IZVE[TAJI
KOMANDE SRPSKE [email protected] [email protected]
ZA OKRUG MORAVSKI
1941 - 1944
Priredili
Mr Dobrivoje Jovanovi}
Dejan Tani}
ISTORIJSKI ARHIV JAGODINA
Jagodina
2001.
IZVE[TAJI
KOMANDE SRPSKE [email protected] [email protected]
ZA OKRUG MORAVSKI
1941 - 1944
Priredili
Mr Dobrivoje Jovanovi}
Dejan Tani}
Izdava~
Istorijski arhiv Jagodina
Glavni i odgovorni urednik
Milorad Jovanovi}
Recenzent
Prof. dr Qubodrag Dimi}
Tehni~ki urednik
Boban Popovi}
Lektor
Jelena Popovi}
[tampa
MV grafika, Beograd
Tira`
500 primeraka
Jagodina 2001.
IZVE[TAJI
KOMANDE SRPSKE [email protected] [email protected]
ZA OKRUG MORAVSKI
1941 - 1944
Re~ urednika
RE^ UREDNIKA
Istorijski arhiv u Jagodini ove godine obele`ava zna~ajan jubilej (50-godi{wicu postojawa). To je povod da iz wegove bogate arhivske gra|e
izdvojimo i prika`emo deo mawe poznat na{oj javnosti. Re~ je o izve{tajima
Komande srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski, izvorima koji svojom dokumentarno{}u i zna~ajem zaslu`uju da budu objavqeni.
@eqa nam je da ovim Izve{tajima, ne upu{taju}i se u komentarisawe
wihove sadr`ine, otvorimo novo pitawe u pogledu prou~avawa kompleksnih
doga|aja iz Drugog svetskog rata. @elimo tako|e da, u ciqu prevazila`ewa
ideolo{kih sukoba u srpskom dru{tvu, prire|ivawem Izve{taja uka`emo na
potrebu utvr|ivawa istine o doga|ajima iz Drugog svetskog rata, jer samo tako
mo`emo do}i do me|usobnog pomirewa.
Koliko smo u svemu uspeli, po{tovani ~itaoci, prosudite sami.
Istorijski arhiv Jagodina
9
Izvod iz recenzije
IZVOD IZ RECENZIJE
…„Izve{taji Srpske Dr`avne Stra`e” je vredan istorijski izvor. Jezik
iskaza je potresno autenti~an. Hroni~arski {tur, bez suvi{nih re~i i pojedinosti, bez fraza stereotipa, opisa ali precizan i ubedqiv. Registrovawe
doga|aja, datuma i mesta gde su se odigrali, imena u~esnika, prati se iz dana u
dan. U pitawu je hronika doga|aja koja ubedqivo svedo~i o dinamici ustanka,
u~estalosti diverzija, ciqevima napada, masovnosti antiokupatorskog pokreta, nagomilanom nezadovoqstvu stanovni{tva koje iz temeqa potresa okupacionu vlast u Srbiji. Prepadi, otmice, odmetawe od vlasti, pqa~ke, paqevine,
sabota`e, oru`ani obra~uni, gerilske akcije, atentati i egzekucije ~ija su
meta predstavnici okupatorske vlasti, vojnici, `andari, ~inovnici i pisari,
trgovci ubedqivo svedo~e o Srbiji kao o zemqi u kojoj sve kqu~a, gde nema
mira, gde okupator i svi oni koji mu poma`u strepe za svoj `ivot.
…Izve{taji Srpske Dr`avne Stra`e na momente predstavqaju pravu
policijsku crnu hroniku. Iz we se mogu pro~itati stotine imena `rtava i
xelata, prepoznati metodi delovawa, razaznati motivi, rekonstruisati
doga|aji, sagledati razmere straha koji je „pritisnuo” stanovni{tvo.
…Iako izvor specifi~nog karaktera izve{taji Srpske dr`avne stra`e
neumoqivo svedo~e o veoma slojevitoj prirodi rata. Oni ru{e u literaturi
prisutne stereotipne predstave o ratu i progovaraju o svakodnevici `ivota
ispuwenom nesre}om, terorom, stradawem, pqa~kom, osvetom, gramzivo{}u.
Evidentno da se ceo doga|aj vi{e ne mo`e predstavqati kao sukob partizana,
Nemaca i wihovih doma}ih slugu. Izve{taji su prepuni informacija.
Nemogu}e je utvrditi na~ine na koje su one prikupqene. Samim tim i pouzdanost onoga {to ova hronika donosi. To posebno va`i za brojeve u koje,
ponekad, treba posumwati i dodatno ih proveriti. U postoje}im izve{tajima
postoji samo doga|aj. U pojedina~nim vestima koje se svakodnevno saop{tavaju
sasvim “ispada” op{ti kontekst de{avawa. Posmatrani u nizu oni ipak
svedo~e o procesu koji pojedina~nim doga|ajima daje smisao.
Prof. dr Qubodrag Dimi}
Istorijski arhiv Jagodina
11
Uvod
UVOD
Nema~ki planovi za okupaciju Kraqevine Jugoslavije predvi|ali su
potpunu dezintegraciju srpskih dr`avnih i etni~kih prostora. Posle aprilskog sloma 1941. godine, na teritoriji nekada{we Kraqevine Jugoslavije bilo
je stvoreno nekoliko „dr`ava” koje su fakti~ki bile okupirane, a formalno
priznate od strane Sila Osovine, kao wihovi saveznici. U sastav tih dr`ava,
kao i okolnih zemaqa, Hitlerovih saveznika, u{le su mnoge srpske teritorije-Bosna i Hercegovina, Crna Gora, najve}i deo Ra{ke oblasti (bez Novog
Pazara), Kosovo i Metohija (bez Kosovske Mitrovice), Srem, Ba~ka, Barawa,
Makedonija, Vrawski i Pirotski okrug, delovi isto~ne Srbije. Na taj na~in je
Srbija, odnosno prostor pod upravom srpske administracije, bio sveden na
teritoriju mawu od one pre Balkanskih ratova.
