VU „Morovi “
Izmene i dopune
Posebne osnove gazdovanja šumama
za gazdinsku jedinicu
„Mostonga - Bukinski rit“
za period od 2005. do 2014.godine
FORNET d.o.o, 2012.godine
0. UVOD
VU „Morovi “ je Pokrajinskom sekretarijatu za poljoprivredu, vodoprivredu i šumarstvo podnela zahtev broj 595-23 za davanje saglasnosti
na Godišnji plan gazdovanja šumama za GJ „Mostonga – Bukinski rit“ za 2012. godinu. Odgovor Pokrajinskog sekretarijata za poljoprivredu,
vodoprivredu i šumarstvo je dostavljen pod brojem 322-sl/11 od 14.9.2011. godine. U navedenom odgovoru se, izme u ostalog, kaže slede e:
„...Od strane nadležnog šumarskog i lovnog inspektora rešenjem je stavljena zabrana na koriš enje šuma (glavni i prethodni
prinos). Osnovni razlog zabrane koriš enja nalazi se u prepuštanju, ve im delom, spontanog i nekontrolisanog procesa obnove
sastojina na oko 300 hektara. Kasnije se skida zabrana koriš enja šuma prethodnog prinosa (prorednih se a), dok zabrana
koriš enja glavnog prinosa izvo enja se a obnavljanja i dalje ostaje. Tako e je, u proteklom periodu, uvidom u stanje sastojina, a
na osnovu obra anja korisnika šuma, šumarski i lovni inspektor naložio saniranje stanja, kao posledice delovanja elementarnih
nepogoda (vetrolomi, snegolomi i dr.).
VU „Kara or evo“, kao nosilac prava koriš enja šuma GJ „Mostonga – Bukinski rit“ nije izvršila uplatu naknade za
koriš enje šuma (naknade za pose eno drvo) u skladu sa , u to vreme, važe im odredbama lana 54 a,b,v,g,d Zakona o šumama
(Sl.gl. RS br. 46/91...101/05). Vojna ustanova „Morovi “ iz Morovi a je na zahtev obaveštena o dugovanju naknade za koriš enje
šuma (za pose eno drvo) po svim osnovama i stavkama (period dugovanja, visinu dugovanja i dr.).
Izrada Godišnjeg plana gazdovanja šumama za GJ „Mostonga – Bukinski rit“ proisti e iz odredbi lanova 20. i 30. Zakona
o šumama (Sl.gl. RS br. 30/10). Bliži propis o sadržini Godišnjeg plana gazdovanja šumama donosi ministar ( lan 30. stav 8.) u
roku od dve godine (do 15.05.2012. godine) od stupanja na snagu Zakona o šumama, prema odredbama lana 119. stav 1. koji da
osada nije donet.
Na osnovu navedenih injenica i konstatacija može se zaklju iti da nema uslova da se da saglasnost na Godišnji plan
gazdovanja šumama za GJ „Mostonga – Bukinski rit“. Prema dosadašnjim ostvarenim kontaktima i dogovorima ukazujemo da je
neophodno uraditi slede e:
Doneti Izmene i dopune Posebne osnove gazdovanja šumama za GJ „Mostonga – Bukinski rit“ u skladu sa lanom 25.
stav 4. Zakona o šumama (Sl.gl. RS br. 30/10).
Izmenama i dopunama Posebne osnove izna i rešenja u planiranju gazdovanja u odnosu na sadašnje stanje sastojina,
pre svega u postupku obnove, koriš enja, nege i zaštite sastojina, kao i drugih zahteva, vezano za Specijalni rezervat prirode
„Kara or evo“.
Izvršiti zakonsku obavezu pla anja naknade za koriš enje šuma (naknade za pose eno drvo)prema pokazateljima iz
ranije dostavljenog dopisa.
Kada se ispune navedene obaveze ste i e se uslovi da se planiranje gazdovanja izvodi u redovnom postupku, sa ukidanjem
zabrane koriš enja glavnog prinosa (izvo enja se a obnove)...“
Osim razloga navedenih u prethodnom tekstu, postoje i slede i razlozi za izradu Izmena i dopuna POGŠ:
− ustanovljeno veliko neslaganje u iskazanom stanju šuma i nemogu nost realizacije planskih zadataka postoje e POGŠ;
− neuskla enost stanja iskazanog po POGŠ sa odredbom o zaštiti SRP „Kara or evo“;
− nemogu nost realizacije planova usled njihove neuskla enosti sa uredbom o zaštiti SRP „Kara or evo“;
− neažurnost u pogledu izvršenja planskih zadataka i njihove evidencije.
Zbog velikog obima potrebnih izmena i dopuna postoje e POGŠ, kao i zbog potrebe ustanovljenja realnog stanja šuma i njegovog
uskla ivanja sa uredbom o zaštiti SRP „Kara or evo“, ove Izmene i dopune POGŠ su ura ene u celosti kao nova osnova, sa novim premerom.
Zbog navedenih razloga ove Izmene i dopune (tekstualni i tabelarni deo i pripadju e tematske karte) u potpunosti zamenjuje
postoje u POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“ za period 2005-2014. godine.
S obzirom da je pre donošenja ovih Izmena i dopuna stupio na snagu novi Zakon o šumama, njegove odredbe se primenjuju u svim
segmentima gde je to mogu e, osim u nazivu planskog dokumenta za koji su donete Izmene i dopune (Posebna osnova gazdovanja
šumama). Osim naslova ovog planskog dokumenta i njegovog navo enja u tekstu, koristi sa naziv Osnova gazdovanja šumama u skladu sa
važe im Zakonom o šumama.
Osnova gazdovanja šumama je planski dokument za desetogodišnje gazadovanje šumama, koji prikazuje stanje šuma, dosadašnje
gazdovanje, odre ene ciljeve gazdovanja, obim planiranih radova, kao i mere za postizanje ciljeva gazdovanja.
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Gazdinska jedinica „Mostonga - Bukinski rit’’, kojom gazduje VU „Morovi “ – Radna jedinica Kara or evo, prema Zakonu o šumama (Sl.
gl. RS 30/10,93/12) pripada Južnoba kom šumskom podru ju.
Obaveza izrade osnove gazdovanja šumama proisti e iz odredbi lana 22. Zakona o šumama, a na in donošenja izmena i dopuna osnove
proisti e iz lana 25. Zakona o šumama.
Ova Osnova gazdovanja šumama (u daljem tekstu OGŠ) je tre a po redu za ovu gazdinsku jedinicu.
Tokom prethodnog ure ajnog razdoblja u ovoj gazdinskoj jedinici gazdovalo se na bazi druge po redu osnove za period 1995-2004. godine.
Pri izradi ove osnove uvažavani su slede i zakoni i podzakonski akti Republike Srbije:
−
−
−
−
−
−
−
−
−
−
−
−
−
−
−
−
−
−
−
Zakon o šumama (Sl.gl. RS br. 30/10, 93/12),
Zakon o zaštiti životne sredine (Sl.gl. RS br. 135/04, 36/09),
Zakon o zaštiti prirode(Sl.gl. RS br. 36/09, 88/10),
Zakon o potvr ivanju Konvencije o o uvanju evropske divlje flore i faune i prirodnih staništa (Sl.gl. RS - Me unarodni ugovori,
br. 102/07),
Zakon o proceni uticaja na životnu sredinu (Sl.gl. RS br. 135/04, 36/09),
Zakon o strateškoj proceni uticaja na životnu sredinu (Sl.gl. RS br. 135/04, 88/10),
Zakon o semenu i sadnom materijalu (Sl.gl. RS br. 54/93, 35/94),
Zakon o reproduktivnom materijalu šumskog drve a (Sl.gl. RS br. 135/04, 41/09),
Zakon o divlja i i lovstvu (Sl.gl. RS br. 18/10),
Zakon o vodama (Sl.gl. RS br. 30/10),
Zakon o planiranju i izgradnji (Sl.gl. RS br. 72/09, 81/09 i 24/2011),
Zakon o zaštiti od požara (Sl.gl. RS br. 111/09),
Prostorni plan Republike Srbije (Sl.gl. RS br. 88/10),
Pravilnik o proglašenju i zaštiti strogo zašti enih divljih vrsta biljaka, životinja i gljiva (Sl.gl. RS br. 5/10),
Pravilnik o kriterijumima za izdvajanje tipova staništa, o tipovima staništa, osetljivim, ugroženim, retkim i za zaštitu prioritetnim
tipovima staništa i omerama zaštite za njihovo o uvanje («Sl.gl. RS» br. 35/10),
Pravilnik o sadržini osnova i programa gazdovanja, godišnjeg izvo a kog plana i privremenog plana gazdovanja privatnim
šumama (Sl. gl. RS br.122/03),
Pravilnik o na inu obeležavanja stabala za se u u šumama, na inu evidentiranja tih stabala u dozna nim knjigama, obliku i
sadržini dozna nih žigova i obrascu dozna ne knjige (Sl.gl. RS br.122 /03),
Pravilnik o na inu i vremenu vršenja doznake, dodeljivanju, obliku i sadržini dozna nog žiga i žiga za šumsku krivicu, obrascu
dozna ne knjige, odnosno knjige šumske krivice, kao i o uslovima i na inu se e u šumama (Sl.gl. RS br.65/11,47/12),
Pravilnik o šumskom redu (Sl.gl. RS br.38/11).
Za potrebe izrade ove osnove pribavljeni su i uslovi zaštite prirode (Rešenje Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode br. 03-230/2 od
15.07.2011. godine). U uslovima su navedeni propisi kojima je regulisana zaštita prirode na podru ju gazdinske jedinice, zašti ene vrste i mere za
njihovo o uvanje. Original Rešenja stavljen je u priloge Osnove, kao njen sastavni deo. Gazdinska jedinica se nalazi unutar zašti enog podru ja
SRP "Kara or evo", što je imalo veliki uticaj kod definisanja namenskih celina i planova gazdovanja. Namenske celine formirane su prema
pripadnosti odre enom režimu zaštite.
Tako e, ova osnova je ura ena skladu sa rešenjem o vodnim uslovima broj 104-325-797/2012-01 od 3.12.2012. godine izdatim od strane
Pokrajinskog sekretarijata za poljoprivredu, vodoprivredu i šumarstvo, a na izra enu osnovu je data i vodna saglasnost Pokrajinskog sekretarijata
za poljoprivredu,vodoprivredu i šumarstvo , pod brojem ___________________ od __.__.2013 godine
Važnost ove osnove je od 1.1.2005. do 31.12.2014. godine, stanje šuma koje se prikazuje ovim izmenama i dopunama odnosi se na 2012.
godinu, a planovi gazdovanja na period 2013-2014. godine.
FORNET d.o.o
Strana 2
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
1. OPŠTI OPIS GEOGRAFSKIH, POSEDOVNIH I PRIVREDNIH PRILIKA
1.1. Topografske prilike
1.1.1. Geografski položaj gazdinske jedinice
Gazdinska jedinica “Mostonga - Bukinski rit” nalazi se u jugozapadnom delu Ba ke, na teritorijama opština Ba (KO Ba ) i Ba ka Palanka
(KO Mladenovo). Po svom geografskom položaju prostire se izme u 45°14'19’’ i 45°22'27’’ severne geografske širine i 19°11'20’’ i 19°18'06’’
isto ne geografske dužine od Grini a. Na topografskim kartama R=1:50.000 gazdinska jedinica se nalazi na sekcijama Ba ka Palanka 1-4.
Nadmorska visina terena se kre e od 76 do 88 metara.
Gazdinska jedinica se sastoji od dva odvojena kompleksa: Mostonga i Bukinski rit, koji su ranije bili dve odvojene gazdinske jedinice.
Kompleks Mostonga obuhvata lokalitete Vranjak i Guvnište, koji su fiz ki razdvojeni barom Mostonga. Kompleks Bukinski rit se prostire u
zašti enom i nezašti enom delu na levoj obali Dunava sa više prostornih celina (Bukinski rit, Donji rit, ostrvo Šugavica i ostale manje površine).
Bukinski rit se nalazi neposredno uz obalu Dunava i starog toka Dunava, preko Trintala uz nasip sve do po etka naselja Mladenovo. Donji rit se
nalazi u zašti enom delu Dunava uz odbrambeni nasip gde se spajaju stari i novi tok reke Dunava. Ostrvo Šugavica se nalazi u starom Dunavu pri
uš u u novi (sadašnji) tok Dunava.
1.1.2. Granice
Imaju i u vidu da se radi o gazdinskoj jedinici koja se nalazi na ravni arskom terenu njene granice su jasno i vidno obeležene u skladu sa
normativima koji važe za obeležavanje spoljašnjih i unutrašnjih granica ravni arskih šuma.
Podru je Mostonge je oivi eno grani nim jarkom po spoljašnjoj granici gazdinske jedinice. Oko šuma Mostonge se nalaze privatni i
državni posedi drugih korisnika, a u jednom manjem delu i poljoprivredni posed Vojne ustanove Morovi ”, Radna jedinica “Kara or evo”.
Bukinski rit sa severne strane naleže na rukavac Lovrenac pored nasipa, a sa južne strane na stari i novi tok Dunava. Zapadnu granicu
Bukinskog rita ini odbrambeni nasip, a isto nu kanal. Donji rit sa severne i isto ne strane grani i sa privatnim i državnim posedom, sa zapadne
strane granica je stari tok Dunava, a sa južne strane novi tok Dunava.
Granice ove gazdinske jedinice su obeležene. Na svim grani nim prelomima su ukopani drveni stubovi sa odgovaraju im oznakama.
Unutarnjom podelom formirano je 51 odeljenje.
1.1.3. Površina
Po podacima kojima raspolaže VU „Morovi “ (spisak parcela u prethodnoj osnovi) i po uvidu u javni internetski pristup podacima
Republi kog geodetskog zavoda, površina svih katastarskih parcela koje pripadaju ovoj gazdinskoj jedinici je 2.760,1488 ha.
Površina gazdinske jedinice zaokružena na 0.01 ha je 2.760,15 ha, što je jednako površini po katastru.
U odnosu na dosadašnje stanje iskazano po Posebnoj osnovi gazdovanja šumama došlo je do promena u ukupnoj površini, kao i promena u
površinama pojedinih odeljenja. Detaljnije objašnjenje nastale razlike dato je u posebnom poglavlju 1.2.3. Upore enje površine sa dosadašnjim
stanjem po POGŠ.
FORNET d.o.o
Strana 3
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Celokupna struktura površina po na inu koriš enja zemljišta je prikazana u tabeli 1.1.
Tab. 1.1. Struktura površina
Šume i šumsko zemljište
Šumske Šumsko
Svega
Šume
kulture zemljšte
Vrsta zeljišta
Ukupna
površina
ha
2760.15
2287.42
100.0%
82.9%
100.0%
Površina
%
100.0%
1480.74
319.25
487.43
64.7%
53.6%
14.0%
11.6%
21.3%
17.7%
Ostalo zemljište
Svega
472.73
17.1%
100.0%
Neplodno
Ostale
svrhe
294.17
178.56
62.2%
10.7%
37.8%
6.5%
Tu e
zemljište
Zauze e
Ukupna površina i odnos obrasle i neobrasle površine po opštinama prikazan je u tabeli 1.2.
Tab. 1.2. Odnos obrasle i neobrasle površine po opštinama
Opština
Ba
Ba ka Palanka
Svega
Obraslo
ha
1221.75
578.24
1799.99
%
73.9%
52.2%
65.2%
Neobraslo
ha
430.42
529.74
960.16
%
26.1%
47.8%
34.8%
Neobraslo
ha
1652.17
1107.98
2760.15
1.2. Imovinsko-pravno stanje
1.2.1. Biografski podaci
Gazdinska jedinica “Mostonga - Bukinski rit” obuhvata šume Vranjak i Guvnište, bivše šume katoli ke biskupije u Ba u, koje su do 1922.
godine bile u posedu katoli ke nadbiskupije u Kalo i (Madjarska). Biskupija Ba i biskupija Kalo a bile su pre najezde Turaka, posebne crkvene
institucije, koje su imale svoje zasebne posede i kapitale. Odlaskom Turaka ove dve dijaceze su bile sjedinjene pod nazivom Kalo ka i Ba ka
nadbiskupija. Tokom vremena ceo Ba ki posed je preveden u posed Kalo kog nadbiskupa.
Nakon uspostavljanja novih državnih granica izme u Jugoslavije i Ma arske rešenjem apostolske Nuncijature od 18.04.1923. godine na
jugoslovenskom delu je za apostolskog administratora postvaljen Suboti ki biskup Lajoš Budanovi , a jugoslovenski deo koristi se za katoli ke
institucije koje su na podru ju Apostolove administracije. Nadbiskup Kalo ki je pokušao da zadrži pravo na posed, ali je odeljenje Beogradskog
kasacionog suda u Novom Sadu svojom presudom, broj IV-669-1933. godine, presudilo da je legalni uživalac tadašnjeg šumskog poseda biskup
Lajoš Budanovi . Posle toga se katoli ki nadbiskup obratio crkvenom sudu u Rimu,koji je tako e doneo odluku da uživanje poseda pripada
tadašnjem Suboti kom biskupu (Saera Congregotio Consistoralis 17.11.1939. Car passi nro 609-0933). Tribunal-arbitar Mihte HungaroJugoslavije u Hagu, svojom presudom broj 569 iz 1935. godine je izrekao, da otkupninu za oduzeta zemljišta dobija od fonda onaj crkveni
dostojanstvenik koga Rim ozna i, a Rim je svojim predjašnjim rešenjem dosudio uživanje poseda Ba kom administratoru. Imaju i u vidu da su
ove nadbiskupije novim granicama dveju država bile razdvojene, to je u inio i Rim sa pravom uživanja Ba kog veleposeda. Ba ka biskupija je
trebala da se osnuje konkordatom (ugovor izme u dve države i dve crkve), ali ovaj nije ozakonjen. Rešenjem okružnog suda u Somboru broj PI1069 – 1939. godine, ustanovljen je pravni subjekat sa nazivom “Ba ka biskupija” sa sedištem u Subotici, koja je prema svemu napred izloženom,
ozna ena kod tadašnjeg privrednog plana kao posednik ovih šuma. Posle drugog svetskog rata ove površine su nacionalizovane i postale su
društveno vlasništvo.
Na delu površina ove gazdinske jedinice ukazom Kralja Aleksandra Kara or evi a 1924. godine, osnovano je Državno lovno-šumsko
dobro, iji je rad obnovljen posle Drugog svetskog rata u sastavu Vlade FNRJ. Još 1948. godine ovde je organizovan diplomatski lov. Ubrzo
potom su uo eni potencijali ovog prostora za koriš enje u reprezentativne svrhe. Zato je 1957. godine otpo elo ure enje kompleksa koji je danas
poznat pod imenom – Reprezentativni objekat „Kara or evo“, a od 1973. godine „Lovno-šumsko poljoprivredno dobro“ dato je na koriš enje
Jugoslovenskoj Narodnoj Armiji (JNA) i dobilo je naziv „Vojna Ustanova Kara or evo“.
Gazdinska jedinica „Mostonga - Bukinski rit” je danas sastavni deo Vojne ustanove „Morovi ” - Radna jedinica “Kara or evo”. Ova
ustanova sa svim svojim potencijalima menjala je svoju unutrašnju strukturu i organizovanost, zavisno od ekonomskih odre enja ure enosti
državnih institucija.
FORNET d.o.o
Strana 4
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
1.2.2. Posedovno stanje
Imovinsko pravni status parcela obuhva enih ovom gazdinskom jedinicom rešen je u zadovoljavaju oj meri. Sve parcele navedene u
Tabelarnom prilogu - spisak katastarskih parcela su upisane kao vlasništvo Republike Srbije, sa pravom koriš enja na korisnika Ministarstvo
odbrane VU “Morovi ” u Republi kom geodetskom zavodu, odnosno u Službama za katastar nepokretnosti pripadaju ih opština.
1.2.3. Upore enje površine sa dosadašnjim stanjem po POGŠ
Zbog razlike površine izme u ove i prethodne osnove, u tabeli 1.3. se daje pore enje površina po odeljenjima se prethodnom osnovom.
Razlike su nastale usled ispravljanja uo enih grešaka u definisanju površina prilikom izrade prethodnih osnova.
Tab. 1.3. Površine odeljenja i upore enje sa dosadašnjim stanjem po POGŠ
Stanje 2012.
Odeljenje
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
FORNET d.o.o
P
(ha)
154.75
77.46
46.97
41.43
37.26
35.03
53.33
33.70
77.20
114.58
27.14
45.46
35.26
62.16
60.66
48.11
42.44
44.95
16.42
121.49
41.93
32.17
42.88
54.98
58.87
65.27
58.09
Stanje
2005.
P
(ha)
156.94
80.25
45.90
41.16
37.49
35.12
53.14
34.44
75.72
113.16
28.48
45.14
37.32
60.95
59.45
48.49
41.23
46.29
16.20
125.52
42.69
31.69
42.85
54.75
57.19
64.73
57.88
Razlika
površine
(ha)
-2.19
-2.79
1.07
0.27
-0.23
-0.09
0.19
-0.74
1.48
1.42
-1.34
0.32
-2.06
1.21
1.21
-0.38
1.21
-1.34
0.22
-4.03
-0.76
0.48
0.03
0.23
1.68
0.54
0.21
Stanje 2012.
Odeljenje
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
Svega:
P
(ha)
50.71
71.47
36.59
40.32
38.68
38.02
47.95
58.30
65.86
41.89
40.89
60.35
56.95
43.67
47.26
44.57
73.18
45.68
33.40
81.50
66.65
41.02
35.19
70.06
2760.15
Stanje
2005.
P
(ha)
52.10
71.37
36.69
50.11
38.37
38.13
47.80
58.48
64.72
42.57
41.80
59.05
56.81
44.59
44.43
43.50
77.49
45.62
33.39
81.58
68.14
40.99
35.19
58.80
2765.89
Razlika
površine
(ha)
-1.39
0.10
-0.10
-9.79
0.31
-0.11
0.15
-0.18
1.14
-0.68
-0.91
1.30
0.14
-0.92
2.83
1.07
-4.31
0.06
0.01
-0.08
-1.49
0.03
11.26
-5.74
Strana 5
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Gazdinska jedinica je prilikom ovog ure ivanja podeljena na 51 odeljenje ije se površine kre u od 16,42 ha (odeljenje 19) do 154,75 ha
(odeljenje 1), a prose na površina odeljenja je 54,12 ha.
Površine odeljenja zna ajno odstupaju od uobi ajenog pravila, ali je ova podela zadržana zbog dugogodišnjeg na ina ure enosti ovih šuma.
1.3. Opšte privredne prilike
Šume ove gazdinske jedinice prostiru se na podru ju opština Ba i Ba ka Palanka, koje obuhvataju brojna naselja na ve oj ili manjoj
udaljenosti od šuma. Šumovitost podru ja je zna ajno ve a od prose ne šumovitosti Vojvodine, što ovim šumama daje izuzetan zna aj u pogledu
vrednovanja njihovih opštekorisnih (ekoloških) funkcija i zaštite životne sredine. Stanovništvo ovog kraja živi uglavnom od poljoprivrede i
industrije, ali i od ostalih delatnosti.
1.4. Ekonomske i kulturne prilike
Na podru ju ovih opština ima više osnovnih i nekoliko srednjih škola. Stanovništvo je uglavnom srednjeg stepena obrazovanja i srednjeg
imovinskog stanja, u maloj meri upu eno na šumu i delatnosti vezane za nju. Zahvaljuju i prirodnim uslovima i dešavanjima u prošlosti,
ekonomske i kulturne prilike podru ja se mogu povoljno oceniti. Osnovno obeležje ovom kraju daje visok stepen razvijenosti poljoprivredne
proizvodnje. Gazduje se intenzivno uz primenu savremenih agrotehni kih mera. Ovi podaci ukazuju da se radi o razvijenom podru ju u kome
šumarstvo kao privredna grana u estvuje sa malim procentom. Upravo zbog toga šume ovde imaju ve i zna aj u pogledu zaštite i unapre enja
životne sredine. Potrebe stanovništva za drvetom svode se najviše na ogrevno drvo, a proizvodni kapaciteti podru ja imaju potrebe za mekom
oblovinom.
Radi kompletnijeg uvida u opšte pokazatelje podru ja, u tabeli 1.4. se daju podaci o broju stanovnika i strukturi površina po opštinama, a u
tabeli 1.5. o zaposlenosti i dohotku.
Tab. 1.4 Struktura površina i stanovništvo po opštinama
Površina (ha)
Opštine
Ukupno
Broj stanovnika
Poljopr.
zemljište
Šume i
šum.zem.
Ostalo
zemljište
% šuma i
šum.zem.
Broj
naselja
Ukupno
Po km
2
Ba
36.479
25.842
5.072
5.565
13,9%
6
14405
39
Ba ka Palanka
57.865
46.697
4.027
7.141
7,0%
14
55528
96
Ukupno
94.344
72.539
9.099
12.706
9,6%
20
69933
74
2.156.635 1.750.442
144.841
261.352
6,7%
467
1931809
90
2.430.000
1.292.793
27,5%
6167
7186862
81
Vojvodina
Srbija ukupno
8.836.100
5.113.307
Navedeni podaci su prema aktuelnim podacima Republi kog zavoda za statistiku Republike Srbije.
FORNET d.o.o
Strana 6
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Tab. 1.5. Osnovni podaci o zaposlenosti i prihodima
Opštine
Ba
Radno sposobnih
stanovnika
Zaposlenih
(% prema radno
sposobnima)
broj
broj
%
Prose na
neto plata
%
din
9.902
68,7%
4.404
44,5%
27.070
Ba ka Palanka
38.163
68,7%
16.663
43,7%
34.084
Ukupno
48.065
68,7%
21.067
43,8%
32.618
1.337.801
69,3%
602.321
45,0%
33.392
4.911.268
68,3%
2.304.628
46,9%
34.142
Vojvodina
Srbija ukupno
Navedeni podaci su prema rezultatima poslednjeg popisa stanovništva (Statisti ki zavod Srbije).
1.5. Organizacija i materijalna opremljenost organizacije koje gazduje šumama gazdinske jedinice
Površinama obuhva enim ovom gazdinskom jedinicom gazduje VU „Morovi “ iz Morovi a, koje ima svoju organizacionu jedinicu za
poslove u šumarstvu i lovstvu sa sedištem u Mladenovu. Šumarstvo nije osnovna ve sporedna delatnost ove organizacije.
Na poslovima šumarstva i lovstva u ovoj organizacionoj jedinici je zaposleno 10 radnika, a njihova kadrovska struktura je slede a:
• Visoka stru na sprema
- upravnik lovišta (diplomirani veterinar) ......................... 1
- referent za šumarstvo i lovstvo (inženjer šumarstva) ...... 1
• Srednja stru na sprema
- šumarski tehni ar............................................................. 2
- lovo uvar......................................................................... 3
- obra unski službenik – magacioner.................................. 1
• Poluvalifikovani radnici
- traktorista......................................................................... 1
- voza terenskih kola......................................................... 1
UKUPNO................................................................................ 10
U zavisnosti od potreba i obima posla angažuju se sezonski radnici.
uvarsku službu vrše uvari šuma-šumarski tehni ari, koji istovremeno obavljaju i poslove poslovo a.
Radove na uzgoju i zaštiti šuma delimi no obavljaju stalno zaposleni radnici, a delimi no povremena - sezonska radna snaga. Se a, izrada i
privla enje drvnih sortimenata obavljaju se uglavnom putem usluga ili prodajom drveta na panju, pošto se ne raspolaže dovoljnim brojem
kvalifikovanih radnika za te poslove. Stalnih stovarišta u šumi nema i koriste se uglavnom privremena koja se zavisno od vrste transporta do
krajnjeg potroša a, postavljaju na pogodne lokacije bliže javnim komunikacijama.
U radnoj organizaciji ne postoji rasadnik za vlastitu proizvodnju sadnog materijala.
Poslove od opšteg zna aja, ra unovodstveni poslovi, pravni poslovi, deo poslova nabavke i prodaje obavlja se na nivou VU „Morovi “.
Od opreme za rad u šumarstvu korisnik šuma poseduje slede e:
- traktor IMT 579 sa dizalicom HIAB.................................... 1
- traktor Belorus 82 sa bušilicom za plitku i duboku sadnju... 1
- traktor IMT540 sa prikolicom 1 komada............................. 1
FORNET d.o.o
Strana 7
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
-
traktor IMT533 sa prikolicom 1 komada............................. 1
terensko vozilo LADA „NIVA“........................................... 1
mopedi APN6....................................................................... 4
motorna testera STIHLO51...................................................2
šumski tarup.......................................................................... 2
plug....................................................................................... 1
prskalica................................................................................ 1
kosa ica................................................................................. 1
tanjira a................................................................................. 6
Iz iznetih podataka se vidi, da je organizaciona i materijalna opremljenost organizacije koja gazduje ovom gazdinskom jedinicom
nedovoljna za samostalno obavljanje poslova u šumarstvu, te je stoga preduze e upu eno na uslužno obavljanje poslova od strane drugih preduze a
ili na prodaju drveta na panju.
1.6. Dosadašnji zahtevi prema šumama GJ i dosadašnji na in koriš enja šumskih resursa
U proteklom ure ajnom razdoblju etat ostvaren u gazdinskoj jedinici “Mostonga - Bukinski rit“, realizovan je kroz glavne i proredne se e i
to kao slu ajni prinos (sanitarne se e). VU „Morovi “ nema sopstvenih prera iva kih kapaciteta, ve je samo proizvo a sirovine koju prodaje
prera iva ima (tehni ko drvo) i sortimenata koji ne zahtevaju dalju preradu - ogrevno drvo, koje direktno prodaje kupcima.
Dosadašnji zahtevi bili su u najve oj meri prema ogrevnom drvetu tvrdih liš ara. Sortimenata mekih liš ara je bilo znatno manje i
uglavnom je plasirano na lokalnom tržištu, zanatskim radnjama i privatnim licima.
U proteklom periodu, osim isto proizvodnih zahteva prema šumama ove gazdinske jedinice, insistira se na zahtevima u pogledu ostalih
funkcija šuma.
Šumama i šumskim zemljištem ove gazdinske jedinice gazduje se u skladu sa propisima iz oblasti: šumarstva, zaštite prirode,
vodoprivrede, zaštite na radu, kao i drugim propisima i prostorno-planskom dokumentacijom. Prema Zakonu o šumama sve šume u zašti enim
prirodnim dobrima imaju imaju prioritetnu funkciju šume sa posebnom namenom. Veliki potencijal i zna aj koji ovaj prostor ima kao lovište za
gajenje krupne divlja i, tako e je imalo uticaj na izbor i realizaciju mera nege i obnove šuma. Neuskla enost ciljeva i mera u gazdovanju šumama,
gazdovanju lovištem i upravljanju zašti enim podru jem, uticalo je na procenat realizacije planova gazdovanja. Složeni zahtevi koji se postavljaju
pred šume ove gazdinske jedinice podrazumevaju pronalaženje odgovaruju ih tehni ko-tehnoloških rešenja kao i materijalnih sredstava za njihovu
realizaciju i održivost gazdovanja.
U postupku izrade Osnove pribavljene su sve neophodne saglasnosti uslovi i mišljenja, regulisani pozitivnim propisima.
1.7. Mogu nost plasmana šumskih proizvoda
S obzirom na položaj šuma, slabu šumovitost šireg podru ja i rastu e potrebe za drvetom, problema u plasmanu drvnih sortimenata nije
bilo.
Zbog izuzetno malog obima izvršenih se a u ovoj gazdinskoj jedinici nije bilo problema sa plasmanom drveta, a tako e nema ni zna ajnih
kupaca drveta iz ove gazdinske jedinice. U slu aju ve eg obima se a plasman drveta se može obezbediti kod ve ih potroša a tehni kog drveta na
širem podru ju.
Ogrevno drvo koje se proizvede, uglavnom se preko sindikalnih organizacija i putem slobodne prodaje proda lokalnom stanovništu. Ukupna
proizvodnja ogrevnog drveta je manja od potražnje, tako da plasman ogrevnog drveta iz ove gazdinske jedinice nije problemati an.
Tehni ko drvo proizvedeno u ovoj gazdinskoj jedinici može se realizovati na podru ju Vojvodine.
FORNET d.o.o
Strana 8
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
2. BIOEKOLOŠKA OSNOVA GAZDOVANJA ŠUMAMA
2.1. Reljef
Osnovne osobine reljefa ovog podru ja su zaravni sa manje više istaknutim depresijama i gredama koje se uzajamno smenjuju i povezuju.
Reljef i geomorfološke karakteristike gazdinske jedinice „Mostonga – Bukinski rit“ su karakteristi ni za površine koje su formirane u
inudacionim ravnima re nih tokova kroz dalju i bližu prošlost. U predhodnom periodu uticaj re nih tokova i visina vodostaja je bio dosta izraženiji.
Me utim izgradnjaom vodoprivrednih objekata pre svega: nasipa, prevodnica, crpnih stanica, kanala i dr. je uticalao da se režim vodnih tokova
odvija na druga iji na in (dirigovane visine vode, kote vodostaja, zašti eni i nezašti eni delovi površina i dr.).
U orografskom smislu možemo re i da ovu gazdinsku jedinicu karakterišu aluvijalne površine koje su ispresecane sa dugim i uzanim
depresijama koje se u nebranjenom delu gazdinske jedinice dosta esto nalaze pod vodom (sezonski tokom godine).
Kada je u pitanju kompleks Mostonga, on u celini predstavlja nizijsku površinu, blago talasastu sa smenjivanjem uzvišenja i depresija.
Nadmorska visina se kod njega kre e od 82 m do 87 m. Karakteristi no za celo ovo podru je je nepostojanje vodenih površina, izuzev bare
„Mostonga“ ( po emu je ova gazdinska jedinica dobila ime). Tako malo vodenih površina u ovom kompleksu je direktna posledica branjenja
(zaštite) ovog dela od plavnih voda.
Za kompleks Bukinski rit se može re i da svojim ve im delom leži u poplavnom delu, a manja površina je u zašti enom (branjennom) delu.
Konfiguraciju trena karakteriše blago talasast teren sa manjim ili ve im depresijama (bare i prelivi). Grede i depresije se u ovom kompleksu
naizmeni no smenjuju. Izraženost depresija je jako velika u nebranjenom (plavnom) delu, gde su ostatci re nih tokova i njenih rukavaca.
Nadmorska visina u ovom kompleksu se kre e od 77 m do 80 m.
2.2. Geološka podloga i tipovi zemljišta
2.2.1. Geološka podloga
U ovoj gazdinskoj jedinici je karakteristi no da se mati ni supstrat obrazovao periodi nim navejavanjem lesa, erozionog rada atmosferilija i
reke Dunav, i na kraju akumulacije fluvijalnog materijala Dunava.
Les u osnovi sadrži visok procenat karbonata koji se kre e u rasponu od 20% do 30%, što spre ava degradaciju ernozema u uslovima
vlažnije klime u odnosu na isto nu Evropu. Tek u uslovima kada je koli ina padavina ve a od 700 mm dolazi do ogaj avanja i pojave šumske
vegetacije. Intrazonalna degradacija ernozema nastaje usled dejstva hidroloških uslovljenih šuma. Mehani ki sastav tipskog lesa prema
Najgebaueru (Živkovi i saradnici 1972) je u grupicama od 50% do 55% sitnog peska, 30% do 35% praha i 11% gline. Razlika u nastanku lesa je
prema Stefanovi u (1999) dovela do težeg mehani kog sastava (viši sadržaj minerala gline) kada je bio navejavan u vlažnije uslove.
