službenike i
direktore škola
Drže se
savetovanja
opštinskih
službenika za
organizovanje
Kolegijuma
1.2.1
1.2.2
1.2.3
oktobar 2013
novembar 2013
januar-mart
2014
april 2014
maj 2014
jun 2014
Formiraje Radne grupe
za izradu standarda
Obezbedjuje se vanjska
stru‡na ekspertiza
Izradjuje se nacrt
standarda
Organizuju se diskusije
o nacrtu
Finalizuje se dokument o
standardima
Prevodi se, štampa
i preraspodeljuje
dokument o standardima
1.3.1
1.3.2
1.3.3
1.3.4
1.3.5
1.3.6
Subukupno 1.3
Period
sprovodjenja
Aktivnost
Kod
Measure 1.3
Predsedništvo
Kolegijuma
Kolegijum za
obrazovanje
Razvojni partner
Nosilac
-
Honorare: 4 grupe x 3 ditë x 2
trajnerë = 24 ditë pune x 120 EUR
Ushqim dhe pije: 4 grupe x 25
pjesëmarrës x 3 ditë= 300 mëditje x
10 EUR
Materiale: 4 grupe x 25 pjesëmarrës
x 5 EUR
3 savetovanja x 300 EUR
6 radnih dana x 200 EUR
Opis troškova
Predsedništvo
Kolegijuma
Radna grupa
Eksperti
Predsedništvo
Kolegijuma
Radna grupa
Eksperti
Razvojni partner
Predsedništvo
Kolegijuma
Nosilac
70 stranica x 12 EUR/sur.
= 840 EUR x 2 jezika =
1,680 EUR
1 radionica
1 radionica
10 dana medjunarodne
ekspertize x 800 EUR
Opis troškova
2,000
2,000
Izradjuju se standardi za ljudske i materijalne resurse potrebne na nivou opštine za sprovodjenje novih odgovornosti.
oktobardecembar 2014
Izradjuje
se program
obu‡avanja na
osnovu priručnika
Subukupno 1.2
Period
sprovodjenja
Aktivnost
Organizuju se obuke i savetovanja, kao i razmena iskustava sa ostalim opštinama i sa zemljama u regionu
Kod
Mera 1.2
13,280
1,680
800
800
10,000
2014
6,680
300
6,380
2015
-
2015
-
300
300
2016
2016
BUDŽET (EUR)
1,500
300
1,200
2014
BUDŽET (EUR)
15,280
1,680
-
800
800
12,000
-
Gjithsej
8,480
900
6,380
1,200
Total
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
91
92
Radna grupa
Eksperti
avgustseptembar
2014
Prezentuje se platforma
nadzora
1.4.4
Na po‡etku
svake školske
godine
2013-2016
Izradjuje se plan
prezentacija u saradnji
sa MONT-om
Organizuju se
prezentacije prema
planu
1.5.1
1.5.2
1.5
Period
sprovodjenja
Aktivnost
Subukupno
7 prezentacije 1-dnevna
x 300 EUR
1 radionica
MONT
Kolegijum
MONT
Kolegijum
Nosilac
-
-
6,000
Ukupno Objektiv 1
2013
4 prezentacije na
centralnom nivou unutar
godine i prema potrebi
Opis troškova
Organizuju se prezentacije za obaveštavanje službenika ODO-ova o novom zakonodavstvu
Kod
Masa 1.5
Subukupno 1.4
Radna grupa
Eksperti
mart-jun2014
Izradjuje se platforma
nadzora
1.4.3
Razvojni partner
februar2014
1.4.2
10 dana medjunarodne
ekspertize x 800 EUR
20 dana domaće
ekspertize x 200 EUR
Obezbedjuje se vanjska
stru‡na ekspertiza
MONT
Kolegijum
januar 2014
Formiranje jedne radne
grupe od 15 lica
1.4.1
2013
Opis troškova
Nosilac
Period
sprovodjenja
Aktivnost
Izradjuje se platforma nadzora rada škole
Kod
Mera 1.4
14,900
2,100
800
12,000
63,980
-
2014
2014
-
6,680
-
2015
300
-
2016
-
2016
BUDŽET (EUR)
2015
BUDŽET (EUR)
76,960
-
-
-
Total
14,900
2,100
800
12,000
-
Total
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
93
94
januar-mart
2015
maj 2015
jun 2015
Obezbedjuje se
vanjska stru‡na
ekspertiza
Izradjuje se nacrt
uputstva
Finalizira se
uputstvo
Prevodi se i
raspodeljuje
uputstvo
2.1.2
2.1.3
2.1.4
2.1.5
U oktobru
svake godine
Organizuju se diskusije
na nivou Kolegijuma o
uspehu na nacionalnim
testovima
2.2.2
Radna grupa
Eksperti
Februar –mart
2015
april-maj 2015
Izradjuje se informator
Objavljuje se informator
u pisanoj i elektronskoj
formi
2.3.4
2.3.5
Subukupno 2.3
Radna grupa
Eksperti
januar 2015
Odredjuje se format
informatora
2.3.3
Predsedništvo
Kolegijuma
95
-
Dizajn: 200 stranica x 2.5
EUR= 500 EUR
štampa : 1000 kopje x 4
EUR = 4,000 EUR
Donor
January 2015
2.3.2
15 dana domaΔa
ekspertiza x 200 EUR
10 dana domaΔe
asistencije 100 EUR
Angažuje se domaΔa
ekspertiza
Predsedništvo
Kolegijuma
decembar 2014
Formira se Radna grupa
-
2013
Opis troškova
Opis troškova
Nosilac
2.3.1
Period
sprovodjenja
Aktivnost
Kod
Mera 2.3
MONT
Kolegijum
MONT
Kolegijum
Nosilac
Sensibiliziraju se ułenici za orijentisanje u strułne škole
U junu svake
godine
Od MONT-a se zahteva
analiza rezultata nacionalnih testova
2.2.1
Subukupno 2.2
Period sprovodjenja
Aktivnost
Kod
Mera 2.2
50 stranica x 12 EUR/faqe = 600
EUR x 2 jezika = 1,200 EUR
Predsedništvo
Kolegijuma
Donator
Radna grupa
Eksperti
5 dana medjunarodne ekspertize x
800 EUR
10 dana domate ekspertize x 200
EUR
1 radionica
-
-
2014
-
2014
2013
Opis troškova
Radna grupa
Eksperti
Donator
Predsedništvo
Kolegijuma
Nosilac
Razmatra se uspeh ułenika na nacionalnim testovima
novembardecembar 2014
Formiranje jedne
radne grupe
2.1.1
Subukupno 2.1
novembar 2014
Aktivnost
Kod
Izradjuje se prirułnik za organizovanje strułnih aktivnosti na nivou škole i opštine
Mera 2.1
Period
sprovodjenja
Unapredjenje kvaliteta preduniverzitetskog obrazovanja
Objektiv 2
8,000
1,200
800
6,000
2015
8,500
4,500
4,000
2015
-
2016
-
2016
-
2016
BUDŽET (EUR)
-
2015
BUDŽET (EUR)
-
2014
BUDŽET (EUR)
8,500
4,500
-
-
4,000
-
Total
-
-
-
Total
8,000
1,200
-
800
6,000
-
Total
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
96
oktobar 2013
Prema potrebi,
po‡ev od
oktobra 2013
Prema potrebi,
po‡ev od
oktobra 2013
Formira se
konsultativni forum
MONT-AOK za
sprovodjenje Novog
kurikuluma
Drže se redovni sastanci
Foruma o pitanjima plan
programa
Informišu se ODO-ovi o
pitanjima koja se odnose
na sprovodjenje Novog
kurikuluma
2.4.1
2.4.2
2.4.3
Organizacioni
odbor
Oktobar –
novembar
2014-2016
Decembar
2014-2016
Održava se
konferencija
Vrši se vrednovanje
konferencije
3.1.4
3.1.5
Subukupno 3.1
Organizacioni
odbor
maj-septembar
2014-2016
Sprovode se
potrebne pripreme za
konferenciju
3.1.3
Kolegijum za
obrazovanje
150 učesnika x 20 EUR
Organizacioni
odbor
predsedništvo
april 2014-2016
Odredjuju se teme
konferencije
3.1.2
Opis troškova
Kolegijum za
obrazovanje
mart 20142016
Formira se Organizacioni
savet Konferencije
3.1.1
Nosilac
Period
sprovodjenja
Aktivnost
Kod
Organizuje se tematika godišnja konferencija o pitanjima od interesa za opštine
-
-
Ukupno Objektiv 2
Mera 3.1
-
2013
Opis troškova
Dodatna saradnja izmedju opština u oblasti obrazovanja i sa zemljama u regionu
MONT
Kolegijum
MONT
Kolegijum
MONT
Kolegijum
Nosilac
Objektiv 3
Subukupno 2.4
Period
sprovodjenja
Aktivnost
Gradi se jedan konsultativni mehanizam MONT-AKO za podršku sprovodjenja Novog plan programa
Kod
Mera 2.4
3,000
3,000
2014
-
-
2014
3,000
3,000
2015
3,000
3,000
2016
-
-
2016
BUDŽET (EUR)
16,500
-
2015
BUDŽET (EUR)
9,000
-
9,000
-
-
-
Total
16,500
-
-
-
-
Total
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
97
98
2014-2016
2014-2016
Redovno se dostavljaju
informacije za webstranice
Redovno se objavljuju
nove informacije na
web-stranici
3.2.1
3.2.2
3.2.3
2013-2016
2013-2016
Identifikuju se potrebe
opština za saradnju
Iniciraju se kontakti
izmedju opština
oko zajedni‡kog
iskorišΔavanja resursa
3.3.1
3.3.2
3.3.3
2013-2016
2013-2016
Inicira se izrada
zajedni‡kih projekata
Traže se donatori za
realizaciju projekata od
interesa
3.4.2
3.4.3
2013-2016
2013-2016
2013-2016
Istražuju se
moguΔnosti saradnje sa
organizacijama lokalnih
organa izvan Kosova
Uspostavljaju se kontakti
sa potencijalnim
partnerima
Razvijaju se zajednički
projekti sa partnerima
izvan zemlje
3.5.1
3.5.2
3.5.3
Subukupno 3.5
Period
sprovodjenja
Aktivnost
Kod
Mera 3.5
Kolegijum za
obrazovanje
ODO
Kolegijum za
obrazovanje
ODO
Kolegijum za
obrazovanje
ODO
Opis troškova
Nosilac
Kolegijum za
obrazovanje
ODO
Kolegijum za
obrazovanje
ODO
Opis troškova
Predsedništvo
KolegijumaODO
Kolegijum za
obrazovanje
ODO
Kolegijum za
obrazovanje
ODO
Nosilac
Ukupno Objektiv 3
Fond za razvoj projekata
Opis troškova
Uspostavljaju se radni odnosi saradnje sa bliskim asocijacijama u drugim zemljama
2013-2016
Identifikuju se potrebe
za zajedni‡ke projekte
3.4.1
Subtotal 3.4
Period
sprovodjenja
Aktivnost
Kod
Mara 3.4
Kolegijum za
obrazovanje
DKA
Nosilac
Inicira se i izradjuju zajednički obrazovni projekti od obostranog interesa
2013-2016