Iako su Srbiji pridavali najve}i strate{ki zna~aj, Nemci nisu mogli
da sprovode totalnu okupacionu upravu, ve} su morali, zbog velikog
anga`ovawa svojih trupa u drugim delovima Evrope, da se delimi~no oslone na
doma}u administraciju i vojno-policijske snage. Po osvajawu Srbije, Nemci
nisu mewali postoje}i administrativni sistem, kao ni strukturu nosilaca
upravnih poslova. Srbija se i daqe delila na okruge, srezove i op{tine.
Moravski okrug je tako|e ostao teritorijalno nepromewen. Sedi{te ovog
okruga bilo je u Jagodini, a u wegovom sastavu srezovi: temni}ki, beli~ki,
ravani~ki, para}inski, leva~ki, resavski i despotova~ki. Pored zateknute
administracije Nemci su formirali jaku i gustu mre`u svojih vojno-policijskih organa vlasti. U svakom okru`nom mestu formirana je Krajskomanda,
Gestapo i vojna policija. U sedi{tima srezova formirane su Ortskomande,
zatim TOT, Kulturbund i druge folksdoj~erske organizacije.
Lokalni srpski organi vlasti nisu mewani sve do reorganizacije koja je
nastupila krajem aprila i po~etkom maja 1941. godine, odlukom vojnog zapovednika Helmuta Ferstera o formirawu Saveta komesara na ~elu sa Milanom
A}imovi}em. Savet komesara imao je formaciju zadu`enu za ~uvawe reda i
Istorijski arhiv Jagodina
13
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
mira - `andarmeriju, koja je bila broj~ano oja~ana stupawem mnogih srpskih
izbeglica u wene redove.
Nezadovoqni radom Saveta komesara, Nemci su 29. avgusta 1941. godine,
kontrolu nad srpskim organima vlasti poverili generalu Milanu Nedi}u,
zbog ugleda koji je imao kod stanovni{tva Srbije. Da bi pospe{io borbu protiv ustanika, Nedi} je stvorio novu oru`anu formaciju-Srpsku Oru`anu Silu,
koja se sastojala od Srpskih oru`anih odreda. U Jagodini je od oktobra 1941.
godine, bio stacioniran 2. Srpski oru`ani odred. Nova srpska administracija reorganizovala je po~etkom 1942. godine svoje vojno-policijske snage.
Uredbom Ministarskog saveta, na teritoriji okupirane Srbije policijsku i
grani~nu slu`bu vr{ili su organi Srpske Dr`avne Stra`e (SDS) kao
slu`benici Ministarstva unutra{wih poslova. SDS je bila uniformisana i
naoru`ana trupa, a delila se na gradsku dr`avnu stra`u koja je vr{ila
slu`bu u Beogradu, sedi{tima okruga i gradovima, poqsku dr`avnu stra`u
koja je vr{ila slu`bu na celoj teritoriji zemqe izuzev podru~ja gradskih
policija i na grani~nu dr`avnu stra`u koja je obavqala klasi~nu grani~arsku slu`bu. U sastav SDS ulazile su i sve vatrogasne jedinice. Na ~elu
celokupne SDS stajao je komandant koji je sa svojim {tabom ~inio Komandu
SDS. Komandant, svi oficiri, podoficiri i stra`ari bili su pot~iweni
ministru unutra{wih poslova. Gradska SDS delila se na gradske odrede.
Poqska SDS delila se na okru`ne odrede a wihova teritorijalna nadle`nost
poklapala se sa teritorijama okruga i srezova. Privremeno i po potrebi u sastav SDS ulazili su i ~uvari {uma, nadzornici puteva, op{tinski ~uvari poqa,
op{tinske stra`e i ostali dr`avni i op{tinski organi javne bezbednosti.
Uredbom su propisani i uslovi za pristup SDS. Stra`ari i podoficiri
morali su da budu srpske narodnosti, ~isto arijevskog porekla, stari izme|u 20
i 30 godina, telesno i du{evno zdravi, neo`eweni ili udovci bez dece, visoki
najmawe 172 cm, besprekornog vladawa i potrebnog {kolskog obrazovawa. Po
stupawu u redove SDS pismeno su se obavezivali na slu`bovawe u trajawu od
najmawe tri godine. Kandidati za oficirski kor SDS morali su da ispune
slede}e uslove: da su srpske narodnosti, ~isto arijevskog porekla, stari
izme|u 18 i 30 godina, da su telesno i du{evno zdravi, neo`eweni ili udovci
bez dece, da su visoki najmawe 169 cm, da imaju najmawe zavr{enu sredwu {kolu
i da su besprekornog vladawa. Pripremna slu`ba za oficire trajala je godinu
dana za fakultetski obrazovane, a dve godine za kandidate sa sredwom {kolom.
Ispiti su se polagali u {koli SDS.
Pri prijemu u slu`bu prvenstvo su imala lica koja su se odazvala pozivu
za obnovu Srbije, kao i lica koja su imala ratno iskustvo (~etnici, dobrovoqci, odrednici i dr.) u borbi protiv komunista i ostalih zlo~inaca.
Svi pripadnici SDS primali su mese~ne plate koje su za stra`are i podoficire iznosile: za stra`ara pripravnika 2200 dinara, kaplara 2300-2500,
podnarednika 2500-2700, narednika 2700-2900 a narednika-vodnika 2900-3100
14
Istorijski arhiv Jagodina
Uvod
dinara. Mese~ne plate oficira iznosile su: za potporu~nika pripravnika
3100-3300, potporu~nika 3600-3900, poru~nika 3900-4200, kapetana 4200-4800,
majora 4800-5300, potpukovnika 5300-6000, pukovnika 6000-7000, generala 70008000 dinara. Sve prinadle`nosti pripadnika SDS ispla}ivale su se bez
ikakvih odbitaka. Osim plate i posebnih dodataka, pripadnici SDS su
u`ivali i odre|ene povlastice: besplatnu vo`wu dr`avnim `eleznicama i
brodovima, besplatan name{taj, osvetqewe i vodu za pripadnike koji su
`iveli u kasarnama, besplatno le~ewe u bolnicama, bawama, sanatorijumima i
klimatskim mestima u zemqi. Prilikom prijema u slu`bu stra`ari SDS su
radi spreme i nabavke li~nih stvari dobijali po 1000 dinara, podoficiri 1500
dinara, a oficiri 3000 dinara. Svi pripadnici SDS su imali pravo na penziju posle 10 godina provedenih u aktivnoj slu`bi.