Aluvijalni nanosi su tako e zastupljeni u ovoj gazdinskoj jedinici. Njihova osnovna karakteristika je razlika u mineraloškom i mehani kom
sastavu, kao i nejednako taloženje usled periodi nog plavljenja. Sve to dalje dovodi do diferenciranja na razli ite reljefne položaje, a time i
nastanak odre enih sistematskih jedinica zemljišta.
U zavisnosti od geološkog sastava, klimatskih prilika, vegetacije i ostalih inilaca, stvara se pedološki sloj sa svim svojim karakteristikama
važnim za šumu
2.2.2. Zemljište
Ako posmatramo važe u klasifikaciju zemljišta Jugoslavije (Škori i saradnici 1985.) zemljišni tipovi se razvrstavaju u sistemske jedinice
razli itog nivoa: redove, klase, tipove, podtipove i forme. Osnovna jedinica pedološke klsifikacije je tip zemljišta.
Za ovu gazdinsku jedinicu je karakteristi an automorfni red zemljišta. Za zemljišta iz ovog reda je karakteristi no da se vlaže isklu ivo iz
atmosferskih padavina, pri emu je proce ivanje vode slobodno, sa akumulacijom u gornjem delu vertikalnog preseka profila. U okviru ovog reda
zemljišta u ovoj gazdinskoj jedinici zastupljen je tip zemljišta ernozem. Ovaj tip zemljišta se prostire na lesnim zaravnima, lesnim terasama i
FORNET d.o.o
Strana 9
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
ostalim aluvijalnim terasama. Ovaj tip zemljišta predstavlja klimatogenu tvorevinu, a u skladu sa zakonom klimo-geografske zonalnosti. U okviru
ovog tipa zemljišta izdvaja se više podtipova zemljišta u ovoj gazdinskoj jedinici i to:
− na lesu i lesolikim sedimentima
− na karbonatno eolskom pesku
− na aluvijalnom nanosu.
Podela hidromorfnog reda na klase je izvršena na osnovu karaktera hidrološkog režima u zavisnosti od: uzroka i na ina prevlaživanja,
ugrožene zone u profilu zemljišta i dužine trajanja prevlaživanja. Na ovaj na in su prema važe oj klasifikaciji zemljišta Jugoslavije (Škori i
saradnici 1985.) izdvojene slede e klase: pseudoglejna, nerazvijena, semiglejna, glejna, tresetna i antropogena.
Klasu nerazvijenih zemljišta karakteriše sezonsko prevlaživanje, koje je u vezi sa promenama vodostaja, intenzitetom i u estaloš u poplava,
koje uslovljavaju slojevitost re nih nanosa. U ovoj gazdinskoj jedinici je izdvojen tip zemljišta fluvisol
Klasa semiglejnih zemljišta morfološke gra e profila A-C-G se u odnosu na prethodnu klasu zemljišta odlikuje rezvijenim humusno
akumulativnim horizontom. U okviru ove klase izdvojen je tip zemljišta humofluvisol.
U okviru klase glejnih zemljišta morfološke gra e profila A-G se izdvajaju dva tipa zemljišta: humoglej i euglej.
Red halomorfnih zemljišta obuhvata zemljišta koja su više ili manje nepovoljna za biljnu proizvodnju. Osnovna karakteristika klase
solonjeca je njihova alkalizovanost, tj. prisustvo adsorbovanog natrijuma u adsorptivnom kompleksu. Klasa solnjeca je podeljena na pet podtipova
(solonjec-solon ak, tipi ni, moli ni, luvi ni i pseudoglejni). U podtipova solonjec-solon ak, tipi ni, moli ni i luvi ni su izdvojeni varijeteti
nezasoljeni, sodni, sulfatno-sodni, hloridno-sodni, hloridno-sulfatni, sulfatno-hloridni, sulfatni i nloridni. Forme za sve varijetete su izdvojene
prema dubini pojave BtNa horizonta na plitki, srednji i duboki
2.3. Hidrografske karakteristike
Osnovna obeležja hidrografskih karakteristika je njihova promenjivost i bitan uticaj na postanak, razvoj i opstanak biljnog sveta. Davno pre
izgradnje vodoprivrednih objekata, re ni tokovi su imali veliki uticaj pravac korita, izlivanje, plavljenje i povla enje visokih voda. Izgradnjom
vodoprivrednih objekata (nasipa, prevodnica, crpnih stanica, kanalske mreže, hidrocentrale erdap i dr.) nastaju druga iji hidrografski uslovi pod
velikim uticajem ljudskog rada.
Hidrološki uslovi u nebranjenom (poplavnom) delu ove gazdinske jedinice zavise isklju ivo od vodnog režima reke Dunav, bilo da se
ispoljavaju putem površinski poplavnih voda, ili putem podzemnih voda. Kada je u pitanju branjeni deo hidrološki režim više zavisi od nivoa
podzemnih voda, padavina i regulacije kota vodostaja u vodoprivrednom sistemu.
Radi sagledavanja uticaja vodostaja na hidrološke karakteristike podru ja, u tabeli 2.1. se daju podaci srednjih mese nih visina vodostaja
kod najbližih mernih stanica u Bogojevu i Novom Sadu.
Tab. 2.1. Visine vodostaja
Merna
stanica
Bogojevo
Novi Sad
Vodostaj
Minimalni
Srednji
Maksimalni
Minimalni
Srednji
Maksimalni
Prosek po mesecima (1946-2011)
I
II
-25
205
564
-68
206
528
12
227
598
-20
224
573
III
33
279
708
16
282
652
IV
55
354
792
41
355
745
V
72
357
770
114
342
685
VI
100
361
817
101
333
778
VII
28
342
791
33
307
777
VIII
-36
276
740
-5
247
620
IX
-40
207
734
-28
187
625
X
-29
166
500
-63
153
483
XI
-30
176
589
-65
168
554
XII
-66
198
610
-60
196
533
Apsolutni minimum na mernoj stanici Bogojevo je iznosio -66 izmeren 30.12.1966. godine, a na mernoj stanici Novi Sad -134 izmeren
10.1.1909. godine. Apsolutni maksimum na mernoj stanici Bogojevo je iznosio 817 izmeren 15.6.1965. godine, a na mernoj stanici Novi Sad 778
izmeren 29.6.1965. godine.
Uo ljivo je sezonsko kolebanje vodostaja pri emu se najviši vodostaji beleže u prole nom i ranom letnjem periodu (mart-jul), a najniži u
zimskim mesecima (decembar-januar). Kada letnje poplave ne traju dugo i visina vode nije izuzetno velika, šumska vegetacija ne trpi ve e štete.
Veoma je važan podatak o trajanju plavljenja, odnosno dužini perioda zadržavanja visokih voda. U najniže delove voda po inje da se uliva
kod vodostaja 150 cm, a do visine 280 cm voda puni mlake i niže depresije koje su uglavnom bez drve a. U tim delovima voda se naj eš e
FORNET d.o.o
Strana 10
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
zadržava oko 100 dana. Na visini vodostaja 280-380 cm voda ulazi na tipi na staništa vrna i zadržava se oko 50-100 dana. Vodostaj oko 400 cm
plavi staništa topola i zadržava se prose no kra e od 50 dana, tako da su ova staništa pogodna za gajenje topola.Važno je napomenuti da periodi
plavljenja u pojedinmi godinama traju duže. Plavljenje duže od 70 dana, što je granica opstanka topole, na vodostaju 500 cm javlja se svake
etrnaeste godine, a na vodostaju 450 cm svake sedme godine. Tokom tih godina je veliki rizik od propadanja šumske vegetacije.
Hidrocentrala erdap nema veliki uticaj na hidrološke uslove ovog podru ja jer se uspor vode ose a do naselja Bege koje se nalazi na oko
30 km nizvodno.
Režim podzemnih voda na prvom nepropusnom sloju (tzv. prvi izdan) na podru ju južne Ba ke najve im delom pripada klimatskom tipu, a
znatno manje hidrološk-klimatskom i hidrološkom tipu. Klimatski tip se javlja u središnjim delovima ba ke ravnice, karkteriše ga zavisnost nivoa
podzemnih voda od klimatskih prilika, a nivo podzemnih voda se naj eš e nalazi na 200 cm. Hidrološko-klimatski tip se naj eš e nalazi u
zašti enom delu blizu nasipa, a pored klimatskih faktora zna ajna je uticaj i visine vodostaja. Podzemna voda ovde je na manjoj dubini, a u
izuzetno kišnim godinama i pri visokim vodostajima zna da se duže zadržava na površini. Hidrološki tip režima podzemnih voda nalazi se u
neposrednoj blizini vodotoka, tako da nivo podzemnih voda zavisi isklju ivo od visine vodostaja reke. Za ovu gazdinsku jedinicu karakteristi no je
prisustvo hidrološko-klimatskog i hidrološkog režima podzemnih voda. Karakteristi no je da su podzemne vode u prole e i leto bliže površini nego
u zimskim mesecima.
2.4. Klima
Ova gazdinska jedinica se nalazi u Vojvodini, na jugoistoku srednje Evrope u oblasti umerene kontinentalne klime sa osobinama panonskostepske umereno kontinentalne klime, sa jasnim smenjivanjima godišnjih doba i nekim specifi nostima, koje se manifestuju kao elementi
subhumidne i mikrotermalne, odnosno mezotermalne klime (Klima Vojvodine; Kati , ukanovi , Džaki ). Kontinentalni karakter klime se ogleda
u osobini da je jesen toplija od prole a i da je blaži temperaturni prelaz od leta ka zimi nego obrnuto.
Ovo podru je u mikroklimatskom smislu predstavlja sklop užih klimatskih reona sa specifi nim razlikama.
Radi potpunijeg uvida u klimatske prilike u narednim poglavljima se daju osnovni meteorološki podaci izra unati kao srednje vredosti na
bazi višegodišnjih osmatranja (1981-2010) na najbližoj meteorološkoj stanici Novi Sad (45º20’N, 19º51’E), (www.hidmet.gov.rs).
2.4.1. Temperatura vazduha
U tabeli 2.2. prikazani su podaci o prose nim temperaturama vazduha po mesecima i godišnje.
Tab. 2.2. Prose ne temperature vazduha
Temperature
Prosek po mesecima (1981-2010)
I
II
III
IV
V
VI
VII
VIII
IX
X
XI
XII
God.
Srednja max. T (°C)
Prose na T (°C)
3,7
0,2
6,1
1,6
12,0
6,4
17,7
11,8
23,0
17,3
25,8
20,1
28,1
21,9
28,3
21,6
23,6
16,9
18,0
11,8
10,5
5,9
4,8
1,5
16,8
11,4
Srednja min. T (°C)
-3,1
-2,4
1,5
6,2
11,3
14,1
15,5
15,3
11,4
6,9
2,2
-1,5
6,5
Apsolutno maksimalna temperatura izmerena je 24.7.2007. godine i iznosila je 41,6°C. Apsolutno minimalna temperatura je iznosila 28,6°C, a zabeležena 23.1.1963. godine. Prose an broj mraznih dana godišnje je 84, a prose an broj tropskih dana 24.
2.4.2. Padavine
Padavine su, pored temperature, najzna ajniji klimatski faktor jednog podru ja. Oblik, visina i raspored padavina tokom godine ukazuje na
umereno kontinentalni karakter klime ovog podru ja, što se vidi i iz podataka u tabeli 2.3.
Tab. 2.3. Prose ne koli ina padavina
Padavine
IV
IX
X
XI
XII
God.
II
Koli ina padavina (mm)
39,1
31,4
42,5
49,2
63,0
91,4
64,3
57,5
53,8
52,7
53,8
48,8
647,3
Broj dana sa padavinama
12,0
10,0
11,0
12,0
13,0
12,0
10,0
9,0
10,0
9,0
11,0
13,0
132,0
FORNET d.o.o
III
Prosek po mesecima (1981-2010)
V
VI
VII
VIII
I
Strana 11
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Maksimalni iznos padavina u jednom danu je zabeležen 22.5.1987. godine i iznosio je 92 mm. Najve a visina snega od 61 cm u jednom
danu je zabeležena 19.2.1984.godine.
2.4.3. Indeks suše
Pogodna sredstva za donošenje zaklju aka o karakteru klime nekog kraja su klimatski indeksi, koji se zasnivaju na podacima više
klimatskih elemenata. Ovde e se izneti samo najjednostavniji indeksi, koji se zasnivaju na temperaturi vazduha i sumi padavina. To su Langeov
kišni faktor i Demartonov indeks suše.
Prema prikazanim podacima Langeov kišni faktor iznosi 56,8 (647,3 mm / 11,4oC), što zna i da je klima ovog kraja u granicama humidne
klime (vrednost kišnog faktora 40-160) i to vrlo blizu klasifikacionog stepena za aridnu klimu (0-40). Prakti no to zna i da u godinama sa
padavinama ispod proseka klima ovog podru ja ima aridni, a u godinama sa natprose nim padavinama umereno humidni karakter.
Indeks suše po Demartonu prema srednjoj koli ini padavina i srednjoj godišnjoj temperaturi vazduha ovog kraja ima vrednost 30,2 (647,3
mm / (11,4+10)oC), što zna i da je ovo podru je sa stalnim oticanjem vode.
2.4.4. Vlažnost vazduha
U tabeli 2.4. prikazani su podaci o prose noj relativnoj vlažnosti vazduha po mesecima i godišnje.
Tab. 2.4. Prose na relativna vlažnost vazduha (%)
Vlažnost vazduha
Relativna vlažnost vazduha (%)
Prosek po mesecima (1981-2010)
I
II
85,0
79,0
III
IV
71,0
V
67,0
VI
66,0
VII
69,0
68,0
VIII
IX
68,0
X
72,0
XI
76,0
82,0
XII
86,0
God.
74,0
Vidljiva je slaba vlažnost u vegetacionom periodu, zbog ega nastaju suše, koje nepovoljno uti u na razvoj mladih zasada, naro ito u prvoj
godini nakon sadnje.
2.4.5. Obla nost i osun avanje
U tabeli 2.5. prikazani su podaci o prose nom broju potpuno vedrih i potpuno obla nih dana.
Tab. 2.5. Prose na obla nost i osun anost
Vedri / obla ni dani
Broj vedrih dana
Broj obla nih dana
Prosek po mesecima (1981-2010)
I
II
3,0
14,0
5,0
10,0
III
IV
5,0
9,0
5,0
7,0
V
VI
5,0
5,0
6,0
5,0
VII
11,0
3,0
VIII
12,0
3,0
IX
9,0
5,0
X
XI
8,0
6,0
4,0
11,0
XII
God.
3,0
15,0
75,0
94,0
2.4.6. Vetar
Za ovo podru je karakteristi ni su vetrovi jugoisto nog pravca (košava), severozapadnog i severnog pravca (severac) i jugozapadnog i
zapadnog pravca (jugo). Košava je slapovit i suv vetar, severac deluje ujedna eno, a jugo je plahovit vetar pra en letnjim olujnim pljuskovima.
Najštetnija je košava, koja za vreme vegetacionog perioda isušuje zemljište, a zimi pospešuje golomrazicu. Jugo esto nanosi elementarne štete pri
olujnim naletima u letnjim mesecima. Ovaj vetar ima karakteristike suvog vetra, koje se ogledaju u višoj temperaturi vazduha, nižoj relativnoj vlazi
vazduha, kao i malom broju kišnih dana, što u vegetacionom periodu može biti štetno po vegetaciju. Tom prilikom, pored mehani kih ošte enja od
pokrenutih estica zemljišta, dolazi i do velikih fizioloških ošte enja izazvanih poja anom transpiracijom biljaka, poja anim gubljenjem vlage iz
zemljišta, a u slu ajevima kada je temperatura vazduha iznad 25ºC i do toplotnog udara veoma štetnog za biljke. Štetnost košave je još izraženija u
rano prole e kada se javlja minimum padavina a nema vegetacionog pokriva a, s obzirom da se tada pokre u i odnose najfinije estice zemljišta.
S druge strane severni i severozapadni vetrovi u pore enju sa jugoisto nim imaju nižu temperaturu vazduha, ve u relativnu vlažnost
vazduha i ve i broj kišnih dana u vreme njihove pojave. Severo-zapadni vetar tokom godine, a naro ito u vegetacionom periodu, naj eš e donosi
kišu, što je od izuzetnog zna aja za razvoj vegetacije.
FORNET d.o.o
Strana 12
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Vojvodina je vetrovito podru je sa velikom u estalo u vetrova iz jugoisto nog i severozapadnog pravca koji se su eljavaju na liniji
Kikinda-Vrbas. Ponekad naleti olujnih vetrova dostižu brzine i do 27 m/s.
Najja i vetrovi mereno prema Boforovoj skali duvaju u prole e i zimu, a tada su i naj eš i. Vetrovi iz jugoisto nog pravca (košava) i
severnog (severac) ve inom su suvi vetrovi, dok vetrovi iz zapadnog pravca donose padavine. Vetrovi znatno re e duvaju sa severo-istoka i jugozapada. esti i jaki vetrovi (olujni) za vreme vegetacionog perioda mogu da nanesu znatne štete u šumi.
2.4.7. Ocena stanišnih i klimatskih uslova za razvoj vegetacije
Ovo podru je pripada umereno kontinentalnoj klimi. Kontinentalni karakter klime klarakteristi an je po tome što je jesen toplija od prole a,
a temperaturni prelaz od zime ka letu je oštriji nego od leta ka zimi. Uo ava se i tendencija pomeranja temperaturnog minimuma na februar i
maksimuma na avgust.
Prelazna godišnja doba se odlikuju promenljivim vremenskim stanjima sa toplijom jeseni od prole a, a leto karakterišu stabilno i toplo
vreme sa povremenim kra im lokalnim pljuskovitim padavinama. Zime su duge i hladne, a temperatura je tada pod uticajem ciklonske aktivnosti sa
Atlantskog okeana i Sredozemnog mora, kao i zimskog tzv. sibirskog anticiklona.
Režim padavina ovog podru ja ima obeležje srednjeevropskog, odnosno podunavskog režima, sa velikom neravnomernoš u raspodele po
mesecima. Ekstremne visine padavina javljaju se po etkom leta (jun), u vidu maksimuma, te sredinom jeseni (oktobar) ili po etkom prole a (mart)
sa najmanjim mese nim visinama padavina.
Klimatski faktori ovog podru ja, ako su zadovoljeni potrebni edafski uslovi, pružaju povoljne uslove za razvoj šumskog drve a. Pojava
ekstremnih vrednosti klimatskih faktora - maksimalne i minimalne temperature, rani i kasni mrazevi i sušni periodi - nanose povremeno manje štete
vegetaciji. Ovi ekstremi ipak mogu naneti i ve e štete u prvim godinama života šumskog drve a.
Sumiraju i stanišne uslove (pedološke, klimatske i druge) može se konstatovati da su oni povoljni za razvoj vegetacije, a time za razvoj
šumskih vrsta drve a. Relativna nepovoljnost pedoloških uslova na pojedinim mestima u odre enim okolnostima (duže zadržavanje vode) može se
ublažiti odgovaraju im izborom vrsta drve a i primerenom tehnologijom. Klimatski parametri sa svojim vrednostima, a pogotovo rasporedom u
toku vegetacionog perioda, pružaju niz poigodnosti za razvoj šumske i druge vegetacije.
2.5. Opšte karakteristike šumskih ekosistema
Cela gazdinska jedinica se nalazi u užem i širem priobalju reke Dunav, na nadmorskoj visini 77-87 metara, te je šumska vegetacija koja se
od prirode razvila na ovom prostoru u tesnoj povezanosti sa hidrografskim prilikama. Autohtone vrste topola i vrba u ritskim šumama podunavlja
ine slede e biljne zajednice:
- Salicetum amygdaline (zajednica bademaste vrbe)
- Salicetuma albae (zajednica bele vrbe)
- Saliceto-Populetum (zajednica bele vrbe i doma ih topola)
- Populeto-Fraxinetum angustifoliae (zajednica topole i poljskog jasena)
Mikroreljef i vlaženje u odre enim uslovima zemljišta uslovljavaju pojavi navedenih zajednica sa karakteristi nim pratiocima.
Zajednica bademaste vrbe u uslovima dugog plavljenja pojavljuje se u malatima. Kratko opstaje na srednjim položajima a na dubljim
nanosima se zadržava do deset godina.
Zajednica bele vrbe nastaje u oceditijim uslovima sa naj eš im flornim pratiocem Solanum dulcamara – paskvica, a u zatvorenim
depresijama gde je usporeno oce ivanje javljaju se i Raphanus raphanistrum – divlja rotkva, Agrostis alba i dr.
Šume bele vrbe i doma e topole javljaju se na srednje niskom do srednjevisokom položaju. Kada je u pitanju brzo izdizanje terena i obilnije
taloženje materijala javlja se subasocijacija Rubetosum caesii typicum sa masovnom pojavom kupine. Donju granicu ove zone obeležava uz kupinu
i Polygonum hydropiper, što je i donja granica crne topole. Tre a varijanta zauzima srednje i srednjevisoke položaje koje nastanjuju Salix alba i
Populus nigra sa Populus alba. Vrba u ovim uslovima postiže svoj optimum. Kao pratioci u ovoj zoni javljaju se Crategus nigra (glog) i Salix
purpurea (žbunasta vrba). Na uzdignutim delovima mikroreljefa šume bele vrbe prelaze u mešovite šume bele i crne topole. Produženjem ophodnje
ove šume se razvijaju u inicijalnu fazu šuma crne topole i poljskog jasena Populeto-Fraxinetum angustifoliae. U uslovima dubokog zemljišta sa
stabilnim režimom plavljenja javlja se subasocijacija Convallarietosum majalis ( ur evak).
FORNET d.o.o
Strana 13
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Kada su u pitanju mešovite sastojine visokog uzgoja nalazimo crnu topolu sa poljskim jasenom, lužnjakom, vezom i belom vrbom. Posle
se e ovakvih sastojina pojavljuje se obilno bela topola izdana kog porekla i crna topolakoje predstavljaju ostatke ranije vegetacije.
Iz izlaganja se može zaklju iti da ritske šume autohtonih topola i vrba ine azonalnu vegetacijsku formu iji je postanak i razvoj uslovljen
egzogenim faktorima. Tu dolaze mikroreljefni, hidrografski, edafski uslovi i dužina plavljenja, koji se stalno menjaju i imaju sukcesioni karakter.
Imaju i u vidu navedene razloge, kao i ekonomske momente, osnivanje zasada selekcionisanih sorti topola i vrba ima svoje opravdanje zato što
izna ena nau na i stru na rešenja koja mogu zadovoljiti osnovne funkcije ovih šuma.
FORNET d.o.o
Strana 14
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
3. UTVR IVANJE FUNKCIJA ŠUMA I NAMENA POVRŠINA
3.1. Osnovne postavke i kriterijumi pri prostorno-funkcionalnom reoniranju šuma i šumskih staništa
Uskladu sa savremenim društvenim zbivanjima šume danas osim proizvodnih istovremeno, sve više ostvaruju zna ajne ekološke i
društvene funkcije, što name e veliku potrebu blagovremenog rešavanja složenih zadataka gazdovanja šumama na polifunkcionalnim osnovama i
usaglašavanje planova sa ekološkim zahtevima.
Šume kao veoma složeni ekosistemi imaju brojne funkcije zna ajne za obezbe enje trajnih i aktuelnih društvenih potreba, što name e
potrebu utvr ivanja njihovih prioritetnih funkcija pri planiranju gazdovanja. Dakle, potrebno je izvršiti prostorno funkcionalno-reoniranje, odnosno
reoniranje površina po nameni.
Sa odre enim prioritetnim i ostalim mogu im funkcijama uskla uju se odgovaraju i ciljevi i mere budu eg gazdovanja.
3.2. Funkcije šuma i namena površina
Sve funkcije šuma se grupišu u tri osnovne funkcije:
- zaštitno-regulatorna - šuma funkcionalno uti e na okolinu, sa ili bez delovanja oveka;
- socio-kulturna - šuma je objekat i sredstvo rada, nau ne delatnosti, vaspitanja, obrazovanja, rekreacije, le enja i dr.
- proizvodna - šuma je sirovinska bazu za proizvode od drveta;
3.2.1. Zaštitno-regulatorne funkcije
S obzirom da se ova gazdinska jedinica nalazi u ravni arskom poljoprivrednom podru ju, može se re i da ima vrlo veliki zna aj u
regulisanju klimatskih faktora, po ev od ublažavanja temperaturnih ekstrema pa do stišavanja udara vetra. Pored toga, ove šume predstavljaju
izuzetno zna ajan biotop za opstanak životinja.
U ravni arskom delu Ba ke, u uslovima intenzivne poljoprivredne proizvodnje, ekološka funkcija šuma je zna ajna jer šume pove avaju
heterogenost prostora koji je uglavnom homogen i ublažavaju ekološku neravnotežu izraženu u ovom podru ju.
3.2.2. Socio-kulturne i rekreativne funkcije
S obzirom da ova gazdinska jedinica pripada ustanovljenom lovištu posebne namene, koje postoji ve nekoliko decenija, može se
konstatovati da se socio-kulturne i rekreativne funkcije ovih šuma ostvaruju skoro isklju ivo kroz lov i aktivnosti usko vezane sa lovom. Ovim
šumama je u dužem proteklom periodu bio, a i danas je, ograni en i strogo kontrolisan pristup. Zbog toga ove šume ne ispunjavaju ove funkcije u
punom obimu i realnim mogu nostima. Iako u gazdinskoj jedinici postoje atraktivne lokacija za rekreativno-izletni ke i turisti ke aktivnosti, one
nisu u dovoljnoj meri iskoriš ene iz navedenih razloga.
Me utim u slu aju promene okolnosti, odnosno osloba anja pristupa ovim prostorima, otvorile bi se mogu nosti da šume u ve oj meri
ispune socio-kulturne i rekreativne funkcije.
Mora se ista i da i pored ovih ograni avaju ih faktora postoje i druge socio-kulturne funkcije koje ove šume ispunjavaju, a to je
prvenstveno posredni uticaj šume na kvalitet života u okolnim velikim naseljima. Ovaj uticaj se ispoljava kroz zdraviju životnu sredinu, lepši
izgled naselja i sl.
Socio-kulturne funkcije šuma ove gazdinske jedinice ostvaruju se time što u uslovima guste naseljenosti i monotonije prostora
predstavljaju jedine ″prirodne oaze″ koje koliko-toliko ublažavaju posledice otu ivanja oveka od prirode.
3.2.3. Proizvodne funkcije
Osnovna proizvodna funkcija šuma - proizvodnja drveta - najbolje se sagledava analizom prirasta po jedinici površine, koji u ovoj
gazdinskoj jedinici ukupno iznosi 8,1 m3/ha godišnje, posmatrano samo za obraslu površinu, što je realno za ova staništa. Od ostalih proizvodnih
FORNET d.o.o
Strana 15
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
funkcija jedino je zna ajan uzgoj divlja i, dok sakupljanje lekovitog bilja, šumskih plodova, puževa i dr. u ovim šumama nema skoro nikakav
ekonomski zna aj.
Iz ranije prikazanih podataka jasno je, da šume ove gazdinske jedinice u proizvodnom pogledu imaju rezultate ispod proseka za sli ne
šume ovog podru ja. Najja u proizvodnu funkciju imaju vešta ki podignute sastojine EA topola.
Kvalitativna struktura je relativno zadovoljavaju a, a sadašnja ukupna zapremina sastojina je nedovoljna za potpuno rentabilnu i
ekonomi nu proizvodnju.
3.2.4. Formiranje namenskih celina
S obzirom na položaj, uslove nastanka i ciljeve gazdovanja, šumama ove gazdinske jedinice odre ene su etiri posebne namene, a to su
− 10 – Proizvodnja tehni kog drveta
− 56 - Specijalni rezervat prirode - II stepen zaštite i
− 57 - Specijalni rezervat prirode - III stepen zaštite.
Prioritetne funkcije ovih namenskih celina definisane su u zavisnosti od režima zaštite, lovno-proizvodnog potencijala i potreba za
proizvodnjom tehni kog drveta, pri emu se nastojao obezbediti maksimalni proizvodni potencijal uz ostvarenje opštekorisnih funkcija šuma.
3.3. Gazdinske klase i njihovo formiranje
Sve šume ove gazdinske jedinice su razvrstane u 61 gazdinsku klasu koje su formirane prema osnovnoj nameni i sastojinskoj pripadnosti,
s obzirom da tip šume nije uzet kao jedan od elemanata za formiranje gazdinskih klasa.
Princip da gazdinske klase ne treba da budu manje od 100 ha ovde nije usvojen, jer ovo nije jedina gazdinska jedinica kojom upravlja
korisnik, a prakti nije je da se gazdinske klase formiraju na nivou svih šuma kojima gazduje VU „Morovi “, odnosno da se svi planski elementi za
jednu gazdinsku klasu izbalansiraju za sve gazdinske jedinice, kao i da se primenjuju jedinstveni ciljevi gazdovanja i smernice za njihovo
sprovo enje. Dodatni razlog za ovakav kriterijum formiranja gazdinskih klasa je i taj što je omogu eno uklju ivanje ove gazdinske jedinice u
jedinstvenu bazu podataka za šume u Srbiji.
U tabeli 3.1. se navode šifre i puni nazivi gazdinskih klasa, a u daljem tekstu i tabelarnim pregledima e se primenjivati samo njihove
šifre.
Tab. 3.1. Šifre i nazivi gazdinskih klasa
Šifra GK Puni naziv gazdinske klase
10,123
10,325
10,469
10,470
56,114
56,116
56,121
56,123
56,125
56,131
56,133
56,134
56,136
56,151
56,152
56,153
56,158
FORNET d.o.o
Izdana ka šuma topola sa osnovnom namenom proizvodnja tehni kog drveta
Izdana ka šuma bagrema sa osnovnom namenom proizvodnja tehni kog drveta
Vešta ki podignuta sastojina OTL sa osnovnom namenom proizvodnja tehni kog drveta
Vešta ki podignuta sastojina smr e sa osnovnom namenom proizvodnja tehni kog drveta
Izdana ka šuma vrba sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode II stepen
Devastirana šuma vrba sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode II stepen
Visoka šuma topola sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode II stepen
Izdana ka šuma topola sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode II stepen
Devastirana šuma topola sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode II stepen
Visoka šuma poljskog jasena sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode II stepen
Visoka šuma poljskog jasena, lužnjaka i graba sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode II stepen
Izdana ka šuma poljskog jasena sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode II stepen
Devastirana šuma poljskog jasena sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode II stepen
Visoka šuma lužnjaka sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode II stepen
Visoka šuma lužnjaka i graba sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode II stepen
Visoka šuma lužnjaka i poljskog jasena sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode II stepen
Devastirana šuma lužnjaka sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode II stepen
Strana 16
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Šifra GK Puni naziv gazdinske klase
56,266
56,325
56,340
56,451
56,453
56,455
56,457
56,469
56,475
56,480
57,114
57,116
57,121
57,123
57,125
57,131
57,133
57,134
57,135
57,136
57,151
57,152
57,153
57,155
57,156
57,157
57,158
57,175
57,176
57,177
57,266
57,267
57,325
57,329
57,337
57,340
57,451
57,453
57,455
57,457
57,469
57,470
57,475
57,480
FORNET d.o.o
Šikara sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode II stepen
Izdana ka šuma bagrema sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode II stepen
Izdana ka šuma ameri kog jasena sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode II stepen
Vešta ki podignuta sastojina vrba sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode II stepen
Vešta ki podignuta sastojina eurameri kih topola sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode II stepen
Vešta ki podignuta sastojina poljskog jasena sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode II stepen
Vešta ki podignuta sastojina lužnjaka sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode II stepen
Vešta ki podignuta sastojina OTL sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode II stepen
Vešta ki podignuta sastojina crnog bora sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode II stepen
Vešta ki podignuta degradirane sastojina mekih liš ara sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode II stepen
Izdana ka šuma vrba sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Devastirana šuma vrba sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Visoka šuma topola sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Izdana ka šuma topola sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Devastirana šuma topola sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Visoka šuma poljskog jasena sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Visoka šuma poljskog jasena, lužnjaka i graba sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Izdana ka šuma poljskog jasena sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Izdana ka mešovita šuma poljskog jasena sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Devastirana šuma poljskog jasena sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Visoka šuma lužnjaka sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Visoka šuma lužnjaka i graba sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Visoka šuma lužnjaka i poljskog jasena sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Visoka šuma lužnjaka, graba i cera sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Izdana ka šuma lužnjaka sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Izdana ka mešovita šuma lužnjaka sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Devastirana šuma lužnjaka sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Izdana ka šuma graba sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Izdana ka mešovita šuma graba sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Devastirana šuma graba sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Šikara sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Šibljak sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Izdana ka šuma bagrema sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Devastirana šuma bagrema sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Izdana ka šuma javora sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Izdana ka šuma ameri kog jasena sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Vešta ki podignuta sastojina vrba sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Vešta ki podignuta sastojina eurameri kih topola sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Vešta ki podignuta sastojina poljskog jasena sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Vešta ki podignuta sastojina lužnjaka sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Vešta ki podignuta sastojina OTL sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Vešta ki podignuta sastojina smr e sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Vešta ki podignuta sastojina crnog bora sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Vešta ki podignuta degradirane sastojina mekih liš ara sa osnovnom namenom specijalni rezervat prirode III stepen
Strana 17
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
4. STANJE ŠUMA I ŠUMSKIH STANIŠTA
Podaci o stanju šuma su po odsecima i odeljenjima detaljnije prikazani u tabelarnom delu osnove, a ovde se daju u vidu rekapitulacija.
4.1. Stanje šuma po opštinama
Radi uvida u ukupno stanje šuma po opštinama, daje se prikaz u tabeli 4.1.
Tab. 4.1. Stanje šuma po opštinama
Površina ( P )
Zapremina ( V )
Opština
ha
Ba
m
3
3
m /ha
%
m
3
3
m /ha
Zv/V
*100
%
1221.75
67.88% 293431.1
240.2
68.29%
7781.5
6.4
53.75%
2.7%
578.24
32.12% 136229.7
235.6
31.71%
6694.5
11.6
46.25%
4.9%
1799.99
100.00% 429660.8
238.7
100.00%
14476.0
8.0
100.00%
3.4%
Ba ka Palanka
Svega - obraslo
%
Teku i zapreminski prirast ( Zv)
4.2. Stanje šuma po nameni
S obzirom na položaj, uslove nastanka i ciljeve gazdovanja, šumama ove gazdinske jedinice odre ene su etiri posebne namene, a to su
− 10 – Proizvodnja tehni kog drveta
− 56 - Specijalni rezervat prirode - II stepen zaštite i
− 57 - Specijalni rezervat prirode - III stepen zaštite.
Podaci o ukupnom stanju površina, zapremina i prirasta po namenskim celinama dati su u tabeli 4.2.
