PROGRAM
DETALJNIH HIDROGEOLOŠKIH I GEOFIZIČKIH
ISTRAŽIVANJA ZA POTREBE JKSP “TOPOLA” U OKOLINI TOPOLE
Beograd,
oktobar, 2012.
Uvod
Vodosnabdevanje grada Topole vrši se preko dva sistema, od kojih jedan koristi
podzemne vode kaptiranih izvora Vrelo, Božurnja i Krečana, a drugi površinske vode
iz Jarmenovačke reke, reke Potočanje i Milića potoka.
Zbog dugotrajnog sušnog perioda, došlo je do smanjenja kapaciteta pomenutih
izvorišta i samim tim i do smanjenja količine vode za potrebe vodosnabdevanja
stanovništva Topole.
Iz tih razloga JKSP „Topola“ iz Topole organizovalo je sastanak sa privrednim
društvom za geofizička istraživanja u geologiji, hidrogeologiji, rudarstvu i
građevinarstvu „GEOFIZIKA-ING“ d.o.o. iz Beograda, dana 27.09.2012. godine.
Tema razgovora bile su potencijalne lokacije i istraživanja koja je potrebno izvesti na
njima, u cilju pronalaženja dodatnih količina vode za potrebe vodosnabdevanja
Topole.
Na sastanku je postignuta saglasnost da se sačini Program hidrogeoloških
istraživanja koji će obuhvatiti predlog o potencijalnim perspektivnim lokacijama sa
aspekta pronalaženja podzemnih voda, kao i sa aspekta zaštite i očuvanja kvaliteta
istih, i istraživanja koje je potrebno izvesti na njima u cilju rešavanja problema
vodosnabdevanja, nakon čega bi se pristupilo njihovoj realizaciji.
U cilju odabira potencijalnih lokacija izvedeno je hidrogeološko rekognosciranje
terena. Na odabranim lokacijama predložieno je izvođenje geofizičkih istraživanja čiji
je krajnji cilj određivanja mikrolokacija za eventualnu izradu istražno-eksploatacionih
bunara.
Kratak prikaz dosadašnjih hidrogeoloških istraživanja
Kaptirani izvori Vrelo, Božurnja i Krečana dreniraju izdan koja je formirana u
„oplenačkim krečnjacima“. Izdanske vode iz dela krečnjaka koji se nalaze iznad nivoa
erozionog bazisa, prazne se prelivanjem preko bočnih hidrogeoloških barijera. Slivna
površina krečnjačke izdani obuhvata širi prostor urbanizovanog gradskog područja
Topole.
U aprilu 2010. godine urađen je Projekat „PROJEKAT HIDROGEOLOŠKIH
ISTRAŽIVANJA PODZEMNIH VODA IZVORIŠTA VRELO I BOŽURNJA U CILJU
NJIHOVOG KORIŠĆENJA ZA VODOSNABDEVANJE GRADA TOPOLE“. Na
osnovu pomenutog Projekta je dobijeno odobrenje za izvođenje hidrogeoloških
istraživanja od Ministarstva životne sredine i prostornog planiranja Rešenjem broj
310-02-00074/2010-03 od 21.05.2010. god.
Hidrogeološka istraživanja izvedena su u periodu april 2010. - april 2011. godine na
istražnom prostoru broj: V-380, prema pomenutom Projektu i sastojala su se u
režimskim osmatranjima izdašnosti i kvaliteta izvorišta Vrelo i Božurnja tokom jedne
hidrološke godine.
2
Rezultati hidrogeoloških izvedenih istraživanja bili su osnova za izradu Elaborata o
rezervama podzemnih voda izvorišta Vrelo i Božurnja, i njihovu overu pred komisijom
resornog Ministarstva Republike Srbije.
Izvorište Vrelo nalazi se u severnoj zoni grada, u neposrednoj blizini autobuske
stanice. Izvor je kaptiran 1912. godine, a rekaptaža je izvršena 2005. god.
Elaboratom o rezervama u oktobru 2011. godine utvrđene su i overene rezerve “B”
kategorije u količini 4,5 l/s, hidrokarbonatno-kalcijumske vode.
Izvorište Božurnja nalazi se istočno od Oplenca, odnosno jugoistočno od grada
Topole, u blizini regionalnog puta Topola-Kragujevac. Izvor je kaptiran šezdesetih
godina prošlog veka za potrebe livnice. Elaboratom o rezervama u oktobru 2011.
godine utvrđene su i overene rezerve “B” kategorije u količini 2,7 l/s,
hidrokarbonatno-kalcijumske vode.
Potencijalne perspektivne lokacije sa predlogom istraživanja
Na osnovu izvedenog rekognosciranja terena izdvojeno je nekoliko lokacija, na
kojima je potrebno izvesti geofizička istraživanja u cilju određivanja mikrolokacije za
izradu istražno-eksploatacionih bunara. Izdvojene su sledeće lokacije:
1.
