KAS-İSKELET SİSTEMİ
RAHATSIZLIKLARI
VE
ÇALIŞMA DURUŞLARININ ANALİZİ
HAZIRLAYANLAR
EMİNE CEYLAN
13.12.2015
Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları ve Çalışma
Duruşlarının Analizi
GÖZDE CAN
SUNU PLANI
1. GİRİŞ
2. KAYNAK ARAŞTIRMASI
2.1. Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları
2.2. Çalışma Duruşları
3. ÇALIŞMA DURUŞLARININ ANALİZİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER
3.1. REBA Yöntemi
3.2. Winowas Yöntemi
3.3. RULA Yöntemi
3.4. Enerji Tüketimi
4. UYGULAMA
5. SONUÇLARIN DEĞERLENDİRMESİ
13.12.2015
Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları ve Çalışma
Duruşlarının Analizi
2
1. GİRİŞ
Teknolojinin hızla ilerlemesi ve bilişim çağının başlaması
hayatın bir çok alanında işleri kolaylaştırdığı gibi üretim
anlayışını da değiştirmiştir. Makinelerin üretimdeki yeri
giderek artmaktadır. Bu durum işleri hızlandırmakta ve
kolaylaştırmaktadır.
Diğer yandan hala bir çok işletmede emek yoğun üretim
sürmekte
ve
çalışanlar
yoğun
fiziksel
yüklerle
karşılaşmaktadırlar. Hem operatörler hem de emek yoğun
çalışan ağır yük işçileri kas-iskelet sistemi hastalıkları
olarak adlandırılan sırt, boyun ağrıları, bilek, kol, bacak ve
göz yorulmaları görülmektedir.
13.12.2015
Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları ve Çalışma
Duruşlarının Analizi
3
1. GİRİŞ
Emek yoğun üretim sistemlerinde ergonominin en çok
çalıştığı konu çalışma duruşlarıdır. Çalışma duruşlarının
analizinde bir çok metot kullanılmaktadır. Bu metotlardan
bazıları OWAS (Ovako Working Posture Analysing System),
RULA (Rapid Upper Limb Assessment System), ve REBA
ve Enerji Tüketimi’dir.
Bu çalışmada Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları anlatılmış
ve duruş analizi metotları incelenmiştir. Ayrıca bir işletmede
uygulama yapılmış, sonuçlar WinOWAS programı ile analiz
edilip, değerlendirilmiştir.
13.12.2015
Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları ve Çalışma
Duruşlarının Analizi
4
2. KAYNAK ARAŞTIRMASI
ARAŞTIRMACILAR
ARAŞTIRMA KONUSU
METOD
Welly (1970)
Duruş Bozuklukları
İstatistiksel yöntemler ve fotoğraf
Owako (1974)
OWAS Çalışma Duruşları
WinOWAS
O’Brien ve Paradise (1976)
Vücudun esneme miktarının ölçülmesi
Vücuda bağlanan tellerin esnekliğinin ölçülmesi
Bern ve Milner (1979)
Çalışma Duruşları
Gözlem
Zorlanmalar
Kas gruplarındaki
ölçülmesi
Winkel (1980)
elektriksel
aktivitelerin
Buchholz ve ark (1996)
Statik Kassal
incelenmesi
Bao ve ark (1996)
Mesleki sağlık yakınmaları
Montaj hattı dengeleme ve duyarlılık analizi
Pohjenen ve ark. (1998)
Ergonominin seviyesi
OWAS metodu
Wright ve Haslam (1998)
Yüklenmenin
postürel
açıdan PATH Metodu
İçecek dağıtımı yapan bir dağıtım noktasında OWAS metodu ve NIOSH denklemi
işçilerin kasa taşıma duruşlarını analiz etmiştir.
Kasa ile taşıma yöntemi ve palet ile taşıma
yöntemleri karşılaştırılmıştır.
Gill ve Rufdle (1998)
Bilgisayar destekli ergonominin uygulanabilirliği
Louhevaara (1999)
Genç ve yaşlı mavi yakalı çalışanların fiziksel iş OWAS, HR ve RPE metotları
yüklerinin eşit olup olmadığını sorgulamıştır.
13.12.2015
Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları ve Çalışma
Duruşlarının Analizi
İnsan hareketlerinin ve prosesin simülasyonu
5
2. KAYNAK ARAŞTIRMASI
ARAŞTIRMACILAR
ARAŞTIRMA KONUSU
METOD
Hignet ve McAtomney (2000)
REBA (Rapid Entire Body Assesment) duruş
analiz yöntemini teknik açıdan incelenmesi
Massaccesi ve ark. (2003)
Şoförün standart koltuklardaki oturuş ve
duruşlarının üst ekstremiteler için analizi
RULA
White ve Kirby (2003)
Sağlık çalışanlarının tekerlekli sandalyeleri
katlama ve açmalarındaki hareketlerinin
incelenmesi
Anket ve video kaydı ve OWAS metodu
Seçkiner ve Kurt (2004)
Ofiste karşılaşılan ergonomik problemler
Bilgisayar programıyla
özelliklerin analizi
Perkiö ve Hentilä (2005)
Seyrek yerleşkeli ahırlarda çalışan çiftçilerin iş
yüklerini hesaplama
Kalp atış hızları (HR) ve OWAS metotları
Hoy ve ark. (2005)
Operatörlerinin sırt ağrılarında tüm vücut
titreşimi ve duruş faktörlerinin etkisi
OWAS ve RULA
Santos ve ark. (2007)
Ağır ve hafif olarak sınıflandırılan ahşap
iskelelerle çalışan işçilerin iş yükleri
OWAS, kalp atışları, vücut ısıları ve iş
yükleri
ölçülmüştür,
anketler
kullanılmıştır.
13.12.2015
Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları ve Çalışma
Duruşlarının Analizi
antropometrik
6
2.1. Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları
Boyun
Bel
Dirsek
Diz
El Bileği
Ayak Bileği
13.12.2015
Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları ve Çalışma
Duruşlarının Analizi
7
2.1. Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları
KİSR, kaslarda, sinirlerde, tendonlarda, kıkırdaklarda,
bağlarda, birleşme noktalarında ve disklerde (omurga)
meydana gelen rahatsızlıklardır. Kas-İskelet sistemi
sendromları eğilme, doğrulma, tutma, kavrama, bükme
ve uzanma gibi sıradan vücut hareketlerinden meydana
gelmektedir.
13.12.2015
Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları ve Çalışma
Duruşlarının Analizi
8
2.1. Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları
Bu hareketler günlük yaşamda zararlı hareketler değildir.
Bu hareketleri zararlı yapan, iş yaşamındaki sürekli
tekrarlar, güç gerektiren davranışlar ve hızlı hareketlerdir.
Kas-iskelet
sistemi
sendromları
anında
gelişen
bir
rahatsızlık değil; derece derece, yavaş yavaş gelişen
travmalardır.
13.12.2015
Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları ve Çalışma
Duruşlarının Analizi
9
2.1. Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları
İskelet ve kas sistemi sendromlarına (Akay ve ark,2003):
 Sabit duruşlar,
 Sürekli ve tekrarlı hareketler,
 İşin süresi ve sıklığı,