Tab. 4.2. Stanje šuma po namenskim celinama
Površina ( P )
Osnovna namena
10 Proizvodnja tehni kog drveta
ha
6.91
%
0.4%
Zapremina ( V )
m
3
3
m /ha
Teku i zapreminski prirast ( iv)
%
m
3
3
m /ha
%
iv / V
*100
94.5
13.7
0.0%
15.1
2.2
0.1%
16.0%
56 Specijalni rezervat prirode II stepen
578.49
32.1% 174616.8
301.8
40.6%
3547.4
6.1
24.5%
2.0%
57 Specijalni rezervat prirode III stepen
1214.59
67.5% 254949.5
209.9
59.3%
10913.5
9.0
75.4%
4.3%
1799.99
100.0% 429660.8
238.7
100.0%
14476.0
8.0
100.0%
3.4%
Svega GJ
FORNET d.o.o
Strana 18
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
4.3. Stanje šuma po gazdinskim klasama
Šume ove gazdinske jedinice su razvrstane u 61 gazdinsku klasu. Stanje šuma po gazdinskim klasama je prikazano u tabeli 4.3.
Tab 4.3. Stanje šuma po gazdinskim klasama
Površina ( P )
Gazdinska klasa
10,123
10,325
10,469
10,470
56,114
56,116
56,121
56,123
56,125
56,131
56,133
56,134
56,136
56,151
56,152
56,153
56,158
56,266
56,325
56,340
56,451
56,453
56,455
56,457
56,469
56,475
56,480
57,114
57,116
57,121
57,123
57,125
57,131
57,133
57,134
57,135
57,136
57,151
57,152
57,153
57,155
57,156
57,157
FORNET d.o.o
ha
3.76
0.59
0.09
2.47
14.87
104.46
0.38
14.19
15.94
14.59
11.95
5.00
3.69
110.02
27.06
34.92
4.16
3.89
20.94
22.99
2.95
111.97
24.31
17.88
4.34
3.25
4.74
18.30
47.42
2.02
28.17
45.41
9.02
14.09
0.49
1.47
3.32
62.49
44.09
11.50
28.74
5.39
5.45
%
0.2%
0.0%
0.0%
0.1%
0.8%
5.8%
0.0%
0.8%
0.9%
0.8%
0.7%
0.3%
0.2%
6.1%
1.5%
1.9%
0.2%
0.2%
1.2%
1.3%
0.2%
6.2%
1.4%
1.0%
0.2%
0.2%
0.3%
1.0%
2.6%
0.1%
1.6%
2.5%
0.5%
0.8%
0.0%
0.1%
0.2%
3.5%
2.4%
0.6%
1.6%
0.3%
0.3%
Zapremina ( V )
m
3
3
m /ha
Teku i zapreminski prirast ( iv)
%
m
3
3
m /ha
%
iv / V
*100
17.7
2.7
74.1
3236.5
7010.0
281.8
6496.4
1317.5
4975.7
3208.1
1487.1
158.7
42244.9
9488.3
15240.1
333.8
30.0
30.0
30.0
217.7
67.1
741.6
457.8
82.7
341.0
268.5
297.4
43.0
384.0
350.6
436.4
80.2
0.0%
0.0%
0.0%
0.8%
1.6%
0.1%
1.5%
0.3%
1.2%
0.7%
0.3%
0.0%
9.8%
2.2%
3.5%
0.1%
13.2
0.1
1.9
241.6
37.9
8.0
178.1
25.5
47.1
26.1
9.7
1.1
363.1
73.4
116.0
3.4
22.4
1.1
0.8
16.2
0.4
21.2
12.6
1.6
3.2
2.2
1.9
0.3
3.3
2.7
3.3
0.8
0.1%
0.0%
0.0%
1.7%
0.3%
0.1%
1.2%
0.2%
0.3%
0.2%
0.1%
0.0%
2.5%
0.5%
0.8%
0.0%
74.6%
3.7%
2.6%
7.5%
0.5%
2.9%
2.7%
1.9%
0.9%
0.8%
0.7%
0.7%
0.9%
0.8%
0.8%
1.0%
2395.3
6371.5
1062.6
50847.3
8588.9
6857.7
1335.7
818.2
860.9
6826.8
2985.5
926.3
8885.3
5836.9
2870.5
3915.0
117.5
330.7
173.5
21102.4
10185.2
4034.7
7359.0
1003.2
1564.1
114.4
277.1
360.2
454.1
353.3
383.5
307.8
251.7
181.6
373.0
63.0
458.6
315.4
128.5
318.2
277.9
239.9
225.0
52.3
337.7
231.0
350.8
256.1
186.1
287.0
0.6%
1.5%
0.2%
11.8%
2.0%
1.6%
0.3%
0.2%
0.2%
1.6%
0.7%
0.2%
2.1%
1.4%
0.7%
0.9%
0.0%
0.1%
0.0%
4.9%
2.4%
0.9%
1.7%
0.2%
0.4%
187.4
173.3
13.3
1834.5
70.7
71.2
14.3
20.4
31.0
122.2
35.2
36.7
459.0
94.1
20.1
18.6
0.8
3.6
1.4
184.0
66.0
40.0
27.3
3.6
16.0
8.9
7.5
4.5
16.4
2.9
4.0
3.3
6.3
6.5
6.7
0.7
18.2
16.3
2.1
2.2
1.3
1.6
2.5
0.4
2.9
1.5
3.5
1.0
0.7
2.9
1.3%
1.2%
0.1%
12.7%
0.5%
0.5%
0.1%
0.1%
0.2%
0.8%
0.2%
0.3%
3.2%
0.7%
0.1%
0.1%
0.0%
0.0%
0.0%
1.3%
0.5%
0.3%
0.2%
0.0%
0.1%
7.8%
2.7%
1.2%
3.6%
0.8%
1.0%
1.1%
2.5%
3.6%
1.8%
1.2%
4.0%
5.2%
1.6%
0.7%
0.5%
0.7%
1.1%
0.8%
0.9%
0.6%
1.0%
0.4%
0.4%
1.0%
Strana 19
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Površina ( P )
Gazdinska klasa
57,158
57,175
57,176
57,177
57,266
57,267
57,325
57,329
57,337
57,340
57,451
57,453
57,455
57,457
57,469
57,470
57,475
57,480
Svega GJ
ha
44.09
10.45
16.74
1.28
15.08
8.50
447.41
24.49
3.41
16.40
6.03
160.95
1.18
16.32
81.96
2.65
4.32
25.96
1799.99
%
Zapremina ( V )
m
3
3
m /ha
2.4%
5226.8
0.6%
2046.1
0.9%
3686.8
0.1%
51.2
0.8%
0.5%
24.9%
92223.6
1.4%
1948.7
0.2%
985.4
0.9%
2411.2
0.3%
1490.1
8.9%
39512.5
0.1%
300.2
0.9%
4803.8
4.6%
19220.5
0.1%
120.0
0.2%
979.4
1.4%
1826.6
100.0% 429660.8
Teku i zapreminski prirast ( iv)
%
m
3
3
m /ha
%
iv / V
*100
118.5
195.8
220.2
40.0
1.2%
0.5%
0.9%
0.0%
38.5
32.6
89.7
2.9
0.9
3.1
5.4
2.2
0.3%
0.2%
0.6%
0.0%
0.7%
1.6%
2.4%
5.6%
206.1
79.6
289.0
147.0
247.1
245.5
254.4
294.3
234.5
45.3
226.7
70.4
238.7
21.5%
0.5%
0.2%
0.6%
0.3%
9.2%
0.1%
1.1%
4.5%
0.0%
0.2%
0.4%
100.0%
5199.0
81.2
25.5
56.9
28.0
3530.9
1.4
48.8
408.9
3.3
25.4
211.8
14476.1
11.6
3.3
7.5
3.5
4.6
21.9
1.2
3.0
5.0
1.2
5.9
8.2
8.0
35.9%
0.6%
0.2%
0.4%
0.2%
24.4%
0.0%
0.3%
2.8%
0.0%
0.2%
1.5%
100.0%
5.6%
4.2%
2.6%
2.4%
1.9%
8.9%
0.5%
1.0%
2.1%
2.8%
2.6%
11.6%
3.4%
4.4. Stanje šuma po poreklu i o uvanosti
Sastojine su po poreklu razvrstane na slede i na in:
1. Visoke sastojine - nastalem prirodnim putem iz semena;
2. Izdana ke sastojine - nastale vegetativnim putem iz izdanaka i izbojaka;
3. Vešta ki podignute sastojine - nastale sadnjom sadnica;
Prema o uvanosti sastojine su razvrstane u tri grupe:
1. O uvane sastojine - koje po stepenu obraslosti, zdravstvenom stanju i kvalitetu mogu do ekati zrelost za se u;
2. Razre ene sastojine - sastojine sa manjim stepenom obraslosti, dobrog zdravstvenog stanja i kvaliteta i mogu do ekati zrelost za
se u;
3. Degradirane sastojine - sastojine sa izuzetno malim stepenom obraslosti, sastojine lošeg zdravstvenog stanja i kvaliteta, sastojine
nastale posle neuspelih pošumljavanja se ina koje treba zameniti kvalitetnijim sastojinama.
Stanje šuma po poreklu i o uvanosti prikazano je u tabeli 4.4.
Tab 4.4. Stanje šuma po poreklu i o uvanosti
Gazdinska klasa
poreklo o uvanost
56,121
56,131
56,133
56,151
56,153
57,121
57,131
FORNET d.o.o
Površina ( P )
ha
0.38
14.59
11.95
7.01
12.77
2.02
9.02
%
0.4%
14.9%
12.2%
7.1%
13.0%
2.1%
9.2%
Zapremina ( V )
m
3
281.8
4,975.7
3,208.1
3,048.8
6,470.8
926.3
2,870.5
3
m /ha
741.6
341.0
268.5
434.9
506.7
458.6
318.2
%
0.8%
13.9%
9.0%
8.5%
18.1%
2.6%
8.0%
Teku i zapreminski prirast ( iv)
iv / V
3
3
m
m /ha
%
*100
8.0
21.2
2.3%
2.9%
47.1
3.2
13.2%
0.9%
26.1
2.2
7.3%
0.8%
24.1
3.4
6.8%
0.8%
48.5
3.8
13.6%
0.8%
36.7
18.2
10.3%
4.0%
20.1
2.2
5.6%
0.7%
Strana 20
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Gazdinska klasa
poreklo o uvanost
57,151
57,152
57,153
57,155
visoke o uvane
56,151
56,152
56,153
57,133
57,151
57,152
57,153
57,155
visoke razre ene
57,136
57,158
visoke devastirane
SVEGA VISOKE
56,123
56,134
56,325
56,340
57,114
57,123
57,156
57,157
57,175
57,176
57,325
57,337
57,340
izdana ke o uvane
10,123
10,325
56,114
56,123
56,325
57,114
57,123
57,134
57,135
FORNET d.o.o
Površina ( P )
19.28
7.34
10.25
3.44
19.7%
7.5%
10.5%
3.5%
100.0%
7,030.8
2,461.8
3,626.0
876.8
364.7
335.4
353.8
254.9
19.7%
6.9%
10.1%
2.5%
100.0%
Teku i zapreminski prirast ( iv)
iv / V
3
3
m
m /ha
%
*100
87.2
4.5
24.5%
1.2%
17.0
2.3
4.8%
0.7%
37.9
3.7
10.7%
1.0%
3.2
0.9
0.9%
0.4%
100.0%
98.05
24.8%
35777.4
364.9
27.7%
356.0
3.6
34.0%
1.0%
103.01
27.06
22.15
14.09
43.21
36.75
1.25
25.30
37.8%
9.9%
8.1%
5.2%
15.8%
13.5%
0.5%
9.3%
100.0%
39,196.1
9,488.3
8,769.3
3,915.0
14,071.6
7,723.4
408.7
6,482.2
380.5
350.6
395.9
277.9
325.7
210.2
327.0
256.2
43.5%
10.5%
9.7%
4.3%
15.6%
8.6%
0.5%
7.2%
100.0%
339.0
73.4
67.5
18.6
96.7
49.0
2.1
24.2
3.3
2.7
3.0
1.3
2.2
1.3
1.7
1.0
50.6%
10.9%
10.1%
2.8%
14.4%
7.3%
0.3%
3.6%
100.0%
0.9%
0.8%
0.8%
0.5%
0.7%
0.6%
0.5%
0.4%
272.82
68.9%
90054.6
330.1
69.6%
670.4
2.5
64.0%
0.7%
0.47
24.38
1.9%
98.1%
100.0%
37.6
3,502.2
80.0
143.7
1.1%
98.9%
100.0%
0.2
21.2
0.4
0.9
0.9%
99.1%
100.0%
0.5%
0.6%
3539.8
6.3%
100.0%
22.0% 129371.8
142.4
21.4
0.9
0.6%
ha
24.85
395.72
11.96
5.00
13.49
19.31
16.36
21.91
5.39
5.45
2.44
2.28
373.97
3.41
5.12
486.09
3.76
0.59
14.04
2.23
7.45
1.94
6.26
0.49
1.47
%
Zapremina ( V )
m
3
3
m /ha
%
326.9
2.7%
100.0%
30.1%
1047.8
2.6
2.0%
100.0%
7.2%
5,866.5
1,487.1
1,868.7
6,062.0
6,505.5
6,472.1
1,003.2
1,564.1
492.6
507.1
80,626.9
985.4
1,470.8
490.5
297.4
138.5
313.9
397.6
295.4
186.1
287.0
201.9
222.4
215.6
289.0
287.3
5.1%
1.3%
1.6%
5.3%
5.7%
5.6%
0.9%
1.4%
0.4%
0.4%
70.2%
0.9%
1.3%
159.7
9.7
150.9
162.6
88.6
380.3
3.6
16.0
11.1
47.9
4,858.2
25.5
32.9
13.4
1.9
11.2
8.4
5.4
17.4
0.7
2.9
4.6
21.0
13.0
7.5
6.4
2.7%
0.2%
2.5%
2.7%
1.5%
6.4%
0.1%
0.3%
0.2%
0.8%
81.7%
0.4%
0.6%
2.7%
0.7%
8.1%
2.7%
1.4%
5.9%
0.4%
1.0%
2.3%
9.4%
6.0%
2.6%
2.2%
100.0% 114912.0
2.7%
0.4%
17.7
10.1%
3,211.6
1.6%
629.8
5.3%
526.7
1.4%
321.3
4.5%
2,413.2
0.4%
117.5
1.1%
330.7
236.4
100.0%
5947.0
12.2
100.0%
5.2%
30.0
228.7
282.4
70.7
165.6
385.5
239.9
225.0
0.1%
13.3%
2.6%
2.2%
1.3%
10.0%
0.5%
1.4%
13.2
239.6
18.5
36.5
33.6
78.7
0.8
3.6
22.4
17.1
8.3
4.9
17.3
12.6
1.6
2.5
1.6%
28.9%
2.2%
4.4%
4.1%
9.5%
0.1%
0.4%
74.6%
7.5%
2.9%
6.9%
10.5%
3.3%
0.7%
1.1%
2.5%
1.0%
2.8%
4.0%
3.4%
4.5%
1.1%
1.1%
0.5%
0.5%
76.9%
0.7%
1.1%
0.8%
Strana 21
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Gazdinska klasa
poreklo o uvanost
57,175
57,176
57,177
57,325
57,329
izdana ke razre ene
56,114
56,116
56,125
56,136
56,158
56,340
57,116
57,125
57,136
57,158
57,325
57,329
57,340
izdana ke devastirane
SVEGA IZDANA KE
10,470
56,453
56,455
56,469
56,475
57,453
57,457
57,469
57,470
57,475
vešta ke o uvane
10,470
56,451
56,453
56,457
56,469
56,475
57,451
57,453
57,455
57,469
57,470
FORNET d.o.o
Površina ( P )
ha
%
Zapremina ( V )
m
3
3
m /ha
%
Teku i zapreminski prirast ( iv)
iv / V
3
3
m
m /ha
%
*100
8.01
14.46
1.28
71.77
5.82
5.7%
10.4%
0.9%
51.4%
4.2%
1,553.5
3,179.8
51.2
11,502.9
232.8
193.9
219.9
40.0
160.3
40.0
6.4%
13.2%
0.2%
47.8%
1.0%
21.5
41.8
2.9
335.0
3.3
2.7
2.9
2.2
4.7
0.6
2.6%
5.0%
0.3%
40.4%
0.4%
1.4%
1.3%
5.6%
2.9%
1.4%
139.57
0.83
104.46
15.94
3.69
4.16
3.68
47.42
45.41
2.85
19.71
1.67
18.67
11.28
100.0%
0.3%
37.3%
5.7%
1.3%
1.5%
1.3%
16.9%
16.2%
1.0%
7.0%
0.6%
6.7%
4.0%
24088.7
24.9
7,010.0
1,317.5
158.7
333.8
309.5
2,985.4
5,836.9
135.9
1,724.6
93.9
1,715.9
940.4
172.6
30.0
67.1
82.7
43.0
80.2
84.1
63.0
128.5
47.7
87.5
56.2
91.9
83.4
100.0%
0.1%
31.0%
5.8%
0.7%
1.5%
1.4%
13.2%
25.8%
0.6%
7.6%
0.4%
7.6%
4.2%
829.0
2.0
37.9
25.5
1.1
3.4
10.7
35.2
94.1
1.3
17.3
5.8
78.0
24.0
5.9
2.4
0.4
1.6
0.3
0.8
2.9
0.7
2.1
0.4
0.9
3.5
4.2
2.1
100.0%
0.6%
11.3%
7.6%
0.3%
1.0%
3.2%
10.5%
28.0%
0.4%
5.1%
1.7%
23.2%
7.1%
3.4%
8.1%
0.5%
1.9%
0.7%
1.0%
3.5%
1.2%
1.6%
0.9%
1.0%
6.2%
4.5%
2.6%
279.77
100.0%
22587.4
80.7
100.0%
336.3
1.2
100.0%
1.5%
905.43
50.3% 161588.1
178.5
37.6%
7112.3
7.9
49.1%
4.4%
1.19
69.14
24.31
4.05
1.57
110.14
16.32
48.19
1.08
3.17
0.4%
24.8%
8.7%
1.5%
0.6%
39.5%
5.8%
17.3%
0.4%
1.1%
35.7
31,715.1
8,588.9
1,270.5
362.9
23,583.5
4,803.8
10,861.5
6.3
841.4
30.0
458.7
353.3
313.7
231.1
214.1
294.3
225.4
5.8
265.4
0.0%
38.6%
10.5%
1.5%
0.4%
28.7%
5.9%
13.2%
0.0%
1.0%
0.9
1,413.7
70.7
13.7
8.4
2,828.3
48.8
289.1
0.2
21.3
0.8
20.4
2.9
3.4
5.4
25.7
3.0
6.0
0.2
6.7
0.0%
30.1%
1.5%
0.3%
0.2%
60.2%
1.0%
6.2%
0.0%
0.5%
2.5%
4.5%
0.8%
1.1%
2.3%
12.0%
1.0%
2.7%
3.2%
2.5%
279.16
1.28
2.95
39.84
17.88
0.29
1.68
6.03
39.25
1.18
31.18
0.86
100.0%
0.9%
2.1%
28.0%
12.6%
0.2%
1.2%
4.2%
27.6%
0.8%
21.9%
0.6%
82069.6
38.4
1,062.6
18,585.8
6,857.7
65.2
455.3
1,490.1
14,193.9
300.2
8,199.2
56.9
294.0
30.0
360.2
466.5
383.5
224.7
271.0
247.1
361.6
254.4
263.0
66.2
100.0%
0.1%
2.1%
36.2%
13.4%
0.1%
0.9%
2.9%
27.7%
0.6%
16.0%
0.1%
4695.1
1.0
13.3
411.5
71.2
0.6
12.0
28.0
655.5
1.4
117.9
1.4
16.8
0.8
4.5
10.3
4.0
2.0
7.1
4.6
16.7
1.2
3.8
1.7
100.0%
0.1%
1.0%
31.3%
5.4%
0.0%
0.9%
2.1%
49.9%
0.1%
9.0%
0.1%
5.7%
2.6%
1.2%
2.2%
1.0%
0.9%
2.6%
1.9%
4.6%
0.5%
1.4%
2.5%
Strana 22
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Gazdinska klasa
poreklo o uvanost
vešta ke razre ene
10,469
56,453
56,480
57,453
57,469
57,470
57,475
57,480
vešta ke devastirane
SVEGA VEŠTA KE
56,266
57,266
57,267
ŠIKARE I ŠIBLJACI
Visoke
Izdana ke
Vešta ke
Šikare i šibljaci
Svega o uvane
Svega razre ene
Svega devastirane
Šikare i šibljaci
Ukupno
visoke o uvane
visoke razre ene
visoke devastirane
izdana ke o uvane
izdana ke razre ene
izdana ke devastirane
vešta ke o uvane
vešta ke razre ene
vešta ke devastirane
Šikare i šibljaci
Ukupno
Površina ( P )
ha
%
Zapremina ( V )
m
3
3
m /ha
%
Teku i zapreminski prirast ( iv)
iv / V
3
3
m
m /ha
%
*100
142.42
0.09
2.99
4.74
11.56
2.59
0.71
1.15
25.96
100.0%
0.2%
6.0%
9.5%
23.2%
5.2%
1.4%
2.3%
52.1%
51305.3
2.7
546.3
860.9
1,735.2
159.8
56.8
138.0
1,826.6
360.2
30.0
182.7
181.6
150.1
61.7
80.0
120.0
70.4
100.0%
0.1%
10.3%
16.2%
32.6%
3.0%
1.1%
2.6%
34.3%
1313.8
0.1
9.4
31.0
47.1
1.9
1.7
4.1
211.8
9.2
1.1
3.1
6.5
4.1
0.7
2.4
3.6
8.2
100.0%
0.0%
3.1%
10.1%
15.3%
0.6%
0.6%
1.3%
69.0%
2.6%
3.7%
1.7%
3.6%
2.7%
1.2%
3.0%
3.0%
11.6%
49.79
100.0%
5326.3
107.0
100.0%
307.1
6.2
100.0%
5.8%
26.2% 138701.2
294.3
32.3%
6316.1
13.4
43.6%
4.6%
129371.8
161588.1
138701.2
326.9
178.5
294.3
30.1%
37.6%
32.3%
1047.8
7112.3
6316.1
2.6
7.9
13.4
7.2%
49.1%
43.6%
0.8%
4.4%
4.6%
232759.0
165448.6
31453.5
269.6
298.2
88.7
54.2%
38.5%
7.3%
10998.2
2813.1
664.9
12.7
5.1
1.9
76.0%
19.4%
4.6%
4.7%
1.7%
2.1%
1799.99
100.0% 429661.1
238.7
100.0%
14476.2
8.0
100.0%
3.4%
98.05
272.82
24.85
486.09
139.57
279.77
279.16
142.42
49.79
27.47
5.4%
35777.4
15.2%
90054.6
1.4%
3539.8
27.0% 114912.0
7.8%
24088.7
15.5%
22587.4
15.5%
82069.6
7.9%
51305.3
2.8%
5326.3
1.5%
364.9
330.1
142.4
236.4
172.6
80.7
294.0
360.2
107.0
8.3%
21.0%
0.8%
26.7%
5.6%
5.3%
19.1%
11.9%
1.2%
356.0
670.4
21.4
5947.0
829.0
336.3
4695.1
1313.8
307.1
3.6
2.5
0.9
12.2
5.9
1.2
16.8
9.2
6.2
2.5%
4.6%
0.1%
41.1%
5.7%
2.3%
32.4%
9.1%
2.1%
1.0%
0.7%
0.6%
5.2%
3.4%
1.5%
5.7%
2.6%
5.8%
1799.99
100.0% 429661.1
238.7
100.0%
14476.2
8.0
100.0%
3.4%
471.37
3.89
15.08
8.50
15.7%
60.7%
34.2%
110.5%
27.47
6.9%
395.72
905.43
471.37
27.47
863.30
554.81
354.41
27.47
22.0%
50.3%
26.2%
1.5%
48.0%
30.8%
19.7%
1.5%
Na osnovu iznetih podataka može se re i da je u eš e devastiranih sastojina u ovoj gazdinskoj jedinici veliko
posmatrano po površini, što je verovatno rezultat neredovno sprovo enih mera nege tokom protekla dva ure ajna razdoblja
FORNET d.o.o
Strana 23
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
u vreme ekonomske krize u društvu, a naro ito kod korisnika šuma. Tako e zna ajno je ista i i veliko u eš e razre enih
sastojina, koje su nastale iz istih razloga. Prilikom ovog ure ivanja 27,47 ha je evidentirano šibljaka i šikara koji su ostaci
nekadašnjih sastojina nastali posle neuspelih obnova.
4.5. Stanje šuma po mešovitosti
U eš e istih i mešovitih sastojina po gazdinskim klasama prikazano je u tabeli 4.5.
Tab 4.5. Stanje šuma po mešovitosti
Gazdinska klasa
mešovitost
10,123
10,325
10,469
10,470
56,114
56,116
56,123
56,125
56,151
56,158
56,325
56,340
56,453
56,457
56,469
56,475
56,480
57,116
57,121
57,123
57,125
57,136
57,151
57,158
57,175
57,177
57,325
57,329
57,337
57,340
57,451
57,453
57,469
57,470
57,475
57,480
iste
FORNET d.o.o
Površina ( P )
ha
%
3.76
0.59
0.09
2.47
1.64
103.62
2.65
8.13
63.24
4.16
17.63
9.44
22.49
7.85
4.34
1.35
0.77
47.42
2.02
11.66
5.10
0.47
9.55
1.15
8.01
1.28
396.57
13.61
3.41
1.94
6.03
133.03
38.28
2.65
1.15
25.96
0.4%
0.1%
0.0%
0.3%
0.2%
10.8%
0.3%
0.8%
6.6%
0.4%
1.8%
1.0%
2.3%
0.8%
0.5%
0.1%
0.1%
4.9%
0.2%
1.2%
0.5%
0.0%
1.0%
0.1%
0.8%
0.1%
41.2%
1.4%
0.4%
0.2%
0.6%
13.8%
4.0%
0.3%
0.1%
2.7%
963.51
Zapremina ( V )
m
3
3
m /ha
%
Teku i zapreminski prirast ( iv)
iv / V
3
3
m
m /ha
%
*100
17.7
2.7
74.1
1045.2
6921.8
1104.6
731.7
25110.7
333.8
1853.3
2601.7
11743.2
3944.2
1335.7
329.2
84.6
2985.4
926.3
3601.7
422.1
37.6
2655.8
28.8
1553.5
51.2
80434.8
578.8
985.4
609.2
1490.1
30617.4
7850.2
120.0
138.0
1826.6
30.0
30.0
30.0
637.3
66.8
416.8
90.0
397.1
80.2
105.1
275.6
522.2
502.4
307.8
243.9
109.9
63.0
458.6
308.9
82.8
80.0
278.1
25.0
193.9
40.0
202.8
42.5
289.0
314.0
247.1
230.2
205.1
45.3
120.0
70.4
0.0%
0.0%
0.0%
0.5%
3.6%
0.6%
0.4%
12.9%
0.2%
1.0%
1.3%
6.0%
2.0%
0.7%
0.2%
0.0%
1.5%
0.5%
1.9%
0.2%
0.0%
1.4%
0.0%
0.8%
0.0%
41.4%
0.3%
0.5%
0.3%
0.8%
15.8%
4.0%
0.1%
0.1%
0.9%
13.2
0.1
1.9
12.6
36.9
35.5
12.4
206.4
3.4
168.1
53.5
198.6
40.7
14.3
9.6
1.9
35.2
36.7
219.6
12.0
0.2
36.3
0.5
21.5
2.9
4746.6
47.8
25.5
9.4
28.0
2862.3
206.5
3.3
4.1
211.8
22.4
1.1
0.8
7.7
0.4
13.4
1.5
3.3
0.8
9.5
5.7
8.8
5.2
3.3
7.1
2.4
0.7
18.2
18.8
2.4
0.4
3.8
0.5
2.7
2.2
12.0
3.5
7.5
4.8
4.6
21.5
5.4
1.3
3.6
8.2
0.1%
0.0%
0.0%
0.1%
0.4%
0.4%
0.1%
2.2%
0.0%
1.8%
0.6%
2.1%
0.4%
0.2%
0.1%
0.0%
0.4%
0.4%
2.4%
0.1%
0.0%
0.4%
0.0%
0.2%
0.0%
50.9%
0.5%
0.3%
0.1%
0.3%
30.7%
2.2%
0.0%
0.0%
2.3%
74.6%
3.7%
2.6%
1.2%
0.5%
3.2%
1.7%
0.8%
1.0%
9.1%
2.1%
1.7%
1.0%
1.1%
2.9%
2.2%
1.2%
4.0%
6.1%
2.8%
0.5%
1.4%
1.8%
1.4%
5.6%
5.9%
8.3%
2.6%
1.5%
1.9%
9.3%
2.6%
2.8%
3.0%
11.6%
100.0% 194147.3
201.5
100.0%
9319.4
9.7
100.0%
4.8%
Strana 24
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Gazdinska klasa
mešovitost
56,114
56,116
56,121
56,123
56,125
56,131
56,133
56,134
56,136
56,151
56,152
56,153
56,325
56,340
56,451
56,453
56,455
56,457
56,475
56,480
57,114
57,123
57,125
57,131
57,133
57,134
57,135
57,136
57,151
57,152
57,153
57,155
57,156
57,157
57,158
57,175
57,176
57,325
57,329
57,340
57,453
57,455
57,457
57,469
57,475
mešovite
FORNET d.o.o
Površina ( P )
ha
13.23
0.84
0.38
11.54
7.81
14.59
11.95
5.00
3.69
46.78
27.06
34.92
3.31
13.55
2.95
89.48
24.31
10.03
1.90
3.97
18.30
16.51
40.31
9.02
14.09
0.49
1.47
2.85
52.94
44.09
11.50
28.74
5.39
5.45
42.94
2.44
16.74
50.84
10.88
14.46
27.92
1.18
16.32
43.68
3.17
809.01
%
1.6%
0.1%
0.0%
1.4%
1.0%
1.8%
1.5%
0.6%
0.5%
5.8%
3.3%
4.3%
0.4%
1.7%
0.4%
11.1%
3.0%
1.2%
0.2%
0.5%
2.3%
2.0%
5.0%
1.1%
1.7%
0.1%
0.2%
0.4%
6.5%
5.4%
1.4%
3.6%
0.7%
0.7%
5.3%
0.3%
2.1%
6.3%
1.3%
1.8%
3.5%
0.1%
2.0%
5.4%
0.4%
Zapremina ( V )
m
3
3
m /ha
%
2191.3
88.2
281.8
5391.8
585.8
4975.7
3208.1
1487.1
158.7
17134.3
9488.3
15240.1
542.1
3769.8
1062.6
39104.0
8588.9
2913.5
488.9
776.3
6826.8
5283.6
5414.8
2870.5
3915.0
117.5
330.7
135.9
18446.7
10185.2
4034.7
7359.0
1003.2
1564.1
5198.0
492.6
3686.8
11788.9
1369.8
1802.0
8895.1
300.2
4803.8
11370.3
841.4
165.6
105.0
741.6
467.2
75.0
341.0
268.5
297.4
43.0
366.3
350.6
436.4
163.8
278.2
360.2
437.0
353.3
290.5
257.3
195.5
373.0
320.0
134.3
318.2
277.9
239.9
225.0
47.7
348.4
231.0
350.8
256.1
186.1
287.0
121.1
201.9
220.2
231.9
125.9
124.6
318.6
254.4
294.3
260.3
265.4
0.9%
0.0%
0.1%
2.3%
0.2%
2.1%
1.4%
0.6%
0.1%
7.3%
4.0%
6.5%
0.2%
1.6%
0.5%
16.6%
3.6%
1.2%
0.2%
0.3%
2.9%
2.2%
2.3%
1.2%
1.7%
0.0%
0.1%
0.1%
7.8%
4.3%
1.7%
3.1%
0.4%
0.7%
2.2%
0.2%
1.6%
5.0%
0.6%
0.8%
3.8%
0.1%
2.0%
4.8%
0.4%
100.0% 235513.8
291.1
100.0%
Teku i zapreminski prirast ( iv)
iv / V
3
3
m
m /ha
%
*100
229.1
17.3
4.4% 10.5%
1.0
1.2
0.0%
1.1%
8.0
21.2
0.2%
2.9%
142.6
12.4
2.8%
2.6%
13.1
1.7
0.3%
2.2%
47.1
3.2
0.9%
0.9%
26.1
2.2
0.5%
0.8%
9.7
1.9
0.2%
0.7%
1.1
0.3
0.0%
0.7%
156.7
3.3
3.0%
0.9%
73.4
2.7
1.4%
0.8%
116.0
3.3
2.2%
0.8%
19.3
5.8
0.4%
3.6%
119.8
8.8
2.3%
3.2%
13.3
4.5
0.3%
1.2%
1636.0
18.3
31.7%
4.2%
70.7
2.9
1.4%
0.8%
30.6
3.1
0.6%
1.1%
10.8
5.7
0.2%
2.2%
29.1
7.3
0.6%
3.7%
122.2
6.7
2.4%
1.8%
239.3
14.5
4.6%
4.5%
82.1
2.0
1.6%
1.5%
20.1
2.2
0.4%
0.7%
18.6
1.3
0.4%
0.5%
0.8
1.6
0.0%
0.7%
3.6
2.5
0.1%
1.1%
1.3
0.4
0.0%
0.9%
147.6
2.8
2.9%
0.8%
66.0
1.5
1.3%
0.6%
40.0
3.5
0.8%
1.0%
27.3
1.0
0.5%
0.4%
3.6
0.7
0.1%
0.4%
16.0
2.9
0.3%
1.0%
38.0
0.9
0.7%
0.7%
11.1
4.6
0.2%
2.3%
89.7
5.4
1.7%
2.4%
452.3
8.9
8.8%
3.8%
33.4
3.1
0.6%
2.4%
47.5
3.3
0.9%
2.6%
668.6
23.9
13.0%
7.5%
1.4
1.2
0.0%
0.5%
48.8
3.0
0.9%
1.0%
202.4
4.6
3.9%
1.8%
21.3
6.7
0.4%
2.5%
5156.4
6.4
100.0%
2.2%
Strana 25
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Gazdinska klasa
mešovitost
iste
Mešovite
Šikare i šibljaci
Svega GJ
Površina ( P )
Zapremina ( V )
m
3
3
ha
%
m /ha
%
963.51
809.01
27.47
53.5% 194147.3
44.9% 235513.8
1.5%
201.5
291.1
45.2%
54.8%
1799.99
100.0% 429661.1
238.7
100.0%
Teku i zapreminski prirast ( iv)
iv / V
3
3
m
m /ha
%
*100
9319.4
9.7
64.4%
4.8%
5156.4
6.4
35.6%
2.2%
14475.8
8.0
100.0%
3.4%
Uo ljivo je da mešovite sastojine imaju zna ajno ve u zapreminu po jedinici površine od istih sastojina. Razlog je taj što su mešovite
sastojine ujedno i zna ajno starije. Tako e je uo ljiv zna ajno ve i prirast kod istih sastojina, zbog toga što njih ine pretežno kulture topola.