2.
3.
4.
5.
Zona izvorišta „Vrelo“
Zona izvorišta „Božurnja“
Zona izvorišta „Krečana“
Područje Kameničke reke
Južni obod „oplenačke grede“
Navedene lokacije prikazane su na topografskoj karti 1:25000,(prilog 1) i geološkoj
karti 1:50000, (prilog 2).
1. Zona izvorišta „Vrelo“
Pojava isticanja izvora Vrelo vezana je za kontakt donjokrednih barem-aptskih
krečnjaka i vodonepropusnih neogenih sedimenata na severnom obodu „oplenačkih
krečnjaka“. Sivobeli barem-aptski krečnjaci su veoma ispucali i karstifikovani tako da
predstavljaju dobar hidrogeološki kolektor. Na istočnoj strani, bočnu barijeru duž
rasedne strukture čini debeo paket slabovodopropusnih i nepropusnih gornjo krednih
crvenkastih alevrolita, laporaca i laporovitih krečnjaka, kao i peščarsko-glinoviti
konglomerati miocena (prilog 2).
U cilju litološkog raščlanjavanja ovog dela terena po dubini i lateralno, kao i
indiciranja položaja i dubine kolektora podzemnih voda formiranog u donjekrednim
barem-aptskim krečnjacima predlaže se izvođenje geofizičkih istraživanja. Geofizička
istraživanja izvesti primenom metode električne otpornosti u modifikaciji vertikalnog
električnog sondiranja (geoelektričnog sondiranja). Istraživanja geoelektričnim
sondiranjem izvesti na mestu najmanje 2 geoelektrične sonde. Pored geoelektričnog
sondiranja predlaže se i izvođenje metode veštačkog električnog potencijala (“mise à
la masse”) u varijanti gradijentnog rasporeda elektroda. Na osnovu rezultata metode
3
„mise à la masse” indiciraće se pravci kretanja podzemnih voda iz zaleđa do izvorišta
„Vrelo“.
Na osnovu rezultata geofizičkih istraživanja odrediće se mikrolokacija i dubina za
istražno hidrogeološko bušenje i izradu eksploatacionog bunara u zoni izvorišta
„Vrelo“.
2. Zona izvorišta „Božurnja“
Izvorište Božurnja nalazi se na kontaktu donjokrednih krečnjaka i
slabovodopropusnih laporaca i peščara gornje krede i peščara i konglomerata
miocenske starosti, sa istočne strane „oplenačke grede“, (prilog 2).
U cilju litološkog raščlanjavanja ovog dela terena po dubini i lateralno, kao i
indiciranja položaja i dubine kolektora podzemnih voda formiranog u donjekrednim
barem-aptskim krečnjacima predlaže se izvođenje geofizičkih istraživanja.
Geofizička istraživanja izvedesti primenom metode električne otpornosti u modifikaciji
vertikalnog električnog sondiranja (geoelektričnog sondiranja). Istraživanja
geoelektričnim sondiranjem izvesti na mestu najmanje 2 geoelektrične sonde. Pored
geoelektričnog sondiranja predlaže se i izvođenje metode veštačkog električnog
potencijala (“mise à la masse”) u varijanti gradijentnog rasporeda elektroda. Na
osnovu rezultata metode „mise à la masse” indiciraće se pravci kretanja podzemnih
voda iz zaleđa do izvorišta „Božurnja“.
Na osnovu rezultata geofizičkih istraživanja odrediće se mikrolokacija i dubina za
istražno hidrogeološko bušenje i izradu eksploatacionog bunara u zoni izvorišta
„Božurnja“.
3.
Zona izvorišta „Krečana“
Izvorište „Krečana“ drenira zapadni obod „oplenačkih krečnjaka“. Bočnu barijeru
oplenačkim krečnjacima sa zapadne strane čine vodonepropusni glinoviti sedimenti
miocena, paket alevrolita i turon-senonskih flišnih sedimenata, (prilog 2).
Dalje na zapad od rasedne zone oplenački krečnjaci verovatno zaranjaju dublje ispod
kompleksa navedenih formacija. Geološka veza između zaronjenog zapadnog i
izdignutog oplenačkog bloka najverovatnije nije prekinuta na delu kontakta sa
alevrolitskom formacijom alb-cenomana (K1,2) čija je debljina manja od 100 m.