Identifuju se resursi
koji se mogu iskoristiti
zajedno od nekoliko
opština
Subukupno 3.3
Period
sprovodjenja
Aktivnost
Kod
Mera3.3
Službenik za
informisanje
Predsedništvo
Kolegijuma
Službenik za
informisanje
Predsedništvo
Kolegijuma
Opis troškova
Nosilac
Podstiče se sklapanje sporazuma izmedju opština za zajedničko iskorišćavanje resursa
Septembar
2013
Izradjuje se plan za
novu web-stranicu
Subukupno 3.2
Period
sprovodjenja
Aktivnost
-
-
-
2013
2013
-
2013
-
2013
Redovno se ažurira web stranica AKO/Kolegijuma za obrazovanje sa aktuelnim informacijama od interesa za opštine
Kod
Mera 3.2
-
4,500
1,500
1,500
2014
2014
-
2014
-
2014
-
2016
-
4,500
1,500
1,500
2015
4,500
1,500
1,500
2016
-
2016
BUDŽET (EUR)
2015
-
2016
BUDŽET (EUR)
-
2015
BUDŽET (EUR)
-
2015
BUDŽET (EUR)
13,500
4,500
4,500
-
-
Ukupno
-
-
-
-
Ukupno
-
-
-
-
Ukupno
-
-
-
-
Ukupno
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
99
100
2013-2016
2013-2016
Organizuju se redovne
konsultacije sa
nadležnim vladinim
sektorima
Drži se pro-aktivan stav
prilikom odredjivanja
GSA
Razvijaju se predlozi
o primarnom i
sekundarnom
zakonodavstvu i
diskutuju sa Vladom
4.1.2
4.1.3
4.1.4
2013-2016
Identifikuju se nove
potrebe na osnovu
povratne informacije
4.2.2
Novembar –
decembar
2013
januar-februar
2014
mart 2014
Izradjuje se jedan
predlog plana o
komuniciranju sa
javnošΔu
Usvaja se plan
komuniciranja sa
javnošΔu
Razvija se redovna
komunikacija izmedju
pisanih i elektronskih
medija
4.3.1
4.3.2
4.3.3
Subukupno 4.3
Period
sprovodjenja
Aktivnost
Kod
Mera 4.3
Opis troškova
Predsedništvo
Kolegijuma
Predsedništvo
Kolegijuma
Nosilac
Opis troškova
Predsedništvo
Kolegijuma
Kolegijum za
obrazovanje
Predsedništvo
Kolegijuma
Nosilac
Ukupno Objektiv 4
Opis troškova
Izradjuje se jedan plan komuniciranja sa javnoš‡u (web -stranica, informator, brošura itd.)
2013-2016
Sprovodi se unutrašnje
izveštavanje o
pokrenutim pitanjima
4.2.1
Subtotal 4.2
Period
sprovodjenja
Aktivnost
Kod
Mera 4.2
Predsedništvo
Kolegijuma
Kolegijum za
obrazovanje
Predsedništvo
Kolegijuma
Kolegijum za
obrazovanje
Nosilac
Obezbedjuju se povratne informacije za łlanove AOK-a oko pitanja pokrenutih u odnosu sa Vladom
2013-2016
Identifikuju se pitanja od
interesa za opštine
4.1.1
Subukupno 4.1
2013-2016
Aktivnost
Kodi
Organizuju se redovne konsultacije o obrazovnom zakonodavstvu unutar AOK-a i na relaciji sa Vladom
Mera 4.1
Period
sprovodjenja
Zastupanje i efikasno lobiranje za realizaciju opštinskih interesa u oblasti obrazovanja
Objektiv 4
-
-
-
-
2013
2013
2013
-
-
-
-
2014
2014
2014
-
-
2016
-
-
-
2015
-
-
2016
-
2016
BUDŽET (EUR)
2015
BUDŽET (EUR)
2015
BUDŽET (EUR)
-
-
-
-
-
Ukupno
-
-
-
Ukupno
-
-
-
-
-
Ukupno
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
101
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
STRATEŠKI PLAN KOLEGIJUMAZA OBRAZOVANJE 2013-2016
Aneks: Grupa za planiranje
Ime i prezime
Opština /Institucija
Azem Guri
Ka‡anik/KO AKO
Avni Tafolli
Suva Reka
Alush Istogu
MONT
Arsim Mehmeti
Glogovac
Agim Haxhiu
Istok
Dagmar Fuchs Schmitz
GIZ CDBE
Dukagjin Pupovci
GIZ CDBE (konsulent)
Fadil Shala
De‡ane
Fahrije Kryeziu
Kamenica/KO AKO
Fisnik Dashi
AKO
Halim Halimi
Priština
Ilija MladenoviΔ
Gra‡anice/KO AKO
Jashar Lushtaku
Skenderaj/KO AKO
Lulzim Sahiti
Štimlje
Muhamet Avdyli
Priština
Neshat Shaqiri
GIZ CDBE-AKO
Nexhmi Rudari
Podujevo/KO AKO
Qerim Selimi
Vushtrri/KO AKO
Nezir Osmani
Prizren
Refik Azemi
Mitrovica
Sami Vranovci
Uroševac
Selim Mehmeti
Pedagoški institut
Silvana Haxhikadrija
Djakovica
Smajl Shala
PeΔ/KO AKO
Valmira Haxhaj
BEP
102
103
ASSOCIATION OF KOSOVO MUNICIPALITIES
Education Collegium
Strategic Plan
2013-2016
This document was adopted by the Collegium of Education
and Culture of the Association of Kosovo Municipalities, in
its meeting held on 8 May 2013.
This publication was supported by GIZ within the Program of “Capacity Development in the Basic Education Sector” in Kosovo (CDBE)
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
Contents
List of abbreviations........................................................................................................................................107
Acknowledgement..............................................................................................................................................108
Eexecutive summary.........................................................................................................................................109
Preface....................................................................................................................................................................111
1. Introduction...........................................................................................................................................113
2. Situation analysis.........................................................................................................................................117
2.1. Introduction........................................................................................................................................118
2.2. education management in municipalities...........................................................................118
2.3. education quality............................................................................................................................120
2.4. cooperation between municipalities and the region.....................................................121
2.5. advocacy and lobbying.................................................................................................................122
3. Mission and strategic objectives..........................................................................................................125
Objective 1: advancement of education management in
municipalities and schools.................................................................................................................127
Objective 2: quality building in pre-university education...................................................131
Objective 3: increased cooperation between municipalities
and regional countries in the field of education.....................................................................133
Objective 4: effective advocacy and lobbying in delivering
interests of municipalities in the field of education ...........................................................136
4. Action plan and budget..............................................................................................................................139
Annex: planning group.....................................................................................................................................154
106
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
List of abbreviations
AKM
Association of Kosovo Municipalities
CDBE
“Capacity Development in the Basic Education Sector ” Project
MED
Municipal Education Directorate
GIZ
German Agency for International Cooperation
SEG
Specific Education Grant
EC
Education Collegium
MEST
Ministry of Education, Science and Technology
NGO
Non-Governmental Organization
KESP
Kosovo Education Strategic Plan
ECSP
Education Collegium Strategic Plan
EMIS
Education Management Information System
SWOT
Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats
USAID
United States Agency for International Development
107
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
Acknowledgement
Executive summary
T
C
he Education Collegium Strategic Plan
2013-2016 was drafted in January-May
2013, following the usual steps of a planning
process with broad participation of representatives
of municipalities. The Planning Group under the
leadership of the Board of the Collegium, municipal education directors and experts in the area
of education have guided the process through all
stages of drafting the document.