4.6. Stanje šuma po vrstama drve a
Stanje šuma, odnosno zapremina i teku i prirast, po vrstama drve a prikazani su u tabeli 4.6.
Tab. 4.6. Stanje šuma po vrstama drve a
Zapremina ( V )
Vrsta drve a
m
3
3
m /ha
%
Bela vrba
Bela topola
Crna topola
Topola robusta
Topola I-214
Ostali meki liš ari
Poljski brest
Vez
Poljski jasen
Ameri ki jasen
Lužnjak
Cer
Grab
Lipa
Breza
Bagrem
Crni orah
Gledi ija
Jasenoliki javor
Klen
Ostali tvrdi liš ari
Smr a
Crni bor
Beli bor
Ostali etinari
21198.3
29201.8
304.9
707.5
79066.3
1218.5
1035.2
5.0
27342.2
19866.2
107890.2
6816.9
9644.1
161.4
85.2
107373.4
1386.1
47.9
2323.3
2928.6
9200.0
252.3
1458.0
9.8
137.7
4.9%
6.8%
0.1%
0.2%
18.4%
0.3%
0.2%
0.0%
6.4%
4.6%
25.1%
1.6%
2.2%
0.0%
0.0%
25.0%
0.3%
0.0%
0.5%
0.7%
2.1%
0.1%
0.3%
0.0%
0.0%
Svega GJ
429660.7
100.0%
FORNET d.o.o
Teku i zapreminski prirast ( iv)
iv / V
3
3
m
m /ha
%
*100
304.5
2.1%
1.4%
855.1
5.9%
2.9%
51.6
0.4% 16.9%
13.4
0.1%
1.9%
4957.0
34.2%
6.3%
38.7
0.3%
3.2%
13.9
0.1%
1.3%
0.0
0.0%
0.5%
127.6
0.9%
0.5%
816.6
5.6%
4.1%
1169.7
8.1%
1.1%
19.4
0.1%
0.3%
90.7
0.6%
0.9%
6.6
0.0%
4.1%
2.1
0.0%
2.5%
5554.8
38.4%
5.2%
13.9
0.1%
1.0%
1.5
0.0%
3.2%
61.8
0.4%
2.7%
94.3
0.7%
3.2%
236.0
1.6%
2.6%
6.3
0.0%
2.5%
37.6
0.3%
2.6%
0.1
0.0%
0.6%
2.8
0.0%
2.0%
14476.0
100.0%
3.4%
Strana 26
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Ovde je neophodno ista i da je zna ajno ve e u e š e tvrdih liš ara koji ima po zapremini 68,9% (a naro ito se isti e
u eš e lužnjaka i bagrema koji u estvuju sa po 25%). U eš e tvrdih liš ara po prirastu je nešto manje i iznosi 56,7%, što je
razumljivo s obzirom da meko liš arske vrste imaju veliki prirast. Posmatrano po vrstama drve a najve i u eš e u prirastu
ima bagrem (38,4%). U eš e etinara je bezna ajno i u zapremini i u prirastu i iznosi manje od 0,5%.
4.7. Stanje šuma po debljinskoj strukturi
Debljinska struktura po odsecima, gazdinskim klasama i vrstama drve a sa širinom debljinskog razreda 10 cm prikazana je u prilogu
TABELA O RAZMERU DEBLJINSKIH RAZREDA. U tabeli 4.7. daje se rekapitulacija za gazdinsku jedinicu.
Tab. 4.7. Debljinska struktura
Za celu GJ
Svega
do 10
Po deb. razred.
Po klasama
deb. razreda
D E B LJ I N S K I
II
III
IV
I
429660.8
cm
38623.3
R A Z R E D
V
VI
VII
11-20
cm
21-30
cm
31-40
cm
41-50
cm
51-60
cm
61-70
cm
71-80
cm
57955.5
85668.8
78459.7
65303.0
43051.1
28289.8
16648.0
81-90
cm
iv
> 90 cm
6735.6
8926.1
14476.0
14476.0
429660.8
182247.5
143762.6
103650.6
100.00%
42.42%
33.46%
24.12%
4.8. Stanje šuma po starosti
Starosna struktura po gazdinskim klasama prikazana je u prilogu TABELA O RAZMERU DOBNIH RAZREDA. U tabeli 4.8. daje se
rekapitulacija po grupama gazdinskih klasa sa širinama dobnih razreda 5,10 i 20 godina.
Tab. 4.8. Starosna struktura
Širina dobnog razreda 5 godina
D O B N I
GAZDINSKA
KLASA
10,325
56,325
56,451
56,453
56,480
57,325
FORNET d.o.o
Svega
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
I
1-5g
0.59
0.59
18
18
13
13
II
6-10g
R A Z R E D I
III
IV
V
VI
VII
11-15g 16-20g 21-25g 26-30g 31-35g
VIII
36g <
20.94
16.52
3.09
0.31
1.02
2394
1675
463
74
182
187
164
18
2
3
2.95
2.95
1063
1063
13
13
111.97
17.93
6.82
3.09
5.23
78.90
50847
5822
5561
559
2320
36585
1835
644
382
29
96
684
4.74
3.97
0.77
861
776
85
31
29
2
447.41
4.55
128.70
99.19
88.69
27.78
32.64
65.86
92223
182
21692
21091
19136
7067
7558
15497
Strana 27
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Širina dobnog razreda 5 godina
D O B N I
GAZDINSKA
KLASA
Svega
3
57,329
57,337
57,451
57,453
57,480
Svega
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
V (m3)
iv (m3)
I
1-5g
5199
II
6-10g
R A Z R E D I
III
IV
V
VI
VII
11-15g 16-20g 21-25g 26-30g 31-35g
37
2164
1413
889
VIII
36g <
230
189
277
24.49
1.98
5.55
5.48
11.48
1949
50
304
548
1047
82
37
9
13
23
3.41
3.41
985
985
26
26
6.03
6.03
1490
1490
28
28
160.95
36.54
48.99
6.13
11.57
2.38
55.34
39511
5450
9292
2832
3711
878
17348
3530
1664
1222
139
139
26
340
25.96
21.08
4.88
1826
1686
140
212
209
3
809.44
2.57
41.09
233.22
106.01
104.41
54.41
46.53
221.20
193167
68
5632
40167
26652
23975
14252
10474
71947
11156
50
1701
4403
1795
1101
505
256
1345
Širina dobnog razreda 10 godina
D O B N I
GAZDINSKA
KLASA
10,123
10,469
10,470
56,114
56,116
56,121
56,123
FORNET d.o.o
Svega
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3.76
R A Z R E D I
I
II
III
IV
V
VI
VII
1-10g 11-20g 21-30g 31-40g 41-50g 51-60g 61-70g
VIII
71g <
3.76
0.09
0.09
3
3
2.47
2.47
74
74
2
2
14.87
14.06
0.81
3236
2216
1020
242
231
11
104.46
3.28
0.45
5.08
25.10
55.22
15.33
7010
328
36
368
1350
3841
1087
36
7
3
8
15
3
9.94
1.72
0.38
0.38
282
282
8
8
14.19
0.34
0.97
1.22
Strana 28
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Širina dobnog razreda 10 godina
D O B N I
GAZDINSKA
KLASA
Svega
3
56,125
56,340
56,469
56,475
57,114
57,116
57,121
57,123
57,125
57,175
57,176
57,177
57,340
57,469
57,470
FORNET d.o.o
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
R A Z R E D I
I
II
III
IV
V
VI
VII
1-10g 11-20g 21-30g 31-40g 41-50g 51-60g 61-70g
6497
31
338
178
4
11
4490
843
795
22
108
33
15.94
7.81
8.13
1318
586
732
25
13
12
22.99
7.84
3.31
5.71
5.39
0.74
6371
1833
287
2213
1783
255
174
91
10
44
26
3
4.34
0.29
4.05
1336
65
1271
1
14
15
3.25
3.25
818
818
20
20
VIII
71g <
18.30
1.94
16.36
6826
321
6505
123
34
89
47.42
12.14
3.16
5.28
8.43
7.70
10.71
2986
1122
124
264
632
308
536
2
4
1
2
36
25
2
2.02
0.27
1.54
0.21
926
81
714
131
37
10
25
2
28.17
0.66
4.53
2.16
2.82
1.40
16.40
0.20
8886
69
1578
40
1826
835
4528
10
459
47
146
5
52
19
190
45.41
3.51
6.44
9.48
25.98
5837
286
975
967
3609
46
95
10
22
17
10.45
8.01
2.08
0.36
2046
1553
391
102
21
9
2
32
16.74
2.28
14.46
3687
507
3180
90
48
42
1.28
1.28
51
51
3
3
16.40
1.63
11.28
3.49
2410
319
940
1151
56
15
24
17
81.96
6.39
1.61
18.31
10.35
45.30
19220
1195
277
4160
2326
11262
408
78
11
92
38
189
2.65
0.87
0.71
1.07
Strana 29
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Širina dobnog razreda 10 godina
D O B N I
GAZDINSKA
KLASA
Svega
3
57,475
Svega
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
V (m3)
iv (m3)
R A Z R E D I
I
II
III
IV
V
VI
VII
1-10g 11-20g 21-30g 31-40g 41-50g 51-60g 61-70g
120
57
VIII
71g <
63
4
2
2
4.32
1.15
3.17
979
138
841
25
4
21
461.86
0.66
7.68
50.56
40.50
57.44
113.67
118.79
72.56
80919
69
2085
6537
8437
12359
22949
14803
13680
2068
47
194
431
262
266
493
159
216
Širina dobnog razreda 20 godina
D O B N I
GAZDINSKA
KLASA
Svega
I
II
III
R A Z R E D I
IV
1-20g 21-40g 41-60g 61-80g
56,131
56,133
56,134
56,136
56,151
56,152
56,153
56,158
56,455
FORNET d.o.o
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
14.59
14.59
4976
4976
47
V
81100g
VI
101120g
VII
121140g
141g <
47
11.95
11.95
3208
3208
26
26
5.00
3.97
1.03
1487
1303
184
2
10
8
3.69
3.69
159
159
1
1
110.02
0.95
57.38
51.69
42246
298
23308
18640
363
4
234
125
27.06
27.06
9488
9488
73
73
34.92
31.19
3.73
15240
12318
2922
116
94
22
4.16
2.85
1.31
334
229
105
3
2
1
24.31
VIII
24.31
Strana 30
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Širina dobnog razreda 20 godina
D O B N I
GAZDINSKA
KLASA
Svega
I
II
III
R A Z R E D I
IV
1-20g 21-40g 41-60g 61-80g
3
56,457
57,131
57,133
57,134
57,135
57,136
57,151
57,152
57,153
57,155
57,156
57,157
57,158
57,455
FORNET d.o.o
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
V
81100g
VI
101120g
VII
121140g
VIII
141g <
8589
8589
71
71
17.88
17.88
6858
6858
71
71
9.02
2.14
6.88
2871
580
2291
20
4
16
14.09
14.09
3915
3915
19
19
0.49
0.49
118
118
1
1
1.47
1.47
331
331
4
4
3.32
0.36
2.96
174
29
145
1
1
62.49
0.19
9.36
14.69
38.25
21102
22
2633
5727
12720
185
1
36
63
85
44.09
8.97
27.78
7.34
10185
2485
5238
2462
19
66
30
11.50
10.25
1.25
17
4035
3626
409
40
38
2
28.74
28.74
7359
7359
27
27
5.39
5.39
1003
1003
4
4
5.45
5.45
1564
1564
16
16
44.09
4.51
5.20
13.38
21.00
5227
146
492
1405
3184
38
6
6
13
13
1.18
1.18
300
300
1
1
Strana 31
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Širina dobnog razreda 20 godina
D O B N I
GAZDINSKA
KLASA
Svega
I
II
III
R A Z R E D I
IV
1-20g 21-40g 41-60g 61-80g
57,457
Svega
P (ha)
3
V (m )
3
iv (m )
P (ha)
V (m3)
iv (m3)
16.32
16.32
4804
4804
49
V
81100g
VI
101120g
VII
121140g
VIII
141g <
49
501.22
0.55
30.69
72.52
211.69
154.83
30.94
155573
51
5872
21605
69489
48103
10453
1252
1
50
226
592
295
88
4.9. Zdravstveno stanje i ugroženost šuma od štetnih uticaja
Zdravstveno stanje šuma ove gazdinske jedinice je u skladu sa opštim stanjem sastojina koje nije u potpunosti zadovoljavaju e, što se vidi
iz prethodnih poglavlja, te se ocenjuje kao osrednje. Stepen ugroženosti od štetnih uticaja nije takav da direktno ugrožava opstanak i razvoj šume.
Zbog neizvršenih mera nege stabla su u mla im sastojinama esto nedovoljno razvijena, potištena i fiziološki slaba, te su zbog toga veoma
podložna uticaju svih negativnih faktora, što kona no može rezultirati pojavom raznih oboljenja. Ve i zdravstveni problemi, koji bi zahtevali hitne
intervencije, nisu ovog momenta prisutni, ali ta opasnost u budu nosti evidentno postoji.
Šume ove gazdinske jedinice su ugrožene od slede ih faktora:
- od oveka – s obzirom da se nalaze u blizini naselja, puteva i obradivih površina. Ogleda se u nesavesnom i neodgovornom
ponašanju oveka kroz bespravne se e, izazivanje požara, uništavanje mladih zasada, sakupljanje i koriš enje zašti enih biljnih i
životinjskih vrsta.
- od divlja i – iako nije velika ugroženost s obzirom na intenzivan na in gazdovanja lovištem, mora se re i da postoje
pojedina ni slu ajevi guljenja kore, uništavanja terminalnih pupoljaka, gažeenje sadnica i drugo.
- od stoke – s obzirom da se deo gazdinske jedinice nalazi u neposrednoj blizini naselja, ovaj ugrožavaju i faktor ne sme biti
zanemaren i pored injenice da je ve i deo gazdinske jedinice ogra en kao deo lovišta.
- od požara - gazdinska jedinica je okružena poljoprivrednim zemljištem, gde dolazi do estog paljenja ostataka poljoprivrednih
kultura u prole e i jesen, kao i do paljenja suve travne i korovske vegetacije. Naro ito su od požara ugrožene mlade sastojine,
kao i delovi gazdinske jedinice koji se nalaze u neposrednom kontaktu sa poljoprivrednim površinama.
- od nepovoljnih klimatskih i hidroloških faktora – niske i visoke temperature, vetrovi sneg, visok vodostaj, led.
- od entomoloških i fitopatoloških oboljenja - iako ove pojave nisu este, postoji stalna potencijalna opasnost od njihovog lošeg
uticaja zbog generalno lošeg stanja šuma i slabljenja otpornosti sadnica. Štetni insekti i uzro nici biljnih bolesti prisutni su u
izvesnom stepenu, održavaju se u granicama biološke ravnoteže, ali sa stalnom opasnoš u da do e do prenamnoženja.
Registrovane su pojave gubara, mrazovca, buba listara, staklokrilaca, strižibuba i dotihize.
Sve ove injenice iziskuju stalnu i dobro organizovanu uvarsku i osmatra ku službu.
FORNET d.o.o
Strana 32
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
4.10. Stanje neobraslih površina
U ovoj gazdinskoj jedinici ima 960,16 ha neobraslih površina, a one su razvrstane na šumsko zemljište, neplodno zemljište i zemljište za
ostale svrhe kako je prikazano u tabeli 4.9.
Tab. 4.9. Struktura neobraslih površina:
Vrsta zemljišta
Šumsko zemljište
Neplodno
Ostale svrhe
Svega
P (ha)
487.43
294.17
178.56
960.16
%
50.8%
30.6%
18.6%
100.0%
Važno je napomenuti da se kao šumsko zemljište osim tipi nog šumskog zemljišta i zemljišta pogodnog za pošumljavanje, prikazuju i
žbunasta vegetacija, vegetacija vlažnih livada i mo vara.
U neplodna zemljišta svrstani su bare, zabarena zemljišta, jezera, kanali, proseke, putevi i izgra eni objekti. U zemljište za ostale svrhe
svrstani su njive, livade, pašnjaci, hranilišta za divlja i ostalo zemljište.
4.11. Stanje rasadni ke proizvodnje
Na podru ju ove gazdinske jedinice nema rasadnika u vlasništvu organizacije koja gazduje ovim šumama. Sadnica se nabavljaju u
rasadnicima drugih preduze a uz uslov da ispunjavaju sve uslove predvi ene važe im zakonskim i podzakonskim aktima iz te oblasti.
4.12. Stanje lovstva i fonda divlja i
Lovstvo na ovim prostorima ima dugu tradiciju sa veoma intenzivnim radom svih struktura u oblasti lovstva. Na in rada i organizovanosti
u oblasti lovne delatnosti menjao se kroz vreme zavisno od na ina njegove ure enosti, zakonske regulative, društvenih kretanja i dr. Po novom
Zakonu o divlja i i lovstvu (Sl.gl. RS br. 18/10) dosadašnji na in organizovanja lovstva u šumama ove gazdinske jedinice nije mogu , te zbog
toga nije ustanovljeo lovište, a samim tim nije ni dodeljeno na gazdovanje ni jednoj organizaciji. Jedino je jasno da na osnovu Zakona o divlja i i
lovstvu ove površine moraju biti ustanovljene kao lovište posebne namene.
Ustanovljenjem okolnih lovišta preostale su dve odvojene prostorne celine kojima pripadaju šume ove gazdinske jedinice, a na kojima e
biti mogu e ustanovljenje dva posebna lovišta.
Jednoj prostornoj celini površine cca 1.478 ha pripadaju odeljenja 1-29 (osim 1/i,j,h,l,3,4,5,7-deo,9, 2/a-deo,c-deo,i,4-9,11-deo, 3/f,g,k,l,1,3-6,9deo, 4/b-deo,d,e,f,g,1,2,4, 5/e,f,g, 9/4, 10/5-deo, 15/f,2 20/1, 29/11,13-15). Ovu prostornu celinu skoro u potpunosti okružuje lovište „Morgaš“ kojim
gazduje Lova ko udruženje „Ba “. Grani na linija ove prostorne celine sa ovim lovište je duga ka 9,83 km. Manjim delom (0,75 km dužine) ova
celina se na isto nom kraju grani i sa lovištem „Gola dobra“ kojim gazduje LU „Južna Ba ka – Despotovo – Pivnice – Parage i Despotovo“, a
tako e se grani i (0,25 km) i sa lovištem „Tikvara“ kojim gazduje LU „Palanka - Mladenovo“.
Drugoj prostornoj celini površine 1.100,91 ha pripadaju odeljenja 30-51 (osim 47/j, 51/b,6-8,11). Ovu prostornu celinu okružuju lovišta
„Morgaš“, kojim gazduje Lova ko udruženje „Ba “ (sa zapadne strane) i „Tikvara“, kojim gazduje LU „Palanka - Mladenovo“ (sa severozapadne,
severne i isto ne strane).
Delovi gazdinske jedinice, odnosno odseci 1/i,j,h,l,3,4,5,7-deo,9, 2/a-deo,c-deo,i,4-9,11-deo, 3/f,g,k,l,1,3-6,9-deo, 4/b-deo,d,e,f,g,1,2,4, 5/e,f,g, 9/4,
10/5-deo, 15/f,2 20/1, 29/11,13-15 ukupne površine cca 174,17 ha pripadaju lovištu „Morgaš“. Ovo lovište je ustanovljeno rešenjem Pokrajinskog
sekretarijata za poljoprivredu, vodoprivredu i šumarstvo broj 104-324-277/2012-05 od 16.3.2012. godine (Sl. list APV 8/12) i dodeljeno je na
gazdovanje LU „Ba “ rešenjem broj 104-324-277/2012-05-1 od 18.4.2012. godine i ugovorom broj 104-324-277/2012-05-2. S obzirom da su
delovi ove gazdinske jedinice zanemarivo mali u odnosu na površinu celog lovišta od 13.150,22 ha, kao i da se radi o rubnim delovima lovišta,
ovde se ne e davati podaci o kapacitetu ovog dela gazdinske jedinice zauzgoj divlja i jer je to besmisleno i nesvrsishodno.
Delovi gazdinske jedinice, odnosno odseci 47/j, 51/b,6-8,11 ukupne površine 7,07 ha, pripadaju lovištu „Tikvara“. Ovo lovište je
ustanovljeno rešenjem Pokrajinskog sekretarijata za poljoprivredu, vodoprivredu i šumarstvo broj 104-324-246/2012-05 od 16.3.2012. godine (Sl.
FORNET d.o.o
Strana 33
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
list APV 8/12) i dodeljeno je na gazdovanje LU „Palanka – Mladenovo“ rešenjem broj 104-324-246/2012-05-1 od 18.4.2012. godine i ugovorom
broj 104-324-246/2012-05-2. S obzirom da su delovi ove gazdinske jedinice zanemarivo mali u odnosu na površinu celog lovišta od 18.939,75 ha,
kao i da se radi o nekoliko manjih usitnjenih površina, ovde se ne e davati podaci o kapacitetu ovog dela gazdinske jedinice zauzgoj divlja i jer je
to besmisleno i nesvrsishodno.
Sobzirom na navedeno stanje u pogledu postojanja prostornih celina za koje nisu ustanovljena lovišta, nije mogu e dati podatke o
kapacitetima tih površina za uzgoj divlja i. Zbog toga se ovde daje pregled stanja i kapaciteta za gajenje divlja i pre ustanovljenja okolnih lovišta
po novom Zakonu o divlja i i lovstvu, odnosno onako kako je to bilo dato u POGŠ (2005-2014) za ovu gazdinsku jedinicu, koja je bila na snazi do
donošenja ovih Izmena i dopuna POGŠ.
Ova GJ prethodno je u celosti pripadala lovištu „Kara or evo“ koje je bilo ustanovljeno rešenjem Pokrajinskog sekretarijata za
poljoprivredu, vodoprivredu i šumarstvo broj 104-324-00046/2005-01 od 24.8.2005. godine. Ovo lovište je tada bilo dodeljeno na gazdovanje VU
„Kara or evo“ rešenjem 104-324-00046/2005-02 od 25.8.2005. godine. Zakonski osnov oko ustanovljenja i dodele lovišta nalazio se u tada
važe em Zakonu o lovstvu (Sl.gl.RS br. 39/93...101/05), Zakonu o utvr ivanju nadležnosti AP Vojvodine (Sl.gl.RS br. 6/02) i Zakonu o opštem
upravnom postupku (SL.list SRJ be. 33/97).
Ukupna površina lovišta tada je iznosila 4.520 ha, od ega je bilo 2.571 ha šuma i šumskog zemljišta, 413 ha livada i pašnjaka, 1.190 ha
poljoprivrednog zemljišta i 346 ha vode, bara i trstika.
Vrste divlja i kojima se gazdovalo u lovištu su bile lovostajem zašti ene vrste divlja i: jelen evropski, jelen virdžinijski, jelen lopatar,
divlja svinja, srna, muflon, zec, fazan, prepelica, gugutka, golub grivljaš i bizamski pacov. Tako e su se u lovištu nalazile i trajno zašti ene vrste
divlja i kao što su: divlja ma ka . jazavac, kune i dr. Bila je prisutna i divlja van režima zaštite kao što su : lisica, tvor i dr. Lovištem se gazdovalo
na osnovu Lovne osnove koja je bila doneta za razdoblje 2006-2015, i na osnovu godišnjih planova gazdovanja.
Prema lovnoj osnovi i propisanoj metodologiji utvr ivanja boniteta u lovištu su utvr eni slede i boniteti za pojedine vrste divlja i:
- jelen evropski … I bonitet
- jelen lopatar ….. I bonitet
- jelen belorepi … I bonitet
- muflon ……….. I bonitet
- srna ………… III bonitet
- divlja svinja ….. I bonitet
Optimalan broj divlja i na 100 ha u odnosu na utvr ene bonitete za tada ustanovljeno lovište je bio slede i:
-
jelen evropski … 7-12 kom
jelen lopatar ……. 20 kom
jelen belorepi …….. 5 kom
muflon ………….. 20 kom
srna ………………. 4 kom
divlja svinja ……… 6 kom
divlja svinja u proizvodnom centru na reviru Vranjak … 40 kom.
Brojno stanje divlja i utvr eno na celoj površini je bilo:
- jelen evropski … 285 kom
- jelen lopatar ….. 540 kom
- jelen belorepi ….. 40 kom
- muflon ……….... 60 kom
- srna ……………. 90 kom
- divlja svinja ….. 310 kom
Lovište "Kara or evo" je sadržavalo deo koji je ogra en za intezivan uzgoj, gajenje i koriš enje, kao i neogra en slobodan deo. Ova
gazdinska jedinica se nalazila u ogra enom delu lovišta.
FORNET d.o.o
Strana 34
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
4.13. Prirodne retkosti i zašti eni prirodni objekti u gazdinskoj jedinici
Gazdinska jedinica se nalazi unutar zašti enog podru ja SRP "Kara or evo". Rezervat je proglašen 1997. godine uredbom Vlade RS broj
501-2933/97 („Sl. glasnik RS“, broj 37/1997). Osnovni cilj uspostavljanja zaštite je o uvanje šumskih, vodenih i livadskih staništa, zajedno sa
zašti enim vrstama biljnog i životnjskog sveta. Revizijom zaštite, 2011. godine izra ena je nova studija zaštite sa proširenjem Rezervata i podelom
podru ja na tro-stepeni režim zaštite. Izdvojen je ve i broj tipova staništa koje je potrebno sa uvati. Podru je Rezervata se trenutno nalazi u
postupku donošenja novog akta o zaštiti, a prema lanu 42. Zakona o zaštiti prirode smatra se zašti enim. Na prostoru pod I stepenom zaštite
zabranjeno je koriš enje prirodnih resursa, što je uzeto u obzir prilikom izrade ove osnove. Zašti eno prirodno dobro se sastoji iz dve prostorne
celine, na kojima površinski dominiraju šumski ekosistemi. Jedna se nalazi u plavnom podru ju (Bukinski rit sa Hagelom i Šarengradskom adom),
a druga na re noj terasi van domašaja poplavnih voda (Vranjak i Guvnište).
Širenje invazivnih biljnih vrsta u Rezervatu, koje se navodi u Uslovima zaštite prirode, zabeleženo je u ve ini sastojina ove gazdinske
jedinice, što ukazuje na odmakle procese degradacije prirodnih odlika podru ja i nemogu nost njihove sanacije bez velikih ulaganja tokom više
ure ajnih razdoblja.
Rezervat se oslanja na Dunav koji predstvalja ekološki koridor od evropskog zna aja. Ekološki koridori neophodni su za razmenu
genetskog materijala izme u razdvojenih i udaljenih staništa i od klju nog su zna aja za o uvanje biološke raznovrsnosti. Da bi ispunio svoju
funkciju ovaj koridor mora sadržati autohtonu vegetaciju, kombinovanog tipa (mozaik šumskih i nešumskih površina).
U Uslovima zaštite prirode navodi se da su granice režima zaštite definisane na osnovu podele prostora utvr ene osnovom iz ure ajnog
razdoblja koje prethodi važenju ove Osnove. Primenom novih tehnologija (GIS) za potrebe ure ivanja šuma, ali i usled prirodnih procesa
fluvijalne erozije i akumulacije koji vode promenama u reljefu aluvijalnog podu ja, utvr eno je da podela prostora na šume, šumsko zemljište i
neplodne površine iz prethodnog ure ajnog razdoblja, ne odgovara stvarnom stanju na terenu. Preciznijim izdvajanjem šumskih odseka i istina
(se ine, bare, vodotoci) utvr eno da se pojedine bare, šumske se ine i sastojine zapravo nalaze u više režima zaštite. Primena sastojinskog
gazdovanja onemogu uje planiranje razli itih mera za jedan isti odsek/ istinu, usled ega su, u cilju usaglašenja sa Uslovima zaštite prirode, ove
prirodne celine Osnovom podeljene na prostorne i namenske celine prema pripadnosti odre enom stepenu zaštite. U cilju efikasnijeg upravljanja i
o uvanja prirodnih šumskih i drugih staništa, bilo bi dobro da se granice režima zaštite koje prate obode bara, vodotoka, livada i prirodnih šuma
prikazane osnovom iz prethodnog ure ajnog razdoblja, koriguju prema stvarnom stanju na terenu.
Stanje zašti enih prirodnih dobara ocenjuje se kao srednje povoljno obzirom na prikazane injenice i ocene iz drugih poglavlja Osnove.
Mogu nost za prevo enja ka optimalnom stanju uveliko zavisi od namenskih sredstava za prevo enje degradiranih oblika šuma (zapuštenih se ina,
invazivnih vrsta) u stanje koje ispunjava utvr ene ciljeve
Specijalnom rezervatu prirode pripadaju sva odeljenja osim slede ih odseka i istina: 29/11; 51/b,6-8,11 Svi odseci i istine koji pripadaju
rezervatu su o osnovi kodirani kao namenske celine 56 i 57 – Specijalni rezervta prirode II i III stepena zaštite.
U uslovima zaštite prirode koji su dati za izradu ove osnove stoji da je ure iva u obavezi da granice šumskih odseka prilagodi spoljnoj
granici režima zaštite, a u poglavlju zašti eni delovi prirode prikaže tabelu sa uporednim pregledom starih i novih oznaka šumskih odseka i istina,
po režimima zaštite. Granice režima zaštite su ispoštovane u celosti, a uporedni pregled starih i novih oznaka šumskih odseka i istina, po
režimima zaštite, nije mogu e uraditi na na in da to bude pregledno, jasno i svrsishodno, s obzirom na injenicu da su prilikom ovog ure ivanja u
velikoj meri izmenjenie granice odseka zbog ispravljanja brojnih grešaka u njihovom definisanju prilikom prethodnim ure ivanja.
Specijalni rezervat prirode „Kara or evo“ se prostire na ukupnoj površini 2955 ha na teritorji opština Ba i Ba ka Palanka. Korisnik šuma
ove gazdinske jedinice je ujedno i upravlja ovog specijalnog rezervata.
Osnovne vrednosti zbog kojih je proglašen specijalni rezervat su:
- Autohtona visoka divlja trofejne vrednosti (jelen, divlja svinja, jelen lopatar, muflon, virdžinijski belorepi jelen, srna i dr.);
- Mozaik šumskih i barsko-mo varnih biljnih zajednica u kojem dominiraju površine pod šumom (77%);
- Kompleks Bukinski rit je tipi an ritsko-šumski kompleks, koji predstavlja jedan od još malobrojnih o uvanih ritova uz
Dunav (zajednice bademaste vrbe, bele vrbe i crne topole, topole i poljskog jasena);
- Kompleks Vranjaka i Guvništa - hrastove i bagremove šumske zajednice sa svojstvenom florom i faunom (autohtona i
alohtona trofejna visoka divlja ; prirodne retkosti: beli lokvanj, dremovac, i irot i dr.);
- Ostaci autohtonih ritskih šuma, sa karakteristi nom zeljastom vegetacijom i biljnim zajednicama;
- Raznovrsna fauna, retke i ugrožene vrste (vidra, kuna, divlja ma ka);
FORNET d.o.o
Strana 35
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
- Ornitofaunu ini 135 vrsta ptica, od toga 51 vrsta su stanarice; 24 vrste su na listi potencijalno ugroženih u Evropi, dok 67
ima status prirodne retkosti (od posebne vrednosti su orao belorepan, sivi soko, crna roda, bela roda, ri a lunja, prdavac,
ritska sova i dr.);
- Prirodno mrestilište brojnih vrsta riba, me u kojima ve ina predstavlja prirodne retkosti.
Aktuelno stanje:
- Izmenjen režim plavnih i podzemnih voda
- Degradacija autohtonih šumskih sastojina, odnosno njihova zamena plantažama euroameri kih topola
- Eutrofizacija Bukinskog rita
4.14. Opšti osvrt na zate eno stanje sastojina
Sadašnje stanje ove gazdinske jedinice može se globalno oceniti kao osrednje. U eš e devastiranih sastojina je prili no veliko (19,7%
površine). Razre ene sastojine zauzimaju tako e veoma veliku površinu (30,8% površine). Prema poreklu najviše je sastojina izdana kog porekla,
i to 50,4%, a ostalo su pretežno sastojine vešta kog porekla, dok sastojina semenog porekla ima nešto manje. Zdravstveno stanje je u celini
gledano srednje zadovoljavaju e, i trebalo bi biti znatno bolje.
Obnova sastojina hibridnih topola probitnim proglašenjem SRP "Kara or evo" bila je zabranjena, što je u uslovima nedostatka
odgovaraju eg sadnog materijala autohtonih vrsta drve a za zamenu vrste i sredstava za zaštitu površina od divlja i znatno smanjilo mogu nost
ispunjenja principa trajnosti prinosa. Takve okolnosti su rezultovale neuspešnom ili nerealizovanom obnovom šuma sa zapuštenim se inama iz
prethodnog ure ajnog razdoblja.
Gajenje krupne divlja i (muflon, srna, jelen) tako e znatno otežava i poskupljuje obnovu i zaštitu šuma, usled ega su neki odseci
pošumljavani više puta bez uspeha, dok su pojedine sastojine premašile propisanu ophodnju.
FORNET d.o.o
Strana 36
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
5. STANJE ŠUMSKIH SAOBRA AJNICA
Gazdinska jedinica „Mostonga - Bukinski rit“ se može smatrati da je zadovoljavaju e otvorenom. U okviru ove gazdinske jedinice postoji
osnovna putna mreža mekih i tvrdih šumskih puteva, koji su povezani sa javnim putnim pravcima Ba ka palanka - Odžaci, Mladenovo – Ba i
putnim pravcima preko nasipa koji se koriste pod posebnim uslovima.
U branjenom delu gazdinske jedinice (Vranjak i Guvnište) je izgra en asfaltni put dužine 7,5 km, na koji se nadovezuju meki šumski
putevi kao i šumske proseke izme u i unutar odeljenja. Osim ovog puta postoji u gazdinskojjedinici još 2 km tvrdih puteva koji se kao kraci
nadovezuju na glavni asfaltni put. Unutrašnji putni pravci pored osnovne koristi za transport imaju i druge funkcije u oblasti šumarstva i lovstva.
Ra unaju ui samo tvrde puteve u ovom delu gazdinske jedinice (odeljenja 1-29) otvorenost šumskog kompleksa je 5,75 m/ha što je sa aspekta
šumarstva nedovoljno. Me utim, ako se ima u vidu injenica da se ovde radi o ogra enom lovištu posebne namene, gde je potrebno obezbediti mir
za divlja , tada možemo re i da je ovaj deo gazdinske jedinice optimalno otvoren.
U nebranjenom delu gazdinske jedinice postoje samo meki puteviukupne dužine 9,2 km, a neke proseke koje se nalaze ba višim terenima
se tako e po potrebi mogu koristiti kao putevi. U vreme velikih vodostaja otežano je koriš enje ovih mekih šumskih puteva. Ra unaju ui ove
meke puteve u ovom delu gazdinske jedinice (odeljenja 30-51) otvorenost šumskog kompleksa je 8,3 m/ha što je sa aspekta šumarstva nedovoljno.
