TÜRK HAVA KURUMU ÜNİVERSİTESİ
SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ
İŞLETME ANABİLİM DALI
DOKTORA TEZ ÖNERİSİ HAZIRLAMA KILAVUZU
GENEL BİLGİLER
İşletme bölümünde doktora yapan her öğrenci yeterlilik aşamasını takip eden 6 ay içerisinde
bir tez önerisi hazırlamak ve bu öneriyi tez izleme jürisine sunmak zorundadır. Tez konusunu
belirlemek amacıyla tez izleme komitesinin ilk toplanma tarihinden en geç 15 gün önce tez
önerisi komite üyelerine teslim edilmelidir.
Tezler, ciddi bilimsel etkinliklerdir. Tez önerileri de, tez yazma sürecinin çok önemli bir
parçasıdır. Tez önerilerinin gerekli özen ve dikkatle hazırlanması, yapılacak olan araştırma ya
da tezin başarısının bir güvencesi gibidir.
Tez yazılırken Akademik Etik kurallara sıkı sıkıya bağlı kalınmalıdır. Öğrenci projesini
/tezini kendisi hazırlamalıdır. Kaynak gösterme ve alıntı yapma kurallarına kesinlikle
uyulmalıdır.Proje ya da tez hangi düzeyde olursa olsun okuruna yargıda bulunma ve yorum
yapma olanağı verecek nesnellikte yazılmalı, yazarın görüş ve yorumları süpheye yer
bırakmayacak netlikte çalışmanın bütünü içinde belli ve anlaşılır olmalıdır.Gereksiz bilgilere
yer vererek çalısmanın hacmini arttırmaya ya da bütünlüğünü bozacak ölçüde eksiltmeye
gitmekten kaçınılmalıdır.
Bir projenin / tezin en az kaç sayfa olması gerektiğine dair genel bir kural /kalıp yoktur;
çalısmanın içeriği ne kadar gerektiriyorsa sayfa sayısı da o kadar olur.İyi bir çalışma
yeterince arıtılmış olandır. Bir yöntem olarak şu ilke akılda tutulmalıdır:
Tamamlanmış en iyi çalışma, bir parçası çıkarıldığı ya da bir parça eklendiği zaman
bütünlüğü, akıcılığı ve etkisi bozulan çalışmadır.Bir proje / tez çalısmasında, akademik etik
bakımından en ciddi sorunların başında yazarın bu konudaki yanlış tutumları gelmektedir.
Akademik etik açısından yaptırım gerektiren yanlış tutumları kısaca özetlenirse;
 Yazarın, kaynak gösterse bile başkalarının çalışmalarından peş peşe yaptığı doğrudan
alıntılar (arada yazarın kendi anlatımı olmadan art arda eklenmis alıntı paragraflar,
alıntıyla baslayıp alıntıyla biten bölümler vb.) yapmasıdır.
 Bu alıntıların, yazarın yaklaşımını desteklemek amacıyla değil, yazar adına konuyu
anlatmaları için kullanılmalarıdır.
1
 Özgün metinlerin üzerinde oynanarak, dolaylı olarak kaynak göstererek ya da
göstermeden, yazarın yorum ve yaklaşım katkısı olmadan çalısmaya konmasıdır.
 Yararlanılan kaynakların çalışmada gösterilmemesidir.
 KAYNAKÇA
sayfasında
gösterilen
kaynakların
metin
içinde
ilgili
yerde
anılmamasıdır.
 Genel olarak, yazarın katkısı olmaksızın başkalarının çalışmalarının ya da
çalışmalarının bir kısmının, kaynak göstererek ya da göstermeden aktarılmasıdır.
 Özgün fikir, yaklaşım ve yöntemlerden sahipleri anılmaksızın sözedilmesidir.
Tez Önerisinin Amacı Nedir?
Doktora tez önerisi aşağıdaki amaçları yerine getirebilecek nitelikte olmalıdır. Bu amaçlar;
i.
Önerilen tezin doktora düzeyine uygun olduğunu göstermek,
ii.
Tez öğrencisinin akademik açıdan tutarlı ve orijinal bir fikre sahip olduğunu ifade
etmek,
iii.
Tez öğrencisinin, araştırma konusuna ilişkin eleştirel bir yaklaşıma sahip olduğunu
ortaya koymak,
iv.