Na platnom spisku Ministarstva unutra{wih poslova bili su i pripadnici Dobrovoqa~kog korpusa (qoti}evci) i tzv. legalni ~etnici Koste
Pe}anca, jer su zajedno sa SDS ~inili oru`anu silu Nedi}eve uprave.
Pored nema~kih okupacionih trupa i snaga Nedi}eve uprave, na teritoriji Moravskog okruga nalazile su se od januara 1942. godine i bugarske okupacione trupe. One su u ]upriji i Para}inu zamenile nema~ke vojne snage koje
su od tada ostale formalno prisutne sa po jednim vodom od po 20 vojnika.
Osnovni zadatak bugarskih okupacionih trupa bilo je obezbe|ivawe
`elezni~ke pruge od Drenovca do Lapova, pruge Para}in-Zaje~ar i rudnika
ugqa u Sewskom Rudniku. Radi obavqawa ovih zadataka Bugari su skoncentrisali jednu diviziju u Pomoravqu, a wihov Glavni {tab nalazio se u ]upriji u Fabrici {e}era. Osim u ]upriji i Para}inu, bugarske trupe u ja~ini od
jednog bataqona bilu su stacionirane i u Jagodini sa zadatkom da obezbede
prugu od Giqa do Lani{ta.
Deo okupacione vojske u Pomoravqu ~inile su i mawe jedinice Ruskog
za{titnog korpusa koje su u borbenim dejstvima bile pot~iwene nema~kim i
bugarskim komandama. Pored vojnih formacija Nedi}eve uprave i stranih okupacionih snaga, u Moravskom okrugu bile su zna~ajno prisutne i formacije
Jugoslovenske vojske u Otaybini (pokret DM) i odredi partizanskih jedinica.
Statisti~kom analizom izve{taja SDS za okrug Moravski, mogu se
izvu}i odre|eni zakqu~ci o u~estalosti i intenzitetu borbi, diverzija i
raznih kriminalnih dela (pqa~ke, ubistva, uni{tavawe privatne imovine).
Uo~ava se i upadqiva razlika u pogledu broja navedenih pojava u razli~itim
delovima okruga i po godinama.
U prvoj godini rata (1941) zabele`en je najve}i broj oru`anih sukoba
izme|u vojnih formacija. Najvi{e oru`anih akcija vo|eno je u ciqu slamawa
po~etnih oblika otpora. Te akcije vodila je nema~ka vojska uz pomo} jedinica
Srpske Oru`ane Sile (kasnije SDS). Ubedqivo najve}i broj sukoba dogodio se
na teritoriji sreza beli~kog (18) i ravani~kog, odnosno u Sewskom Rudniku i
Istorijski arhiv Jagodina
15
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
Ravnoj Reci (13). Najve}i broj poginulih u sukobima zabele`eno je u srezu
resavskom (81), {to zna~i da su se tamo vodile naj`e{}e borbe prilikom proterivawa partizanskih jedinica. Po izve{tajima, svi oru`ani sukobi su se
vodili u periodu jul-novembar 1941. godine. Kao godina sa najvi{e sukoba,
1941. je obilovala i drugim oblicima otpora me|u kojima su najzna~ajnije i
najbrojnije bile diverzije. One su vr{ene uglavnom na saobra}ajnim i privrednim objektima kao i na imovini seoskih op{tina, gde su najvi{e stradale
arhive i sredstva za odr`avawe komunikacija (telegraf, telefon). Najve}i
broj diverzija izvr{en je u beli~kom (65), ravani~kom (20) i para}inskom (20)
srezu. Interesantno je da u srezu despotova~kom nisu zabele`eni ni sukobi ni
diverzije, kao ni ostali oblici pru`awa otpora okupatoru. Prema
izve{tajima za 1941. godinu, u Moravskom okrugu poginulo je 170 lica. Najve}i
broj poginulih zabele`en je u srezu resavskom, iako je tamo bilo srazmerno
malo oru`anih sukoba (samo 4). Posle resavskog, najve}i broj poginulih
zabele`en je u srezu beli~kom (54), ravani~kom (19) i para}inskom (14).
Posle gu{ewa prve faze otpora, krajem 1941. godine, u toku naredne
godine naglo je smawen broj ratnih dejstava. Tako na primer, prema
izve{tajima za 1942. godinu, bilo je samo 15 oru`anih sukoba i to uglavnom
izme|u vojnika SDS i raznih -razbojni~kih grupa- od kojih su najve}i deo
~inili obi~ni pqa~ka{i a vrlo mali broj je otpao na ostatke razbijenih
ustanika. Za razliku od 1941. godine, despotova~ki i resavski srez predwa~e po
broju sukoba (ukupno 10), dok beli~ki srez koji je u prethodnoj godini bio
zahva}en najve}im brojem sukoba, sada bele`i samo jedan takav slu~aj. Tako|e,
u 1942. godini naglo opada i broj diverzija, pa ih je u ~itavom okrugu bilo
zabele`eno samo 25. U skladu sa padom broja vojnih sukoba i diverzija, opada i
broj poginulih u akcijama te vrste, pa je na teritoriji okruga zabele`eno samo
nekoliko takvih slu~ajeva, od ukupno 49 ubistava. Ostale `rtve su pale u ~isto
pqa~ka{kim akcijama i me|usobnim obra~unima kojih je tokom ove godine
bilo 75. To je bio neverovatan rast kriminalnih radwi u odnosu na prethodnu
1941. godinu, kada je zabele`eno 15 takvih slu~ajeva.