Me utim, ako se ima u vidu injenica da se ovde radi o ogra enom lovištu posebne namene, gde je potrebno obezbediti mir za divlja , tada
možemo re i da je ovaj deo gazdinske jedinice optimalno otvoren.
Stanje putne mreže zahteva stalno održavanje, proširenje pojedinih putnih pravaca, kao i rekonstrukciju pojedinih putnih pravaca iz
kategorije mekih šumskih puteva u kategoriju tvrdih šumskih puteva.
Svi budu i zahtevi i potrebe za gradnjom novih putnih pravaca, kao i ozbiljnije rekonstrukcije postoje ih, mogu e je izvoditi samo nakon
detaljne analize i studije razvoja putne mreže uz saglasnost i odobrenja, kaoi uz prethodno izdate uslove, nadležnih subjekata i institucija iz oblasti
lovstva i zaštite prirode.
FORNET d.o.o
Strana 37
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
6. ANALIZA I OCENA GAZDOVANJA U PRETHODNOM PERIODU
6.1. Dosadašnje gazdovanje šumama
U ovoj gazdinskoj jedinici kontinuirano gazdovanje šumama sa validnim i uporedivim podacima po elo je 1980. godine, izradom osnove
za period 1981-1990 godine od strane Šumarskog fakulteta iz Zagreba. Krajem tog ure ajnog razdoblja pristupilo se pregovorima za izradu nove
osnove sa Šumarskim fakultetom iz Zagreba, pri emu su im predati planski dokumenti, evidencije gazdovanja i ostali neophodni podaci. Do
realizacije ovog posla nije došlo usled tada aktuelnih politi kih previranja i nastalog ratnog stanja.
Kasnije je sa prekidom kontinuiteta ure enosti ove gazdinske jedinice, izra ena nova Posebna osnova gazdovanja šumama za GJ
„Mostonga – Bukinski rit“ za period 1995-2004. godine od strane Šumarskog fakulteta iz Beograda. Proglašenjem SRP „Kara or evo“ stvoreni su
uslovi za izradu Izmena i dopuna te osnove koje su ura ene 2002. godine.
Po isteku perioda važenja te osnove ura ena je nova osnova za period 2005-2014. od strane Instituta za nizijsko šumarstvo i životnu
sredinu iz Novog Sada.
6.1.1. Promena šumskog fonda po površini
Najbolja ilustarcija i analiza dosadšnjeg gazdovanja se dobija pore enjem površina šuma i šumskih zemljišta po ure ajnim razdobljima
koje se daje u tabeli 6.1.
Tab. 6.1. Pore enje strukture površina sa prethodnim ure ajnim razdobljem
Godina ure ivanja
Vrsta zemljišta
Šuma
Šumska kultura
1980
ha
1953.66
1995
%
ha
75.97% 1441.91
2005
%
ha
52.19% 1608.68
Razlika
2012-2005
2012
%
ha
58.16% 1480.74
%
ha
53.65%
-127.94
26.50
1.03%
725.76
26.27%
255.28
9.23%
319.25
11.57%
63.97
Šumsko zemljište
386.43
15.03%
39.71
1.44%
332.11
12.01%
487.43
17.66%
155.32
Neplodno zamljište
157.00
6.10%
342.47
12.40%
290.42
10.50%
294.17
10.66%
3.75
48.12
1.87%
213.04
7.71%
279.40
10.10%
178.56
6.47%
-100.84
2571.71 100.00% 2762.89 100.00% 2765.89 100.00% 2760.15 100.00%
-5.74
Zemljište za ostale svrhe
Ukupno
Iz tabele se vidi da je bilo zna ajnih promena u strukturi zemljišta po na inu koriš enja tokom ure ajnih razdoblja. Razlog za to su
jednim delom razli iti kriterijumi u definisanju površina, ali i stvarne promene šumskog fonda nastale nesprovo enjem obnavljanja i mera nege. U
odnosu na po etno stanje ovog ure ajnog razdoblja ovim izmenama i dopunama su evidentirne razlike, kako u ukupnoj površini tako i u pojedinim
kategorijama zemljišta. Ukupna površina je, i pored uklju ivanja u osnovu nekih novih površina iji je korisnik VU „Morovi “ a koje se vode kao
šumsko zemljište ili se nalaze u šumskom kompleksu, smanjena za 5,74 ha, a razlog tome je ispravljanje grešaka u definisanju poseda i ra unanju
površina u prethodnim osnovama. Zna ajno je napomenuti da je došlo do smanjenja obrasle površine za oko 64 ha, što je rezultat neizvršenih
pošumljavanja.
FORNET d.o.o
Strana 38
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
6.1.2. Promena šumskog fonda po zapremini
Radi potpunijeg sagledavanja rezultata gazdovanja u proteklom periodu u tabeli 6.2. daju se uporedni podaci o zapreminama po vrstama
drve a kroz ure ajna razdoblja. Radi mogu eg upore ivanja podataka podaci po vrstama drve a su grupisani na na in da se mogu pratiti kroz
ure ajna razdoblja, s obzirom da u svim ure ajnim razdobljima nisu evidentirane sve vrste drve a koje se prikazuju u stanju šuma po ovoj osnovi.
Tab. 6.2. Pore enje strukture zapremine sa prethodnim ure ajnim razdobljima
Godina ure ivanja
Vrsta drveta
Bela vrba
Bela topola
1980
m3
%
44,692
27,433
Crna topola
Topola robusta
1995
14.05%
8.62%
m3
41,840
24,159
0.00%
68,099
2005
%
7.75%
4.47%
0.00%
21.40% 183,806
34.05%
Topola I-214
m3
%
18,438
19,444
1,757
423
40,456
Razlika
2012-2005
2012
m3
%
m
3
6.37%
21,198
4.93%
2761
6.71%
29,202
6.80%
9758
0.61%
305
0.07%
-1452
0.15%
708
0.16%
285
13.97%
79,066
18.40%
38611
0.28%
1114
Ostali meki liš ari
0.00%
0.00%
104
0.04%
1,219
Poljski brest
0.00%
0.00%
309
0.11%
1,035
0.24%
727
Vez
0.00%
0.00%
47
0.02%
5
0.00%
-42
18,879
6.52%
27,342
6.36%
8463
13,873
4.79%
19,866
4.62%
5993
30.36% 107,890
6,817
2.19%
25.11%
19944
1.59%
480
3.62%
9,644
2.24%
-855
Poljski jasen
30,004
9.43%
49,586
9.18%
Ameri ki jasen
Lužnjak
73,138
22.99% 160,013
29.64%
Cer
Grab
87,946
6,337
6,268
1.97%
8,005
1.48%
10,499
Lipa
0.00%
0.00%
0.00%
161
0.04%
161
Breza
0.00%
0.00%
0.00%
85
0.02%
85
24.99%
46439
Bagrem
20.40%
65,945
12.21%
60,934
0.00%
1,452
0.27%
1,511
21.04% 107,373
1,386
0.52%
0.32%
-125
56
0.02%
48
0.01%
-8
0.00%
2,323
0.54%
2323
0.09%
2,929
0.68%
2670
2.51%
9,200
2.14%
1929
262
0.09%
252
0.06%
-10
841
0.29%
1,458
0.34%
617
10
0.00%
0.00%
138
0.00%
0.00%
0.00%
0.03%
318,184 100.00% 539,877 100.00% 289,652 100.00% 429,661 100.00%
2
138
140009
64,910
Crni orah
Gledi ija
0.00%
Jasenoliki javor
0.00%
Klen
Ostali tvrdi liš ari
Smr a
Crni bor
Beli bor
Ostali etinari
Ukupno:
0.00%
0.00%
0.00%
3,610
1.13%
0.00%
2,674
0.50%
14
0.00%
1,714
0.32%
16
0.01%
683
0.13%
259
7,271
8
U odnosu na po etno stanje ovog ure ajnog razdoblja došlo je do zna ajnog uve anja zapremine, koje je najviše izraženo kod EA topola i
bagrema, a rezultat je prirasta, ali i grešaka u premeru sastojina u prethodnom ure ivanju.
FORNET d.o.o
Strana 39
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
6.1.3. O ekivana i ostvarena zapremina
Ra unskim putem, na osnovu zapremine ustanovljene na po etku ovog ure ajnog razdoblja, prirasta i izvršenih se a, dobijena je
o ekivana zapremina prilikom izrade ovih izmena i dopuna osnove. Upore enje o ekivane i ostvarene zapremine dato je u tabeli 6.3.
Tab. 6.3. Pore enje o ekivane i ostverene zapremine
Vrsta drve a
Ukupna
zapremina
2005
m3
Ukupno
Ukupni
zapreminski ostvareni prinos
prirast 2005.g. 2005 - 2011.g
m3
m3
Bela vrba
18,438
Bela topola
19,444
Crna topola
1,757
Topola robusta
Topola I-214
423
40,456
Ostali meki liš ari
104
Poljski brest
309
Vez
47
Poljski jasen
18,879
Ameri ki jasen
13,873
Lužnjak
87,946
Cer
Grab
6,337
10,499
Lipa
0
Breza
0
Bagrem
60,934
Crni orah
1,511
Gledi ija
56
Jasenoliki javor
Klen
Ostali tvrdi liš ari
259
7,271
262
Crni bor
841
Beli bor
8
Svega
2146
29
3
0
Smr a
Ostali etinari
308
401
32
11
931
13
4
0
265
325
1092
34
456
8
179
5
19
0
0
289,65
2
6260
O ekivana
zapremina u
2012.g.
m3
Ostvarena
zapremina u
2012.g.
m3
Razlika
ostvarene i
o ekivane
zapremine
m3
Ukupni teku i
zapreminski
prirast
u 2012.g.
m3
0
0
0
0
793
0
0
0
0
0
9
0
13
0
0
1666
0
0
0
0
0
2
0
0
0
20889
24469
2093
520
63213
310
382
48
20449
18438
96985
6549
12671
26
9
90070
1681
73
247
668
8930
306
1065
9
11
21198
29202
305
708
79066
1219
1035
5
27342
19866
107890
6817
9644
161
85
107373
1386
48
2323
2929
9200
252
1458
10
138
309
4733
-1788
187
15853
908
654
-43
6893
1428
10905
268
-3027
135
77
17304
-295
-25
2076
2261
270
-54
393
1
127
305
855
52
13
4957
39
14
0
128
817
1170
19
91
7
2
5555
14
2
62
94
236
6
38
0
3
2484
370111
429661
59550
14476
Prime uje se da je ostvarena zapremina ve a od o ekivane. Objašnjenje za ovu situaciji se može na i samo u greškama prilikom
prethodnog premera.
FORNET d.o.o
Strana 40
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
6.2. Odnos planiranih i ostvarenih radova u dosadašnjem periodu
6.2.1. Dosadašnji radovi na obnovi i gajenju šuma
Planirani radovi na gajenju šuma nisu ostvareni, što je prikazano u tabeli 6.4.
Tab. 6.4. Planirani i izvršeni uzgojni radovi i radovi zaštite šuma
PROSTA REPRODUKCIJA
Vrsta rada
Iveranje panjeva
Razoravanje
iš enje u mladim prirodnim sastojinama
Tarupiranje podrasta mašinski
Sakupljanje režijskog otpada
Bušenje rupa - normalna sadnja
Bušenje rupa - duboka sadnja
Bušenje rupa - ru no
Vešta ko pošumljavanje setvom pod motiku
Vešta ko pošumljavanje sadnjom
Vešta ko pošumljavanje topolom - normalna
Vešta ko pošumljavanje topolom - duboka
Vešta ko pošumljavanje vrbom
Obova bagrema kotli enjem
Osvetljavanje podmladka
Se a izbojaka i uklanjanje korova ru no
Okopavanje i prašenje u kulturama
Kresanje grana
iš enje u mladim kulturama
Popunjavanje vešta ki podignutih kultura
Zaštita od fitopatoloških oboljenja
Zaštita od entomoloških oboljenja
Održavanje protivpožarnih pruga
Zaštita šuma od glodara
Podizanje zaštitnih ograda
Ukupno
PROŠIRENA REPRODUKCIJA
Vrsta rada
Tarupiranje podrasta mašinski
Vešta ko pošumljavanje setvom pod motiku
Osvetljavanje podmladka
Se a izbojaka i uklanjanje korova ru no
Okopavanje i prašenje u kulturama
Zaštita od fitopatoloških oboljenja
Zaštita šuma od glodara
Podizanje zaštitnih ograda
Ukupno
FORNET d.o.o
Plan
1995-2004
Plan
2005-2014
Izvršenje
Razlika
ha
ha
ha
ha
26,65
26,65
81,68
26,65
41,99
6,60
210,22
120,6%
98,49
469,26
2,80
352,05
47,98
61,98
2,05
321,90
48,67
47,98
43,96
195,57
4,10
1068,82
873,25
233,96
658,79
69,80
770,62
65,67
308,41
2,05
629,37
6279,04
98,49
-469,26
-2,80
-352,05
-47,98
-61,98
-2,05
-321,90
-48,67
-47,98
-43,96
-195,57
-4,10
-1068,82
-873,25
-233,96
-658,79
-69,80
-770,62
-65,67
-308,41
-2,05
-629,37
-6279,04
Plan
1995-2004
Plan
2005-2014
Izvršenje
Razlika
ha
ha
ha
ha
32,07
32,07
64,14
96,21
64,14
64,14
32,07
32,07
416,91
%
1,6%
%
-32,07
-32,07
-64,14
-96,21
-64,14
-64,14
-32,07
-32,07
-416,91
Strana 41
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
U evidenciji gazdovanja u dosadašnjem periodu nema evidentiranih izvršenih radova. Ovakav odnos planiranih i izvršenih radova dovodi
do toga da se gubi kontinuitet u planiranju, a samim tim i neželjeni efekti su ve i u smislu destbilizacije sastojina u kojima su isti bili neophodni
6.2.2. Dosadašnji radovi na koriš enju šuma
Planirani radovi na koriš enju šuma prema evidencijama gazdovanja nisu ostvareni kako je prikazano u tabeli 6.5.
Tab. 6.5. - Planirani i izvršeni obim se a
Planirani prinos
Vrsta drve a
Bela vrba
Bela topola
Topola Robusta
Topola I-214
Poljski jasen
Lužnjak
Grab
Cer
OTL
Bagrem
Crni orah
Ameri ki jasen
Smr a
Crni bor
Ukupno
Ukupno
m3
2.854,3
725,7
505,1
28.936,9
1.321,1
2.932,8
827,3
931,8
1.807,2
31.982,2
219,6
4.521,3
12,5
15,1
77.592,9
Ostvareni
prinos
o d 2002. do 2011.
Redovne se e
Glavni prinos
Prethodni prinos
Ukupno
Glavni Prethod
Redovni Vanredni Slu ajni
Svega
Redovni Slu ajni
Svega
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
m
m
m
%
m
m
m
m
%
m
m
m
%
2.854,3
725,7
505,1
28.744,0
192,9
793,3 2,7%
793,3
793,3 2,8%
1.167,3
153,8
2.458,3
474,5
8,7 0,3%
8,7
8,7 1,8%
183,3
644,0
13,4 1,6%
13,4 13,4 2,1%
890,7
41,1
1.803,2
4,0
29.894,2 2.088,0 1.666,5 5,2%
1.461,3 1.461,3 4,9%
205,2 205,2 9,8%
219,6
4.152,3
369,0
12,5
2,0 16,0%
2,0
2,0 16,0%
15,1
73.598,0 3.994,9 2.483,8 3,2%
2.254,5 2.254,5 3,1%
229,3 229,3 5,7%
Redovne se e nisu vršene zbog zabrane se a radi nepla anja naknade za pose eno drvo u prethodnom ure ajnom razdoblju. Izvršene se e
su dozvoljene kao sanacija nastalih se a i slu ajnog su karaktera..
6.3. Opšti osvrt na dosadašnje gazdovanje
Na osnovu izloženih podataka može se zaklju iti da je gazdovanje šumama i u ovom ure ajnom razdoblju nije bilo na zadovoljavaju em
nivou, odnosno da ga skoro uopšte nije ni bilo. Ovi propusti doveli su do poreme aja u razmeru dobnih razreda.
Zbog svega navedenog u prethodnim poglavljima mora se konstatovati da gazdovanje nije bilo dobro i da se pred korisnika šuma u
narednom periodu postavljaju teški zadaci.
Ovako nezizvršavanje planiranog je vrlo teško objasniti, ali deo razloga sigurno leži u specifi nostima subjekta koji je zadužen za
gazdovanje šumama ove gazdinske jedinice, kao i u društveno ekonomski kretanjima u periodu za koji se vrši analiza dosadašnjeg gazdovanja.
Ovako neizvršavanje zadatih planova nije u velikoj meri negativno uticalo na opšte zdravstveno satanje sastojina ove gazdinske jedinice
što je imaju i u vidu namenske celine u ovoj gazdinskoj jedinici jedan od primarnih ciljeva. Neizvršavanje planova se drasti no odrazilo na
kavlitaivnu strukturu inventara
FORNET d.o.o
Strana 42
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
7. UTVR IVANJE POSEBNIH CILJEVA I MERA ZA NJIHOVO
OSTVARIVANJE
Budu i da se ova osnova odnosi na šume za koje nije izra ena opšta osnova, shodno Pravilniku o sadržini osnova i programa gazdovanja
šumama, godišnjeg izvo a kog plana i privremenog godišnjeg plana gazdovanja privatnim šumama, ovde se odre uju opšti i posebni ciljevi
gazdovanja.
7.1. Mogu i stepen i dinamika unapre enja stanja i funkcija šuma
Stanje šuma i šumskih staništa ove gazdinske jedinice, kao i ukupno ostvarenje definisanih funkcija i namena može se ukratko oceniti kao
osrednje do nezadovoljavaju e. Posebna vrednost ove gazdinske jedinice koja je definisana globalnom i osnovnim namenama pred plan ove
osnove gazdovanja šumama se postavio nimalo lak zadatak da se postoje e stanje i funkcije šuma unaprede i podignu na jedan optimalniji nivo.
Mogu nost unapre enja stanja šuma i šumskih staništa, definisanih funkcija i namena sastoji se u slede em:
− Namene šuma se stavljaju u okvire Zakona, prostornoplanskih dokumentata i zahteva zasnovanim na zakonima.
− Funkcije i namene I, II i III stepena zaštite sa zabranjenim i dozvoljenim radnjama bi e unapre ene kroz
podržavanje autohtonih vrsta drve a, i izvornosti prirodnog ambijenta kroz pravilan izbor bioloških mera za
njihovo ostvarivanje.
− Stanje šuma (dosta šuma izdana kog porekla, velika površina razre enih i devastiranih sastojina, a relativno
mala površina o uvanih šuma, potreba pove anja mešovitosti kao izraz savremonog gazdovanja, dosta prezrelih
i zrelih sastojina...), unaprediti uzgojnim merama i sanacijma zrelih i prezrelih sastojina, kao i rekonstrukcijom
(jednog dela) devastiranih sastojina, a sve u cilju i težnji stvaranja što je mogu e više šuma visokog uzgojnog
oblika, i smanjemem površina pod devastiranim i zašikarenim sastojinama, kao i pove anja broja vrsta kao uslova
ve e biološke stabilnosti i vrednosti sastojina.
− Kroz mere nege unaprediti postoje e stanje za konkretne sastojina kako je predvi eno planom.
− Mere zaštite šuma podi i na jedan viši nivo kroz dijagonozno prognoznu službu, ve u fizi ku zaštitu i dr.
− Koriš enje potencijala i vrednosti ove gazdinske jedinice postavi e se u mogu e planske okvire
7.2. Opšti ciljevi gazdovanja
Opšti ciljevi gazdovanja šumama odre eni su Zakonom o šumama Republike Srbije koji eksplicitno zahteva da se šume moraju
održavati. obnavljati i koristiti. tako da se o uva i pove a njihova vrednost i opštekorisne funkcije. obezbedi trajnost. zaštita i stalno pove anje
prinosa i prirasta.
Prema Pravilniku o sadržaju i na inu izrade posebne osnove opšti ciljevi gazdovanja su:
− zaštita i stabilnost šumski ekosistema,
− sanacija degradiranih šumskih ekosistema,
− obezbe enje optimalne obraslosti,
− o uvanje trajnosti i pove anje prinosa,
− pove anje ukupne vrednosti šuma i njenih opštekorisnih funkcija i
− uve anje stepena šumovitosti.
Primenom savremenih metoda gazdovnja šumama. intenzivnim gazdovanjem ostvariti kvalitetno maksimalnu i kvalitetno optimalnu
proizvodnju u skladu sa zahtevima šuma to jest prilagoditi ih nameni više namenskog koriš enja šuma i prioritetnim funkcijama šuma gazdinske
jedinice.
FORNET d.o.o
Strana 43
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Ostvarenje opštih ciljeva gazdovanja umnogome zavisi od dosledne primene uzgojnih. tehni kih i ure ajnih mera propisanih u posebnoj
osnovi gazdovanja šumama gazdinske jedinice.
7.3. Posebni ciljevi gazdovanja
Posebni ciljevi gazdovanja šumama proizilaze iz opštih ciljeva, bilo da se odnose na gazdinsku jedinicu ili na šumsko podru je.
Specifi nosti pojedinih delova šumskog podru ja u odnosu na stanje šuma i zahtevi prema njima, uslovljavaju propisivanje razli itih i specifi nih
posebnih ciljeva gazdovanja. Najzna ajniji zahtev koji se postavlja pred budu e gazdovanje ovom gazdinskom jedinicom jeste prevo enje ka
stanju koje e sa sadašnjim tipom gajenja omogu iti koriš enja svih potencijala šuma i šumskih staništa, uz maksimalno obezbe enje prioritetnih
funkcija pojedinih delova kompleksa (uskla ivanje razli itih funkcija na istom prostoru).
Posebni ciljevi gazdovanja se odre uju i ostvaruju u okviru gazdinskih klasa. S obzirom da su posebni ciljevi gazdovanja esto isti za više
gazdinskih klasa, oni se prikazuju zajedno, sa napomenama u slu ajevima kada važe samo za neke gazdinske klase.
Posebni ciljevi gazdovanja se dele na dugoro ne i kratkoro ne. Dugoro ni se ostvaruju kroz više ure ajnih razdoblja ili trajno, a
kratkoro ni se ostvaruju u narednom ure ajnom razdoblju.
7.3.1. Biološki ciljevi
Radi što potpunijeg koriš enja stanišnih uslova, maksimalnog pove anja prirasta i prinosa i održavanja vitalnosti šuma, te ostvarenja
osnovne namene šuma, sprovo enjem gazdinskih mera potrebno je posti i slede e biološke ciljeve:
Dugoro ni:
-
pri podizanju novih zasada nastojati da se izbor vrsta drve a i tehnologije sadnje maksimalno prilagode stanišnim
uslovima koje treba unapred istražiti;
pošumljavanjem istina koje su za to pogodne pove ati površine pod šumom;
merama nege podržati mešoviti sastav sastojina svugde gde za to ima uslova.
-
redovno negovati mlade prirodne i vešta ki podignute sastojine;
popuniti slabo obrasle vešta ki podignute sastojine (za gazdinske klase u kojima se planiraju pošumljavanja);
zaštita svih sastojina od štetnih uticaja (biljne bolesti, štetni insekti, požari, bespravna se a, stoka...);
pošumljavanje neobraslih površina izvršiti što je mogu e pre.
Kratkoro ni:
7.3.2. Proizvodni ciljevi
Svi proizvodni ciljevi odre uju se za gazdinske klase u kojima se izvode se e obnavljanja, proredne se e i uzgojni radovi.
Dugoro ni:
-
proizvodnja tehni kog drveta najboljeg kvaliteta
obezbediti što je mogu e ve e koli ine oblog tehni kog drveta za podmirenje lokalnog i šireg tržišta;
obezbediti što je mogu e ve e iskoriš enje granjevine i drveta slabijeg kvaliteta za podmirenje potreba za ogrevnim
drvetom lokalnog stanovništva.
-
posle svake intervencije sastojine treba da postanu vitalnije, kvalitetnije, stabilnije i proizvodno vrednije.
Kratkoro ni:
7.3.3. Tehni ko-organizacioni ciljevi
Preduslov obezbe enja uslova za ostvarenje bioloških i ure ajnih ciljeva je obavezno obezbe ivanje slede ih tehni ko-organizacionih
ciljeva:
FORNET d.o.o
Strana 44
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
-
uvoditi savremenu mehanizovanu visokoproduktivnu tehnologiju u svim fazama rada;
poboljšati organizaciju rada u skladu sa zahtevima savremene tehnologije;
izvršiti optimalnu koncentraciju radova i sredstava za njihovo izvo enje;
poboljšati uslove rada;
poboljšati nivo znanja i stru nosti radnika kako bi mogli udovoljiti zahtevima tehnološki savremenog radnog procesa.
7.3.4. Ure ajni ciljevi
Pravilnim izborom i sprovo enjem gazdinskih mera teži e se postizanju optimalnog stanja šuma radi omogu avanja trajnog ostvarivanja
namene šuma. Postizanju i održavanju normalnog razmera dobnih razreda na nivou svih šuma kojima gazduje korisnik ove gazdinske jedinice,
težiti kao glavnom dugoro nom cilju gazdovanja, u meri koliko to dozvoljavaju sastojinske prilike i uzgojne potrebe.
Logi nim prostornim rasporedom vrsta drve a i sastojinskih oblika obezbediti uslove za maksimalno koriš enje proizvodnih i drugih
kapaciteta šuma.
Uzgojne oblike prilagoditi uslovima ostvarivanja maksimalnih finansijskih efekata.
7.3.5. Ciljevi za ostvarivanja estetsko-rekreativnih funkcija šuma
Na lokalitetima koji povremeno služe za turisti ko-rekreativnu namenu (tradicionalna izletišta, površine oko ustava, prevodnica, mostova
i uvarnica), treba sprovoditi specifi ne mere putem kojih e se:
- obezbediti uslove za potpunije ostvarivanje ove namene;
- o uvati postoje e estetski vrednije delove šuma;
- osnivati zasade sa dekorativnom funkcijom.
Pored ovih ciljeva u odnosu na princip održivosti neosporna je potreba: o uvanja i zaštite biodiverziteta, povoljan uticaj na klimu i
poljoprivrednu proizvodnju i estetska uloga šume kao predeonog elementa
7.4. Mere za postizanje ciljeva gazdovanja šumama
7.4.1. Uzgojne mere
7.4.1.1. Izbor sistema gazdovanja
Sistem gazdovanja šumama definiše se izborom na ina se a i obnavljanja sastojina. Na osnovu konkretnih sastojinskih prilika u
gazdinskoj jedinici i dosadašnjeg gazdovanja šumama, uz uvažavanje bioloških osobina vrsta drve a, usvoja se jedinstven sistem umerenog
sastojinskog gazdovanja - ista se a sa vešta kim pošumljavanjem ili kotli enjem (za bagrem) nakon izvršenih se a.
7.4.1.2. Izbor strukturnog i uzgojnog oblika
Kao osnovni strukturni oblik zadržavaju se jednodobne sastojine, iji prostorni raspored prema starosti treba da bude uravnotežen radi
efikasnijeg izvršavanja zaštitno-regulatornih i ostalih funkcija ovih šuma.
Shodno prihva enim ciljevima gazdovanja, biološkim osobinama zastupljenih vrsta drve a i na inu obnavljanja sastojina, za šume ove
gazdinske jedinice odre uje je visoki uzgojni oblik, uz napomenu da u narednom ure ajnom razdoblju nije mogu e sve šume iz nižeg prevesti u
viši uzgojni oblik i to zbog njihovog velikog u eš a u ukupnoj površini.
Kod autohtonih biljnih zajednica na manjim površinama zadrža e se izdana ke sastojine, a samo jedan deo ovih sastojina koje su lošeg
opšteg stanja prevodi e se u viši uzgojni oblik.
FORNET d.o.o
Strana 45
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
7.4.1.3. Izbor vrste drve a
U skladu sa uslovima i mogu nostima staništa, zate enim stanjem i utvr enim ciljevima gazdovanja kao glavne vrste drve a u ovoj
gazdinskoj jedinici se odre uju hrast lužnjak, cer, bagrem, selekcionisane klonske topole, vrba, i doma e topole. Sastojine sa obeležjima
autohtonosti e se zadržati u postoje em obimu s ciljem o uvanja izvornosti i autohtonosti biljnih zajednica. Opredeljenje za navedene vrste drve a
je razumljivo imaju i u vidu dosadašnja iskustva u gazdovanju ovim šumama.
Da bi se ispoljile prednosti mešovitih sastojina, treba nastojati da se kod podizanja zasada po mogu nosti kombinuju dve ili više vrsta,
ukoliko je to tehnološki opravdano, bez obzira na to što se u planu gajenja navodi samo pošumljavanje jednom vrstom.
Ukoliko se u starije vešta ki podignute zasade prirodnim putem nasele druge vrste u koli ini koja ne e štetno uticati na razvoj glavne
vrste, merama nege ove vrste ne treba u potpunosti odstraniti. Na taj na in e se pove ati površine pod mešovitim sastojinama i delom otkloniti
nepovoljne osobine monokultura.
Osim planom predvi enih vrsta, ako to specifi ni uslovi zahtevaju, koristi e se eventualno i neke druge vrste. U ovom slu aju mogu se
osnivati i klasi ne mešovite sastojine.
7.4.1.4. Izbor na ina obnavljanja
Osnovnioblik na ina obnavljanja e biti ista se a i vešta ko obnavljanje ili kotli enje bagrema (obnova iz žila). iste se e treba u prostoru
da budu tako raspore ene da se zaštitno-regulatorna i ostale funkcije usaglase na optimalan na in. istim se ama se ne e obnavljati velike
površine ve e se kombinovati obrasli i neobrasli delovi.
7.4.1.5. Izbor na ina nege
Na in nege kultura zavisi od primene tehnologije pri njihovom podizanju. U slu aju potpune obrade zemljišta kultura e se negovati
me urednom obradom zemljišta, a u slu aju sadnje u neobra eno zemljište vrši e se okopavanje oko sadnica ili košenje rotacionim seka em i
iš enje korova i nepoželjnih vrsta me u redovima.
Orezivanje postranih grana vrši e se, po pravilu, samo u kulturama selektovanih topola, tako da se dobije što ve a tehni ka i finansijska
vrednost drvne mase glavne sastojine. Osim korekcionog formiranja krošnje u prvoj godini koje se može raditi uz okopavanje, u pravilu e se vršiti
najmanje jedno orezivanje grana, a po potrebi i više puta.
Planirane mere nege se moraju sprovoditi u optimalnim rokovima i uz primenumehanizovanih sredstava, a tamo gde to nije mogu e
koristi e se ru ni alati.
7.4.2. Ure ajne mere
7.4.2.1. Izbor ophodnje
U skladu sa napred istaknutim ciljevima gazdovanja, a naro ito potrebom postizanja maksimalnih finansijskih efekata gazdovanja
šumama, potrebom održavanja trajnosti prinosa i unapre ivanja šumskog fonda, te u zavisnosti od sastojinskih prilika, usvojene su slede e
ophodnje:
- lužnjak (prirodne iste i mešovite sastojine) ....................................160 godina,
- lužnjak (vešta ki podignute sastojine) .............................................140 godina,
- poljski jasen ( iste i mešovite sastojine) ......................................... 120 godina,
- cer ( iste i mešovite sastojine) .......................................................100 godina,
- grab, ostale tvrde liš are i etinare ( iste i mešovite sastojine) ............80 godina,
- za doma e topole, vrbu i ostale meke liš are ……………………........60 godina,
- za bagrem i ostale tvrde liš are......…………………………….......….30 godina,
- za euroameri ke topole i selekcionisane vrbe .................……..…......25 godina.
Definisane ophodnje su orjentacionog karaktera i odnose se na vrste drve a, a ne na sastojinske oblike. Sastojine relativno boljeg stanja
mogu se zadržati i neko vreme nakon postizanja zrelosti za se u iz razloga što je ukupna obraslost gazdinske jedinice veoma mala.
FORNET d.o.o
Strana 46
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
7.4.2.2. Odre ivanje dužine rekonstrukcionog razdoblja
U skladu sa napred istaknutim ciljevima gazdovanja, a naro ito potrebom postizanja maksimalnih finansijskih efekata gazdovanja
šumama, potrebom održavanja trajnosti prinosa i unapre ivanja šumskog fonda, te u zavisnosti od sastojinskih prilika, za sve degradirane sastojine
se odre uje rekonstrukciono razdoblje dužine 20 godina. Rekonstrukciono razdoblje ne može biti kra e s obzirom na potrebu velikog obima
pošumljavanja neobraslog zemljišta, što je hitnije od popravke strukture degradiranih sastojina.
FORNET d.o.o
Strana 47
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
8. PLANOVI GAZDOVANJA ŠUMAMA
Na osnovu zate enog stanja šuma i šumskog zemljišta. propisanih ciljeva gazdovanja i mogu nost njihovog ostvarivanja uskla enih sa
vodnim uslovima i uslovima zaštite prirode, izra uju se planovi gazdovanja. Osnovni smisao planova gazdovanja je da u zavisnosti od zate enog
stanja omogu e podmirenje društvenih potreba i unapre ivanje stanja šuma kao dugoro nog cilja.
Planovi gazdovanja u ovim Izmenama i dopunama POGŠ se odnose samo na poslednje dve godine važenja osnove (2013-2014. godinu).
8.1. Plan gajenja šuma
Planom gajenja šuma odre uje se vrsta i obim radova na obnavljanju sastojina, podizanju novih šuma i nezi sastojina. Planirani radovi
prikazuju se posebno za prostu i proširenu reprodukciju, razvrstani po gazdinskim klasama.
8.1.1. Plan obnavljanja i podizanja novih šuma
Plan obnavljanja obuhvata površine predvi ene za se u i obnavljanje u ovom ure ajnom razdoblju na površini 51,89 ha, od ega je 32,10
ha vešta ko obnavljanje sadnicama topole i vrbe, a 19,79 ha obnova bagrema izdana kim putem. Svi radovi pripadaju prostoj reprodukciji.
Plan obnavljanja detaljno je prikazan po odsecima i vrstama drve a u prilogu PLAN GAJENJA ŠUMA. Planirana pošumljavanja u prostoj
reprodukciji su obavezna po površini, ali je tokom izvo enja radova dozvoljeno odstupanje po vrstama drve a prema raspoloživim koli inama
sadnog materijala, kao i zbog eventualne promene vrste ako se ustanove razlike u staništu u odnosu na planirano.
Gustina sadnje iznosi za za topole 6x3 m, ili sli na sa 555 sadnica po hektaru, a za vrbu 3*3 ili sli na sa 1111 sadnica po hektaru.
Popunjavanje je planirano u svim odsecima u kojima se planiraju vešta ka pošumljavanja.
Planirana pošumljavanja obuhvataju i radove koji prethode samom pošumljavanju iako oni nisu posebno navedeni (priprema terena za
pošumljavanje, razmeravanje i obeležavanje, bušenje rupa).
Obim planiranih radova pošumljavanja prikazan je u tabeli 8.1. U koloni za vrstu rada date su i šifre za pojedine vrste radova radi lakšeg
pore enja sa sa slede im tabelama i tabelama u prilogu osnove.