U cilju litološkog raščlanjavanja ovog dela terena po dubini i lateralno, kao i
indiciranja položaja i dubine kolektora podzemnih voda formiranog u donjekrednim
barem-aptskim krečnjacima predlaže se izvođenje geofizičkih istraživanja
geoelektričnim sondiranjem. Geofizička istraživanja izvesti primenom metode
električne otpornosti u modifikaciji vertikalnog električnog sondiranja (geoelektričnog
sondiranja). Istraživanja geoelektričnim sondiranjem izvesti na mestu najmanje 2
geoelektrične sonde. Pored geoelektričnog sondiranja predlaže se i izvođenje
metode veštačkog električnog potencijala (“mise à la masse”) u varijanti gradijentnog
4
rasporeda elektroda. Na osnovu rezultata metode „mise à la masse” indiciraće se
pravci kretanja podzemnih voda iz zaleđa do izvorišta „Krečana“.
Na osnovu rezultata geofizičkih istraživanja odrediće se mikrolokacija i dubina za
istražno hidrogeološko bušenje i izradu eksploatacionog bunara u zoni izvorišta
„Krečana“.
4. Područje Kameničke reke
Sa zapadne strane „oplenačke grede“ prostire se Kamenička reka. U geološkoj građi
ovog dela terena učestvuje paket pločastih brečoidnih krečnjaka (2K22,3) sa dobro
izraženom slojevitošću, (prilog 2). Debljina ovog paketa je oko 70 m. Do sada na
ovom delu terena nisu vršena detaljna hidrogeološka istraživanja. Obzirom da ovi
krečnjaci predstavljaju potencijalne kolektore podzemnih voda, predlaže se izvođenje
geofizičkih istraživanja na ovom prostoru. Geofizička istraživanja treba usmeriti i na
eventualno utvrđivanje dubine zaleganja „oplenačkih krečnjaka“ ispod ovih
sedimenata obzirom da se procenjuje da oni zaležu oko 150 m ispod nivoa doline
Kameničke reke.
U cilju litološkog raščlanjavanja ovog dela terena po dubini i lateralno, kao i
indiciranja položaja i dubine kolektora podzemnih voda formiranog u gornjekrednim
pločastim i brečoidnim krečnjacima, i eventualno dubine zaleganja urgonskih
krečnjaka „oplenačke grede“, predlaže se izvođenje geofizičkih istraživanja
geoelektričnim sondiranjem. Geofizička istraživanja izvesti primenom metode
električne otpornosti u modifikaciji vertikalnog električnog sondiranja (geoelektričnog
sondiranja). Istraživanja geoelektričnim sondiranjem izvesti na mestu najmanje 2
geoelektrične sonde.
Na osnovu rezultata geoelektričnog sondiranja odrediće se mikrolokacija i dubine za
istražno hidrogeološko bušenje i izradu eksploatacionog bunara u zoni Kameničke
reke.
Ova lokacija je povoljna i sa aspekta blizine rezervoara R „Oplenac“, (prilog 1) sa
kojim bi vode iz bunara bile povezane dovodnim cevovodom.
5. Južni obod „oplenačke grede“
Južni obod „oplenačke grede“ predstavlja zonu kontakta urgonskih krečnjaka sa
miocenskim sedimenatima i gornjekrednim flišnim sedimentima, (prilog 2). U ovoj
zoni do sada nisu vršena hidrogeološka istraživanja, a obzirom da se ovaj deo terena
može okarakterisati kao perspektivan sa aspekta pronalaženja dodatnih količina
podzemnih voda, predlaže se izvođenje geofizičkih istraživanja.
U cilju litološkog raščlanjavanja ovog dela terena po dubini i lateralno, kao i
indiciranja položaja i dubine kolektora podzemnih voda formiranog u okviru urgonskih
krečnjaka „oplenačke grede“, predlaže se izvođenje geofizičkih istraživanja
geoelektričnim sondiranjem. Geofizička istraživanja izvesti primenom metode
električne otpornosti u modifikaciji vertikalnog električnog sondiranja (geoelektričnog
5
sondiranja). Istraživanja geoelektričnim sondiranjem izvesti na mestu najmanje 2
geoelektrične sonde.
Na osnovu rezultata geoelektričnog sondiranja odrediće se mikrolokacija i dubine za
istražno hidrogeološko bušenje i izradu eksploatacionog bunara na južnom obodu
„oplenačke grede“.
Nakon izvedenih geofizičkih istraživanja i interpretacije dobijenih rezultata izvršiće se
odabir najpovoljnijh lokaliteta za izradu istražno-eksploatacionih bunara i pristupiće
se izradi Projekata hidrogeoloških istraživanja, što će biti predmet naknadnih
dogovora.
Specifikacija radova za predložena istraživanja
I Faza
1. Zona izvorišta „Vrelo“
- geoelektrično sondiranje ................................................................... 46000,00 din.
na mestu 2 geoelektrične sonde
- metoda “misa a la masse”.................................................................. 52000,00 din
2. Zona izvorišta „Božurnja“
- geoelektrično sondiranje ................................................................... 46000,00 din.
na mestu 2 geoelektrične sonde
- metoda “misa a la masse”................................................................. 52000,00 din.