U 1943. godini dolazi do eskalacije haosa. Izve{taji su zabele`ili
nagli rast broja vojnih sukoba (46), ali i raznih te{kih kriminalnih dela
(101). Po prvi put od po~etka rata zabele`eni su i slu~ajevi dezerterstva pripadnika SDS (66), {to jasno ukazuje na slabqewe Nedi}eve vlasti, kao
posledice sve nesigurnije pozicije nema~ke vojske kod nas i na drugim
rati{tima. Rezultat tog haosa bio je rapidni rast broja ubijenih lica (258) u
Moravskom okrugu, od kojih pribli`no 75% otpada na `rtve pqa~ka{kih
akcija i li~nih obra~una. Posebna karakteristika vojnih sukoba u 1943. godini ogleda se u ~iwenici da su iskqu~ivo doma}e vojne snage u wima
u~estvovale i me|usobno se sukobqavale (SDS, partizani, ~etnici DM,
qoti}evci).
16
Istorijski arhiv Jagodina
Uvod
Posledwa godina rata 1944, na ovom prostoru karakteristi~na je po
smawewu broja vojnih sukoba (ukupno 16), kao i kriminalnih dela (25). U odnosu na prethodnu godinu zna~ajno je smawen i broj ubijenih lica (152). Ovo
zati{je bilo je poreme}eno velikim brojem hap{ewa od strane okupatorskih
vojnih snaga (Nemci, Bugari, ruski belogardejci). Tokom 1944. godine, do oktobra meseca, bilo je uhap{eno ukupno 180 lica, od ~ega najvi{e u ravani~kom
srezu (104). Zanimqivo je da su pripadnici SDS tako|e bili hap{eni od
strane okupatorskih vlasti i to u pribli`no 30% slu~ajeva. Ova hap{ewa su,
verovatno, bila izazvana sve{}u o kona~nom slomu Nema~ke i wenih saveznika, jer su se Nemci pla{ili da wihov, sve vidqiviji, poraz ne dovede do
masovnog oru`anog otpora u Srbiji.
U jugoslovenskoj i srpskoj istoriografiji jasno se izdvajaju dva perioda
istra`ivawa doga|aja iz Drugog svetskog rata na prostorima Jugoslavije, koji
su me|usobno veoma razli~iti po pitawu stavova o ulozi pojedinih formacija
(naro~ito pokreta DM i partizana). Karakteristika prvog perioda (19451990.) bila je ideolo{ka iskqu~ivost, svojstvena jednopartijskom sistemu, po
kojoj su jedino partizani imali pozitivnu ulogu u ratu. U drugom periodu
(1990-2000.) znatno ve}a pa`wa bila je posve}ena Jugoslovenskoj vojsci u
Otaxbini (pokretu DM), {to je podrazumevalo mnogo realniji pristup
slo`enom problemu na{ih podela. Iako su u ovom periodu mnoge istine do{le
do javnosti, jedan broj istra`iva~a podlegao je izazovu druge krajnosti {to,
naravno, nije pomoglo potpuno objektivnom sagledavawu pro{losti. U
`estokim raspravama, u ~ijem se centru nalazila polemika o ideolo{koj
podeli, istra`iva~i su ~esto zapostavqali neke kqu~ne ~iwenice, na primer,
o presudnoj ulozi savezni~kih sila u na{oj ratnoj tragediji. Tako je zbog
na{ih prenagla{enih protivre~nosti ostalo zamagqeno ili nedovoqno
razja{weno mnogo toga {to je u stvari bilo veoma bitno u sagledavawu
celovite istorijske istine.
Zbog svega pomenutog postalo je neophodno da se javnosti stavi na uvid
{to ve}i broj izvora, kako bi se, bez sumwe u objektivnost, mogla ste}i jasna
slika o odre|enim doga|ajima i procesima za vreme Drugog svetskog rata.
Vo|eni ovim principima, prire|iva~i ovih Izve{taja su se trudili da bez
ikakvih intervencija na izvorima pru`e {to realniju sliku jednog vremena.
Ova kwiga je samo prvi korak u realizaciji ove ideje, jer se ovim pokre}e edicija Izvori za Drugi svetski rat u Pomoravqu. Na ovaj na~in `elimo da stavimo na uvid op{toj i nau~noj javnosti celokupnu sa~uvanu gra|u do koje se mo`e
do}i, {to podrazumeva veliki napor u istra`ivawu, jer se gra|a nalazi na
vi{e mesta i nije kriti~ki obra|ena i uklopqena u jednu celinu.
Deo izve{taja koji na ovaj na~in prezentujemo javnosti svojina je Istorijskog arhiva u Jagodini, a deo je svojina drugih ustanova, pre svega Vojnoistorijskog instituta u Beogradu i Zavi~ajnog muzeja u Jagodini. Pored istoIstorijski arhiv Jagodina
17
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
riografskog, prire|iva~i su zapo~eli i arhivisti~ki rad na formirawu fondova sa gra|om iz Drugog svetskog rata koji, na `alost, do sada nisu postojali.
Prire|iva~i
18
ISTORIJSKI ARHIV JAGODINA
Izve{taji
IZVE[TAJI
Istorijski arhiv Jagodina
19
Izve{taji
1941. godina
1.
Rekovac: No}u izme|u 2. i 3. jula t. g. Manojlovi} Aleksandar i Mikoli}
Milutin odbegli robija{i izvr{ili razbojni{tvo u ku}i Milorada i
Miroslava Nikoli}a. Opqa~kali 930 din. gotovog novca, jedan zlatnik, i
stvari u vrednosti od 2.370 din. Za izvr{iocima se traga.
2.
Despotovac: 3. jula t. g. dva nepoznata razbojnika opqa~kala Vitana
Bogosavqevi}a za 18.495 din. u gotovom novcu i dva zlatna dukata. Za
razbojnicima se traga.
3.