İlgili alandaki literatürün tez öğrencisi tarafından yeterince kavranıp kavranamadığının
anlaşılmasını sağlamak,
v.
Tezin zaman içersinde izleyeceği yol haritasını sunmak
şeklinde sıralanabilir.
Tez izleme komitesinin, tez önerisinde yer alan problemleri bulabilecek ve ileride
oluşabilecek sorunları önceden fark edebilecek şekilde dikkatli gözlerle okuduğu hep akılda
tutulmalıdır. Tez önerisini okuyanlar şunları bilmek isteyeceklerdir:
i.
Akademik açıdan tutarlı ve orijinal bir tez başlığına sahip misiniz?
ii.
Açık ve anlaşılır bir araştırma sorunuz var mı?
iii.
Bu araştırmayı gerçekleştirmek için bu alanda gerekli akademik altyapıya sahip
misiniz?
iv.
Tezde kullanılması planlan veriler elde edilebilir veriler mi?
v.
Seçtiğiniz yöntem uygulanabilir bir yöntem mi?
2
vi.
Sahip olunan veri ve yöntem gerçekten araştırma sorusunu ifade etmek için uygun mu?
vii.
Öneride sunulan tez çalışması literatüre gerçek anlamda bir katkı sağlayacak yapıda
mı?
Öğrencinin ilk yapması gereken, bu sorulara cevap verme amacına yönelik bir öneri
hazırlığına girişmek olmalıdır.
Tez Önerisi Ne Kadar Sürede Hazırlanır?
Yeterlik sınavını başarı ile tamamlayan öğrenci, en geç altı ay içerisinde yapacağı
araştırmanın amacını, yöntemini ve çalışma planını kapsayan tez, sergi, konser, resital veya
proje önerisini tez izleme komitesi önünde sözlü olarak savunur. Öğrenci, tez önerisi ile ilgili
yazılı bir raporu sözlü savunmadan en az on beş gün önce komite üyelerine sunar.
Öneri hazırlamak, birkaç haftada gelişigüzel yapılabilecek bir şey değildir. Bu süre içerisinde
tez danışmanı ile sıkça görüşülmelidir. Tez danışmanı, tez önerisinin savunulabilir hale
geldiğine kanaat getirdiğinde, savunma için hazırlanmaya başlanmalıdır.
Tez Önerisi Savunması
Savunma planlanmadan önce tez izleme jürisinin öneriyi çok dikkatli bir biçimde okuduğu
unutmamalı ve savunmaya hazır olunmalıdır. Savunma sırasında açık, net olunmalı ve
konuya hâkim olunduğu gösterilmelidir. Eğer jüri üyelerinin, potansiyel problemlere karşı
sizi uyaracağına ilişkin bir düşünceniz var ise, bu uyarıları ortadan kaldıracak tatmin edici
açıklamalar getirmeniz gerekmektedir.
TEZ ÖNERİSİNİN BÖLÜMLERİ
1. Tez Çalışmasının Adı - Başlık
Araştırma sorusunu kapsayan orijinal bir tez başlığı belirlenmelidir. Tez önerisinin başlığı,
yapılması planlanan araştırmanın içeriğini açıkça yansıtır nitelikte olmalı, araştırmanın temel
fikrini etkili biçimde özetlemelidir. Başlık üzerinde uzun uzadıya düşünülmeli, her bir kelimenin
üzerinde ayrı ayrı durulmalı, mümkün olduğunca kısa ve anlaşılmayı kolaylaştıran kelimeler veya
terimler seçilmelidir. Tez önerisinin başlığı 12-15 kelimeyi geçmemeli ve Türkçe kelimeler
kullanılarak oluşturulmalıdır
3
2.Anahtar Kelimeler
Tezde yer alacak temel kavramlardır.Anahtar kelimeler çok fazla olmamalıdır.
3. Projenin Amacı
Araştırma probleminin en somutlaştığı yer olan amaçlar, iki düzeyde ifade edilir; birincisi,
giriş cümlesi niteliğinde olan genel amaçtır (Karasar, 1982). Örneğin, araştırmanın genel
amacı, “Kentlerde farklı sosyoekonomik özelliklere sahip altıncı sınıf öğrencilerin matematik
başarıları arasında bir farkın olup olmadığını araştırmaktır” şeklinde yazılabilir. İkinci
düzeyde ise, bu genel amacı gerçekleştirebilmek için işlevsel (ayrıntılı) alt amaçlara yer
verilir; araştırmanın (işlevsel) alt amaçları, ya soru cümleleri ile ya da denenceler (hipotezler)
ile ifade edilmelidir (Karasar, 1982).