The new education legislation, adopted in the
period 2008-2011, resulted in an effective decentralization of powers from central to local level,
giving municipalities broad responsibilities to
manage the education system and ensure quality
in education. Thus, the Strategic Plan of Education in Kosovo (KESP), adopted in August 2011,
provided a number of strategic measures aimed at
municipalities which should be implemented by
municipalities. Facing the new challenges of integrated planning with the schools and of implementing the new responsibilities and competences
which were transferred from central level the need
has emerged to move from the Collegium annual
planning into medium-term planning. Only in
this way the Collegium of Education will be able
the effectively exercise its advisory role in relation
to municipalities.
The Education Collegium Strategic Plan 20132016 is the first long-term document developed
by a professional advisory bodies of the Association of Kosovo Municipalities. It will be a reference for the development of educational processes
in municipalities. Above that the Strategic Plan
108
is an expression their common interests in the
cooperation with the central level and by this it
contributes to the development of communication and cooperation between MEST and other
stakeholders. This will strengthen good management, one important factor for increasing the
quality of education in Kosovo.
CDBE program of GIZ has provided support
throughout the process by providing the necessary
expertise providing good conditions for work of
the Planning Group and assistance in all stages
of drafting the document. MEST has carefully
followed throughout the process and provided
professional support for its conduct. Meanwhile,
the Municipal Education Departments have
contributed actively in the drafting this document, providing comments and suggestions for its
improvement.
On behalf of the AKM Collegium Education
I would like to express my sincere thanks to all
participants who contributed actively in the
completion of the Education Collegium Strategic
Plan, and also invite all stakeholders, development
partners, and donors to support us in further
important steps for successful implementation of
this strategic plan.
Prishtina, 8 May 2013
Azem Guri
Head of AKM CE
ollegium for Education and Culture is one
of the twelve professional bodies operating
within the Association of Kosovo municipalities (AKM). For several years, the Collegium
has been exercising its coordination and advisory
role on the basis of annual planning harmonized
with the planning of AKM and relevant ministries. During this period, the Collegium has been
discussing most important issues from the field
of education, as well as representing the interests
of municipalities in relation to the central administration. On the other hand, the new education
legislation adopted in the period of 2008 – 2011,
has resulted in an effective decentralization of
powers from the central to local level, thus giving
municipalities broad powers to manage the education system. Also, Kosovo Education Strategic
Plan (KESP) adopted in August 2011 provides
a considerable number of strategic measures
targeting municipalities or to be implemented by
municipalities. All this has imposed the need for
the Collegium to move from annual planning to a
mid-term planning, which would enable:
• Effective exercise of the Collegium’s advisory role in relation to municipalities,
• Provision of assistance to municipalities in
the exercise of legal authority which stem
from the transfer of powers,
• Encouragement of cooperation between
municipalities and other stakeholders in
fulfilling the duties stemming from KESP.
Education Collegium Strategic Plan 20132016 is in line with the AKM Strategy 20112015 and KESP 2011-2016. Collegium is set
for a process that ensures wide involvement of
member municipalities and other stakeholders, as
well as complete transparency. For this purpose,
the Collegium has established a Planning Group
composed of members of the Collegium Board,
representatives of Municipal Education Directorates, MEST and other stakeholders, including
donors that help education in municipalities,
and civil society. The GIZ Program on “Capacity Development in the Basic Education Sector
in Kosovo” (CDBE) has mobilized significant
resources to support the process, by providing the
necessary expertise, good working conditions for
the Planning Group, and unsparing assistance
throughout the drafting of the document.
The document was drafted in the period
between January - May 2013, following the usual
steps of a participatory planning process: 1) Situation analysis, 2) Definition of targets and activities
to achieve them; 3) Development of an action
plan and budget; 4) Discussion and negotiation.
Twenty-five representatives of municipalities
and other stakeholders have directly contributed
to the planning process, while many other have
made their comments and suggestions that have
resulted with this document.
The Education Collegium has articulated its
mission in the following way:
Provision of support for effective capacity
development in municipalities, and proactive lobbying to the benefit of advancing the
education quality in Kosovo
Four objectives of the Collegium’s Strategic
Plan have been set during the planning process:
1. Advancement of education management
in municipalities and schools
2. Improvement of the quality in Pre-University education
3. Increased cooperation between municipalities and regional countries in the field
of education
4. Effective advocacy and lobbying for
interests of municipalities in the field of
education
109
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
In the sequel, for each strategic objective
measures (activities) to be undertaken for its
achievement is defined. There is a total of 17
such measures, all of them described in detail.
character and should be reviewed at the beginning of each calendar year. Each measure was
broken down into concrete tasks, and, for each
such task, responsibility for implementation,
timeline, and cost by fiscal years has been specified. Taking into account the objective circumstances, it was calculated with a relatively
modest budget, which is presented in the table
given below:
The action plan and the budget are drafted
for the whole implementation period of the
Education Collegium Strategic Plan, starting from 2013 and ending in 2016. Both, the
action plan and the budget are of indicative
Objective
Education management
Budget summary
2013
2014
2015
2016
Gjithsej
6,000
63,980
6,680
300
76,960
Education quality
-
-
16,500
-
16,500
Mutual cooperation
-
4,500
4,500
4,500
13,500
Advocacy and lobbying
-
-
-
-
-
6,000
68,480
27,680
4,800
106,960
TOTAL
Preface
T
he “Capacity Development in the Basic
Education Sector” (CDBE) Program in
Kosovo supported by GIZ aims to improve
the quality of primary education, implying a
high quality primary education that enables
children and young people to have access to
further education and/or provide them with life
skills. The Program provides professional consultancy to the Ministry of Education, Science
and Technology (MEST) and Municipal Education Directorates (MEDs), and also supports
the implementation of the Kosovo Education
Strategic Plan 2011-2016 (KESP). In the context of working with municipalities, the Program also provides support to the Association
of Kosovo Municipalities (AKM), specifically
to the Education Collegium, as a professional
body composed of education directors from
member municipalities.
Given this cooperation and the need to
strengthen the role of municipalities in the
exercise of legal powers and performing the obligations arising from KESP, the idea emerged
that CDBE Program should support the
process of developing the Education Collegium
Strategic Plan. Given the gradual devolution
of responsibilities from central to local level,
it was necessary to ensure that the Education
Collegium Strategic Plan (ECSP) is consistent with the MEST strategic planning cycle;
therefore the decision was taken for this Plan to
be valid for the period of 2013-2016.
Given the viewpoint that the planning
process is just as important as the product
itself (strategic plan), the Collegium was set
for a process that ensures wide involvement of
member municipalities and other stakeholders,
as well as full transparency. For this purpose,
the Collegium established a Planning Group
composed of the Collegium Board members,
representatives from Municipal Education
Directorates, MEST and other stakeholders,
including donors supporting education in mu-
110
nicipalities, and civil society. This Group has
taken the burden of drafting the ECSP.
A limiting factor in the whole process of developing the ECSP is the role of the Education
Collegium in relation to municipalities. The
Collegium is a professional body of an association of local authorities, in which membership
is a voluntary act. Therefore, the Collegium
may have only an advisory role in relation to
AKM member municipalities, and can represent their interests only in those cases where
there is a wide consensus. However, communication between the Government and municipalities, as well as their education departments,
continues to be direct and in accordance with
the applicable legislation. Another circumstance is the lack of Collegium’s permanent
budget and its operation based on the good
will of municipal authorities and individuals
who participate in its work. This imposes the
need for a strategic plan to focus on those areas
where the Collegium can support developments in municipalities from its advisory position, while the responsible individuals for the
tasks of this Plan can successfully manage them
alongside their daily duties.
CDBE Program has mobilized significant resources to support the whole process,
by providing the necessary expertise, good
working conditions for the Planning Group
and an unsparing assistance throughout the
document drafting stages. MEST has carefully followed the process, and has provided
professional support to ensure the progress.
Meanwhile, the Municipal Education Directorates have actively contributed to the
drafting of the document, providing comments and suggestions for its improvement.
The AKM Education Collegium would like
to express sincerest thanks to everyone.
111
1
Introduction
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
T
he Association of Kosovo Municipalities
(AKM) was established in 2001, following
the first democratic municipal elections
in the post-war Kosovo. AKM is a nonprofit
organization that represents general interests
of its members - local authorities. AKM developed its strategy for the period 2011-2015,
which enables the Association to become more
effective in two main areas of action: advocacy
on behalf of municipalities directed to the central level, and service provision for the needs of
member municipalities. The main lines of the
AKM Strategic Plan are: 1) Proactive advocacy
and lobbying; 2) Effective capacity building, 3)
Improved service delivery; 4) Organizational
efficiency. The highest governing body of the
AKM is the General Assembly, which elects the
Chairman of the AKM and seven members of
AKM Board from among the council of mayors. In addition to the Board, AKM has twelve
professional collegiums covering various areas
from the scope of municipal authorities, among
them the Education Collegium as well.
The new education legislation adopted in
the period 2008-2011 resulted in an effective
decentralization of powers from central to local
level, giving municipalities broad powers to
manage the education system. In this context,
KESP 2011-2016, adopted in August 2011,
provides a number of strategic measures aimed
at municipalities or to be implemented by municipalities. In this way, three major challenges
arise before the AKM Education Collegium:
1. Effective exercise of the Collegium’s advisory role in relation to municipalities,
2. Provision of assistance to municipalities
in exercising legal authority which stems
from the transfer of powers,
3. Promoting cooperation among municipalities and other stakeholders for implementing activities derived from KESP.
The above-mentioned factors influenced the
AKM Education Collegium decision to develop a strategic plan for the period 2013-2016.