Na dan 5. o. m. na banovinskom putu u selu Glogovcu ubijen je Amzi}
Vladimir, `andarm. kaplar na slu`bi pri Stalnoj patroli u Glogovcu, u
momentu kada je poku{ao da legitimi{e jedno wemu nepoznato lice.
Ubica je po izvr{enom delu pobegao. Za wim su organizovane potere, ali
do danas nije uhva}en. Sumwa se da je ovo delo izvr{io odbegli razbojnik
Milojevi} Velimir, iz Medve|e, sreza Despotova~kog.
4.
Jagodina: No}u izme|u 10. i 11. jula izvr{eno je razbojni{tvo u ku}i
Jankovi} Novice. Tom prilikom poginula mu je `ena Zorka i snaha
Milica. Razbojnici nepoznati.
5.
Despotovac: No}u izme|u 14. i 15. o. m. Vojin Nedeqkovi}- -Mijuci},
Marjan Nedeqkovi}-Osman, Novak T. Vojinovi}, Dragomir Mariwes i
Sreten Bogdanovi} napali su na ku}u Vojina Ajradina, wegovu `enu
pekli na vatri, koja je sutradan umrla, opqa~kali 523 dinara, Vojin je jo{
u `ivotu sa te{kim povredama. Razbojnici delo ne priznaju. Predati su
sudu.
6.
Jovanovi} Bogdan iz Jovca te`e je povredio (u sva|i) svoga brata
Stanislava, koji je od ozleda i umro 15. jula 1941.
Istorijski arhiv Jagodina
21
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
7.
Jagodina: 16. jula u me|usobnoj sva|i Filipovi} Stanimir ubio je no`em
Popovi}a Borislava. Krivac je predat sudu.
8.
Dana 19. jula t.g. 9 nepoznatih naoru`anih lica zapalili avione u
hangaru kod Jagodine.
9.
Dana 22. jula t.g. na mestu zv.Bu~je atar op{tine Novog Sela na mestu gde
prestaje skela napali izvestan broj naoru`anih lica na `andarme i 10
zarobili.
10.
Na pruzi Bagrdan- Ara~i}evo km. 123 izvr{en prekid pruge
od{rafqivawem {rafova kod sastava {ine dana 20. jula t.g.
11.
25. jula t. g. na mestu zv. Bostova te`e je rawen iz vojni~ke pu{ke
Velimirovi} Milan iz Bigrenice. Za ovo delo osumwi~en je Kocemovi}
Milan, zemqoradnik iz istog sela. Istraga se vodi.
12.
U no}i 27. jula t.g. na `elezni~kom mostu kod ]uprije prime}ena dva
naoru`ana lica ispod mosta i oterana.
13.
Para}in: 28. jula t. g. u me|usobnoj tu~i oko imawa izme|u Radovana
Simi}a i Milana [qivi}a, [qivi} je od zadobijenih povreda umro.
14.
30. jula t.g. grupa od oko 150 naoru`anih lica opkolila zgradu
`andarmerijske stanice Drago{evac i razoru`ali `andarme.
15.
Svilajnac: 31. jula t. g. dva nepoznata lica u{la su u ku}u Vu~i} C. Jovana.
Na Jovanovu viku ovi su ga ranili iz pu{ke pa se izgubili u nepoznatom
pravcu.
16.
1. avgusta t.g. u selu Jo{ani~ki Prwavor oko 50 naoru`anih lica napali
`andarmerijsku patrolu i razoru`ali.
17.
No}u izme|u 28. i 29., jula t.g. prese~ena telefonska linija na putu
Jagodina-Kragujevac na 154. km. (predpostavqa se da je prekid nastao zbog
elementarne nepogode -oluje)
18.
2. avgusta t. g. oko 12 ~. ~etiri naoru`ana lica opqa~kala su
Pla{intovi} Petra iz Bigrenice za 47.000 dinara. @ena o{te}enog prepoznala je dvojicu i to: @ivanu k}i Gruji}a Pavla koja je bila obu~ena u
mu{ko odelo i Truji}a Iliju oboje iz Bigrenice. Za razbojnicima organizovana je potera.
22
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
19.
Para}in: 3. avgusta t. g. dva nepoznata lica napala su Dragomira
Mileti}a i iznudila mu 10 dukata u zlatu, istoga dana napali su i na ku}u
Dragoslava Raji}a, ali su se na viku ovoga udaqili. Istraga se vodi.
20.
No}u izme|u 2. i 3. avgusta t.g. upali u Sewski Rudnik 30-40 naoru`anih
lica, u po{ti isprekidali linije, napali na stra`are i pobegli u pravcu
Sisevca.
21.
Dana 3. avgusta na mestu zvanom Zubrovski potok atar op{tine
bigreni~ke oko 50 naoru`anih lica napali na `andarmerijsku patrolu,
posle borbe tri `andarma razoru`ana i zarobqena.
22.
Dana 4. avgusta t.g. ve}a naoru`ana grupa napala na stani~ .`andarmerijsku patrolu u D. [tipqe i razoru`ala tri `andarma.
23.
Dana 3. avgusta t.g. grupa od 40 naoru`anih qudi do{la u op{tinu virinsku i okupirala selo, tra`ili spisak odre|enih na vr{a~im ma{inama.
24.
Dana 3. avgusta t.g. oko 100 naoru`anih lica u selu Glo`ane napali i
razoru`ali `andarmerijsku patrolu.
25.
Na mestu zv. Vrbqanski most na dr`avnom putu ka Kragujevcu pucano na
automobile nema~ke vojske dana 30. jula t.g.
26.
Dana 4. avgusta t.g. u selu Dubqu pojavila se 7 naoru`ana lica, navodno
onesposobili telefon u selu Glo`anu.
27.
Para}in: 4. avgusta odbegli osu|enik Savi} Milosav i Kuzmanovi}
Dragoqub oduzeli su 10 dukata u zlatu Stanojki, `eni Dragoquba Raji}a
iz Busilovca. Kao jatak koji im je doveo razbojnike osumwi~en je Panti}
Aleksandar iz planine Bukovik.