Tab. 8.1. Planirana pošumljavanja i popunjavanja
PROSTA
REPRODUKCIJA
Vrsta rada
318
320
327
414
- Vešta ko pošumljavanje topolom plitkom sadnjom
- Vešta ko pošumljavanje vrbom
- Obnova bagrema iveranjem (ili kotli enjem)
- Popunjavanje vešta ki podignutih kultura sadnjom
SVEUKUPNO
Površina
(ha)
32.10
16.99
19.79
49.09
117.97
PROŠIRENA
REPRODUKCIJA
UKUPNO
Radna
Radna
Radna
Površina
Površina
površina
površina
površina
(ha)
(ha)
(ha)
(ha)
(ha)
30.40
32.10
30.40
1.70
16.99
1.70
19.79
19.79
19.79
6.42
49.09
6.42
58.31
117.97
58.31
U tabeli 8.2. prikazani su planirani radovi na pošumljavanju i popunjavanju po gazdinskim klasama.
FORNET d.o.o
Strana 48
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Tab. 8.2. Planirana pošumljavanja i popunjavanja po gazdinskim klasama
Vrsta
rada:
reprod
GK
prosta
prosta
57,325
57,453
Svega:
prosta
318
P
(ha)
318
radna
P (ha)
32.10
30.40
32.10
30.40
Obnavljanje šuma
320
320
327
P
radna
P
(ha)
P (ha)
(ha)
19.79
16.99
1.70
16.99
1.70
19.79
327
radna
P (ha)
19.79
19.79
414
P
(ha)
414
radna
P (ha)
49.09
6.42
49.09
6.42
8.1.2. Plan potrebnih sadnica
U tabeli 8.3. prikazane su koli ine sadnog materijala za planirana pošumljavanja i popunjavanja.
Tab. 8.3.Planirani broj potrebnih sadnica
komada
Vrsta
drve a
BVrb
I214
Ukupno
Prosta reprodukcija
Proširena reprodukcija
Pošumljavanje Popunjavanje
Svega
Pošumljavanje Popunjavanje Svega
1888
378
2266
16873
3374
20247
18761
3752
22513
Ukupno
Pošumljavanje Popunjavanje
1888
378
16873
3374
18761
3752
Svega
2266
20247
22513
Gustina sadnje iznosi za za topole 6x3 m, 4,25*4,25 m ili sli na sa 555 sadnica po hektaru, a za vrbu 3*3 ili sli na sa 1111 sadnica po
hektaru. U kolonama za popunjavanje broj sadnica je redukovan na 20% površine odseka. U slu aju potrebe za ve im intenzitetom popunjavanja
ono se mora izvršiti, a ako popšumljavanje bude neuspešno potrebno je izvršiti ponovno pošumljavanje. Osim navedenih vrsta sadnica mogu se
koristiti i druge vrste, u skladu sa stanišnim uslovima, vodnim uslovima i uslovima zaštite prirode datim u prilozima ove osnove, kao i stavovima i
opredeljenjima stru njaka u pogledu proizvodnih mogu nosti pojedinih vrsta. Radi jednostavnosti prikaza sve sadnice topole su prikazane kao klon
I-214, ali se mogu koristiti i drugi klonovi, prema raspoloživim koli inama u rasadniku i prema uslovima terena.
Sadni materijal e biti u rasadnicima drugih proizvo a a uz uslov da ispunjavaju sve uslove predvi ene važe im Zakonom o semenu i
sadnom materijalu (Sl.gl. RS br. 54/93, 35/94) i Zakonom o reproduktivnom materijalu šumskog drve a (Sl.gl. RS br. 135/04, 41/09).
8.1.3. Plan nege šuma
Detaljan plan mera nege po odsecima i istinama dat je u prilogu PLAN GAJENJA ŠUMA, a ovde se u tabeli 8.4. daje samo
rekapitulacija ovih radova. U koloni za vrstu rada date su i šifre za pojedine vrste radova radi lakšeg pore enja sa slede im tabelama i tabelama u
prilogu osnove.
Tab. 8.4. Plan nege šuma
PROSTA
REPRODUKCIJA
PROŠIRENA
REPRODUKCIJA
UKUPNO
513 - Se a izbojaka ru no
515 - Uklanjanje korova ru no
519 - Okopavanje u plantažama topola
Radna
Radna
Radna
Površina
Površina
površina
površina
površina
(ha)
(ha)
(ha)
(ha)
(ha)
32.10
32.10
32.10
32.10
32.10
32.10
32.10
32.10
32.10
32.10
32.10
32.10
SVEUKUPNO
96.30
Vrsta rada
Površina
(ha)
96.30
96.30
96.30
U tabeli 8.5. prikazani su planirani radovi nege šuma po gazdinskim klasama.
FORNET d.o.o
Strana 49
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Tab. 8.5. Plan nege šuma po gazdinskim klasama
Vrsta
rada:
reprod
GK
prosta
prosta
57,325
57,453
Svega:
prosta
513
P
(ha)
513
radna
P (ha)
Nega šuma
515
515
P
radna
(ha)
P (ha)
519
P
(ha)
519
radna
P (ha)
32.10
32.10
32.10
32.10
32.10 32.10
32.10
32.10
32.10
32.10
32.10 32.10
8.2. Plan zaštite i uvanja šuma
Ovim planom utvr uje se obim i vrsta radova na preventivnoj i represivnoj zaštiti od štetnih insekata, biljnih bolesti, stoke, divlja i,
oveka, požara i drugih štetnih uticaja.
U tabeli 8.6. prikazani su planirani radovi zaštite. U koloni za vrstu rada date su i šifre za pojedine vrste radova radi lakšeg pore enja sa sa
slede im tabelama i tabelama u prilogu osnove.
Tab. 8.6. Plan zaštite šuma
PROSTA
REPRODUKCIJA
PROŠIRENA
REPRODUKCIJA
UKUPNO
Radna
Radna
Radna
Površina
Površina
površina
površina
površina
(ha)
(ha)
(ha)
(ha)
(ha)
32.10
32.10
32.10
32.10
32.10
32.10
32.10
32.10
51.89
51.89
51.89
51.89
Površina
(ha)
Vrsta rada
611 - Zaštita šuma od biljnih bolesti
612 - Zaštita šuma od entomoloških oboljenja
614 - Zaštita šuma od divlja i
SVEUKUPNO
116.09
116.09
116.09
116.09
U tabeli 8.7. prikazani su planirani radovi zaštite šuma po gazdinskim klasama.
Tab. 8.7. Plan zaštite šuma po gazdinskim klasama
Vrsta
rada:
reprod
GK
prosta
prosta
57,325
57,453
prosta
Svega:
611
P
(ha)
611
radna
P (ha)
Zaštita šuma
612
612
P
radna
(ha)
P (ha)
32.10
32.10
32.10
32.10
614
P
(ha)
19.79
32.10
32.10
32.10
32.10
32.10
51.89
614
radna
P (ha)
19.79
32.10
51.89
8.2.1. Plan zaštite od štetnih insekata i biljnih bolesti
Plan zaštite od štetnih insekata i biljnih bolesti je teško precizno utvrditi za duži period, jer je nemogu e dugoro no prognozirati koji e se
sve insekti i biljne bolesti javljati i koliko e biti njihovo štetno dejstvo. Zato se ovaj plan ima orjentacioni karakter i sproveš e se samo ukoliko se
ukažu stvarne potrebe za njegovim sprovo enjem.
FORNET d.o.o
Strana 50
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Pod represivnim merama se podrazumevaju hemijske, biološke i mehani ke mere borbe. Radi o uvanja životne sredine od zaga ivanja,
hemijske mere borbe treba svesti na najmanju mogu u meru i primenjivati samo u slu aju kada druge mere ne daju rezultate, a napad je takvog
intenziteta da je doveden u pitanje i opstanak šume.
Štetni insekti su stalno, ali u minimalnim koli inama prisutni na ovim prostorima. Opasnost od prenamnoženja insekata je stalno prisutna.
Napadi insekata se retko javljaju i imaju lokalni karakter, a naj eš e se javljaju gubar (Limantria dispar), staklokrilac (Stilpnocija salicis), topolina
strižibuba (Saperda populnea i Saperda carharias), i bube listare (Melasoma populi i Melasoma tremulae). Ovi štetnici se naro ito esto javljaju u
mladim kulturama topola na lošim staništima, slabije vitalnosti. Mlade kulture ugrožavaju šteto ine na korenovom sostemu, a naj eš e su to gr ica
(Melolontha) i ži njaci (Elateridae).
Fitopatološka oboljenja predstavljaju ve i problem, naro ito u mla im kulturama topola, na nepovoljnim staništima, kada nije primenjena
odgovaraju a tehnologija podizanja i nege kultura. Naj eš e bolesti su dotihiza (Dothchiza populea), zatim sme e mrlje na robusnoj topoli,
pegavost liš a (Marssonina brunea) i dr.
Pored planiranih represivnih mera potrebno je sprovoditi i preventivne mere zaštite od štetnih insekata i biljnih bolesti koje se najviše
sprovode kvalitetnim uzgojnim merama. Osim toga, nužno je neprekidno pra enje pojavljivanja biljnih bolesti i štetnih insekata, kako bi se u
slu aju potrebe mogle na vreme preduzeti odgovaraju e mere. Pra enje ovih pojava mora se obavljati u saradnji sa IDP službom Instituta za
nizijsko šumarstvo i životnu sredinu.
Održavanjem sastojina u stanju pune vitalnosti putem izbora odgovaraju ih vrsta drve a za sadnju, primenom adekvatne tehnologije
osnivanja kultura i sprovo enjem potrebnih mera nege, najbolje e se doprineti efikasnoj zaštiti šuma. A da bi se u slu aju masovne pojave štetnika
i biljnih bolesti moglo na vreme i efikasno intervenisati neophodno je redovno vršiti kontrolu pojavljivanja i kretanja štetnika i biljnih bolesti.
Ukoliko se ukaže potreba za preduzimanjem zaštitnih mera sa hemijskim sredstvima, naro ito sa insekticidima, ove mere treba ograni iti
na što manje prostore, da bi se izbeglo drasti no narušavanje biološke ravnoteže u šumama.
8.2.2. Plan zaštite šuma od stoke
Mere zaštite šuma od stoke su zabrana ulaska stoke u šumu bez uvara i zabrana ispaše u kulturama i mladim sastojinama do 10 godina. U
slu aju da se ove mere ne mogu uspešno sprovoditi, treba zabraniti bilo kakvu ispašu stoke u šumi. Sprovo enje propisanih mera zaštite e se
obezbediti poja anim nadzorom uvarske službe.
8.2.3. Plan zaštite šuma od divlja i
U šumama ove gazdinske jedinice nema ve e ugroženosti od divlja i, a zaštita se sastoji u regulisanju brojnog stanja i dodatnoj ishrani, o
emu korisnik šuma brine i kao korisnik lovišta.
8.2.4. Plan zaštite šuma od oveka
Neodgovoran i nesavestan odnos prema šumi iskazan je kroz bespravne se e, izazivanje požara, odlagnje otpada i drugo. Zaštita šuma od
negativnog delovanja oveka podiže se na viši nivo slede im aktivnostima:
uvarsku službu poja ati, reorganizovati i materijalno dobro opremiti;
- Utuživanje svih fizi kih lica i pravnih lica za koje se utvrdi da su po inili štete na šumi po bilo kom osnovu;
- Merama propagande i obaveštavanja upozoriti lokalno stanovništvo da se ofdgovornije odnosi prema šumi;
- Pove ati saradnju sa lokalnim organima unutrašnjih poslova.
8.2.5. Plan zaštite šuma od požara
Ugroženost od požara je najve a je u rano prole e nakon topljenja snega, a pre po etka vegetacije, kao i u jesen ako je vreme izuzetno
suvo. U tim periodima se javljaju velike površine suve trave koja se lako pali i brzo gori. Naro ito su od požara ugroženi delovi šume koji se
grani e sa poljoprivrednim zemljištem i u blizini naselja, gde se esto vrši paljenje korova i strnjika. Radi efikasnije zaštite od požara u potrebno je
izraditi protivpožarni plan na nivou preduze a koje gazduje šumama, a kojim e biti obuhva ene i šume ove gazdinske jedinice.
Mere zaštite šuma od požara, koje naro ito intenzivno treba sprovoditi u periodu pove ane ugroženosti se sastoje u slede em:
FORNET d.o.o
Strana 51
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
-
izvršiti tanjiranje uskog pojasa oko površina ja e ugroženih od požara, a naro ito u vreme paljenja strnjika;
strogo voditi ra una o održavanju šumskog reda;
postaviti i održavati protivpožarne table sa upozorenjem na opasnost od požara i zabranu loženja vatre;
ažurnije registrovanje po inilaca i podnošenje prekršajnih prijava.
8.3. Plan koriš enja šuma
Plan koriš enja šuma u najširem smislu može se posmatrati kao koriš enje svih funkcija šuma, ali kao plan u užem smislu on obuhvata
samo koriš enje drveta kao proizvoda za potrošnju i dalju preradu.
8.3.1. Odre ivanje glavnog prinosa
Glavni prinos je odre en po metodu umerenog sastojinskog gazdovanja, koji u ovom slu aju na najpovoljniji na in reguliše obim i izbor
sastojina za se u. Metod dobnih razreda je glavni kriterijum za obim koriš enja i regulator trajnosti prinosa, a sastojinsko gazdovanje je kriterijum
za izbor sastojina za se u. Se ama obnavljanja su obuhva ene samo zrele i prezrele sastojine. Sve se e obnavljanja pripadaju prostoj reprodukciji.
Glavni prinos je utvr en tako što je sadašnjem stanju dodat prirast za 2.5 godine iako se se e obavljanju se e u II polurazdoblju važenja
osnove, iz razloga što je za potrebe izrade ovih Izmena i dopuna izvršen potpuno novi premer u 2011. godini, a se e se obavljaju u 2013-2014.
godini.
Polaze i od ukupno obrasle površine svake gazdinske klase i njene ophodnje, uz dodavanje površina koje e pošumljavanjem istina u i u
sastav konkretne gazdinske klase, primenom metoda dobnih razreda, dobijena je normalna površina dobnog razreda (An), koja se zbog širine
dobnog razreda od 5 godina u gazdinskim klasama u kojima se vrše se e obnavljanja dobija na slede i na in:
PGK * 5 godina
An = --------------------ophodnja GK
Obim se a obnavljanja po gazdinskim klasama razvrstan po vrstama reprodukcije, površini i zapremini i polurazdobljimaa, prikazan je u
tabeli 8.8., a po vrstama drve a razvrstan na isti na in u tabeli 8.9. Detaljniji podaci o obimu se a po odsecima dati su u prilogu PLAN SE A
OBNAVLJANJA.
Tab. 8.8. Pregled se a obnavljanja po gazdinskim klasama
Stanje šuma za GK u
kojima se vrše se e
GK
P
V
iv
ha
m3
m3
57,325
447.41
57,453
Svega
Prinos iz se a obnavljanja
An
ha
I
II
S
I
ha
ha
ha
m
II
3
m
3
Sortimenti
S
Teh.
Pros.
Otp.
Intenz.
se a
po po
P
V
3
m3/
ha
%
%
3981.5
201
601.2
3058.4
321.8
4.4
4.3
m
m
3
m
3
m
3
92223.6
5199.0
74.57
19.79
19.79
3981.5
160.95
39512.5
3530.9
32.19
32.10
32.10
14066.2
14066.2
438
7283.4
4397.5
2385.3
19.9
35.6
608.36
131736.1
8729.9
51.89
51.89
18047.7
18047.7
348
7884.6
7455.9
2707.2
8.5
13.7
Ukupni prinos iz glavnih se a planira se u obimu 18048 m3 na ukupnoj površini 51.89 ha, a ostvaruje se u celosti u prostoj reprodukciji.
FORNET d.o.o
Strana 52
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Tab. 8.9. Pregled se a obnavljanja po vrstama drve a
Stanje za vrste
zahva ene se om
Vrsta
drve a
Bela vrba
Topola I-214
Ameri ki jasen
Cer
Grab
Bagrem
Klen
Ostali tvrdi liš ari
Svega
Prinos iz se a obnavljanja
V
iv
I
II
S
I
m3
m3
ha
ha
ha
m
Sortimenti
II
3
m
S
3
m
Teh.
3
m
3
Pros.
m
3
Otp.
m
3
Intenz.
se a
po
po
P
V
%
%
21198.3
304.5
242.8
242.8
31.6
174.8
36.4
1.1
79066.3
4957.0
13742.2
13742.2
7283.4
4397.5
2061.3
17.4
19866.2
816.6
106.5
106.5
90.5
16.0
0.5
6816.9
19.4
17.5
17.5
14.9
2.6
0.3
9644.1
90.7
22.7
22.7
107373.4
5554.8
3797.8
3797.8
2928.6
94.3
98.0
98.0
9200.0
236.0
20.2
20.2
256093.7 12073.2
18047.7
18047.7
569.7
7884.6
19.3
3.4
0.2
2658.5
569.7
3.5
83.3
14.7
3.3
17.2
3.0
0.2
7455.9
2707.2
8.3.2. Odre ivanje prethodnog prinosa
Ukupna površina proreda je prikazana po gazdinskim klasama u tabeli 8.10., a po vrstama drve a u tabeli 8.11.
Sve prorede pripadaju prostoj reprodukciji.
Tab. 8.10. Pregled prorednih se a po gazdinskim klasama
Stanje šuma za GK u kojima
se vrše prorede
GK
P
ha
V
m
3
Pov.
za
pror.
iv
3
m /ha
m
3
3
m /ha
ha
Prinos iz
prorednih
se a
m
3
3
m /ha
Sortimenti
Teh.
m
3
Pros.
m
Otp.
3
m
3
57,325
447.41
92223.6
206.1 5199.0
11.6
116.05
3892.8
33.5
3308.9
583.9
57,453
160.95
39512.5
245.5 3530.9
21.9
75.81
1990.1
26.3
1691.6
298.5
608.36
131736.1
216.5 8729.9
14.3
191.86
5882.9
30.7
5000.5
882.4
Svega
Tab. 8.11. Pregled prorednih se a po vrstama drve a
Vrsta
drve a
Stanje za vrste obuhva ene
proredom
V
m
Topola I-214
3
iv
3
m /ha
m
3
3
m /ha
Prinos
pror.
se a
m
3
Sortimenti
Teh.
m
3
Pros.
m
3
Otp.
m
3
79066.3
4957.0
1990.1
1691.6
298.5
Bagrem
107373.4
5554.8
3892.8
3308.9
583.9
Svega
186439.7
10511.8
5882.9
5000.5
882.4
Realizacija planiranog prethodnog prinosa u odseku obavezna je po površini, a po zapremini može da odstupi +/- 10%.
FORNET d.o.o
Strana 53
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
8.3.3. Ukupan prinos gazdinske jedinice
Ukupni etat u ovoj gazdinskoj jedinici, koga ine glavni i proredni prinos prikazan je po gazdinskim klasama u tabelai 8.12., a po vrstama
drve a u tabeli 8.13.
Tab. 8.12. Ukupni obim se a po gazdinskim klasama
GK
Ukupni
prinos
m
3
Sortimenti
Teh.
m
3
Pros.
m
3
Otp.
m
3
57,325
7874.3
601.2
6367.3
905.7
57,453
16056.3
7283.4
6089.1
2683.8
23930.6
7884.6
12456.4
3589.6
Svega
Ukupni etat za ovu gazdinsku jedinicu u poslednje dve godine ovog ure ajnog razdoblja iznosi 23931 m3, što prose no godišnje iznosi
11965 m3. Intenzitet zahvata u postoje u zapreminu iznosi 5,6. U eš e etata iz glavnih se a u ukupnom etatu je 75,4%, a ostalih 24,6% se
ostvaruje u prorednim se ama.
Tab. 8.13. - Ukupni obim se a po vrstama drve a
Vrsta drve a
Ukupni
prinos
m
Bela vrba
Topola I-214
Ameri ki jasen
Cer
Grab
Bagrem
Klen
Ostali tvrdi liš ari
Svega
3
Sortimenti
Teh.
m
3
Pros.
m
3
Otp.
m
3
242.8
31.6
174.8
36.4
15732.3
7283.4
6089.1
2359.8
106.5
90.5
16.0
17.5
14.9
2.6
22.7
19.3
3.4
5967.3
1153.6
98.0
83.3
14.7
20.2
17.2
3.0
12456.4
3589.6
7690.6
23930.6
569.7
7884.6
8.4. Odnos obima radova na gajenju šuma i obima se a šuma
Obaveza prikazivanja odnosa radova na koriš enju i gajenju šuma proisti e iz lana 28. Pravilnika o sadržini osnova i programa
gazdovanja, godišnjeg izvo a kog plana i privremenog plana gazdovanja privatnim šumama.
Prema podacima iz Plana gajenja šuma i Plana koriš enja šuma, izra unat je odnos uzgojnih radova u hektarima u odnosu na 1 hektar se a
obnavljanja i u odnosu na 1000 m3 bruto planiranog obima se a što je prikazano u tabeli 8.14.
FORNET d.o.o
Strana 54
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Tab. 8.14. Pregled odnosa uzgojnih radova i obima se a
Vrsta rada
Na 1 ha se a obnavljanja
Prosta
Proširena
Ukupno
reprodukcija reprodukcija
ha
ha
ha
3
Na 1000 m se ive zapremine
Prosta
Proširena
Ukupno
reprodukcija reprodukcija
ha
ha
ha
318 - Vešta ko pošumljavanje topolom plitkom sadnjom
320 Vešta ko pošumljavanje vrbom
327 - Obnova bagrema iveranjem (ili kotli enjem)
414 Popunjavanje vešta ki podignutih kultura sadnjom
513 - Se a izbojaka ru no
515 - Uklanjanje korova ru no
519 - Okopavanje u plantažama topola
611 - Zaštita šuma od biljnih bolesti
612 - Zaštita šuma od entomoloških oboljenja
614 - Zaštita šuma od divlja i
Prorede
0.59
0.03
0.38
0.12
0.62
0.62
0.62
0.62
0.62
1.00
3.70
0.59
0.03
0.38
0.12
0.62
0.62
0.62
0.62
0.62
1.00
3.70
1.27
0.07
0.83
0.27
1.34
1.34
1.34
1.34
1.34
2.17
8.02
1.27
0.07
0.83
0.27
1.34
1.34
1.34
1.34
1.34
2.17
8.02
Ukupno
8.92
8.92
19.33
19.33
8.5. Plan koriš enja drugih proizvoda i prihoda
Na prostoru lovišta RJ Kara or evo gaji se krupna lovna divlja . Lovni turizam prestavlja zna ajan izvor sredstava, koja se tako e koriste i
za unapre enje stanja divljih životinja (zdravstveno stanje, zimska prihrana i dr.). U uslovima ograni enog prostora, unutar lovišta, trenutno ne
postoji mogu nost planske ispaše na prostoru ove gazdinske jedinice. Drugi oblici turisti ke ponude nisu razvijeni a njihov razvoj planira e se u
skladu sa propisima koji regulišu tu oblast.
Koriš enje ostalih šumskih proizvoda (senokos, p elarstvo, i dr.) obavlja e se u skladu sa potrebama i mogu nostima, prema godišnjim
planovima. U saradnji sa lokalnim stanovništvom mogu e je sakupljanje drvnog otpada u fazi pripreme za pošumljavanje. Senokos e se koristiti
prema potrebama održavanja rikališta jelenske divlja i i vodoprivrednih objekata.
8.6. Plan zaštite prirodnih retkosti
U prethodnim poglavljima, kroz prikaz stanja šuma, prikazane su i osnovne karakteristike zašti enog prirodnog dobra, a planirani radovi
usaglašeni sa propisima i planovima iz oblasti šumarstva, vodoprivrede i lovstva. Aktivnosti i mere na unapre enju SRP "Kara or evo" planiraju
se prvenstveno Programom zaštite i razvoja SRP "Kara or evo". Stanje sastojina zašti enih delova prirode (Rezervata) omogu uje razdvajanje
sastojina po prisutnosti autohtonih, neautohtonih i invazivnih vrsta dve a, i s tim u vezi, planiranje odgovaraju ih mera na unapre enju i
revitalizaciji ekosistema. Ovom Osnovom, sprovo enjem mera nega i obnove šuma, radi e se na spre avanju širenja invazivnih vrsta drve a na
prostorima sastojina koje su planirane za negu i obnovu. Kombinacijom autohtone vrste drve a sa hibridnom topolom, u obnovi šuma u odseku
45e, smanji e se veli ina prostornih celina pod hibridnim topolama.
Ograni enjem obnove invazinih vrsta drve a, u skladu sa uslovima zaštite prirode, doprine e se unapre enju stanja zašti enog prirodnog
dobra. Relativno kratak period do isteka ure ajnog razdoblja, ali i nedostatak sredstava, ne pruža mogu nost za planiranje rekonstrukcije sastojina
autohtonih vrsta na zapuštenim se inama obraslim bagremcem, ameri kim jasenom i drugim alohtonim vrstama. Ukoliko se u datom periodu, do
isteka važenja Osnove, obezbede sredstva za rekonstrukciju ili revitalizaciju autohtonih šuma, takve aktivnosti mogu se realizovati u skladu sa
važe im propisima i Programom zaštite i razvoja prirodnog dobra.
zrada: FORNET d.o.o
55
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
8.7. Plan lova
Sobzirom na navedeno stanje u pogledu postojanja prostornih celina za koje nisu ustanovljena lovišta, nije mogu e dati podatke o
kapacitetima tih površina za uzgoj divlja i.
Precizniji podaci o gazdovanju lovištem , kapacitetu i planovima gajenja i koriš enja divlja i e biti dati u lovnim osnovama za lovišta
kojima ova gazdinska jedinica pripada.
Zbog toga se ovde samo orjentaciono daje pregled stanja i kapaciteta za gajenje divlja i pre ustanovljenja okolnih lovišta po novom
Zakonu o divlja i i lovstvu, odnosno onako kako je to bilo dato u POGŠ (2005-2014) za ovu gazdinsku jedinicu, koja je bila na snazi do donošenja
ovih Izmena i dopuna POGŠ.
Ova GJ prethodno je u celosti pripadala lovištu „Kara or evo“ koje je bilo ustanovljeno rešenjem Pokrajinskog sekretarijata za
poljoprivredu, vodoprivredu i šumarstvo broj 104-324-00046/2005-01 od 24.8.2005. godine. Ovo lovište je tada bilo dodeljeno na gazdovanje VU
„Kara or evo“ rešenjem 104-324-00046/2005-02 od 25.8.2005. godine. Zakonski osnov oko ustanovljenja i dodele lovišta nalazio se u tada
važe em Zakonu o lovstvu (Sl.gl.RS br. 39/93...101/05), Zakonu o utvr ivanju nadležnosti AP Vojvodine (Sl.gl.RS br. 6/02) i Zakonu o opštem
upravnom postupku (SL.list SRJ be. 33/97).
Ukupna površina lovišta tada je iznosila 4.520 ha, od ega je bilo 2.571 ha šuma i šumskog zemljišta, 413 ha livada i pašnjaka, 1.190 ha
poljoprivrednog zemljišta i 346 ha vode, bara i trstika.
Vrste divlja i kojima se gazdovalo u lovištu su bile lovostajem zašti ene vrste divlja i: jelen evropski, jelen virdžinijski, jelen lopatar,
divlja svinja, srna, muflon, zec, fazan, prepelica, gugutka, golub grivljaš i bizamski pacov. Tako e su se u lovištu nalazile i trajno zašti ene vrste
divlja i kao što su: divlja ma ka . jazavac, kune i dr. Bila je prisutna i divlja van režima zaštite kao što su : lisica, tvor i dr. Lovištem se gazdovalo
na osnovu Lovne osnove koja je bila doneta za razdoblje 2006-2015, i na osnovu godišnjih planova gazdovanja.
Prema lovnoj osnovi i propisanoj metodologiji utvr ivanja boniteta u lovištu su utvr eni slede i boniteti za pojedine vrste divlja i:
- jelen evropski … I bonitet
- jelen lopatar ….. I bonitet
- jelen belorepi … I bonitet
- muflon ……….. I bonitet
- srna ………… III bonitet
- divlja svinja ….. I bonitet
Optimalan broj divlja i na 100 ha u odnosu na utvr ene bonitete za tada ustanovljeno lovište je bio slede i:
-
jelen evropski … 7-12 kom
jelen lopatar ……. 20 kom
jelen belorepi …….. 5 kom
muflon ………….. 20 kom
srna ………………. 4 kom
divlja svinja ……… 6 kom
divlja svinja u proizvodnom centru na reviru Vranjak … 40 kom.
Brojno stanje divlja i utvr eno na celoj površini je bilo:
- jelen evropski … 285 kom
- jelen lopatar ….. 540 kom
- jelen belorepi ….. 40 kom
- muflon ……….... 60 kom
- srna ……………. 90 kom
- divlja svinja ….. 310 kom
Lovište "Kara or evo" je sadržavalo deo koji je ogra en za intezivan uzgoj, gajenje i koriš enje, kao i neogra en slobodan deo. Ova
gazdinska jedinica se nalazila u ogra enom delu lovišta.
zrada: FORNET d.o.o
56
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
8.8. Plan izgradnje šumskih saobra ajnica i objekata
U ovom ure ajnom razdoblju se ne planira izgradnja šumskih saobra ajnica i drugih objekata u funkciji gazdovanja šumama. Postoje e
saobra ajnice i objekte potrebno je redovno održavati.
8.9. Plan ure ivanja šuma
Pred kraj ure ajnog razdoblja od poslova ure ivanja šuma planira se izrada nove osnove gazdovanja šumama za ovu gazdinsku jedinicu,
za period 2015-2024. godine, za koju e se podaci prikupljati 2014. godine.
8.10. Plan tehni kog opremanja
Trenutno stanje mehanizacije korisnika šuma i organizaciona opredeljenost da ve inu radova na se i i privla enju sortimenata obavlja
putem usluga ili prodajom na panju, su dovoljni argumenti da se u ovom ure ajnom razdoblju ne planira tehni ko opremanje za poslove koriš enja
šuma. Tako e se i deo uzgojnih radova obavlja putem usluga, ali i u sopstvenoj režiji, što zahteva dodatno opremanje kupovinom rotacionoih
seka a, traktora i druge opreme. Nabavku ovih sredstava e izvršiti korisnik šuma prema procenjenim potrebama u vreme izvo enje radova, ili e
koristiti postoje u opremu koja se u preduze u koristi na drugim poslovima.
zrada: FORNET d.o.o
57
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
9. UPUTSTVA I SMERNICE ZA REALIZACIJU PLANOVA
Planovi gazdovanja detaljno se razra uju godišnjim planovima gazdovanja i izvo a kim projektima, u kojima se uskla uje tehnologija po
fazama rada na gajenju i koriš enju šuma. U ovom poglavlju daju se preporuke i uputstva za lakše ostvarenje postavljenih planskih zadataka.
9.1. Smernice za realizaciju plana gajenja šuma
Smernice za sprovo enje plana gajenja daju objašnjenja i uputstva za izvo enje radova predvi enih planom gajenja šuma.
9.1.1. Smernice za izvo enje radova na obnavljanju šuma
318 Vešta ko pošumljavanje topolom (plitka sadnja)
Neposredno pred sezonu u kojoj e se vršiti sadnja teren se po potrebi pripremi za pošumljavanje. Na površini koja za pošumljavanje kr i
se žbunje i podrast. Sav otpad od prethodno izvršene se e se pokupi, a sakupljeni materijal se uklanja sa površine, ili se spaljuje na licu mesta.
Sadnice se sade u pravilnom rasporedu koji se prethodno obeleži, a koji je naj eš e simetri an, radi pravilnog razvoja stabala. Po pravilu
se opredeljuje za proizvodnju trupaca, ali i za prethodni prinos u obliku šematske prorede.
Rupe za ovu sadnju buše se bušilicama pre nika do 35 cm i do dubine do 1 metar. Bušilice i traktori moraju biti dobro tehni ki
pripremljeni, kako bi se bušenje rupa izvršilo korektno i kvalitetno. Rupe moraju biti izbušene sa minimalnim odstupanjem od trasiranog pravca i
dovoljno duboke.
Sadnja se vrši sadnicama sa redukovanim korenom i dovoljne visine. Sadnice su naj eš e dvogodišnje (1/2) ili jednogodišnje (1/1). Sadnja
se obavezno vremenski uskla uje sa bušenjem rupa, da bi se spre ilo zasipanje rupa. Sadnice topole se, raznose i stavljaju u tek izbušene rupe.
Sadnice se zasipaju sitnom zemljom koja se postepeno nabija motkama sa zaravnjenim krajem, a zatim se nastavlja zasipanje zemljom. Za uspeh
sadnje veoma je zna ajno da se izvrši jesenja sadnja. U tom smislu dolazi do sjedinjavanja korenovog sistema sa zemljom i stvaranja povoljnih
uslova za primanje sadnica. Zemlja se obi no slegne 10-15 cm, pa je pre kretanja sadnica potrebno nagrnuti potrebnu koli inu zemlje bez
nagažavanja, kako ne bi došlo do pomeranja sadnica i kidanja sitnih korenovih dla ica.
Dubinu sadnje treba odrediti prema orografskim, hidrografskim i pedološkim uslovima svakog pojedinog staništa. Da bi se ovi elementi
što bolje odredili nužno je pre sadnje teren detaljno istražiti i na osnovu toga odrediti optimalnu dubinu sadnje.
Shodno utvr enim ciljevima gazdovanja, u ve ini slu ajeva primeni e se razmaci za EA-topolu 5*5 m ili sli ni sa istim brojem sadnica.
Izbor sorti topola za sadnju napravi e se prilikom sastavljanja izvo a kih planova, ve prema tome šta u datom momentu preporu uju
odgovaraju e nau ne institucuje i prema raspoloživim sadnicama.
320 Vešta ko pošumljavanje vrbom
Dubinu sadnje treba odrediti prema orografskim, hidrografskim i pedološkim uslovima svakog pojedinog staništa. Da bi se ovi elementi
što bolje odredili nužno je pre sadnje teren detaljno istražiti i na osnovu toga odrediti optimalnu dubinu sadnje.
Shodno utvr enim ciljevima gazdovanja, u ve ini slu ajeva primeni e se gusta sadnja. To su naj eš e razmaci 3*3, 4.5*2, m ili druge
mreže sadnje sa istom gustinom.
Izbor sorti vrba za sadnju napravi e se prilikom sastavljanja izvo a kih planova, ve prema tome šta u datom momentu preporu uju
odgovaraju e nau ne institucuje i prema raspoloživim sadnicama.
327 Obnova bagrema iveranjem (ili kotli enjem)
Ovaj na in obnove bagrema je povoljniji od obi ne se e, zbog toga što se time bagrem obnavlja vegetativno iz žila a ne iz panja. Na taj
na in se dobija ravnomerniji raspored i kvalitetniji podmladak.
Pridanak, koren i ve e žile se odkopaju od zemlje a potom se stablo izvaljuje sa korenom. Nakon toga nastala rupa se zatrpava i poravnava
sa okolnim zemljištem. Važno je napomenuti da ovakav na in se e nosi odre ene opasnosti po izvršioce. Zbog toga ovaj posao mogu obavljati
samo radnici obu eni za to, odnosno profesionalni šumski radnici seka i.