Vücudun belli bölgelerindeki uygun olmayan duruşlardan
dolayı meydana gelen zorlanmalar,
 Uygun harekete izin vermeyen işler ve
 Titreşim neden olmaktadır.
13.12.2015
Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları ve Çalışma
Duruşlarının Analizi
10
2.1. Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları
Kas iskelet sistemi rahatsızlıkları:

Omuz-Boyun,

Üst Ekstremite ve Bel

Alt Ekstremite hastalıkları
olarak üç gruba ayrılır.
13.12.2015
Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları ve Çalışma
Duruşlarının Analizi
11
2.1. Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları

Omuz-Boyun Hastalıkları:
1. Rotator Cuff

Üst Ekstremite Hastalıkları:
1. Karpal Tünel Sendromu,
2. Tenisçi Dirseği,
3. Tetik Parmak,
4. El-Kol Titreşimi Sendromu (Beyaz Parmak),

13.12.2015
Bel Ve Alt Ekstremite Hastalıkları
Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları ve Çalışma
Duruşlarının Analizi
12
2.1.1. Omuz-Boyun Hastalıkları
Rotator Cuff:
Rotator manşeti kavramı kürek kemiğinden
gelen ve üst kol başının etrafını kaplayan
bir çok kas ve kirişten oluşur. Bu kaplama
sayesinde rotator cuff, üst kol başının
küçük eklem yuvasından çıkmasını
engeller. Rotator manşeti yaralanmalarına
genellikle kirişler ve kiriş bağlantıları
neden olur. Bunun dışında bir diğer sebep
ise omuz çatısında oluşan tortulardır.
Genç hastalarda meydana gelen rotator
cuff yaralanmaları özellikle spor ve iş
kazaları sonrası oluşur.
13.12.2015
Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları ve Çalışma
Duruşlarının Analizi
13
2.1.2. Üst Ekstremite Hastalıkları
Karpal Tünel Sendromu:
Karpal tünel sendromu bilekteki kanaldan
geçen sinirlerin sıkışmasına bağlı olarak
meydana gelen bir rahatsızlıktır. Oluşan sinir
harabiyeti başparmak, işaret parmağı, yüzük
parmağında
yanma
ve
iğnelenme
duygularına
yol
açar.
Daha
sonra
parmakların hassas hareketleri bozulur ve
ellerde zayıflık ortaya çıkar. Bu rahatsızlık
bir ya da iki bilekte birden ortaya çıkabilir.
Genellikle tekrarlayıcı bilek hareketleri
yapan, el bileği ile ağır yük taşıyan, yoğun
kavrama hareketi yapan veya kötü el
pozisyonu ile çalışan kişilerde ve titreşim
yapıcı gereçleri kullananlarda görülmektedir.
13.12.2015
Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları ve Çalışma
Duruşlarının Analizi
14
2.1.2. Üst Ekstremite Hastalıkları
Tenisçi Dirseği:
Dirsek dış yüzeyinde ağrı ile
kendini belli eder. Daha çok el
bileğinin
zorlamalı
dorsiklefsiyonu sonrasında ve
ayrıca kol ekstansiyonda ve
avuç içi aşağı bakacak şekilde
ağır yük taşıma sonrasında
görülür. Bu da vidalama işinde,
küçük
parçaların
montaj
işlerinde, çekiçle çalışanlarda ve
tenis, bowling oynayanlarda
daha
sık
görülmektedir.
Rahatsızlığa yakalanmamak için
öncelikle
neden
olan
aktivitelerden
kaçınılması
gerekir.
Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları ve Çalışma
13.12.2015
Duruşlarının Analizi
15
Download

3._SINIF_Ergonomi_(12)_19885