28.
5. avgusta t.g. grupa naoru`anih lica pri povratku iz sela Virine svratila u selo Staru Bigrenicu gde su ru~ali, zatim uputili se ka planini
Beloici u srezu despotova~kom.
29.
Telegramom br. 4346 dana 5. avgusta t.g. tri nepoznata naoru`ana lica
upala u op{tinu [tipqe, oduzeli kwigu ovr{enog `ita. Isto u~inili i
u selu Uri~e.
30.
Telegramom br. 4337 dana 1. avgusta t.g. vi{e naoru`anih lica
razoru`alo ~uvara {uma u {umi Be{waja, op{tine beli~ke.
Istorijski arhiv Jagodina
23
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
31.
Telegramom br. 535 dana 5. avgusta t.g. grupa od 33 lica naoru`anih, iznad
rudnika Ravna Reka na mestu zv. Dobra voda prihvatili borbu sa `andar.
patrolom. Dana 6. avgusta t.g. na mestu zv, Troglan Bare na utovarnoj
rampi `i~are podmetnuli eksploziv i razru{ili. Napali na zvani~nika
Miloradovi}a sa radom u Sewskom Rudniku.
32.
Dana 8. avgusta naoru`ana lica napali na `el. stanice BagrdanAra~i}evo polupali sve telefonske i telegrafske aparate, pokupili
pare iz dr`avne kase.
33.
Telegramom br. 51 dana 8. avgusta upala ve}a grupa naoru`anih lica u
Svilajnac, zarobqen vodnik `an. voda kapetan 2 klase Raki} Sava.
34.
Telegramom pov. br. 51 nepoznata lica u selu Dubqu presreli dva
finansa i uni{tili im akta istrage.
35.
Telegramom br. 4455 dana 8. avgusta naoru`ana lica napala na `and. stanicu Bagrdan i razoru`ala `andarme, u po{ti polupala aparate i odneli
58 dinara dr`avnog novca.
36.
Telegramom pov. br. 52 dana 9. avgusta naoru`ana lica napala `and.
stanicu u Ku{iqevu i razoru`ala jednog `andarma zarobili a tri su
pobegla.
37.
Telegramom br. 4455 izve{tava da su od nepoznatih naoru`anih qudi
oduzete kwige za upis ovr{enog `ita u mestima: dana 7. avgusta Belici;
dana 8. avgusta u Bunaru; 8. avgusta u [uqkovcu.
38.
8. avgusta t. g. na|ena je ubijena na putu Para}in-Stri`a Stanka
Milosavqevi} iz Stri`e. Razlog ubistva nepoznat.
39.
9. avgusta t. g. 7 nepoznatih naoru`anih maskiranih lica uhvatili su na
wivi bra}u Dimitrija i Mijajla Paunovi}a iz sela Isakova, iste vezali
i vezane odveli wihovom ocu pa ih ucenili i od oca vezanih iznudili
28.000 dinara. Razbojnici su nepoznati.
40.
Aktom br. 4569 no}u 10. avgusta nepoznata naoru`ana lica onesposobila
`elezni~ku prugu u selu Ribniku, op{tini bukova~koj, va|ewem jedne
{ine.
41.
Aktom br. 4567 dana 8. avgusta tri naoru`ana lica oduzela kwige za
popis ovr{enog `ita u selu [uqkovcu, op{tine dragocvetske.
24
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
42.
Aktom br. 4142 dana 10. avgusta oko 20 naoru`anih qudi napali rudnik
Sisevac, onesposobili centralu i iskidali telefonske veze. Prilikom
napada dva su lica te`e rawena a {est lak{e. Napada~i odveli Petra
Edera i Petra Pi{nakta.
43.
Teleg. br. 2577 dana 8. avgusta tri naoru`ana lica pred bioskopom napala
tuma~a Verlogera Karla. Od nema~ke stra`e ubijeni su Petrovi} Milan,
a te{ko rawen Stanisavqevi} @ivota. Progla{eno je opsadno stawe.
44.
Teleg. br. 4595 dana 9. avgusta oko 200 naoru`anih lica napali rudnik
Ravnu Reku, razoru`ali stra`are i sobom odveli dva predstavnika
nema~ke narodnosti.
45.
Teleg. br. 2615 dana 10. avgusta oko trideset naoru`ana lica sa odbeglim
u~iteqem @uni}em upali u odeqak finan. kontrole u Rekovcu i
razoru`ali finanse. Naoru`ane grupe prime}ene su u jo{ nekim mestima u srezu.
46.
Aktom br. 2608 dana 10. avgusta komunista u~iteq @uni} Milorad sa dvojicom naoru`anih qudi napali na op{tinu veliko kru{evi~ku i odneli
iz kase 4500 din. Porezniku zapretio da ne skupqa porez.
47.
Telegram - Sewski Rudnik 10. 8. 1941. danas 10. avgusta od ju~e 14 sati 20
minuta na km 20 plus 945 u prekidu je minirani most, vozovi i daqe ne saobra}aju. Molim opravku mosta. Osobqe ne sme vr{iti opravku zbog
bojazni ubistva od strane {umskih odmetnika, molim za nare|ewe.
48.
Aktom br. 4445/41 dana 8. avgusta u kancelariju op{tine bunarske upao je
naoru`an robija{ Nikoli} Milutin i oduzeo kwigu o popisu ovr{enog
`ita.
49.
10. avgusta naoru`ana lica napala `elez. stanicu u Ku{iqevu. Sobom
odveli komandira stanice i 1 `andarma. Tri `andarma se spasla. Potere
upu}ene.
50.
10. avgusta oko 2 ~asa banda od oko 120 lica napala stra`u uprave
Resavskih rudnika u Barama i posle kra}eg pu{karawa uspela da
razoru`a rudni~ku stra`u i odnese 12 pu{aka i 300 metaka i 2 revolvera.
51.