Ukoliko nije mogu e organizovati obnovu bagrema kotli enjem, usled nedostatka radne snage obu ene za taj posao, mogu e je umesto
toga izvršiti obi nu obnovu vegetativnim putem, pri emu treba nastojati da se izvrši iveranje panjeva i povre ivanje žila ili premazivanje panjeva
sredstvima koja su za to dozvoljena. Kod 321 za ovaj vid rada je koriš en samo kao standardno uobi ajen za obnavljanje bagrema u kodnom
priru niku informacionog sistena za šume u Srbiji.
zrada: FORNET d.o.o
58
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
414 Popunjavanje vešta ki podignutih kultura sadnjom
Nakon izvršenog pošumljavanje sastojine treba redovno pregledati i u slu aju sušenja ili propadanja sadnica na delovima površine na
kojima je to konstatovano, izvršiti ponovnu sadnju, odnosno popunjavanje. Ovu meru ne treba vršiti u slu aju retkog i pojedina nog sušenja
sadnica. Popunjavanje se može vršiti i više godina nakon izvršene sadnje, odnosno sve dok nove sadnice imaju šansu da se u konkurentskoj borbi
izbore za položaj u sastojini. Potrebno je upotrtebljavati starije sadnice istog klona koji je koriš en prilikom pošumljavanja ili klonove koji imaju
brži porast u mla em uzrastu, kako bi se što pre otklonila razlika u visinama i pre niku
9.1.2. Smernice za sprovo enje mera nege šuma
513 Se a izbojaka i uklanjanje korova ru no
U prvom i u drugom vegetacionom periodu posle sadnje, kulture je nužno najmanje jednom o istiti od korova ru no. Za ovu radnu
operaciju se naj eš e koriste ru ne kose - «korova e», ili motorni ista i. Uklanja se sav korov košenjem navedenim alatima u redu širine 1 metar.
Nakon toga izvo enje ovih radova treba prilagoditi potrebama, pa u slu ajevima kada se trava i korov javljaju masovno treba ih eš e izvoditi.
515 Uklanjanje korova ru no
U prvom i u drugom vegetacionom periodu posle sadnje, kulture je nužno najmanje jednom o istiti od korova kosirima i kosama. Nakon
toga izvo enje ovih radova treba prilagoditi stvarnim potrebama, pa u slu ajevima kada se trava i korov javljaju masovno treba ih eš e izvoditi.
519 Okopavanje u plantažama topola
U prvom i u drugom vegetacionom periodu posle sadnje, kulture je nužno najmanje jednom okopati i o istiti od korova. Nakon toga
izvo enje ovih radova treba prilagoditi stvarnim potrebama, pa u slu ajevima kada se trava i korov javljaju masovno treba ih eš e izvoditi.
Pored okopavanja u redovima topole potrebno je košenje ili hemijsko tretiranje korova. Umesto okopavanja sadnica, tako e, je mogu e
tretiranje korova herbicidom.
Prorede kao mere nege
Doznaka stabala za proredne se e e se izvoditi uskladu sa Pravilnikom o na inu obeležavanja stabala za se u u šumama, na inu
evidentiranja tih stabala u dozna nim knjigama, obliku i sadržini dozna nih žigova i obrascu dozna ne knjige (Sl.gl. RS br.122 /03).
Prorede u izdana kim sastojinama
Kod intenzivnog šumskog gazdovanja prorede su osnovni vid nege šuma i najduže se primenjuju u sastojinama s obzirom na dužinu
proizvodnog procesa. Koji vid proreda primeniti, na in izvo enja, intenzitet i u estalost, naj eš e zavisi od zate enog stanja sastojina (ocenjenog
kroz strukturne osobine sastojine-sklopljenost i o uvanost, zdravstveno stanje), dosadašnjeg na ina nege i uticaja na zate eno stanje kao i stanišnih
uslova u kojima se nega izvodi. Osnovna osobina selektivne prorede je da se njenom primenom uve ava vrednost prirasta, prirast se usmerava na
najbolja unapred odabrana stabla u sastojini a istovremeno se osigurava biološka stabilnost sastojine i održava maksimalna proizvodnja i koristi
proizvodni potencijal zemljišta. Pre samog po etka vršenja doznake stabala za proredu treba prou iti uredbe i smernice gazdovanja šumama,
upoznati stanišne uslove i sastojinske prilike ne samo u konkretnoj sastojini gde e se vršiti doznaka stabala za proredu ve i šire. Izvo enje
doznake bez predhodno izvršenih pripremnih radova garantuje neuspeh. Nakon izvršenih svih pripremnih radova pristupa se izvo enju same
doznake stabala u proredi. Pri prakti nom radu u konkretnoj sastojini, stabla se funkcionalno svrstavaju u tri osnovne kategorije:
1. Stabla budu nosti. To su najkvalitetnija stabla u sastojini, budu i nosioci proizvodnje ijem daljem razvoju je sve
podre eno;
2. Konkurentna stabla (štetna). Stabla koja svojim položajem u sastojini ometaju razvoj najboljih stabala;
3. Indiferentna stabla. Obuhvataju kategoriju stabala koja ni na koji na in ne ugrožavaju normalan razvoj stabala
budu nosti.
U prvoj fazi u sastojini se odabiraju stabla budu nosti (koja se naj eš e obeležavaju farbom ili na neki drugi na in) da bi se uo ila i pri
narednim prorednim zahvatima. Pri tome se mora voditi ra una da odabrana stabla budu najkvalitetnija u sastojini i istovremeno (u granicama
mogu nosti) pravilno raspore ena po površini. Stabla moraju biti punodrvna, sa normalno razvijenom krošnjom, bez vidljivih tehni kih grešaka na
deblu, obolenja i mehani kih ošte enja. Broj odabranih stabala mora biti nešto ve i od o ekivanog na kraju ophodnje, kako bi se izbegle mogu e
posledice kasnijeg diferenciranja. Konkretan broj zavisi od starosti, vrste drve a, kvaliteta i postavljenog proizvodnog cilja. U drugoj fazi se vrši
odabiranje i doznaka stabala za se u. Pošto se primenom selektivne prorede želi najbolji razvoj najkvalitetnijih stabala u sastojini to se uglavnom
dozna uju stabla II kategorije. Ona se nalaze na taj na in što se obilaskom oko stabala budu nosti pronalaze i evidentiraju (dozna avaju) glavni
konkurenti koji svojim položajem u odnosu na odabrano stablo najviše ugrožavaju njihov razvoj. Stabla III kategorije se uklanjaju iz sastojine ako
su takvog zdravstvenog stanja da ne mogu ekati naredni proredni zahvat.
zrada: FORNET d.o.o
59
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Prorede u šumskim kulturama EA topola
Na in prore ivanja, po etak, broj navrata i intezitet zavisi e od vrste drve a, razmaka sadnje, boniteta staništa i primenjene tehnologije
podizanja zasada. Prorede treba izvoditi u starosti od 8 do 12 godina. Ako se pri podizanju zasada primeni bolja tehnologija prorede e se
izvoditi i ranije od nazna enog vremena. Predvi eno je da se u svakoj sastojini izvrši po jedna proreda.
Intezitet proreda je odre en tako da se posle prorede broj stabala svede na najviše 300 stabala po hektaru. S obzirom na ove kriterijume
planirani intenzitet proreda po broju stabala se kre e u granicama od 10 do 40%, a po zapremini oko 20%.
Da bi se postigli planirani ciljevi gazdovanja koji zavise od proreda, odabiranje stabala se vrši po slede im na elima:
-
radi održavanja što pravilnijeg me usobnog rasporeda stabala glavne sastojine, gde je to mogu e prorede treba izvoditi
po šablonu, tako da se vadi svaki drugi red, svako drugo stablo u redu itd.;
vaditi kriva, bolesna, natrula, suhovrha i uopšte stabla slabe vitalnosti;
vaditi potištena kao i stabla sa suviše razvijenom krošnjom;
stabla budu nosti koja ostaju u sastojini treba da imaju krunu koja nije odviše široka ni odviše uska, a debla da su ista
od grana;
proredama treba obezbediti uslove za bolji razvoj sastojina i proizvodnju drvne zapremine ve e vrednosti;
Imaju i u vidu intezitet proreda, kao i injenicu da su vešta ki podignute sastojine bagrema mahom jednospratne, te da e se radi toga
proredama morati zahvatiti u vladaju i (jedini) sprat, prorede u ovoj gazdinskoj klasi imaju karakter visokih proreda.
9.2. Smernice za realizaciju plana zaštite šuma
Osnovni zadatak zaštite šuma je da se u što ve oj meri eliminišu štetni faktori. Radi uspešnog sprovo enja postavljenih ciljeva gazdovanja
i potrebnih mera zaštite šuma, utvr uju se smernice za sprovo enje planiranih radova i zadataka.
9.2.1. Zaštita šuma od biljnih bolesti i štetnih insekata
Preventivne mere zaštite šuma od biljnih bolesti i štetnih insekata moraju se permanentno primenjivati kod svih radova na gajenju i
koriš enju šuma. Ove mere se odre uju kao glavne i imaju prednost nad represivnim.
Osnovna pretpostavka efikasne i racionalne primene zaštitnih mera je stalno osmatranje i ocenjivanje razvoja populacije štetnih insekata i
epifitocija štetnih gljiva.
611 Zaštita šuma od biljnih bolesti
Usavršavanjem hemijskih sredstava u ovoj oblasti i pove anjem potreba za o uvanjem mladih sastojina, stvoreni su uslovi da se ova mera
sprovodi kao redovan vid zaštite u mladim sastojinama. Preparati koji se upotrebljavaju u zaštiti sastojina od biljnih bolesti su razli iti po
efikasnosti, vremenu dejstva, na inu upotrebe, a esto i po ceni. Na osnovu svih navedenih parametara preporu uje se izbor preparata u zavisnosti
od vremena napada biljnih bolesti, ja ini napada, vrsti biljne bolesti i dr. Generalno gledano zaštita mladih sastojina mora se obaviti na vreme i sa
odgovaraju im prepartom da bi uspeh bio potpun.
Proizvodnjom nove generacije atomizera, koja je prilago ena za rad u šumi stvorili su se uslovi za nesmetano obavljanje zaštite mladih
sastojina po potrebi.
612 Zaštita šuma od entomoloških oboljenja
Broj insekata koji prave štete na topoloma i vrbama prelazi u cifru od 200 vrsta. Broj šteto ina je neprestano u porastu. Ipak, najve e
probleme u rasadnicima ini manji broj štetnih insekata. Jedni ine š{tete na listu i spadaju u grupu defolijatora, a drugi su ksilofagni insekti. Svi
defolijatori javljaju se u rano prole e i prave štete na mladom listu. Tretiranje insekticidima potrebno je izvršiti pre polaganja jaja. Mere zaštite od
ksilofagnih insekata vrše se na slede i na in:
-
zabrana iznošenja napadnutih sadnica iz rasadnika;
izbegavanje mehani kih ozleda na stablima;
ubrizgavanje (injektiranje) raznih sredstava (benzin, petrolej, Nogos 50, Dimekron 20) u hodni ne sisteme radi
uništavanja larvi.;
tretiranje insekticidima.
zrada: FORNET d.o.o
60
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
9.2.2. Zaštita šuma od stoke
Osnovna zaštitna mera od stoke je poja ano uvanje šuma izloženih ovoj opasnosti i zabrana ispaše u mladim kulturama.
9.2.3. Zaštita šuma od divlja i
Potrebna je stalna kontrola brojnog stanja divlja i u lovištima kojima pripadaju pojedini delovi gazdinske jedinice.
612 Zaštita šuma od divlja i
Zaštita šuma od divlja i se vrši na dva na ina: individualna zaštita iliskupna ograda. Individualna zaštita se radi ogra ivanjem svake
sadnice ži anim pletivom dovoljne vrstine, u obliku cilindra pre nika 30 cm i visine 1,8 m. Ži ano pletivo se u vrš uje sa tri drvena stuba.
Skupne ograde se podižu kada je u potrebna zaštita ve e površine. Ograda se pravi od ži anog pletiva do visine 2,5 m sa stubovima na
razmaku 2-3 metra.
9.2.4. Zaštita šuma od oveka
Dobro organizovana uvarska služba u šumi i efikasna kontrola prometa drveta u saradnji sa službenicima MUP-a je najvažnija mera
zaštite šuma od oveka.
9.2.5. Zaštita šuma od požara
U ovim šumama najve e abiotske štete izazivaju požari, jer se gazdinska jedinica nalazi u neposrednoj blizini naselja i obradivih površina
koje se esto pale. U kriti nom periodu, treba preduzimati zaštitne mere protiv požara. Preventivnim merama zaštite podrazumevaju se:
-
obavezno tanjiranje protivpožarne pruge na poljoprivrednom zemljištu pored šume u vreme paljenja strnjika;
zabrana loženja otvorene vatre u šumi;
ažurnije registrovanje po inilaca i podnošenje prekršajnih prijava;
poja an nadzor.
9.3. Smernice za realizaciju plana se a
Realizacija se a planiranih osnovom izvodi se putem godišnjih planova gazdovanja šumama i izvo e kih projekata. Pri tome treba voditi
ra una o ciljevima gazdovanja, odre enom prinosu, kriterijumima se ive zrelosti, uzgojnim potrebama, kao i o rezultatima dobijenim premerom
šuma pri izradi ove osnove. Na bazi sa injenog plana se a, kao i prethodnog delimi nog premera sastojina predvi enih za se u u narednoj godini
(doznake stabala), sastavlja se izvo a ki projekat i godišnji plan gazdovanja šumama kao kona ni planski dokument za izvo enje se a.
Se a šume može se vršiti posle odabiranja, obeležavanja i evidentiranja stabala za se u, tj. posle izvršene doznake stabala. Doznaku
stabala za se u vrši stru no lice, uvažavaju i odredbe lanova 57. i 58. Zakona o šumama.
Zavisno od cilja gazdovanja i na ina izvo enja, se e mogu biti se e obnavljanja i proredne se e.
9.3.1. Se e obnavljanja
Obeležavanje stabala za se e obnavljanja vrši se površinski i to po grani noj liniji koja se uklju uje u površinu za istu se u. Vreme
izvo enja se a nije datumski ograni eno jer se površine obnavljaju vešta kim putem.
Da bi se planirani ciljevi gazdovanja što potpunije ostvarili, a radovi izvodili efikasno, pri izvo enju se a treba nastojati da godišnje se e
budu skoncentrisane radi lakše manipulacije. Tako e treba nastojati da se usaglasi mesto i vreme izvo enja istih se a i proreda, tako što e se u
blizini istih se a istovremeno izvoditi i prorede. Na mestima gde se vrše se e ne treba ostavljati manje nepose ene površine, jer bi to izazvalo
organizaciono tehni ke probleme prilikom izvo enja radova u budu nosti.
Prilikom izvo enja radova treba voditi ra una da se oborena stabla ne ukrštaju i da visina panjeva ne prelazi 2/3 pre nika panja.
Raskrajanje pose enog drveta treba prilagoditi tržišnim uslovima, tako da se postignu maksimalni finansijski efekti (ve e u eš e trupaca i oblog
tehni kog drveta na ra un ogrevnog drveta, svo enje otpada na najmanju meru). Da bi se ovi ciljevi postigli raskrajanje treba da izvodi stru no
zrada: FORNET d.o.o
61
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
lice. Posle se e mora se uspostaviti šumski red shodno Pravilniku o šumskom redu. Radovi na izvla enju sortimenata moraju biti tako organizovani
da vreme od se e do izvla enja na stovarište bude što kra e, a da drvni materijal bude smešten na pristupa nim stovarištima.
Prilikom izvo enja se a obnavljanja potrebno je ostaviti 5-10 stabala po hektaru po mogu nosti autohtonih vrsta.
9.3.2. Proredne se e
Obeležavanje stabala za proredne se e e se izvršiti stablimi no. Intenzitet prorede za svaku pojedinu sastojinu i vrstu drveta je naveden u
prilogu PLAN PROREDNIH SE A. Prilikom izvo enja proreda treba se pridržavati odre ene zapremine predvi ene za proredu jer je navedeni
procenat odre en prema zapremini sastojine u vreme izrade osnove, što kod mla ih sastojina sa velikim procentom godišnjeg prirasta daje (u
apsolutnom smislu vrednosti) neprecizan podatak.
Vreme izvo enja proreda po odeljenjima treba uskladiti sa izvo enjem se a obnavljanja, kako bi upotrebljena mehanizacija bila što
funkcionalnije koriš ena. Sve smernice o izvo enju se e, raskrajanju, izvla enju drvnih sortimenata i uspostavljanju šumskog reda, navedene u
prethodnom poglavlju za se e obnavljanja, važe i za proredne se e.
9.4. Smernice za zaštitu vodnog zemljišta
U prilogu su dati vodni uslovi za izradu ove osnove, kojih se korisnik šuma mora pridržavati u realizaciji planiranih radova, ak i u slu aju
da u tabelarnim prilozima planova stoji druga ije zbog na ina prikazivanja i obrade podataka.
9.5. Smernice za zaštitu prirode
U skladu sa Uslovima zaštite prirode, citiraju se mere iz Uslova:
"Utvr uju se uslovi zaštite prirode za potrebe izrade Osnova za gazdovanje šumama Gazdinskih jedinica (GJ)
„Mostonga – Bukinski rit“ i „Šarengradska ada“ (u daljem tekstu: Osnove):
1.
Predmetne Osnove, kao i planske aktivnosti i programi proistekli iz istih, moraju biti uskla eni sa merama zaštite propisanim
aktom o zaštiti Specijalnog rezervata prirode „Kara or evo“. Za ovo zašti eno podru je završena je revizija zaštite. Studijom
zaštite kao dokumentacionom osnovom za došenje akta o zaštiti, utvr en je nov koncept zaštite, sa režimima i merama. Utvr ene
su slede e mere zaštite prirode:
OPŠTE MERE UREŽIMU ZAŠTITE II I III STEPENA ZABRANJUJE SE:
promena namene površina, osim za potrebe revitalizacije prirodnih staništa;
izvo enje svih radova u krugu manjem od 50 m od stabala u ijim krošnjama se nalaze gnezda strogo zašti enih vrsta
ptica;
se a starih reprezentativnih jedinki autohtonih vrsta drve a
zamena sastojina autohtonih vrsta drve a alohtonim;
lov na pernatu divlja na prostoru Šarengradske ade i Hagelea;
presecanje migratornih puteva divlja i na visokim gredama podizanjem skupnih uzgojnih ograda ili drugim
preprekama;
pregra ivanje vodenih migratornih pravaca riba;
privredni ribolov osim na prostoru izme u 30 m od obale i matice Dunava;
ribolov na rastojanju manjem od 30 metara od uš a vodotokova i bara u Dunavac i Dunav;
odlaganje svih vrsta otpada, kao i opasnih materija.
OGRANI AVA SE:
• gazdovanje klonskim topolama i drugim alohtonim vrstama na ukupnu površinu ne ve u od postoje e;
• obnova alohtonih vrsta i klonova topola na udaljenost ve u od 30 m od ruba vodotokova i bara;
• obnova sastojina invazivnih drvenastih vrsta na postoje e sastojine bagrema u Vranjaku i Guvništu;
• unošenje alohtonih vrsta na lovne vrste divlja i na prostoru Vranjaka i Guvništa;
• rekreativni ribolov na podru ju Lovrenca, Dunavaca, Hagela, Šarengradske ade
• ispuštanje voda na kvalitet koji odgovara I i II ß boniteta;
• upotrba hemijskih sredstava na primenu za potrebe upravljanja
• izgradnja infrastrukture na održiv na in na prostor namenjen za razvoj turizma i potrebe upravljanja
zrada: FORNET d.o.o
62
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
OBEZBE UJE SE:
monitoring prirodnih vrednosti;
iš enje i revitalizacija vlažnih staništa u cilju obezbe ivanja proto nosti ritova;
ostavljanje najmanje 5 stabala autohtonih vrsta po hektaru u procesu obnove šuma, prioritetno lužnjaka, crne i bele
topole, poljskog jasena i autohtonih vo karica;
favorizovanje prirodne i mozai ne obnove šuma na manjim površinama, ostavljanje pojedina nih izvala i suvih
stabala;
planske aktivnosti i interventne mere na o uvanju prirodne strukture i sastava životnih zajednica
o uvanje šumskih istina (bara, livada, pašnjaka);
suzbijanje invazivnih vrsta,
redovno odnošenje biomase prilikom košenja i/ili se e
popularizacija zaštite prirode i promocija prirodnih vrednosti;
razvoj održivog turizma
I STEPEN
ZABRANJUJE SE:
koriš enje prirodnih resursa i izgradnja objekata;
•
OGRANI AVA SE
kretanje posetilaca na nau na istraživanja i kontrolisana poseta stru ne edukacije
OBEZBE UJE SE:
sprovo enje sanacionih i drugih neophodnih mera u slu aju požara, elementarnih nepogoda i udesa, pojava bolesti i
prenamnožavanja šteto ina, uz saglasnost Ministarstva.
II STEPEN
Zabranjuje se:
kretanje amaca na motorni pogon, osim na Dunavu i starom Dunavcu kao i za potrebe upravljanja;
OGRANI AVA SE
• obnova šuma na prostorne celine do 5 ha za oplodnu se u i 3 ha za istu se u, osim za potrebe revitalizacije;
• sportski ribolov na obalu uz nasip kanala Lovrenac;
OBEZBE UJE SE:
uspostavljanje semenskih sastojina autohtonih vrsta drve a;
postepena zamena zasada klonskih topola i drugih alohtonih vrsta drve a autohtonim, najkasnije po isteku ophodnje;
III STEPEN
OGRANI AVA SE:
• obnova šuma na prostorne celine do 10 ha, osim za potrebe revitalizacije;
OBEZBE UJE SE:
održivo koriš enje i ure enje objekata kulturno-istorijskog nasle a i tradicionalnog graditeljstva
U prilogu ovih uslova dat je pregled šumskih odseka i istina po režimima zaštite, prema šumskim osnovama za period
ure ivanja koji prethodi izradi novih Osnova. Ure iva je u obavezi da granice šumskih odseka prilagodi spoljnoj granici režima
zaštite, a u poglavlju zašti eni delovi prirode prikaže tabelu sa uporednim pregledom starih i novih oznaka šumskih odseka i
istina, po režimima zaštite.
2. Staništa koja prema Pravilniku o kriterijumima za izdvajanje tipova staništa, o tipovima staništa, osetljivim, ugroženim, retkim
i za zaštitu prioritetnim tipovima staništa i o merama zaštite za njihovo o uvanje („Službeni glasnik RS“ br. 35/2010),
predstavljaju prioritetna staništa, moraju se o uvati. Na podru ju predmetnih gazdinskih jedinica prostire se sukcesivni niz
prioritetnih staništa, od vodenih preko ritskih i mo varnih, higrofilnih šumskih, travnih, do šumo-stepskih staništa visoke lesne
terase. Radi obezbe ivanja funkcinalne povezanosti neophodne za odvijanje procesa migracije i adaptacije vrsta, ovaj mozaik
staništa potrebno je o uvati. Od šumskih staništa posebno je zna ajno o uvati staništa vrsta koje poslednjih decenija ubrzano
nestaju, kao što je slu aj sa doma om crnom topolom (Populus nigra) i poljski brestom (Ulmus minor), produženjem ophodnje
dokle god poseduju vitalnost, odnosno do ja eg prekida šumskog sklopa.
3. Šumske radove uskladiti sa biologijom i osetljivoš u strogo zašti enih vrsta (Pravilnik o proglašenju i zaštiti strogo zašti enih
i zašti enih divljih vrsta biljaka, životinja i gljiva). To uklju uje slede e mere zaštite prirode:
3.1. O uvati pojedina na stara stabla autohtonih vrsta drve a (vrbe, topole, brest i dr.), naro ito stabla sa dupljama.
3.2. O uvati formacije crnog gloga;
3.3. O uvati livade, pašnjake i bare;
3.4. Na šumskim komunikacijama koje presecaju bare i vodotoke propustima obezbediti protok vode;
zrada: FORNET d.o.o
63
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
4. Merama nege spre iti širenje invazivnih drvenastih vrsta. Na poplavnim podru jima ove gazdinske jedinice od drvenastih
vrsta invazivno se ponašaju bagremac (Amorpha fruticosa), jasenolisni javor (Acer negundo) i ameri ki/pensilvanski jasen
(Fraxinus pennsylvanica), a na šumo-stepskim gledi ija (Gleditschia triachanthos), koprivi (Celtis occidentalis), bagrem
(Robinia pseudoacacia) i kiselo drvo (Ailanthus altissima). Posebnu pažnju treba posvetiti suzbijanju invazivnih vrsta u postupku
obnove sastojina autohtonih vrsta. Za suzbijanje i spre avanje širenja ovih vrsta na prirodna šumska i nešumska staništa
preporu uje se kontrolisana ispaša u skladu sa kapacitetom i namenom prostora. Ukoliko ispaša ili drugi vid biološke borbe nije
mogu , mogu se primeniti i hemijska sredstva u skladu sa Zakonom.
5. Sastojine autohtonih vrsta ne zamenjivati alohtonim vrstama. U procesu obnove favorizovati prirodnu obnovu i mešovitost
vrsta u skladu sa njenom tipološkom pripadnoš u.
6. U sastojinama izgra enim prvenstveno od agresivnih alohtonih (invazivnih) vrsta drve a, kao što su ameri ki-pensilvanski
jasen i jasenolisni javor-pajavac, planirati postepenu supstituciju vrsta. Pri tome za pošumljavanje koristiti prvenstveno doma e
vrste (vrbe, topole, poljski jasen, hrast lužnjak i dr.), a ukoliko to zbog stanišnih prilika nije mogu e neinvazivne alohtone vrste,
u skladu sa režimom zaštite.
7. U se ama obnove ostaviti pojedina na stara stabla autohtonih vrsta, naro ito vrste vo karica, stabla lužnjaka (Quercus robur),
crne topole (Populus nigra), poljskog jasena (Fraxinus angustifolia) i bresta veza (Ulmus effusa). U cilju spre avanja vetroloma
stabla se mogu ostaviti u manjoj grupi. Stabla doma e crne topole, kao vrste koja nestaje iz naših šuma, neophodno ili sa uvati
ili obnoviti vegetativnim putem, povre ivanjem žila oko panja.
10. U primeni hemijskih sredstava za zaštitu bilja, odnosno negu šuma, moraju se preduzeti organizacione i tehni ke mere zaštite
zemljišta i voda kojima e se obezbediti o uvanje prirodnih vrednosti podru ja (npr. zabrana ispiranja ambalaže od sredstava
zaštite i mehanizacije u zoni hidrološkog uticaja na prirodna/poluprirodna staništa, spre avanje zaga enja voda putem
aerosola i sl.).
11. U poglavlje „Smernice“ za sprovo enje planova gazdovanja ugraditi mere iz ovih uslova koje nije mogu e direktno ugraditi
u odgovaraju e planove, kao i smernice za o uvanje i unapre ivanje posebno zašti enih delova prirode. "
Napomena: Original Uslova nalazi se u prilozima i sastavni je deo ove Osnove. Svi radovi planirani ovom Osnovnom moraju se sprovoditi
u skladu sa prethodno citiranim uslovima ak i ako u tabelarnom i tekstualnom delu pripadaju eg plana stoji druga ije usled ograni enja u
programskim rešenjima za obradu podataka.
Ostale smernice za uskla ivannja radova sa Uslovima zaštite prirode:
- Da bi se izvršilo uskla ivanje sa Uslovima, odsek 45/e obnovi e se u dve etape sa bafer zonom od bele vrbe podignutom na 10 %
površine. Prostorni položaj bafer zone, ija je uloga da kompleks hibridnih topola razbije na delove manje od 10 ha, utvrdi e se na terenu u skladu
sa mikroreljefom (niza ili depresija).
- Prilikom izvo enja mera nege (sanitarne se e i prorede), ostaviti stabla sa dupljama i pojedine izvale, kao staništa strogo zašti enih vrsta
ptica i drugih vrsta.
- Prilikom nege i obnove šuma korisnik šuma je u obavezi da proveri da li u odseku koji se obnavlja postoji aktivno gnezdo strogo
zašti enih vrsta ptica (orao belorepan, crna roda i dr.) i da takva staba sa zaštitnim pojasom od 50 m o uva u skladu sa Uslovima zaštite prirode.
- Doznakom stabala u se ama nege razvoj sastojina autohtonih vrsta i drugih sastojina prirodnog porekla usmeravati ka prirodnoj smeši
vrsta u skladu sa tipom šume.
- U obnovi šuma na 1 ha obnovljene površine mora se ostaviti najmanje 5 stabala autohtonih vrsta drve a (lužnjak, crna i bela topola,
poljski jasen, brestovi, vo karice) koje grade tu šumsku zajednicu. Po mogu nosti izabrati pravilno formirana stabla, razli itih dimenzija i ne
prevelikih krošnji. Stabla ostavljati u manjim grupama da bi se smanjila mogu nost vetroloma. Stabla klonskih topola i alohtonih vrsta ne treba
ostavljati. Sva stabla doma e crne topole i poljskog bresta sa uvati, a ako pokazuju znake devitalizacije (sušenje krošnje) treba ih obnoviti
vegetativnim putem, povre ivanjem žila oko panja.
- Na šumskim komunikacijama koje presecaju bare i vodotoke obezbediti protok vode. Ostatke od se e ne odlagati u vodotoke i kanale.
9.6. Uputstvo za izradu izvo a kog projekta i godišnjeg plana gazdovanja šumama
Izradu izvo a kog projekta i godišnjeg plana gazdovanja šumama propisuju lanovi 30. i 31. Zakona o šumama.
Izvo a kim projektom detaljno se razra uju planovi gazdovanja šumama utvr eni osnovom i uskla uje se tehnologija po fazama radova
na gajenju i koriš enju šuma. Osnovna jedinica za koju se izra uje izvo a ki projekat je odeljenje u okviru koga se vodi ra una o izdvojenim
odsecima.
zrada: FORNET d.o.o
64
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Izvo a ki projekat se izra uje na osnovu odredbi osnove gazdovanja šumama, opisa staništa i sastojina, taksacionih podataka i planiranih
radova pruzetih iz osnove gazdovanja šumama i podataka i zapažanja prikupljenih na terenu. Izvo a ki projekat sastoji se iz tekstualnog dela,
tabelarnog dela i skice.
Tekstualni deo izvo a kog projekta sadrži opis staništa i sastojine, obrazloženje opšteg i etapnog uzgojnog cilja, obrazloženje eventualnih
bitnih razlika stanja sastojina i planiranih radova prikazanih u osnovi i u ovom planu, raspored i na ina izvo enja radova.
Tabelarni deo sadrži podatke o površini, vrsti i obimu radova, koli ini vrsti i starosti materijala, radnoj snazi, mehanizaciji i drugim
sredstvima rada i materijalu potrebnom za izvo enje pripremnih i glavnih radova.
Izvo a kom projektu se prilaže skica odeljenja u razmeru 1:2.500 u kojoj se ozna avaju postoje e i projektovane saobra ajnice, sa
oznakama nazna enim u legendi skice.
Nakon ura enih izvo a kih projekata pravi se godišnji plan gazdovanja šumama koji zapravo predstavlja rekapitulaciju svih radova i
normativa iz izvo a kih projekata za jednu godinu.
Izvo a ki projekti se rade najkasnije do 31.oktobra, a godišnji planovi do 30.novembra teku e za slede u godinu.
9.7. Uputstvo za vo enje evidencije gazdovanja šumama
Korisnik šuma je dužan prema lanu 34. Zakona o šumama, da u osnovi gazdovanja i godišnjem planu evidentira izvršene radove na
zaštiti, gajenju i se i šuma.
Radovi izvršeni u toku svake kalendarske godine evidentiraju se najkasnije do 28. februara naredne godine. Evidentiraju se provereni
podaci o izvršenim uzgojnim radovima, se ama po vrstama drve a, izgra enim šumskim saobra ajnicama i ostalim objektima i iskoriš enim
drugim šumskim proizvodima. Evidentiranje izvršenih radova na se i i gajenju šuma vrši se na obrascima "Plan gajenja šuma - Evidencija
izvršenih radova na gajenju šuma", "Plan se a obnavljanja (jednodobne šume) - Evidencija izvršenih se a" i "Plan prorednih se a - Evidencija
izvršenih se a". Izvršeni radovi se šematski prikazuju na privrednim kartama sa naznakom površine, koli ine i godine izvršenja radova.
Evidentiranje radova izvršenih u toku godine vrši se po sastojinama, odeljenjima i gazdinskim klasama.
Koli ina pose enog drveta unosi se iz dozna nih knjiga. Prsni pre nici dozna enih stabala mere se sa ta noš u 1 cm i unose u dozna nu
knjigu. Zapremina u dozna nim knjigama obra unava se po istim zapreminskim tablicama (tarifama) po kojima je bila obra unata zapremina u
osnovi gazdovanja šumama. U sastojinama u kojima se vrši proreda, a prilikom izrade osnove nisu bile premerene zbog malog pre nika koristi se
tarifni niz iz odseka sa najpribližnijim podacima u vreme izrade osnove.
Ostvareni prinos razvrstava se na glavni (redovni, vanredni i slu ajni) i prethodni (redovni i slu ajni) prinos, a prema sortimentnoj
strukturi na tehni ko, jamsko, celulozno i ogrevno drvo.
Glavni prinos obuhvata pose enu drvnu zapreminu stabala po planu se a obnavljanja šuma, drvnu zapreminu slu ajnih prinosa - stabla
pose ena u sastojinama dva najstarija dobna razreda kod odabrane ophodnje, drvnu zapreminu stabala pose enih istom se om u izdana kim
šumama u cilju obnavljanja.
Prethodni prinos obuhvata pose enu drvnu zapreminu stabala koja je predvi ena planom prorednih se a i slu ajne prinose u sastojinama
koje su planirane za proredne se e.
Redovni prinos obuhvata pose enu drvnu zapreminu stabala koja je predvi ena planom prorednih se a i planom se a obnavljanja šuma.
Vanredni prinos obuhvata pose enu drvnu zapreminu stabala sa površina koje e se koristiti za druge svrhe osim za proizvodnju drveta
(dalekovod, gasovod, naftovod idr).
Slu ajni prinos obuhvata pose enu zapreminu stabala koja nije predvi ena za se e planom se a obnavljanja i planom prorednih se a, a
potreba za njihovom se om je slu ajnog karaktera i rezultat je elementarnih nepogoda ili drugih nepredvidivih okolnosti.
Pored izvršenih radova evidentiraju se i drugi podaci i pojave od zna aja za gazdovanje šumama u posebnom prilogu - "Šumska
hronika" kao što su:
- promena u posedovnim odnosima;
- ve e šumske štete od elementarnih nepogoda;
- štete od biljnih bolesti i šteto ina;
- pojave ranih i kasnih mrazeva;
- po etak vegetacionoig perioda i dr.
zrada: FORNET d.o.o
65
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
10. EKONOMSKO-FINANSIJSKA ANALIZA
Cilj ekonomsko-finasijske analize je procena finansijskih efekata realizacije planiranih radova, ra unanjem prihoda i rashoda.