Yukarıda verilen araştırmanın genel amacına yönelik bir alt amaç örneği ise, ya “Ekonomik
olarak dezavantajlı ve avantajlı altıncı sınıf öğrencilerinin hesaplama becerileri arasında
anlamlı bir fark var mıdır?” şeklinde soru cümlesi olarak ya da “Ekonomik olarak
dezavantajlı ve avantajlı altıncı sınıf öğrencilerinin hesaplama becerileri arasında anlamlı bir
fark vardır” şeklinde denence olarak ifade edilebilir. Aynı araştırma içinde, hem alt
problemler hem de denenceler yazılmasından kaçınılmalıdır. Araştırmanın genel amacı soru
cümlesi ile ifade edildiğinde, alt amaçlarının da soru cümlesi şeklinde yazılmasına dikkat
edilmelidir.
4. Projenin Önemi
Tezin önemi, konunun seçiliş nedenlerinin gerekçelendirilerek açıklanmasıdır. Ayrıca, tezin
konusu ve amacı ile doğrudan ilgili önemli çalışmalara değinilerek, bunların önerilen konuyu
hangi boyutları ile ele aldığı belirtilir. Araştırmacı, yapacağı araştırmanın niçin gerekli
olduğunu, araştırmanın önemini gerekçeleriyle açıklar. Araştırmacı, kendi amacını ortaya
koyarak, toplayacağı verileri nasıl kullanacağını, diğer araştırmalarla ortaya konulan bilgi
eksikliklerine ne şekilde katkıda bulunacağını ifade etmelidir. Ayrıca, araştırmada elde
edilecek verilerin, kuramsal ya da uygulamadaki bir problemi çözmeye nasıl katkıda
bulunacağı belirtilmelidir.
“Araştırma, yinelenebilir niteliktedir” (Karasar, 1982, s.31). Bir başka ifadeyle, belli
süreçleri tekrarlanmak isteniliyorsa ya da yeni bilgi veya yöntemler ya da şartlar çalışmanın
4
veya araştırmanın güncellenmesini gerektiriyorsa, önceki araştırma yeniden yapılabilir ya da
tekrarlanabilir; böylelikle, en azından daha önceki araştırma ile yeni araştırma arasındaki
zaman farkı veya ilgili husus/hususlardaki gelişmeler ya da gerilemeler ortaya koyulabilir.
Gözden kaçırılmamalıdır ki, sürdürülen mükemmel araştırmaların çoğu daha önce yapılmış
bir çalışmanın sonuçlarını doğrulamak, güncelleştirmek ya da daha önceki araştırma
sonuçlarını iyileştirmek veya bulgularını genişletmek içindir; bahsedilen bu hususlar da bir
araştırmayı önemli kılar.
i.
Bu bölümü hazırlamadan önce bu alandaki tüm literatür incelenmeli ve gelişmeler
hakkında bilgi sahibi olunmalıdır.
ii.
Daha sonra mevcut literatürün eksikliğinin sizi nasıl tez konunuz hakkında çalışmaya
ittiğini ortaya koymanız gerekmektedir.
Daha önceki çalışmalardan nelerin öğrenildiği ve hangi konuların hala yanıt beklediğinin
ortaya konulması tez yazarı açısından daha etkileyici ve daha faydalı olacaktır.
5. Materyal ve Yöntem
Bu bölümde konunun “nasıl araştırılacağı” açıklanır.
Aşağıdaki sorunların cevapları bu bölümde yer almalıdır:
1. Hangi veriler kullanılacak?
2. Neden bu veriler seçildi?
3. Verilerin potansiyel sorunları veya sınırlılıkları nelerdir?
4. Araştırma verilerinin nasıl toplanacak?
Araştırmacı problem çözmek için izlediği yolu (yöntemi) ve kullanılacağı teknikleri
ayrıntıları ile planlamak zorundadır.Yöntemin Amaca uygunluğu son derece önemlidir
(Karasar:2003,75).