3. Zona izvorišta „Krečana“
- geoelektrično sondiranje .................................................................. 46000,00 din.
na mestu 2 geoelektrične sonde
- metoda “misa a la masse”..................................................................52000,00 din.
4. Područje kameničke reke
- geoelektrično sondiranje .................................................................. 46000,00 din.
na mestu 2 geoelektrične sonde
5. Južni obod „oplenačke grede“
- geoelektrično sondiranje .................................................................. 46000,00 din.
na mestu 2 geoelektrične sonde
____________________________________
..
Ukupno ................................... 386000,00din.
Cena izrade Projekta hidrogeoloških istraživanja i revizija Projekta nije data u ovom
Programu.
U Beogradu
01.10.2012. god.
02
1
Izvorište Vrelo
01
3
Izvorište Krečana
49
00
2
4
Izvorište Božurnja
99
1
98
5
48
97
74
74
75
76
77
Legenda topografskih oznaka:
1
Istražni prostor Vrelo
2
Istražni prostor Božurnja
3
Istražni prostor Krečana
4
Istražni prostor u dolini Kameničke reke
5
Istražni prostor u južnom obodu Oplenačke grede
Rezervoar R “OPLENAC”
Kaptirani izvor izdašnosti od 1-10 l/s
PROGRAM
NAZIV
NAZIV PRILOGA
AUTOR
MESTO I DATUM
DETALJNIH HIDROGEOLOŠKIH I GEOFIZIČKIH ISTRAŽIVANJA
ZA POTREBE JKSP “TOPOLA” U OKOLINI TOPOLE
SITUACIONA KARTA SA POLOŽAJEM POTENCIJALNIH
PODRUČJA ISTRAŽIVANJA
"GEOFIZIKA ING" D.O.O.
BEOGRAD, oktobar 2012.
RAZMERA
PRILOG
1:25000
1.
Legenda kartiranih jedinica:
al
Aluvijum
K2
Rumenkasti alevroliti, laporoviti
krečnjaci (turon)
d
Deluvijum
K 1,2
Alevroliti, peščari (alb-cenoman)
Slabo vezani peščari
(sarmat)
K1
Peščari i gline (torton)
K1
Laporci i laporoviti
krečnjaci (torton)
K1
1
1
M3
Izvorište Vrelo
2
M2
2
M2
3
2
Izvorište Krečana
1
2,3
2
K
M2
2
49
4
IzvorišteBožurnja
00
3
2,3
K2
2
2,3
K2
1
K
2,3
2
2
5
3+4
3+4
Konglomerati (torton)
Crvenkasti alevroliti i
laporoviti krečnjaci
(turon-senon)
Pločasti brečoidni krečnjaci
(turon-senon)
Peščari, mikrokonglomerati,
vapnoviti alevroliti
(turon-senon)
1+2
K1
3
Glaukonitski peščari (alb)
Peščari, alevroliti, slojeviti
krečnjaci (a); masivni
krečnjaci (b) (barem-apt)
Areniti, alevroliti, laporci,
biomikriti(barem-apt)
Laporoviti krečnjaci sa slojevima rožnaca
i silifikovani alevroliti (a); laporoviti krečnjaci,
peščari, vapnoviti alevroliti (b)
J3
Alevroliti, peščari, mikrokonglomerati (portland)
J3
Alevroliti, peščari, rožnaci
5
74
75 Prema OGK SFRJ list L 34-138 Kragujevac 1:100000
Legenda standardnih oznaka:
Rased bez oznake i karaktera: osmatran,
pokriven i fotogeološki osmatran,relativno
spušten blok;
Kaptirani izvor izdašnosti od 1-10 l/s
1
PROGRAM
Istražni prostor Vrelo
NAZIV
2
Istražni prostor Božurnja
DETALJNIH HIDROGEOLOŠKIH I GEOFIZIČKIH ISTRAŽIVANJA
ZA POTREBE JKSP “TOPOLA” U OKOLINI TOPOLE
3
Istražni prostor Krečana
NAZIV PRILOGA
4
Istražni prostor u dolini Kameničke reke
AUTOR
5
Istražni prostor u južnom obodu Oplenačke grede
Rezervoar R “OPLENAC”
MESTO I DATUM
SITUACIONA KARTA SA POLOŽAJEM POTENCIJALNIH
PODRUČJA ISTRAŽIVANJA
“GEOFIZIKA-ING” d.o.o.
RAZMERA
BEOGRAD, oktobar 2012.
PRILOG
1:50000
2.
Download

PROGRAM