10.1. Obim planiranih radova
Obim planiranih radova detaljno je obrazložen u poglavlju 8. PLANOVI GAZDOVANJA, a u ovom delu osnove e poslužiti da bi se
utvrdio bilans sredstava za gazdovanje šumama.
10.1.1. Sortimentna struktura se ive zapremine
Sortimentna struktura prinosa prikazana je u tabeli 10.1. Sav prinos se ostvaruje u prostoj reprodukciji.
Tab. 10.1. - Sortimentna struktura se ive zapremine
Prosta reprodukcija
Vrste drve a
Bela vrba
Topola I-214
Ameri ki jasen
Cer
Bruto
prinos
m
3
Sortimenti
Otpad
Neto
F
L
I
II
III
Ost.tehn.
Svega
teh.
Prostorno
243
36
206
15,732
2,360
13,372
107
16
91
91
18
3
15
15
2,336
2,336
12
19
32
175
1,374
1,237
7,283
6,089
23
3
19
7,691
1,154
6,537
Klen
98
15
83
83
Ostali tvrdi liš ari
20
3
17
17
23931
3590
20341
Grab
Bagrem
Svega
19
570
2336
2336
1386
1256
570
570
7885
5,967
12456
10.1.2. Obim planiranih uzgojnih radova
Obim uzgojnih radova je opisan u prethodnim poglavljima, a ovde služi kao osnova za izra unavanje rashoda. Obim radova prikazan je po
vrstama radova u tabeli 10.2, a svi radovi pripadaju prostoj reprodukciji.
Tab. 10.2. - Vrsta i obim uzgojnih radova
ha
Vrsta uzgojnog rada
318 - Vešta ko pošumljavanje topolom plitkom sadnjom
320 Vešta ko pošumljavanje vrbom
327 - Obnova bagrema iveranjem (ili kotli enjem)
414 Popunjavanje vešta ki podignutih kultura sadnjom
513 - Se a izbojaka ru no
515 - Uklanjanje korova ru no
519 - Okopavanje u plantažama topola
611 - Zaštita šuma od biljnih bolesti
612 - Zaštita šuma od entomoloških oboljenja
614 - Zaštita šuma od divlja i
Prosta
Proširena
reprodukcija (ha) reprodukcija (ha)
Svega (ha)
30.40
1.70
19.79
6.42
32.10
32.10
32.10
32.10
32.10
51.89
30.40
1.70
19.79
6.42
32.10
32.10
32.10
32.10
32.10
51.89
Prorede
191.86
191.86
Ukupno
462.56
462.56
zrada: FORNET d.o.o
66
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
10.1.3. Obim planiranih radova na ure ivanju šuma
Slede e ure ivanje šuma ove gazdinske jedinice e se uraditi u poslednjoj godini važenja ove osnove, na površini 2.760,15 ha.
10.2. Formiranje prihoda
Ukupne prihode ine prihodi od prodaje drveta i od bioloških investicija.
10.2.1. Prihodi od prodaje drveta
Cene drveta za kalkulaciju prihoda uzete su po cenovniku JP „Vojvodinašume“ važe em u vreme izrade osnove, koji je prikazan u tabeli
10.3. Cene za prostorno drvo su uzete kao prose ne cene izme u prve i druge klase.
Tab. 10.3. - Jedini ne cene drvnih sortimenata
Jedini ne cene (din/m3)
Vrste drve a
F
Bela vrba
Topola I-214
Ameri ki jasen
Cer
Grab
Bagrem
Klen
Ostali tvrdi liš ari
6946
L
I
5442
II
3232
4052
III
Prostorno
drvo
1500
1500
2900
2900
2900
4309
2900
2900
2900
Ost.tehn.
2694
3184
Svi prihodi od prodaje drveta se ostvaruju u prostoj reprodukciji. Prihod od prodaje drveta je prikazan u tabeli 10.4.
Tab. 10.4. - Prihodi od prodaje drveta
Prosta reprodukcija
Prihod od prodaje drveta (dinara)
Vrste drve a
F
Bela vrba
Topola I-214
Ameri ki jasen
Cer
Grab
Bagrem
Klen
Ostali tvrdi liš ari
Svega
L
I
II
16,227,065 12,713,459
39,236
5,568,339
52,328
3,937,965
16,227,065 12,713,459
5,607,576
3,990,293
III
Prostorno
drvo
262,224
9,133,634
262,523
43,138
55,956
2,454,708 17,305,286
241,570
49,793
2,454,708 27,354,122
Ost.tehn.
Ukupno (dinara)
za 2 god
353,789
47,580,461
262,523
43,138
55,956
19,759,994
241,570
49,793
68,347,223
godišnje
176,894
23,790,231
131,261
21,569
27,978
9,879,997
120,785
24,897
34,173,611
10.2.2. Prihodi od sredstava za obnovu-reprodukciju šuma
Prihode od sredstava za obnovu-reprodukciju šuma po lanu 77. Zakona o šumama ine sredstva koja je korisnik šuma obavezan da
izdvaja iz prihoda proizvedenih sortimenata i da ih namenski upotrebi za radove na gajenju šuma. Obavezno je za obezbe ivanje sredstava za
reprodukciju šuma u iznosu najmanje 15% od vrednosti drvnih sortimenata na mestu se e. Zbog velikog obima planiranih uzgojnih radova
predvi eno je izdvajanje ovih sredstava u visini od 25% što za planirani obim proizvodnje iznosi ukupno za 2 godine 17.086.806 dinara (sve iz
proste reprodukcije).
zrada: FORNET d.o.o
67
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
Ova sredstva se istovremeno prikazuju kao prihod i kao rashod jer se rezervišu kao obaveza za biološke investicije, posebno se
evidentiraju i namenski troše.
10.2.3. Ukupan prihod
Iz svih prihoda izra unat je ukupni prihod za naredno ure ajno razdoblje koji je prikazan u tabeli 10.5, a ostvaruje se u celosti prostom
reprodukcijom.
Tab. 10.5. - Ukupan prihod
PROSTA REPRODUKCIJA
Od prodaje drveta
Od bioloških investicija
Ukupni prihod
68,347,223 din za 2 god., odnosno
17,086,806 din za 2 god., odnosno
85,434,029 din za 2 god., odnosno
34,173,611 din godišnje
8,543,403 din godišnje
42,717,014 din godišnje
10.3. Troškovi proizvodnje
Troškove proizvodnje ine: troškovi proizvodnje drvnih sortimenata, izdvajanje stredstava za reprodukciju šuma, naknada za koriš enje
šuma, troškovi uzgojnih radova i zaštite šuma i troškovi narednog ure ivanja šuma. Troškovi su izra unati na bazi iskustvenih kalkulacija troškova
proizvodnje u vreme izrade osnove. Troškovi proizvodnje drvnih sortimenata izra unati su na bazi opredeljenja da se se e, izrada i izvla enje
drvnih sortimenata obavlja putem usluga. Ovi troškovi su prikazani u tabeli 10.6..
10.3.1. Troškovi proizvodnje sortimenata
Troškovi proizvodnje sortimenata su prikazani u tabeli 10.6. a svi se odnose na prostu reprodukciju.
Tab. 10.6. - Troškovi proizvodnje sortimenata
Prosta reprodukcija
Tehni ko drvo Prostorno drvo
7,885
12,456
1,000
1,000
7,884,600
12,456,410
3
m
3
din/m
din
Ukupno za 2 god
20,341
1,000
20,341,010
Godišnje
10,171
1,000
10,170,505
10.3.2. Troškovi gajenja i zaštite šuma
Svi troškovi gajenja i zaštite šuma se ostvaruju u prostoj reprodukciji, a prikazani su u tabeli 10.7.
Tab. 10.7. - Troškovi gajenja i zaštite šuma
Vrsta uzgojnog rada
318 - Vešta ko pošumljavanje topolom plitkom sadnjom
320 Vešta ko pošumljavanje vrbom
327 - Obnova bagrema iveranjem (ili kotli enjem)
414 Popunjavanje vešta ki podignutih kultura sadnjom
513 - Se a izbojaka ru no
515 - Uklanjanje korova ru no
519 - Okopavanje u plantažama topola
611 - Zaštita šuma od biljnih bolesti
612 - Zaštita šuma od entomoloških oboljenja
614 - Zaštita šuma od divlja i
Prorede
Ukupno
Prosta reprodukcija
ha
din/ha
din
30.40 120,000
3,648,000
1.70 110,000
187,000
19.79
80,000
1,583,200
6.42 120,000
770,400
32.10
10,000
321,000
32.10
20,000
642,000
32.10
7,500
240,750
32.10
6,000
192,600
32.10
6,000
192,600
51.89
50,000
2,594,500
191.86
5,000
959,300
462.56
11,331,350
zrada: FORNET d.o.o
68
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
10.3.3. Troškovi ure ivanja šuma
Troškovi ure ivanja šuma su izra unati na bazi kalkulacija u 2011. godini i iznose ukupno za GJ 5.520.300 dinara.
10.3.4. Sredstva za reprodukciju šuma
Prihode od sredstava za obnovu-reprodukciju šuma po lanu 77. Zakona o šumama ine sredstva koja je korisnik šuma obavezan da
izdvaja iz prihoda proizvedenih sortimenata i da ih namenski upotrebi za radove na gajenju šuma. Obavezno je za obezbe ivanje sredstava za
reprodukciju šuma u iznosu najmanje 15% od vrednosti drvnih sortimenata na mestu se e. Zbog potreba uzgojnih radova predvi eno je izdvajanje
ovih sredstava u visini od 25% što za planirani obim proizvodnje iznosi ukupno za 2 godine 17.086.806 dinara (sve iz proste reprodukcije).
Ova sredstva se istovremeno prikazuju kao prihod i kao rashod jer se rezervišu kao obaveza za biološke investicije, posebno se
evidentiraju i namenski troše.
10.3.5. Naknada za koriš enje šuma
Prema lanu 85. Zakona o šumama obavezno je izdvajanje 3% od ukupnog godišnjeg prihoda korisnika šuma ostvarenog gazdovanjem
šumama, što za planirani obim proizvodnje iznosi ukupno za 2 godine 2.050.417 dinara, sve iz proste reprodukcije.
10.3.6. Ukupni troškovi
Ukupni troškovi u ovoj gazdinskoj jedinici prikazani su u tabeli 10.8., a svi se odnose na prostu reprodukciju.
Tab. 10.8. - Ukupni troškovi
PROSTA REPRODUKCIJA
Troškovi proizvodnje sortimenata
Troškovi gajenja šuma
Sredstva za reprodukciju šuma
Naknada za koriš enje šuma
Zaštita šuma
Ure ivanje šuma
Ukupno troškovi
25 %
3 %
20,341,010
8,351,650
17,086,806
2,050,417
2,979,700
5,520,300
56,329,883
din za 2 god., ili
din za 2 god., ili
din za 2 god., ili
din za 2 god., ili
din za 2 god., ili
din za 2 god., ili
din za 2 god., ili
10,170,505
4,175,825
8,543,403
1,025,209
1,489,850
2,760,150
28,164,942
din godišnje
din godišnje
din godišnje
din godišnje
din godišnje
din godišnje
din godišnje
10.4. Bilans sredstava
Ukupni bilans sredstava za prostu reprodukciju prikazan je u tabeli 10.9., a proširena reprodukcija nije planirana.
Tab. 10.9. - Bilans sredstava
Za 2 godina
Ukupan prihod
Ukupni troškovi
Dobit
(din)
(din)
(din)
Prosta
reprod.
85,434,029
56,329,883
29,104,146
Proširena
reprod.
Godišnje
Svega
85,434,029
56,329,883
29,104,146
Prosta
reprod.
42,717,014
28,164,942
14,552,073
Proširena
reprod.
Svega
42,717,014
28,164,942
14,552,073
Ukupni finansijski efekat izvršenja planiranih radova je pozitivan u iznosu 29.104.1467 dinara, što je sasvim realno s obzirom na stanje
šuma, mogu nosti se a i potrebe (odnosno obaveze) za izvršenjem uzgojnih radova koji pripadaju prostoj reprodukciji.
10.5. Izvori sredstava
Za prostu reprodukciju korisnik šuma je dužan izdvojiti sredstva iz sopstvenih izvora.
zrada: FORNET d.o.o
69
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
11. O EKIVANI REZULTATI U GAZDOVANJU ŠUMAMA NA KRAJU
URE AJNOG PERIODA
Na osnovu sadašnjeg stanja i planiranih pošumljavanja, u tabeli 11.1. je prikazana projekcija obrasle površine na kraju ure ajnog
razdoblja.
Tab. 11.1. - Projekcija obrasle površine na kraju ure ajnog razdoblja
Obrasla površina (ha)
Stanje
2012.g.
Se e
2013.-2014.
Obnavljanje
2013.-2014.
O ekivano
2021.g.
Uve anje
1799.99
51.89
51.89
1799.99
0.0%
Na kraju ure ajnog razdoblja obrasla površina u gazdinskoj jedinici e ostati ista u odnosu na vreme izrade ovih Izmena i dopuna osnove.
Na osnovu sadašnjeg stanja i ustanovljenog prirasta, planiranih se a, kao i prognoze ostvarene zapremine u sastojinama koje su sada ispod
taksacione granice (o ekuje se prose no 40 m3/ha), u tabeli 11.2. je prikazana projekcija zapremine na kraju ure ajnog razdoblja.
Tab. 11.2. - Projekcija zapremine na kraju ure ajnog razdoblja
Stanje
2012.g.
3
V (m )
21198
29202
305
708
79066
1219
1035
5
27342
19866
107890
6817
9644
161
85
107373
1386
48
2323
2929
9200
252
1458
10
138
Vrsta drve a
Bela vrba
Bela topola
Crna topola
Topola robusta
Topola I-214
Ostali meki liš ari
Poljski brest
Vez
Poljski jasen
Ameri ki jasen
Lužnjak
Cer
Grab
Lipa
Breza
Bagrem
Crni orah
Gledi ija
Jasenoliki javor
Klen
Ostali tvrdi liš ari
Smr a
Crni bor
Beli bor
Ostali etinari
Stanje
2012.g.
3
iv (m )
305
855
52
13
4957
39
14
0
128
817
1170
19
91
7
2
5555
14
2
62
94
236
6
38
0
3
3
Se e (m )
2013-2014.
243
0
0
0
15732
0
0
0
0
107
0
18
23
0
0
7691
0
0
0
98
20
0
0
0
0
3
Sastojine koje e pre i taksacionu granicu (40m /ha)
Svega
O ekivana
3
V (m )
2014.g.
21565
30912
408
734
73248
1296
1063
5
27597
21393
110230
6838
9803
175
89
110792
1414
51
2447
3019
9652
265
1533
10
143
Uve anje
1.7%
5.9%
33.9%
3.8%
-7.4%
6.4%
2.7%
1.0%
0.9%
7.7%
2.2%
0.3%
1.6%
8.2%
5.0%
3.2%
2.0%
6.4%
5.3%
3.1%
4.9%
5.0%
5.2%
1.2%
4.0%
6000
429661
14476
23931
440682
2.6%
Na kraju ure ajnog razdoblja ukupna zapremina u gazdinskoj jedinici e biti uve ana za oko 11.021 m3, odnosno oko 2,6%.
zrada: FORNET d.o.o
70
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
12. NA IN IZRADE OSNOVE
12.1. Prikupljanje terenskih podataka
12.1.1. Geodetski radovi
Prilikom prvog ure ivanja ovih šuma granice odeljenja i odseka su identifikovane merenjem pantljikom na terenu i delimi no su
usaglašene sa stanjem po katastru, a potom su karte pri narednim ure ivanjima ažurirane tako što su merene granice odseka kod kojih je došlo do
izmena. Prilikom prikupljanja podataka za ovu osnovu su ažurirane i sve promene u granicama odseka.
Prilikom ovog ure ivanja šuma zadržana je unutrašnja podela na odeljenja prema prethodnom stanju, a korigovane su neke granice usled
uo enih grešaka, promene u stanju šuma, šumskog zemljišta i ostalog zemljišta.
12.1.2. Taksacioni radovi
Zapremina sastojina odre ena je primernim površinama, totalnim premerom i manjim delom procenom, na na in prilago en zahtevima
ra unarske obrade podataka. Premer je vršen u sastojinama koje su prešle taksacionu granicu od 5 cm uz primenjenu širinu debljinskog stepena od
1 cm. Visine su merene visinomerima. Izmeren je dovoljan broj visina za sve vrste i debljinske stepene odseka. Svi radovi na izdvajanju i premeru
sastojina vršeni uz pomo GPS ure aja.
12.2. Obrada podataka
Obrada podataka je izvršena ra unarskim programom za izradu osnova gazdovanja šumama po jedinstvenoj metodologiji i uz primenu
kodnog priru nika za šume u Srbiji.
Za obra un zapremine su koriš ene zapreminske tablice koje su deo programa. Kod pojedinih vrsta drve a koriš ene su slede e tablice
(tarife):
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
Vrba ………………………. 34 - Vrba - Vojvodina
Bela topola ……………….. 33 - Bela topola - Vojvodina
Crna topola ………………... 32 - Crna topola - Vojvodina
Topola robusta ……………. 31 - Eur.topola – Vojvodina
Topola I-214 ……………….. 31 - Eur.topola – Vojvodina
Vez …………………………...13 - Poljski jasen (visoke šume) – Ravni Srem
OML ………………………... 33 - Bela topola - Vojvodina
Poljski brest ………………… 16 - Grab (izdana ke šume) - Fruška Gora
Poljski jasen ………………… 13 - Poljski jasen (visoke šume) – Ravni Srem
Lužnjak …………………….. 11 - Lužnjak (visoke šume) - Ravni Srem
Grab ………………………… 16 - Grab (izdana ke šume) - Fruška Gora
Cer …………………………... 19 - Cer (izdana ke šume) - Fruška Gora
OTL …………………………. 16 - Grab (izdana ke šume) - Fruška Gora
Breza ………………………… 33 - Bela topola - Vojvodina
Bagrem ……………………….. 29 - Bagrem – Vojvodina
Crni orah ……………………… 21 – (visoke šume) – Srbija
Ameri ki jasen ………………... 51 - Ameri ki jasen
Gledi ija ………………………. 29 - Bagrem – Vojvodina
Jasenoliki javor ………………. . 26 - Lipa (izdanacke šume) - Fruška Gora
Klen …………………………… 16 - Grab (izdana ke šume) - Fruška Gora
Crni bor .………………………. 90 - Crni bor - Srbija
Beli bor ………………………... 91 - Beli bor - Srbija
Smr a …………………………. 82 - Smrca - Tara
Zapreminske tablice su priložene u tabelarnom delu i njihova primena je obavezna u realizaciji ove osnove.
Teku i zapreminski prirast je obra unat na bazi lokalnih tabela procenta prirasta.
zrada: FORNET d.o.o
71
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
12.3. Izrada karata
U izradi ove osnove je koriš ena GIS-tehnologija. Svi odseci su iscrtani digitalizacijom u navedenom programu. Izra ena je nova karta u
razmeri 1 : 10.000 koja je poslužila kao osnov za izradu tematskih karata.
12.4. Izvršioci radova
Sve radove (terenske i kancelarijske) potrebne za izradu ove osnove su obavili radnici preduze a FORNET d.o.o.
zrada: FORNET d.o.o
72
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
13. ZAVRŠNE ODREDBE
Period važenja ove osnove je od 2005. do 2014. godine. Ove Izmene i dopune osnove stupaju na snagu danom davanja saglasnosti od
strane Pokrajinskog sekretarijata za poljoprivredu, vodoprivredu i šumarstvo AP Vojvodine.
Izvo enje radova predvi enih ovom osnovom sprovodi se po godišnjim planovima gazdovanja šumama, a tokom njenog sprovo enja
obavezno je pridržavati se svih zakona i pravilnika navedenih u uvodnom delu ove osnove.
Za vreme važenja osnove vrši e se evidencija obavljenih radova na se i i gajenju šuma za svaku godinu posebno, a najkasnije do 28.
februara za prethodnu godinu, u skladu sa datim smernicama Radovi se evidentiraju na osnovu izvorne dokumentacije, tj. radnih lista i drugih
dokumenata.
Doga aji zna ajni za gazdovanje šumama unosi e se u šumsku hroniku tokom godine ili najkasnije u mesecu januaru za proteklu godinu.
Ova osnova je ura ena u 3 primerka, a njeni sastavni delovi su:
1. Tekstualni deo
2. Tekstualni prilozi:
- vodni uslovi
- uslovi zaštite prirode
3. Tabelarni deo - prilozi:
- spisak katastarskih parcela
- zapreminske tablice
- iskaz površina,
- opis sastojina,
- tabela o razmeru debljinskih razreda,
- tabela o razmeru dobnih razreda,
- plan gajenja šuma,
- plan prorednih se a,
- plan se a obnavljanja,
- šumska hronika.
4. Karte:
- karta nameme površina,
- karta gazdinskih klasa,
- sastojinska karta,
- privredna karta.
Projektant:
dipl. inž. Marko Markovi
Direktor d.o.o. FORNET
Jelena Markovi
Zastupnik Direktora VU „Morovi “
PPMR Saša Jovi
Beograd, 2012. god.
zrada: FORNET d.o.o
73
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
SADRŽAJ
0.
UVOD ................................................................................................................................................................................... 1
1.
OPŠTI OPIS GEOGRAFSKIH, POSEDOVNIH I PRIVREDNIH PRILIKA .................................................................... 3
1.1.
Topografske prilike ........................................................................................................................................................................................................................ 3
1.1.1. Geografski položaj gazdinske jedinice ........................................................................................................................................................................................ 3
1.1.2. Granice ........................................................................................................................................................................................................................................ 3
1.1.3. Površina ....................................................................................................................................................................................................................................... 3
1.2.
Imovinsko-pravno stanje ............................................................................................................................................................................................................... 4
1.2.1. Biografski podaci ......................................................................................................................................................................................................................... 4
1.2.2. Posedovno stanje ......................................................................................................................................................................................................................... 5
1.2.3. Upore enje površine sa dosadašnjim stanjem po POGŠ ............................................................................................................................................................. 5
1.3.
Opšte privredne prilike .................................................................................................................................................................................................................. 6
1.4.
Ekonomske i kulturne prilike ........................................................................................................................................................................................................ 6
1.5.
Organizacija i materijalna opremljenost organizacije koje gazduje šumama gazdinske jedinice .......................................................................................... 7
1.6.
Dosadašnji zahtevi prema šumama GJ i dosadašnji na in koriš enja šumskih resursa .......................................................................................................... 8
1.7.
Mogu nost plasmana šumskih proizvoda ..................................................................................................................................................................................... 8
2.
2.1.
BIOEKOLOŠKA OSNOVA GAZDOVANJA ŠUMAMA .................................................................................................... 9
Reljef ................................................................................................................................................................................................................................................ 9
2.2.
Geološka podloga i tipovi zemljišta ............................................................................................................................................................................................... 9
2.2.1. Geološka podloga ........................................................................................................................................................................................................................ 9
2.2.2. Zemljište ...................................................................................................................................................................................................................................... 9
2.3.
Hidrografske karakteristike ........................................................................................................................................................................................................ 10
2.4.
Klima ............................................................................................................................................................................................................................................. 11
2.4.1. Temperatura vazduha................................................................................................................................................................................................................. 11
2.4.2. Padavine..................................................................................................................................................................................................................................... 11
2.4.3. Indeks suše ................................................................................................................................................................................................................................. 12
2.4.4. Vlažnost vazduha ....................................................................................................................................................................................................................... 12
2.4.5. Obla nost i osun avanje ............................................................................................................................................................................................................ 12
2.4.6. Vetar .......................................................................................................................................................................................................................................... 12
2.4.7. Ocena stanišnih i klimatskih uslova za razvoj vegetacije .......................................................................................................................................................... 13
2.5.
3.
3.1.
Opšte karakteristike šumskih ekosistema .................................................................................................................................................................................. 13
UTVR IVANJE FUNKCIJA ŠUMA I NAMENA POVRŠINA........................................................................................ 15
Osnovne postavke i kriterijumi pri prostorno-funkcionalnom reoniranju šuma i šumskih staništa .................................................................................... 15
zrada: FORNET d.o.o
1
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
3.2.
Funkcije šuma i namena površina .............................................................................................................................................................................................. 15
3.2.1. Zaštitno-regulatorne funkcije ..................................................................................................................................................................................................... 15
3.2.2. Socio-kulturne i rekreativne funkcije......................................................................................................................................................................................... 15
3.2.3. Proizvodne funkcije .................................................................................................................................................................................................................. 15
3.2.4. Formiranje namenskih celina ..................................................................................................................................................................................................... 16
3.3.
4.
Gazdinske klase i njihovo formiranje ......................................................................................................................................................................................... 16
STANJE ŠUMA I ŠUMSKIH STANIŠTA ........................................................................................................................ 18
4.1.
Stanje šuma po opštinama ........................................................................................................................................................................................................... 18
4.2.
Stanje šuma po nameni ................................................................................................................................................................................................................ 18
4.3.
Stanje šuma po gazdinskim klasama .......................................................................................................................................................................................... 19
4.4.
Stanje šuma po poreklu i o uvanosti .......................................................................................................................................................................................... 20
4.5.
Stanje šuma po mešovitosti .......................................................................................................................................................................................................... 24
4.6.
Stanje šuma po vrstama drve a .................................................................................................................................................................................................. 26
4.7.
Stanje šuma po debljinskoj strukturi ......................................................................................................................................................................................... 27
4.8.
Stanje šuma po starosti ................................................................................................................................................................................................................ 27
4.9.
Zdravstveno stanje i ugroženost šuma od štetnih uticaja ......................................................................................................................................................... 32
4.10.
Stanje neobraslih površina .......................................................................................................................................................................................................... 33
4.11.
Stanje rasadni ke proizvodnje .................................................................................................................................................................................................... 33
4.12.
Stanje lovstva i fonda divlja i ...................................................................................................................................................................................................... 33
4.13.
Prirodne retkosti i zašti eni prirodni objekti u gazdinskoj jedinici ......................................................................................................................................... 35
4.14.
Opšti osvrt na zate eno stanje sastojina ..................................................................................................................................................................................... 36
5.
STANJE ŠUMSKIH SAOBRA AJNICA .......................................................................................................................... 37
6.
ANALIZA I OCENA GAZDOVANJA U PRETHODNOM PERIODU........................................................................... 38
6.1.
Dosadašnje gazdovanje šumama ................................................................................................................................................................................................. 38
6.1.1. Promena šumskog fonda po površini ......................................................................................................................................................................................... 38
6.1.2. Promena šumskog fonda po zapremini ...................................................................................................................................................................................... 39
6.1.3. O ekivana i ostvarena zapremina .............................................................................................................................................................................................. 40
6.2.
Odnos planiranih i ostvarenih radova u dosadašnjem periodu ................................................................................................................................................ 41
6.2.1. Dosadašnji radovi na obnovi i gajenju šuma ............................................................................................................................................................................. 41
6.2.2. Dosadašnji radovi na koriš enju šuma ....................................................................................................................................................................................... 42
6.3.
Opšti osvrt na dosadašnje gazdovanje ........................................................................................................................................................................................ 42
zrada: FORNET d.o.o
2
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
7.
UTVR IVANJE POSEBNIH CILJEVA I MERA ZA NJIHOVO OSTVARIVANJE ..................................................... 43
7.1.
Mogu i stepen i dinamika unapre enja stanja i funkcija šuma ............................................................................................................................................... 43
7.2.
Opšti ciljevi gazdovanja ............................................................................................................................................................................................................. 43
7.3.
Posebni ciljevi gazdovanja ......................................................................................................................................................................................................... 44
7.3.1. Biološki ciljevi .......................................................................................................................................................................................................................... 44
7.3.2. Proizvodni ciljevi ...................................................................................................................................................................................................................... 44
7.3.3. Tehni ko-organizacioni ciljevi .................................................................................................................................................................................................. 44
7.3.4. Ure ajni ciljevi ......................................................................................................................................................................................................................... 45
7.3.5. Ciljevi za ostvarivanja estetsko-rekreativnih funkcija šuma ...................................................................................................................................................... 45
7.4.
Mere za postizanje ciljeva gazdovanja šumama ........................................................................................................................................................................ 45
7.4.1. Uzgojne mere ............................................................................................................................................................................................................................. 45
7.4.1.1. Izbor sistema gazdovanja .................................................................................................................................................................................................... 45
7.4.1.2. Izbor strukturnog i uzgojnog oblika ................................................................................................................................................................................... 45
7.4.1.3. Izbor vrste drve a................................................................................................................................................................................................................ 46
7.4.1.4. Izbor na ina obnavljanja ..................................................................................................................................................................................................... 46
7.4.1.5. Izbor na ina nege .............................................................................................................................................................................................................. 46
7.4.2. Ure ajne mere............................................................................................................................................................................................................................ 46
7.4.2.1. Izbor ophodnje .................................................................................................................................................................................................................... 46
7.4.2.2. Odre ivanje dužine rekonstrukcionog razdoblja................................................................................................................................................................. 47
8.
PLANOVI GAZDOVANJA ŠUMAMA .............................................................................................................................. 48
8.1.
Plan gajenja šuma......................................................................................................................................................................................................................... 48
8.1.1. Plan obnavljanja i podizanja novih šuma................................................................................................................................................................................... 48
8.1.2. Plan potrebnih sadnica ............................................................................................................................................................................................................... 49
8.1.3. Plan nege šuma .......................................................................................................................................................................................................................... 49
8.2.
Plan zaštite i uvanja šuma .......................................................................................................................................................................................................... 50
8.2.1. Plan zaštite od štetnih insekata i biljnih bolesti ......................................................................................................................................................................... 50
8.2.2. Plan zaštite šuma od stoke ......................................................................................................................................................................................................... 51
8.2.3. Plan zaštite šuma od divlja i...................................................................................................................................................................................................... 51
8.2.4. Plan zaštite šuma od oveka ...................................................................................................................................................................................................... 51
8.2.5. Plan zaštite šuma od požara ....................................................................................................................................................................................................... 51
8.3.
Plan koriš enja šuma ................................................................................................................................................................................................................. 52
8.3.1. Odre ivanje glavnog prinosa ..................................................................................................................................................................................................... 52
8.3.2. Odre ivanje prethodnog prinosa ................................................................................................................................................................................................ 53
8.3.3. Ukupan prinos gazdinske jedinice ............................................................................................................................................................................................. 54
8.4.
Odnos obima radova na gajenju šuma i obima se a šuma ........................................................................................................................................................ 54
8.5.
Plan koriš enja drugih proizvoda i prihoda .............................................................................................................................................................................. 55
8.6.
Plan zaštite prirodnih retkosti ..................................................................................................................................................................................................... 55
8.7.
Plan lova ........................................................................................................................................................................................................................................ 56
8.8.
Plan izgradnje šumskih saobra ajnica i objekata ..................................................................................................................................................................... 57
8.9.
Plan ure ivanja šuma................................................................................................................................................................................................................... 57
8.10.
Plan tehni kog opremanja ........................................................................................................................................................................................................... 57
zrada: FORNET d.o.o
3
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
9.
UPUTSTVA I SMERNICE ZA REALIZACIJU PLANOVA ........................................................................................... 58
9.1.
Smernice za realizaciju plana gajenja šuma .............................................................................................................................................................................. 58
9.1.1. Smernice za izvo enje radova na obnavljanju šuma ................................................................................................................................................................. 58
9.1.2. Smernice za sprovo enje mera nege šuma ................................................................................................................................................................................ 59
9.2.
Smernice za realizaciju plana zaštite šuma ................................................................................................................................................................................ 60
9.2.1. Zaštita šuma od biljnih bolesti i štetnih insekata ....................................................................................................................................................................... 60
9.2.2. Zaštita šuma od stoke................................................................................................................................................................................................................. 61
9.2.3. Zaštita šuma od divlja i ............................................................................................................................................................................................................. 61
9.2.4. Zaštita šuma od oveka .............................................................................................................................................................................................................. 61
9.2.5. Zaštita šuma od požara .............................................................................................................................................................................................................. 61
9.3.
Smernice za realizaciju plana se a .............................................................................................................................................................................................. 61
9.3.1. Se e obnavljanja ........................................................................................................................................................................................................................ 61
9.3.2. Proredne se e ............................................................................................................................................................................................................................ 62
9.4.
Smernice za zaštitu vodnog zemljišta ......................................................................................................................................................................................... 62
9.5.
Smernice za zaštitu prirode ......................................................................................................................................................................................................... 62
9.6.
Uputstvo za izradu izvo a kog projekta i godišnjeg plana gazdovanja šumama ................................................................................................................... 64
9.7.
Uputstvo za vo enje evidencije gazdovanja šumama ................................................................................................................................................................ 65
10.
EKONOMSKO-FINANSIJSKA ANALIZA .................................................................................................................... 66
10.1.
Obim planiranih radova .............................................................................................................................................................................................................. 66
10.1.1. Sortimentna struktura se ive zapremine ................................................................................................................................................................................... 66
10.1.2. Obim planiranih uzgojnih radova ............................................................................................................................................................................................. 66
10.1.3. Obim planiranih radova na ure ivanju šuma ............................................................................................................................................................................ 67
10.2.
Formiranje prihoda ...................................................................................................................................................................................................................... 67
10.2.1. Prihodi od prodaje drveta.......................................................................................................................................................................................................... 67
10.2.2. Prihodi od sredstava za obnovu-reprodukciju šuma ................................................................................................................................................................. 67
10.2.3. Ukupan prihod .......................................................................................................................................................................................................................... 68
10.3.
Troškovi proizvodnje ................................................................................................................................................................................................................... 68
10.3.1. Troškovi proizvodnje sortimenata ............................................................................................................................................................................................ 68
10.3.2. Troškovi gajenja i zaštite šuma ................................................................................................................................................................................................. 68
10.3.3. Troškovi ure ivanja šuma ......................................................................................................................................................................................................... 69
10.3.4. Sredstva za reprodukciju šuma ................................................................................................................................................................................................. 69
10.3.5. Naknada za koriš enje šuma ..................................................................................................................................................................................................... 69
10.3.6. Ukupni troškovi ........................................................................................................................................................................................................................ 69
10.4.
Bilans sredstava ............................................................................................................................................................................................................................ 69
10.5.
Izvori sredstava............................................................................................................................................................................................................................. 69
11.
O EKIVANI REZULTATI U GAZDOVANJU ŠUMAMA NA KRAJU URE AJNOG PERIODA ........................... 70
12.
NA IN IZRADE OSNOVE ............................................................................................................................................ 71
zrada: FORNET d.o.o
4
Izmene i dopune POGŠ za GJ „Mostonga – Bukinski rit“
12.1.
Prikupljanje terenskih podataka ................................................................................................................................................................................................ 71
12.1.1. Geodetski radovi ...................................................................................................................................................................................................................... 71
12.1.2. Taksacioni radovi..................................................................................................................................................................................................................... 71
12.2.
Obrada podataka .......................................................................................................................................................................................................................... 71
12.3.
Izrada karata ................................................................................................................................................................................................................................ 72
12.4.
Izvršioci radova ........................................................................................................................................................................................................................... 72
13.
ZAVRŠNE ODREDBE ................................................................................................................................................... 73
zrada: FORNET d.o.o
5
Download

„Mostonga - Bukinski rit“