114
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
Since the process was to ensure broad participation of all stakeholders, it was planned in three
phases:
Phase 1: In this preparatory period, preliminary consultations were conducted with the
Education Collegium Board, as well as some
other preparations for the commencement of
the planning process was carried out. More
specifically, the idea of the planning process
was presented to the members of the Collegium Board and their feedback was solicited.
Also, fields of interest for the Education Collegium were identified, whereby main lines of
the AKM Strategic Plan, obligations arising
from legislation and KESP, and Education Collegium’s experience in drafting and implementing annual work plans were taken into account
during identification of fields.
Phase 2: A 3-day planning workshop was
organized with the participation of members
from the Planning Team, with support of GIZ
CDBE Program. SWOT analysis of the situation was carried out in the first part of this
workshop, as well as a review of options for
using the strengths, overcoming weaknesses,
exploiting opportunities and defending against
threats. Meanwhile, strategic objectives of
AKM Education Collegium were defined in
the second part of the workshop, with measures
to achieve them. Further, an action plan was
developed with a calculation of the necessary
budget for implementing the ECSP.
Phase 3: Draft of the Strategy document
was initially prepared, following a format
agreed with the Collegium. During the drafting
of the document, consultations were held with
the Board of the Education Collegium, as well
as municipal education directors. Upon completion of the draft, the latter was presented at
a meeting of the Education Collegium Board,
which was then forwarded to the Planning
Team for comments. Final version was prepared after receiving comments, which was
reviewed and adopted by the AKM Education
Collegium.
115
12
116
Situation
analysis
117
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
2.1. Introduction
F
irst step in this strategic planning was the
analysis of documents that provide information on the current situation in relevant
areas for the operation of the Education Collegium. Among those documents, central place
is occupied by MEST progress reports on the
implementation of KESP 2011-16, which were
specifically prepared for the 2013 Joint Annual
Review, together with other reports of experts
and international agencies on the situation in
different segments of the education system.
Materials of the AKM and Education Collegium, preliminary consultations conducted with
the Education Collegium Board, MEST and
CDBE resulted in the definition of four areas
where situation analysis would focus:
1. Education management in municipalities,
2. Quality of Education,
3. Cooperation between municipalities and
on the region all level,
4. Advocacy and lobbying.
These areas relate to the scope of the Collegium, meanwhile it was agreed that SWOT
method would be used for analysis, which
highlights the strengths and weaknesses as
internal factors related to the current situation,
as well as opportunities and threats as external
factors belonging to the future.
2.2. Education management in
municipalities
The Pre-university Education Sector in Kosovo is
governed by a complex legislation, whereby the
below-given laws fall part of it:
• Law No. 2011/04-L-032 on Pre-university
Education in the Republic of Kosovo applicable since 1 October 2011, which has a
character of a systemic law.
• Law No. 03/L-068 on Education in Municipalities of the Republic of Kosovo adopted in
June 2008, after the promulgation of the
Constitution of the Republic of Kosovo.
This Law transfers a number of powers
from the central to local level, and is part of
a wider decentralization package.
• Law No. 02/L-52 on Pre-school Education
promulgated in 2006, defines a wide governing framework on pre-school education,
defining municipality as the main responsible entity for activities in this area.
118
• Law No. 04/L-138 on Vocational Education
and Training that entered into force in April
2013.
• Law No. 2004/37 on Education Inspectorate
that defines MEST powers in inspecting
the education system.
• Law No. 03/L-018 on Final Exam and
Matura State Exam.
• Law No. 2012/04-L-143 on Adult Education and Training, promulgated in December
2012.
In addition to these laws, there are a number
of administrative instructions that make operational legal norms and define modalities of their
implementation in practice. It is common for
legislation to determine the division of powers
between central and local governments, whenever
such division exists.
There are two other documents on which education management in the municipalities relies to
a large extent:
1. Kosovo Education Strategic Plan (KESP),
which determines the development direction of education in the period 2011-2016,
as well as specific tasks for all stakeholders
in the education system.
2. Kosovo Curriculum Framework, which lays
the basis of a competency-based system requiring good coordination between MEST,
municipality and schools.
Since 2008, when the Law on Education in
Municipalities was adopted, there has been a
gradual transfer of powers from central to local
level, but in many cases, there was, and still is,
a lack of clear guidelines for their exercise at the
municipal and school level. Meanwhile, the capacity of municipalities to exercise the new powers remains limited, primarily due to insufficient
staffing in municipal administration, but also due
to inadequate division of duties within municipal
education directorates, and inadequate staff training to respond to these challenges. This makes
a major part of municipalities to only partially
exercise their legal powers, while some important
aspects of the education system management are
not paid proper attention to. Thus, very little
attention is paid to regular monitoring of school
work and promotion of educational management
processes in these schools, even though schools are
fully under municipal subordination.
With the help of donors, primarily GIZ,
European Union and USAID, numerous training
activities were organized for municipal educational heads and school directors, whereby standards
were developed for school directors enforced by
the MEST Administrative Instruction. However,
procedures for selection of school directors continue to be influenced by politics, often resulting
in poor solution and not in the interest of advancing the education system. An unfavorable circumstance at this point is a limited, 4-year mandate of
the school director, which discourages many good
teachers from applying for such positions, fearing
that they many remain without a permanent job
after the expiry of the mandate.
Key challenges:
• Municipal capacities for complete
exercise of legal powers in the field
of education
• Limited support to schools by MEDs
• Professionalization of school managing posts
• Improvement of the development
planning at school and municipal
level
Training of the management staff in municipalities and schools, as well as consolidation of
Education Management Information System
(EMIS) has affected an increased use of data in
decision-making, although this leaves a lot be desired. On the other hand, a considerable number
of schools have the development plans, which
also applies to several municipalities. However,
it can be said that there are serious weaknesses in
planning, especially when it comes to the school
level planning and relating this process with the
municipal level planning. In fact, planning in
most cases is tied to the budget planning cycle,
by addressing short-term issues which fall part of
daily duties of MEDs and schools, whilst there is
a lack of mid-term and long-term development
approach.
New status of the teaching staff defined by
the Civil Service Law has created differences in
salaries in relation to the staff of the municipal
education directorates that falls part of the Civil
Service, which does not encourage the application
of individuals with solid educational qualifications
for these jobs with special responsibility. Another
obstacle to the effective functioning of MEDs is
the limitation of the number of civil servants imposed by the government for each budget agency,
including the municipality. This means that in
some municipalities, the number of employees in
the MEDs is very low, thus preventing effective
exercise of functions.
119
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
2.3. Quality of Education
Quality of pre-university education in Kosovo
remains a very complex issue that cannot be
defined as a responsibility of a single management segment of the system, to that effect neither
municipal responsibility. In fact, quality depends
on numerous factors, for which there is a shared
responsibility between MEST, municipalities and
schools:
• Curriculums, textbooks, defined standards,
teaching staff licensing and inspection that
are the responsibility of MEST;
• Appointment of the teaching staff and its
professional development, school oversight,
establishment of the optimum infrastructural conditions and equipping schools
with teaching aids etc, that are the responsibility of municipality;
• Organizing the teaching process, provision
of professional support to the staff, communication with the family, etc, that is the
responsibility of school.
In short, the achievement of quality in education requires good coordination of all institutions
at different levels of the hierarchy within the
Education System.
KESP defines teacher professional development as a key development priority in the
period 2011-16. Although municipalities have
not done much to ensure professional development of the teaching staff, thanks to donorfunded projects, a considerable number of
teachers were involved in training. Professional
development centers were established in many
municipalities with the help of donors like USAID and GIZ, which provide opportunities for
implementation of teacher training programs.
Also, some municipalities have drafted plans
for teacher professional development, thus
showing readiness to exercise powers provided
by law.
120
However, there are many problems in Kosovo
schools related to teaching quality. First, there are
no support mechanisms for schools and teachers that would provide advice or other forms of
professional assistance. Further, there is a lack of
school-based activities organized aimed at teacher
professional development through joint work,
consultations, presentations or internal training,
and the like.
Key challenges:
• Professional support in improved
school teaching
• Implementation of the new curriculum in schools
• Teacher training and licensing
• Supplying school with teaching aids
• Overburdening in urban areas and
small number of students in rural
areas
Investments made in past 14 years have
resulted in a meaningful improvement of school
infrastructure in Kosovo, although the needs are
still higher, meanwhile maintenance of buildings
represents a challenge to many municipalities. On
the other hand, in vast majority of schools there
is a lack of teaching aids, necessary for quality
delivery of the teaching process. Demographic
movements of the population towards urban
centers have affected many rural schools to work
with a small number of students, while classrooms
in urban areas are overcrowded with students.
This overburdening can be noticed in gymnasia,
where about 45% of students attend education,
whilst teacher to student ratio is 1:21, compared
to 1:16.5 in vocational schools.