Anabilim dalına ve araştırma tasarımına göre kullanılan yöntem değişir. Tezin
hazırlanmasında izlenecek yöntem hakkında açıklayıcı ve tatmin edici açıklamaların
yapılması gerekir. Literatür incelemesi, arşiv araştırması, saha araştırması (nicel yöntem, nitel
yöntem veya bütüncül yöntem), deneysel çalışma gibi yöntemlerden hangisinin veya
hangilerinin kullanılacağı belirtilmeli, tezin konusuna göre araştırmanın nasıl yapılacağı,
araştırmanın izlediği safhalar, hangi araç ve materyallerin kullanılacağı, yeri ve zamanı da
5
açıklanmalıdır. Ayrıca özellikle saha araştırmalarında seçilen veri toplama teknikleri ve
araştırmanın kapsadığı alan (nicel yöntemde evren-örneklem, nitel yöntemde incelenen tipik
durum) hakkında bilgi verilmeli, araştırmanın safhaları ve süresi de belirtilmelidir.
6. Araştırma Olanakları
Çalışmanın yürütülmesi için gerekli olan sarf malzeme, yazılım,teçhizatın vb. ilgili Anabilim
Dalında bulunup bulunmadığı belirtilmeli, bulunmadığı takdirde nasıl sağlanacağı
açıklanmalıdır.
7. Çalışma Takvimi
Yapılacak çalışmalara ilişkin çalışma planı ve zaman çizelgesi hazırlanmalıdır.
Örnek Zaman Çizelgesi
8. Kaynaklar
Tez önerisinde kaynaklar, THK Üniversitesi Tez yazım Klavuzuna uygun olarak düzenlenir.
Ancak son şeklini metin yazma aşamasında alır.
6
TEZ ÖNERİLERİNDE YAPILAN GENEL HATALAR
Tez önerilerinde yer alan genel hatalara aşağıda yer verilmiştir:
i.
Araştırma sorusunun açıkça ifade edilememesi,
ii.
Kullanılacak yöntemin net bir şekilde açıklanmaması,
iii.
Yapılmak istenen çalışma ile bu alandaki diğer çalışmalar arasında karşılaştırmaların
yapılmaması. Bu çalışmanın, diğerlerinden farkının, üstünlüğünün veya katkısının ne
olduğunun belirtilmemesi,
iv.
Yazım ve ifade hataları.
Öğrenciler bu hatalardan kaçınmalıdır.
TEZ ÖNERİSİ HAZIRLAMAK İÇİN ÖNERİLEN KİTAPLAR
Balcı,A. (2004).Sosyal Bilimlerde Araştırma, 4. Baskı:Ankara
Baxter, L, Hughes, C. and Tight, M. (2001): How to Research, Open University Pres, Milton
Keynes.
Bell, J. (1999), Doing Your Research Project: A Guide for First – time Researchers in
Education & Social Science, Oxford University pres, Oxford.
Büyüköztürk, Ş., Çakmak,E.K., Akgün, Ö, Karadeniz,Ş.,Demirel,F. (2013).Bilimsel
Araştırma Yöntemleri,Pegem Akademi Yayınları,14.Baskı: Ankara
Cryer, P. (2000), The Research Student’s Guide to Success, Open University Pres, Milton
Keynes.
Day,R. A. (2000), Bilimsel Bir Makale Nasıl Yazılır ve Yayımlanır (G. A. Altay, Çev.),
TÜBİTAK: Ankara (Orijinal çalışma basım tarihi, 1994).
Dinler, Z.(2006), Bilimsel Araştırma ve E-Kaynaklar, Ekim Kitapevi Yayınları, 5. Baskı:
Bursa.
Karasar, N. (2003).Bilimsel Araştırma Yöntemi,Nobel Yayınları, 13.Baskı:Ankara
Seyidoğlu, H. (2003), Bilimsel Araştırma ve Yazma El Kitabı, Güzem Yayınları, 9. Baskı:
İstanbul.
Uçak, N. Ö ve Birinci, H. G. (2008), “Bilimsel Etik ve İntihal” Türk Kütüphaneciliği Dergisi,
Cilt: 22 (2), ss. 187-204. (http://www.kutuphaneci.org.tr)
7
Download

türk hava kurumu üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü işletme