11. avgusta izme|u 12 i 13 ~asova pro{la su kroz Stubicu 4 naoru`ana
mladi}a, svratili u kafanu, a zatim su oti{li u pravcu sela Zabrege, srez
Para}inski. Po saznawu jedna ve}a grupa naoru`anih qudi nalazi se u
planini Drqevici.
Istorijski arhiv Jagodina
25
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
52.
Teleg. br. 4741 dana 11. avgusta 4 naoru`ana lica upali u kancelariju
op{tine {antarova~ke i uni{tili popisne kwige ovr{enog `ita.
53.
Teleg pov. br. 104 dana 11. avgusta tri naoru`ana lica razoru`ala ~uvara
{ume Vasiqevi}a Drag.
54.
Teleg. br. 2670 dana 12. avgusta 8 naoru`anih lica do{li u selo Kotince.
Poskidali sve plakate i spalili, prekinuli telefonsku vezu. Uprava
po{te u ]upriji izve{tava da je no}u izme|u 12 i 13. pucano iz
neposredne daqine, kojom prilikom razbijen jedan prozor.
55.
Teleg. br. 4756 naoru`ana grupa upala u odjavnicu dr`av. `elez. pruge u
ataru op{tine bukova~ke i od ~uvara oduzeli karabin.
56.
No}u 12/13. avgusta pucano na po{tansku zgradu u ]upriji iz nepoznate
daqine. Prozori na kancelarijama pismonosnog odelewa i {efa nema~ke
po{te razbijeni projektilima.
57.
13. avgusta oko 50 naoru`anih bandita sa dve `enske napalo op{tinu
zabre{ku, spalila nov~ane kwige i kvite popisa `ita. Potere upu}ene.
58.
13. avgusta t. g. tri naoru`ana lica napala su ]osi} Joksima iz
Pro{tinca i oduzeli mu 70.700 dinara u papiru i 200 dinara u zve~e}em
novcu, zatim su od wegovog brata oduzeli 27.000 dinara.
59.
Teleg. br. 4337 dana 13. avgusta oko 60 naoru`anih lica do{lo u selo
Buqane, cepali plakate i odveli op{tinskog delovo|u Jovanovi}a Kostu.
Oti{li u pravcu planine Igri{te.
60.
14. avgusta t. g. razoru`an je i opqa~kan od strane nepoznatih lica Simi}
Tadija ~uvar {ume u selu Beo~i}.
61.
14. avgusta tri naoru`ana razbojnika napali su ku}u Mihajlovi} ud.
Latinke iz Ribnika istu tukli i uzeli joj 4.500 dinara. Razbojnici su
nepoznati.
62.
14. avgusta u selu [uqkovcu poginuo je u svom dvori{tu Jovan Jefti}.
Ubica je nepoznat.
63.
14. avgusta u 12.20 ~asova banditi napali stanicu Grabovac, razbili telefon, obili kasu, i odneli 2 pu{ke sa 40 metaka i sanitetski materijal.
26
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
64.
15. avgusta oko 6 ~asova banda 3-400 naoru`anih qudi napala Rekovac.
Vodnika kapetana Ili}a vezala i pod pretwom smrti wemu, porodicama
`andarma i `andarmima, pozvala ove na predaju. Usled nemogu}nosti
otpora `andarmi su se predali. Opqa~kana kasarna, Poreska uprava i
po{ta. [teta blizu milion dinara.
65.
U selu Batinci 15. avgusta t. g. nepoznati zlikovci napali su ku}u
Milutinovi}a Vojina. Tra`ili su od imenovanog novac i tom prilikom
ranili wega i wegovu `enu Ru`u izboli no`em. Od nanesenih povreda
Ru`a je umrla u toku no}i a Vojin prenet u bolnicu radi le~ewa. Po
svemu sude}i isti su napada~i napali i odveli Mitrovi}a Pavla iz sela
Batinca, jednog kowa i kowska kola. Rudnik Sisevac telefonom je izvestio da je nesre}nim slu~ajem od elektri~ne struje u jami rudnika
nastradao radnik Milojevi} Radoje.
66.
Na dan 15. ov. meseca oko 8 ~asova pre podne u Jagodini u ulici Leva~koj
nepoznato lice naoru`ano revolverom sa ~etri metka ubilo je Olgu
La|arevi}. trg. iz Jagodine. Razlog nepoznat, ubica je po izvr{enom delu
pobego.
67.
Teleg. br. 5059 dana 16. avgusta od nepoznatog lica ubijen je izme|u
Jagodine i sela Majura Fajfer Adam po narodnosti Nemac rodom iz
Pa{i}eva, koji je bio zaposlen kod organizacije TOT.
68.
Teleg. sreskog na~elnika Jagodina br.-slu`beno od 17. avgusta izve{tava;
dana 15.avgusta velika grupa naoru`anih qudi napala `and. stanicu
Rekovac, razoru`ala `andarme, opqa~kali po{tu sa 70.000 dinara
uni{tila telefon i telegraf, opqa~kali poresku upravu sa 90.000
dinara, uni{tila poreske kwige, o{tetili kancelariju sreskog na~elstva, palila u na~elstvu akta. Grupi se pridru`ili jo{ neki me{tani i
jedan finans. Odr`ali govore, naredili ~inovnicima da vi{e ne rade, a
seqacima da ne pla}aju porez. Sreski na~elnik otputovao za Jagodinu.
69.
Teleg. pov. br. 77 dana 15. avgusta grupa od oko 50 naoru`anih lica upali
u op{tinu Gorwa Mutnica, pocepali sva nare|ewa, nepredate objave ratnih zarobqenika. Naredila pismeno naredbu seqacima da u varo{ ne
donose `ivotne namirnice.
70.
Teleg. br. 4513 dana 16. avgusta u selu Izvoru naoru`ana lica napala
magacin nadzornika pruge i odneli eksplozivni materijal.
71.
Teleg. br. 4532 no}u izme|u 17 i 18. avgusta Milenkovi} Stevanu iz
Bo{wana zapaqena kamara p{enice oko 2300 snopova.
Istorijski arhiv Jagodina
27
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
72.