Teacher licensing and implementation of the
new Curriculum Framework are two major challenges in the field of quality for municipalities in
the near future. In order to undergo the licensing
process, teachers must collect a certain number of
credits (contact hours) from the accredited training programs that fall within the municipal scope
of authority. Also, performance appraisal as part
of the licensing process is partially carried out by
the MEDs and schools, despite the fact that the
whole process is led by the MEST. Meanwhile,
the New Curriculum Framework provides a division of responsibilities between the MEST that
determines core curriculums, and schools that
develops subject syllabuses and is responsible for
their implementation. Given the lack of experience with such approach and other constraints
that are present in schools, implementation of the
New Curriculum requires a high degree of coordination between MEST and MEDs.
2.4. Cooperation among
municipalities and at the regional
level
The education legislation in Kosovo recognizes
two levels of organization: central level coordinated by MEST, and municipal level which is the
responsibility of MEDs. There is a regional organization also, but it relates to MEST Inspection
Section only. Education Collegium and MEST,
through their regular meetings with MEDs,
provide a platform for exchange of experience and
information, which requires strengthening with
other forms, such as webpage update and organizing thematic conferences, where issues of municipal interest can be discussed.
Key challenges:
• Sharing of resources by municipalities
• Dissemination of information and
exchange of experience on issues of
common interest
• Cooperation of the Collegium with
similar bodies from other countries
Forms of cooperation between municipalities do exist, especially between the neighboring
municipalities, but they are mostly not formalized
and based on the will of MED Directors. How-
ever, good examples should be noted here such as
the exchange of visits, provision of opportunity
for the movement of students from schools of one
municipality to another and the like.
A typical manifestation of insufficient cooperation between neighboring municipalities are the
satellite schools and combined classrooms that
function within municipalities, although there
are possibilities for those students to be bused
to a nearby school located in the territory of the
neighboring municipality. Moreover, it’s is not
possibility for a teacher to work in two municipalities, fulfilling the prescribed teaching load,
even if the schools are very close to each other. In
general, there is a possibility to improve cooperation between MEDs and schools from different
municipalities, in the interest of the education
development in the respective region.
Cooperation of the Education Collegium
with similar bodies in other countries of the
region and Europe is mainly based on the contacts established by MEST or municipalities, as
well as AKM. There is an objective possibility
that the AKM Collegium can aim at a higher
degree of exchange of experience with other
countries.
121
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
2.5. Advocacy and lobbying
Pro-active advocacy and lobbying is the first
strategic objective of the AKM to accomplish
its mission and fulfill the obligations it has in
relation to its members. Advocacy and lobbying, for the Education Collegium too, appear as
a field of interest, particularly since the education in Kosovo has a new history of the transfer
122
of powers from central to local level, which in
itself encompassed constant communication
between MEST and municipalities.
MED representatives have had an opportunity up to now to express their positions on
various issues of interest to the municipality,
either through meetings of the Collegium or
direct communication with MEST. However,
this articulation of interests should be more
structured, whereas messages are to be conveyed in such form as to influence the decisionmaking.
Communication with development partners
is another point where Education Collegium
can help the education in the municipality, exactly using the existing cooperation with them.
In many cases, development partners require
plans and ideas from the Collegium, which can
and should reflect the interests of AKM member municipalities, and that of education in
Kosovo.
123
3
Mission and
strategic
objectives
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
M
ission and objectives of the AKM Education Collegium Strategic Plan are determined based on the situation analysis
and development documents, in the first place
the Kosovo Education Strategic Plan 20112016 and AKM Strategic Plan 2011-2016.
Whilst mission expresses our commitment to
make the desired change in the environment
in which we operate, strategic objectives pave
the way for the fulfillment of this commitment.
Several measures have been identified for each
strategic objective that should be taken in order
to ensure the fulfillment of the objective.
The Education Collegium has articulated its
mission as follows:
Provision of support for effective capacity
development in municipalities, and proactive lobbying to the benefit of advancing the
education quality in Kosovo
All the work that the Education Collegium
does is of a professional character, and without
a doubt, it aims to enhance the education quality in Kosovo. Despite this, the Collegium is
not a decision-making body and has no direct
legal or factual responsibility for the developments in the education system. The Collegium
must focus on its advisory role, providing quality support to municipalities, and by lobbying
actively on their behalf, thus to help them be
successful in the field of education.
126
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
The support that the Collegium provides
to municipalities is in the area of both human
and organizational capacity
​​
building. Efforts
in this direction should be coordinated with
the activities undertaken by other stakeholders,
including professional development and the
improvement of working conditions. However,
forms of support should be consistent with
the capabilities of the Collegium and its advisory character. The same applies for lobbying.
Collegium speaks on behalf of municipalities
whenever there is a common interest, therefore
internal dialogue and definition of a common
interests are as important as the representation
of common interest to the third parties.
Four objectives of the Collegium’s Strategic
Plan have been defined during the planning
process:
1. Advancement of education management
in municipalities and schools,
2. Improving quality in pre-university education,
Objective 1: Advancement of
education management in
municipalities and schools
Quality governance, leadership and management are essential preconditions to ensuring
quality of educational services and educational
outcomes. Governance can be defined as the
exercise of political authority and the use of institutional resources to manage social problems.
Leadership is part of the governance, but unlike
the governance which takes strategic decisions,
leadership takes operational decisions. Whilst
management is also present in leadership and
governance, but in general, it is characterized
by five functions: planning, organizing, direction, coordination and control.
Since the declaration of Kosovo’s independence, series of laws were adopted which del-
egate powers from the central government to
the municipal level, while major part of the responsibilities have been transferred in the field
of education, which until 2008 were exercised
centrally. However, there were many shortcomings in practice, so that municipalities continue not to exercise a significant part of their
responsibilities, whether for organizational or
other reasons.
In order to be successful in their work, municipalities must by all means build capacities
for quality management of the education system within the scope of their activity, whereas
the role of the Collegium is to help them in
this regard.
3. Increased cooperation between municipalities in the field of education as well as
cooperation with regional countries,
4. Effective advocacy and lobbying in the
interest of municipalities in the field of
education.
127
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
Measures
Measure 1.1.
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
Measure 1.3.
Develop a Practical Guide for education management for MEDs and schools
While the Government sets the ceilings of number of civil servants that may be employed in the municipal administration and the ceilings of their salaries, appointments
at municipal directorates and job description are matters of municipalities. Most of
MEDs face two kinds of problems: they either have a small number staff or they don’t
have effective organizational structure to carry out their duties, in terms of clear definition of job duties and appointment of qualified people in appropriate posts. Further
on, MEDs also face the problem of the lack of resources, ranging from office space, to
vehicles required for field work.
The purpose of the Guide is to provide relevant information to decision-makers at the
municipal and school level for their legal responsibilities, and to facilitate the exercise
of these responsibilities. For this purpose, the Guide will provide comprehensive interpretation of legislation relevant to MEDs and schools, as well as provide advice and
models that will help their practical implementation. Given the complexity of the topic,
the Guide could summarize and present systematically key procedures and actions to
be taken at the MED and the school level.
Description:
Measure 1.2.
The idea is to develop the Guide with the assistance of expertise outside the Collegium,
but through a consultative process with participation of direct beneficiaries, municipal officials and school directors, but also all other stakeholders, including MEST. A
Working Group shall be established for this purpose, which will be responsible for
developing the Guide. Once the topics to be elaborated by the Guide are defined, a work
plan will be drafted, whereby experts are expected to prepare the first draft of the
Guide. This draft will be discussed at several different levels (e.g. with MEST officials,
with municipal education officials, with school directors), and then it will be finalized.
It is worth noting that two workshops are planned, which will be part of the process
of preparing the draft and the final version of the Guide, with the purpose of ensuring
widest possible participation. At the end of the process, the Guide will be printed in
Albanian and Serbian, whereby its distribution will be followed by 20 presentations that
will be organized throughout Kosovo with the aim of involving all MEDs and schools in
the process.
Organize training and consultations, as well as exchange of experience with other municipalities
and regional countries
Description:
Description:
During the implementation period of the Strategic Plan, it is foreseen that the Collegium
organizes consultations with municipal officials about topics related to the advancement of management. It is believed that starting from 2014; at least one such consultation can be organized within a year.
The purpose of this activity is to overcome such problems, by providing MEDs with a
document of standards for human and material resources, needed to successfully perform the responsibilities at the municipal level. These standards must be derived from
best practices and quality expertise; therefore in this case also, the process will be
characterized by broad participation of stakeholders and will rely on outside expertise
of the Education Collegium. A similar way will be followed like the one described in
Measure 1.1, so it will begin with the establishment of a working group, to continue
with the drafting process and extensive consultations, which is expected to result in
the development of the final document of standards.
It should be noted here that the word “standard” has the most flexible interpretation
possible, for the Education Collegia cannot determine norms binding the municipalities,
but can only suggest recommendations to be taken into account, which stem from the
expertise and extensive process of consultations. Understandably, the inclusion of governmental institutions in this process can provide hope that the Government will also
assist municipalities in implementing in practice the agreed standards.
Measure 1.4.
The Education Collegium will provide several training activities for municipal officials
and school directors in order to advance the management at these levels, which will be
connected directly with the previous activity of publication and distribution of the Guide.
In fact, the Guide will be used as basic material for these training activities, so the
topics will be limited to what is covered by the Guide.
Initially, a training program based on the Guide will be developed. The idea is to offer a
3-day programme, whereas after the completion of the Guide, a decision could be taken
whether to separate the training of municipal officials from school directors, or whether
the groups should be combined. Training for 100 people, municipal officials and school
directors divided into 4 groups is thought to be held.
Develop standards for human and material resources necessary at the municipal level for
exercising new responsibilities
Develop a platform for monitoring schools
Monitoring school operation is one of the duties that most MEDs perform only partially, either because of the lack of capacities or the lack of methodology. On the other
hand, the fact that the school is under complete subordination to MEDs, speaks of the
necessity of a systematic monitoring with the aim of following the situation, increasing
accountability, but also providing professional assistance to the school.
Description:
Development of a monitoring platform is therefore planned, which will serve as a
methodology and practical guide for performing this activity. This monitoring platform
will clearly define monitoring procedures and the nature of information to be collected,
processed and reported. The platform drafting process will be guided by the Working Group established by the Collegium, which will be supported by external expertise.
In the Working Group, in addition to municipal officials, represented should also be
Education Inspectorate officials, in order to make a clear division of responsibilities
between MEST and MEDs, and achieve the highest level of coordination and exchange
the information.
After the platform drafting process is completed, its presentation will be organized in
seven regional centers, which will be attended by education officials from all municipalities, as well as a number of school directors.
128
129
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
Measure 1.5.
Organize presentation for familiarizing MED officials with the new legislation
Description:
Major delays were noted in implementing the new education legislation because of the
fact that municipal education officials were not informed in time about the changes
and were not clear of all the obligations arising from the amendments to the legislation. Therefore, the Education Collegium in cooperation with MEST, but also with other
relevant ministries, will host the presentation of the new legislation to MED officials
at a regular time intervals - at least four times a year. Such presentations will be another good opportunity to discuss the modalities of implementation of the new legislation, thus turning into the exchange of experience between participants.
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
Objective 2: Improving quality in
the pre-university education
Provision of quality education is the key requirement presented to the policymakers at all
levels of governance in a democratic country.
Education quality is closely related to the quality of management (objective 1), but it also depends on many other factors already described
in section 2.3 of this document. Possibilities
of the Education Collegium to influence the
improvement of the quality are not very high,
since considerable number of these factors is
beyond the control of this body, and municipalities. However, the Collegium believes that
there is room to engage in improving quality,
both through direct actions, as well as through
activities conducted within other objectives of
this strategic plan.
Measures
Measure 2.1.
Develop guidelines for organizing professional departments at school and municipal level
Professional departments exist in most Kosovo schools, organized by subject areas or
levels of education. However, in many cases, their functioning is relatively informal and
without any major impact on the teaching quality in school.
Description:
Since departments are seen as professional bodies that can promote the professional
development of teachers and enable continuous exchange of experience between them,
the Collegium decided to help schools by developing a practical guide for the organization and operation of departments, both at school and municipal level. It is thought
that with the operationalization of professional departments in schools, practically
a mechanism will be inaugurated that will help school management to oversee the
implementation of the syllabus and the curriculum, and ensure quality of teaching. Consultative sessions may also be organized within the departments that promote teaching
methods, and result in clear articulation of the requirements for necessary teaching
aids.
In this case too, the process will be characterized by a high level of inclusion, and
will be led by a working group, which will be assisted by subject matter experts. The
guide will be made available to all schools and teachers in Kosovo, while MEDs will be
required to encourage its use.
130
131
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
Measure 2.2.
Description:
Review student success rate in national tests
Despite the obvious flaws in designing and administering of national tests in Kosovo,
they are the only sources of information about student achievement in relation to curriculum standards. The Education Collegium has a practice of reviewing and discussing
the results of these tests that it wants to continue with and also advance it in the
future. It is believed that by reviewing test results, conclusions can be drawn about
weaknesses of the system in terms of quality, whereby corrective activities can be
undertaken at central, municipal and school levels.
Since MEST has the key responsibility for national tests in Kosovo, examination of
results must be done in cooperation with it.
Measure 2.3.
Raise awareness of students for vocational schools
Description:
The post-war legislation has set both compulsory education and upper secondary level
education under complete municipal subordination. It is a phenomenon that student
interest is greater for gymnasiums than for vocational secondary schools, which causes
an overburdening of the gymnasiums; meanwhile the capacities in vocational secondary schools often remain unmet, despite the needs of the local economy for workers of
certain trades.
It was therefore deemed reasonable that the Collegium drafts an information brochure
which will serve the purpose of sensitizing students and their families for enrollment
in vocational secondary schools. This information brochure will contain all relevant
information for vocational secondary schools by municipalities, and will be distributed
free of charge, in printed and electronic form.
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
Objective 3: Increased
cooperation between
municipalities and regional
countries in the field of
education
One of the main roles of AKM is precisely to
promote cooperation between member municipalities, but to also facilitate their cooperation
with municipalities abroad. However, when
it comes to education, this role belongs to the
Education Collegium. Therefore, the Collegium will engage so that municipalities will
develop more effective cooperation in the field
Measures
Measure 3.1.
Measure 2.4.
Description:
132
Build consultative mechanism between MEST-AKM for supporting the implementation of the
new Curriculum
Implementation of the New Kosovo Curriculum is assumed to start gradually from the
academic year 2014/15, after piloting it in 10 lead schools. The curriculum is based on
competencies, while its breaking down is a shared responsibility between MEST and
school - whereas MEST develops core curriculums based on the levels and subject
areas, school should develop syllabuses. This presents an extremely big challenge, both
for schools that do not have such experience, as well as for municipalities that do not
have any concrete role in the process of implementing the new Curriculum, while in the
meantime being responsible for the running of the school.
During the discussion of this topic, the Education Collegium deemed it necessary to improve the coordination of steps between MEST and municipalities; it was therefore proposed to establish a consultative mechanism between MEST and a Collegium to support
the implementation of the New Curriculum. This mechanism would take the form of a
forum that would conduct regular meetings, whereby actions to be taken for successful implementation of the Curriculum would be discussed and responsibilities would be
divided between MEST and municipalities. Information would also be circulated through
this forum, which should be forwarded to schools.
of education, believing that this will encourage
learning from each other’s experience, but also
the delivery of useful projects for them. The
Collegium of Education will also work towards
establishing international cooperation in the
field of education, which will be in favor of
AKM member municipalities.
Description:
Organize annual thematic conferences on the issues of interest to municipalities
Because of the role that municipalities have in organizing the education system in
Kosovo, the Collegium deems it reasonable to organize thematic annual conferences
of interest to municipalities and education in general. Topics for annual conferences
should be current, whilst their elaboration in this format should be assistance to the
advancement of education system. For example, such topics may be “Implementation of
the New Kosovo Curriculum” or “Teacher Licensing in Kosovo”.
It is thought that topics should be determined by the Collegium in accordance with
the interest of municipalities, while conferences should be well prepared and should
ensure participation of all stakeholders. In addition to addressing problems and challenges, an undeniable role of such conferences is the promotion of the work carried
out by the Collegium and municipalities, in raising the quality of education in Kosovo,
which represents strong support for the continuation of such activities.
133
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
Measure 3.2.
Update regularly the AKM/Education Collegium website with information of interest to municipalities
Description:
AKM has a website which provides relevant information about activities of the Association, inter alia, also about the work and results of the Education Collegium. However,
the idea is to provide information on education through the website, which is of the
interest to municipalities, so that the website can practically serve for the exchange of
information between municipalities. Thus, after a plan for the new website is drafted
and the website is delivered, information will be published on regular basis. All publications arising from the implementation of this Strategic Plan will be made available
to municipalities, education staff and public through this website, followed by different
materials that speak of the Collegium’s work, relevant information and materials from
MEST and other ministries, but also materials sent by municipalities that may serve
the purpose to other municipalities.
Measure 3.3.
Encourage conclusion of agreements between municipalities for resource sharing
Description:
Despite the insufficiency of resources available to the education system in Kosovo
because of the way they are administered, it is difficult to talk about their sharing by
several municipalities. This measure is intended to precisely deal with this challenge,
so helping municipalities to enter into agreements for sharing of resources available
to them, in those situations when they see their own and general interest in doing so.
Certain type of agreement that can be concluded without much difficulty is to mutually
allow the enrollment of students from other municipalities in specific programmes, followed by the use of laboratories and workshops in schools for conducting the practical classes, and similar. The Collegium will encourage municipalities to first identify
resources that can be shared, and then discuss ways of cooperation.
Measure 3.4.
Initiate and develop common education projects of mutual interest
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
Measure 3.5.
Establish cooperative relations with sister associations in other countries
Description:
It is imperative that the AKM and the Education Collegium are in touch with associations and sister bodies from other countries in the region and Europe. This promotes
cooperation of Kosovo municipalities with local authorities operating in other countries,
contributing to capacity building for local government, and in concrete case, contributing to the quality management of education system at the local level.
Such initiatives for cooperation are also encouraged by the donor community; therefore
available opportunities should be used for the development and implementation of joint
projects.
The up-to-date experience has shown that the education staff and schools from different municipalities show high degree of willingness to build cooperative relations.
Dozens of training programs speak of this, involving schools from different municipalities to continue with exchange of experience and with direct contacts between schools
and education staff from different environments.
Description:
134
It is of municipal interest to develop joint projects that promote such cooperation and
encourage the exchange of experience. These projects can be addressed to donors, Government or may be funded by municipal budgets. Projects of other nature can also be
delivered in accordance with best practices from the country and the region. The role
of the Collegium is to encourage municipalities to develop such projects and provide
support for these initiatives.
135
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
Objective 4: Effective advocacy
and lobbying in the interest of
municipalities in the field of
education
The purpose of the existence of associations is
the delivery of their members’ interests. This
also applies to AKM, members of which are
Kosovo municipalities that expect the Association to assist in the delivery of their interests
and, in certain cases, to represent their interests. Thus, the duty of the Education Collegium is to represent the interests of member
municipalities in relation to the MEST, development partners and other stakeholders active
in the field of education. In order to achieve a
proper representation, the Collegium should
also organize consultations with MEDs represented in it in order to determine issues to be
advocated for to other stakeholders.
Measures
Measure 4.1.
Organize regular consultations on education legislation within AKM and in relation to the Government
Description:
The Education Collegium has identified numerous cases of flaws in the application of
primary and secondary legislation in the field of education. On the other hand, cases
have also been identified where legislation provides solutions that did not prove successful in practice. For this reason, the Collegium is determined to conduct internal
discussions on legislation, in particular on the secondary legislation, in order to clearly
articulate the demands and requirements of MEDs on issues related to the education
legislation.
Measure 4.2.
Provide feedback to AKM members on issues raised in relation to the Government
Description:
A weakness which was emphasized by members of the Education Collegium Planning
Team was poor management of communication between AKM members related to issues
raised in relation to the Government. More specifically, the Collegium is required to
have an internal reporting system for raised issues, by making the feedback available
to those who have raised the particular issue.
Administratively, building such system does not represent a big challenge, but its implementation in the work of the Collegium requires high degree of vigilance. Further on,
the feedback should be used for drawing conclusions that can result in the drafting of
proposals for improving the situation in specific field.
Measure 4.3.
Draft a communication plan
Description:
Communication with public contributes to the image building of the Collegium that
strengthens its advocacy position, but also directly raising issues of interest to the
Collegium and its members. At this stage, the Collegium requires a simple communication plan, which foresees the communication modes and dynamics through printed and
electronic media, as well as division of responsibilities for the development of an effective communication. This plan will be developed by the Collegium itself with a little
professional help, and will be implemented by the Collegium Board.
The Collegium will then initiate a dialogue with MEST and other line ministries for
implementing, designing or modifying the legislation, so that the legislation will be in
service for a better organizing of work and improving education outcomes. In certain
cases, the Collegium in cooperation with MEDs will develop concrete proposals for
amendments to the legislation, which it will discuss with relevant Government departments.
136
137
3
Action Plan
and Budget
38,300
34,300
20 one-day presentations x 300 EUR
1.1.8
Subtotal 1.1
OctoberDecember 2014
Organize
presentations for
the guide organized
1.1.7
Working Group,
Experts
Translation: 200 pages x 12 EUR/
page = 2400 EUR x 2 languages =
4,800 EUR
Printing: 1500 x 4 EUR = 6000 EUR
September
2014
Translate, print and
distribut the Guide
Collegium Board
1 workshop
July-August
2014
Finalize the Guide
for MED and
schools
Working Group,
Experts
3 debates x 300 EUR
4,000
6,000
6,000
10,800
10,800
800
800
900
800
900
1,000
800
1,000
1.1.6
measure was broken down into concrete tasks
for which the responsible entity, timeline and
cost by fiscal years were determined.
Collegium Board
Following is the action plan presented according to the objectives and measures of the
Strategic Plan described in section 3. Each
June 2014
106,960
Organize discussion
for the draft
4,800
1.1.5
27,680
1 workshop
68,480
Working Group,
Experts
6,000
November
2013-May 2014
-
Prepare the draft
Guide for AKM and
schools
-
1.1.4
-
1 workshop
-
Experts
-
Working Group,
Advocacy and lobbying
October 2013
13,500
Draft work plan
4,500
1.1.3
4,500
3,000
4,500
1.1.2
-
15,000
2016
2015
BUDGET (EURO)
10 days of international expertise x
800 EUR
50 days of national expertise x 200
EUR
Mutual cooperation
Development
partner
16,500
September
2013
-
Ensure necessary
foreign expertise
16,500
140
-
TOTAL
-
Collegium Board
Quality of Education
July 2013
76,960
Establish aWorking
Group for drafting
the Guide
300
1.1.1
6,680
Responsible
63,980
Implementation
period
6,000
Education management
Activity
Total
Code
2016
Develop a Practical Guide for education management for MEDs and schools
2015
Measure 1.1
2014
Advancement of education management in municipalities and schools
2013
Description of expenditures
Budget summary
Objective 1
Objective
2013
Association of Kosovo Municipalities
(AKM) and Education Collegium are not
Total
spending agencies. In fact, AKM is registered as
an NGO and generates revenues from membership fees of municipalities and donors. Thus,
in fiscal year 2011, AKM direct revenues from
municipalities were 102.030 Euro, while from
donors 355.828 Euro. Donor contribution
in terms of supporting AKM activities when
financial operations were conducted directly
by the donor, were not counted here. Overall,
these figures speak of Education Collegium’s
dependency on donors. This is the reason why
a relatively modest budget was calculated for
the implementation of this Strategic Plan, as
shown in the table below:
2014
T
he action plan and budget are drafted
for the entire implementation period of
the Education Collegium Strategic Plan,
starting from 2013, ending in 2016. Both,
the action plan and the budget are of indicative character and should be reviewed at the
beginning of each calendar year. Also, before
the start of the calendar year, a detailed plan of
activities for the year should be developed, in
line with the Strategic Plan and priorities of the
Collegium.
18,000
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
-
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
141
142
JanuaryDecember 2015
2014-2016
Organize training
for municipal
officials and
school directors
Conduct
consultations for
municipal officials
organized by the
Collegium
1.2.2
1.2.3
May 2014
June 2014
Finalize the Standards
document
Translate and distribute
the Standards document
1.3.5
1.3.6
Collegium Board
Working Group,
Experts
Collegium Board
April 2014
Organize discussion on
the draft
1.3.4
2,000
2,000
70 pages x 12 EUR/page =
840 EUR x 2 languages =
1,680 EUR
2013
1 workshop
1 workshop
Working Group,
Experts
January-March
2014
Develop draft standards
1.3.3
November 2013
1.3.2
10 days of international
expertise x 800 EUR
20 days of national
expertise x 200 EUR
Description of
expenditures
Development
partner
Provide professional
foreign expertise
Responsible
October 2013
Set up a Working Group
for developing standards
1.3.1
Subtotal 1.3
-
Per Diems: 4 groups x 3 days x 2
trainers = 24 working days x 120
EUR
Food and drinks: 4 groups x 25
participants x 3 days = 300 Per
Diems x 10 EUR
Materials: 4 groups x 25 participants
x 5 EUR
3 consultations x 300 EUR
2013
6 working days x 200 EUR
Description of expenditures
Collegium Board
Implementation
period
Activity
Code
Measure 1.3
Collegium Board
Education
Collegium,
Development
partner
Development
partner
Responsible
13,280
1,680
800
800
10,000
2014
Develop standards for human and material resources necessary at the municipal level for exercising new responsibilities
OctoberDecember 2014
Draft a training
program based on
the Guide
1.2.1
Subtotal 1.2
Implementation
period
Activity
Organize training and consultations, as well as exchange of experience with other municipalities and regional countries
Code
Measure 1.2
6,680
300
6,380
2015
-
2015
-
2016
BUDGET (EURO)
1,500
300
1,200
2014
300
300
2016
BUDGET (EURO)
15,280
1,680
-
800
800
12,000
-
Total
8,480
900
6,380
1,200
Total
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
143
144
Working Group,
Experts
Working Group,
Experts
March-June
2014
AugustSeptember
2014
Draft the Monitoring
platform
Present the Monitoring
platform
1.4.3
1.4.4
2013-2016
Organize presentations
according to the plan
1.5.1
1.5.2
Subtotal 1.5
MEST
Collegium
At the
beginning of
each school
year
Draft plan of
presentations in
cooperation with MEST
MEST
Collegium
Responsible
Implementation
period
Activity
-
-
6,000
Total Objective 1
4 presentations at the
central level within the
year and as needed
2013
Description of
expenditures
Organize presentation for familiarizing MED officials with the new legislation
Measure 1.5
Code
Subtotal 1.4
7 one-day presentaions x
300 EUR
1 workshop
February 2014
1.4.2
10 days of international
expertise x 800 EUR
20 days of national
expertise x 200 EUR
Development
partner
Provide professional
foreign expertise
2013
Description of
expenditures
MEST
Collegium
January 2014
Establish a Working
group consisting of 15
people
1.4.1
Responsible
Implementation
period
Activity
Develop a platform for monitoring schools
Code
Measure 1.4
14,900
2,100
800
12,000
63,980
-
2014
2014
-
6,680
-
2015
300
-
2016
-
2016
BUDGET (EURO)
2015
BUDGET (EURO)
76,960
-
-
-
Total
14,900
2,100
800
12,000
-
Total
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
145
146
NovemberDecember 2014
January-March
2015
Establish a Working
group
Provide professional
foreign expertise
Develop draft Guide
2.1.1
2.1.2
In October
every year
Organize discussion
at the Collegium level
on the success rate in
national tests
2.2.2
December 2014
January 2015
January 2015
February-March
2015
April-May 2015
Establish a Working
Group
Engage Local expertise
Determine the format of
the Information brochure
Draft the Information
brochure
Publish the Information
brochure in hard copy
and electronically
2.3.1
2.3.2
2.3.3
2.3.4
2.3.5
Subtotal 2.3
Implementation
period
Activity
Code
Measure 2.3
MEST
Collegium
MEST
Collegium
Responsible
Collegium Board,
Donor
Collegium Board
Working Group,
Experts
Working Group,
Experts
Donor
Collegium Board
Responsible
147
-
Design: 200 pages x 2.5
EUR= 500 EUR
Printing: 1000 copies x 4
EUR = 4,000 EUR
15 days of national
expertise x 200 EUR
10 days of national
assistance x 100 EUR
2013
-
2013
Description of
expenditures
Description of
expenditures
50 pages x 12 EUR/page = 600 EUR
x 2 languages = 1,200 EUR
Working Group,
Experts
5 days of international expertise x
800 EUR
10 days of national expertise x 200
EUR
1 workshop
-
-
2014
-
2014
2013
Description of expenditures
Working Group,
Experts
Donor
Collegium Board
Responsible
Raise awareness of students for vocational schools
In June every
year
Request from MEST
National tests results
analysis
2.2.1
Subtotal 2.2
Implementation
period
Activity
Code
Measure 2.2
Review student success rate in national tests
June 2015
Translate and
distribute the Guide
2.1.5
Subtotal 2.1
May 2015
Finalize the Guide
2.1.4
2.1.3
November 2014
Activity
Code
Develop guidelines for organizing professional departments at school and municipal level
Measure 2.1
Implementation
period
Improving quality in the pre-university education
Objective 2
8,000
1,200
800
6,000
2015
8,500
4,500
4,000
2015
-
2016
-
2016
-
2016
BUDGET (EURO)
-
2015
BUDGET (EURO)
-
2014
BUDGET (EURO)
8,500
4,500
-
-
4,000
-
Total
-
-
-
Total
8,000
1,200
-
800
6,000
-
Total
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
148
October 2013
As needed,
starting from
October 2013
As needed,
starting from
October 2013
Establish a Consultative
forum between MESTAKM for implementation
of the New Curriculum
Conduct Regular
Forum meetings on the
Curriculum issues
Inform MEDs on
issues related to the
implementation of the
New Curriculum
2.4.1
2.4.2
2.4.3
Subtotal 3.1
Evaluate the Conference
December
2014-2016
Organizing
Committee
OctoberNovember
2014-2016
Organize the Conference
3.1.4
3.1.5
Organizing
Committee
May-September
2014-2016
Carry out necessary
preparations for the
conference
3.1.3
Education
Collegium
150 participants x 20 EUR
Organizing
Committee,
Board
April 20142016
Define the Conference
topic
3.1.2
Description of
expenditures
Education
Collegium
March 20142016
Establish the Conference
Organizing Committee
3.1.1
Responsible
Implementation
period
Activity
Code
Organize annual thematic conferences on the issues of interest to municipalities
-
2013
-
Total Objective 2
Measure 3.1
-
2013
Description of
expenditures
Increased cooperation between municipalities and regional countries in the field of education
MEST
Collegium
MEST
Collegium
MEST
Collegium
Responsible
Objective 3
Subtotal 2.4
Implementation
period
Activity
Build consultative mechanism between MEST-AKM for supporting the implementation of the new Curriculum
Code
Measure 2.4
3,000
3,000
2014
-
-
2014
-
-
2016
3,000
3,000
2015
3,000
3,000
2016
BUDGET (EURO)
16,500
-
2015
BUDGET (EURO)
9,000
-
9,000
-
-
-
Total
16,500
-
-
-
-
Total
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
149
150
2014-2016
2014-2016
Supply information
regularly for the website
Update regularly the
Website
3.2.2
3.2.3
2013-2016
2013-2016
Identify municipal
requirements for
cooperation
Initiate contact between
municipalities regarding
sharing of resources
3.3.2
3.3.3
2013-2016
2013-2016
Initiate development of
joint projects
Seek donors to support
implementation of
projects of common
interest
3.4.2
3.4.3
2013-2016
2013-2016
2013-2016
Assess cooperation opportunities with local
authority organizations
abroad
Establish contacts with
potential partners
Develop joint projects
with foreign partners
3.5.1
3.5.2
3.5.3
Subtotal 3.5
Implementation
period
Activity
Code
Measure 3.5
Description of
expenditures
Education
Collegium,
MED
Total Objective 3
Project development fund
Education
Collegium,
MED
Collegium Board,
MED
Description of
expenditures
Education
Collegium,
MED
Responsible
Education
Collegium,
MED
Collegium Board,
MED
Description of
expenditures
Description of
expenditures
Responsible
Establish cooperative relations with sister associations in other countries
2013-2016
Identify needs for joint
projects
3.4.1
Subtotal 3.4
Implementation
period
Activity
Code
Measure 3.4
Education
Collegium,
MED
Education
Collegium,
MED
Education
Collegium,
MED
Responsible
Initiate and develop common education projects of mutual interest
2013-2016
Identify resources to
be shared by several
municipalities
3.3.1
Subtotal 3.3
Implementation
period
Activity
Code
Measure 3.3
Information Official
Collegium Board
Collegium Board,
Information Official
Responsible
Encorage conclusion of agreements between municipalities for resource sharing
September
2013
Draft the Plan for the
new website
3.2.1
Subtotal 3.2
Implementation
period
Activity
Update regularly the AKM/Education Collegium website with information of interest to municipalities
Code
Measure 3.2
-
-
-
2013
2013
-
2013
-
2013
-
4,500
1,500
1,500
2014
2014
-
2014
-
2014
-
2016
-
2016
-
-
2016
4,500
1,500
1,500
2015
4,500
1,500
1,500
2016
BUDGET (EURO)
2015
BUDGET (EURO)
-
2015
BUDGET (EURO)
-
2015
BUDGET (EURO)
13,500
4,500
4,500
-
-
Total
-
-
-
-
Total
-
-
-
-
Total
-
-
-
-
Total
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
151
152
2013-2016
2013-2016
Organize regular
consultations with
relevant government
departments
Mantain proactive
position during the
planning of SEG
Develop proposals for
primary and secondary
legislation and discuss
with the Government
4.1.2
4.1.3
4.1.4
2013-2016
Identify new needs
based on feedback
4.2.2
NovemberDecember 2013
JanuaryFebruary 2014
March 2014
Activity
Develop a draft
Communication plan
Approve the
Communication plan
Conduct regular
communication through
written and electronic
media
Code
4.3.1
4.3.2
4.3.3
Subtotal 4.3
Implementation
period
Measure 4.3
Draft a communication plan drafted
(website, information brochure, leaflet, etc.)
2013-2016
Conduct internal
reporting on issues
raised
4.2.1
Subtotal 4.2
Implementation
period
Activity
Code
Measure 4.2
Collegium Board
Education
Collegium
Collegium Board
Education
Collegium
Responsible
Collegium Board
Education
Collegium
Collegium Board
Responsible
Collegium Board
Collegium Board
Responsible
-
-
-
Total Objective 4
2013
2013
2013
Description of
expenditures
Description of
expenditures
Provide feedback to AKM members on issues raised in relation to the Government
2013-2016
Identify Issues
of interest for
municipalities
4.1.1
Subtotal 4.1
2013-2016
Activity
Code
Description of
expenditures
Effective advocacy and lobbying in the interest of municipalities in the field of education
Measure 4.1
Implementation
period
Effective advocacy and lobbying in the interest of municipalities in the field of education
Objective 4
-
-
-
-
2014
2014
2014
-
-
2016
-
-
2016
-
-
2015
-
-
2016
BUDGET (EURO)
2015
BUDGET (EURO)
2015
BUDGET (EURO)
-
-
-
-
-
Total
-
-
-
Total
-
-
-
-
-
Total
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
153
EDUCATION COLLEGIUM STRATEGIC PLAN 2013-2016
Annex: Planning Group
Name and Surname
Municipality/Institution
Azem Guri
Kaçanik/Head of CE AKM
Avni Tafolli
Suhareka
Alush Istogu
MEST
Arsim Mehmeti
Drenas
Agim Haxhiu
Istog
Dagmar Fuchs Schmitz
GIZ CDBE
Dukagjin Pupovci
GIZ CDBE (Consultant)
Fadil Shala
Deçan
Fahrije Kryeziu
Kamenica/ AKM EC
Fisnik Dashi
AKM
Halim Halimi
Prishtina
Ilija Mladenoviq
Graçanice/ AKM EC
Jashar Lushtaku
Skenderaj/ AKM EC
Lulzim Sahiti
Shtime
Muhamet Avdyli
Prishtina
Neshat Shaqiri
GIZ CDBE-AKM
Nexhmi Rudari
Podujevo/ AKM EC
Qerim Selimi
Vushtrri AKM EC
Nezir Osmani
Prizren
Refik Azemi
Mitrovica
Sami Vranovci
Ferizaj
Selim Mehmeti
Pedagogic Institute
Silvana Haxhikadrija
Gjakova
Smajl Shala
Peja/ AKM EC
Valmira Haxhaj
BEP
154
Deutsche Gesellschaft für
Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH
Zyre Prishtinë
rr. Anton Çeta No. 1
10000 Prishtinë
Republika e Kosovës
T
F
E
I
+381 38 233 002 206
+381 39 233 002 173
[email protected]
www.giz.de
Download

plani strategjik i kolegjiumit për arsim 2013