Aktom br. 3553 dana 5. avgusta oko 10 naoru`anih lica napali stra`ara
rampe na Dobroj Vodi.
73.
Aktom br. 4902 dana 13. avgusta oko 10 naoru`anih lica upali u op{tinu
[antarovac i popalili sve plakate i oduzeli tri }ebeta.
74.
Teleg. pov. br. 7 u toku dana 19. avgusta prime}ene su naoru`ane grupe u
reonu Resavice, Mili}a i Stewevca.
75.
Teleg. br. 5167 dana 16. avgusta naoru`ana lica oduzela kwige za popis
ovr{enog `ita u op{t. glavni~koj.
76.
Direkcija po{ta izve{tava aktom br. 7211 dana 19. avgusta - naoru`ana
lica napala po{tu Dragovo i oduzelo sav novac, ra~une i kwige pocepali,
telefonsku centralu uni{tili, po{tara najurili i zakqu~ali po{tu.
77.
Teleg. br. 2919 izve{tava da se Grki} Nikola iz Sewa, odbegli osu|enik
Kaznenog zavoda u Po`arevcu, \oli} Stojadin, Nikoli} Borivoje,
A}imovi} Vladimir iz Sewa, Petrovi} Milan i Stankovi} Dobrivoje iz
Stubice, odmetli se od vlasti.
78.
19. avgusta t. g. preko no}i pet naoru`anih qudi maskiranih napali su na
ku}u Dimitrija Todorovi}a iz Drenovca. Na viku Dimitrija i wegove
dece napada~i su pobegli i ni{ta nisu sobom odneli.
79.
Teleg. br. 5214 no}u izme|u 19 i 20. avgusta oko 10 naoru`anih lica
napali Savi} Svetozara, ~uvara `elez. pruge u ataru op{t. bukova~ke i
razoru`ali ga. Oduzeli mu pu{ku i 50 metaka, pa se izgubili u nepoznatom pravcu.
80.
Teleg. br. 4665 na dan 21. avgusta oko 30 naoru`anih lica napalo na fabriku cementa u Popovcu. Iz kase odneli 201.000 dinara i odveli
~inovnike koje su docnije pustili. Na izuzeti novac dali su priznanicu
koju su potpisali komandir ~ete i komesar. Odr`ali su radnicima govor
u komunisti~kom duhu. Vikali `iveo Staqin i Sov. Rusija.
81.
]uprija: 22. avgusta nepoznata naoru`ana i maskirana lica napala su
Milivojevi} Joksima i wegovu porodicu pa po{to su ih zlostavqali
uzeli im 8.500 dinara gotovog novca, 15 kgr. {e}era i jedno odelo. Od
porodice imenovanog niko nije povre|en ni rawen. Razbojnici su se izgubili u nepoznatom pravcu.
28
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
82.
Teleg. br. 5302 dana 23. avgusta tri naoru`ana lica u op{tini majurskoj
oduzela kwige ovr{enog `ita.
83.
Teleg. br. 5390 no}u 22 - 23. avgusta nepoznata lica ubila na putu izme|u
sela Lo}ike i Medojevca predsednika Du{ana Joci}a i delovo|u
Dragutina Jevti}a op{. Drago{evac.
84.
Teleg. br. 2972 dana 22. avgusta oko deset naoru`anih lica u op{tini
ivankova~koj pocepali sve objave i plakate. Isto i u selu Stubiku.
85.
22. avgusta Milo{ Mili}, bandit iz Grabovca sa 10 naoru`anih lica
do{ao je iz {ume u selo i iz op{tine pokupio plakate i akta i pred
op{tinom spalio, pa se potom svi udaqili.
86.
Teleg. br. 4744 dana 22. avgusta u selu Busilovcu jedno naoru`ano lice
pozvalo predsednika op{tine i delovo|u i naredio da ne gwave narod, da
vode ra~una o izbeglicama, da ne nose `ito u varo{.
87.
24. avgusta jedna grupa naoru`anih qudi izvr{ila je razbojni{tvo nad
Stani}em Adamom iz sela Bigrenice i odneli mu 28.000 dinara.
88.
No}u izme|u 24. i 25. avgusta t. g. Filipovi} Marjan sa sinovima
Milovanom i Jovanom i jo{ pet naoru`anih lica napali su ku}u
Petrovi}a Radosava iz Kovanice. Petrovi} je sa pu{kom Filipovi}a
ubio Milovana a Jovana ranio koga su razbojnici odneli u Bigrenicu.
89.
Telegramom br. 706 no}u 24 i 25. avgusta oko deset naoru`anih lica u rudniku Sisevac odneli oko 70.560 dinara. Na ovu sumu su dali priznanicu sa
potpisima Jovanovi} Jova, Gruji} Sava i Todorovi} Miladin. Izjavili
su da ovu sumu uzimaju po nare|ewu Komandanta Moravskog odreda.
Oti{li su u pravcu Ju`nog Ku~aja.
90.
25. avgusta tri nepoznata naoru`ana lica oterala su od ku}e Aleksandra
Stevanovi}a iz Deonice i ubili ga na mestu zv. Trawina Bara.
91.
Telegramom br. 7361 no}u 25 i 26. avgusta Milan Spasi} odbegli robija{
iz Ba~ine sa dva nepoznata druga napali op{tinu ora{ku i uzeli 695 din.
i uni{tili sve poreske kwige.
92.
Teleg. br. 4917 no}u 26. avgusta od nepoznatih lica miniran je most na
`elezni~koj pruzi Para}in -Zaje~ar izme|u sela Glavice i Davidovca,
po{to su stra`e predhodno oterali u {umu.
Istorijski arhiv Jagodina
29
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
93.
Teleg. br. 4862 dana 24. avgusta u selu D. Mutnica jedna grupa od 50
naoru`anih qudi upala u op{tinu i spalila sva akta od aprila ove
godine. Sazvali zbor i upozorili narod da ne ubija nema~ke vojnike,
izjavili su da su oduzeti novac od Todora u Izvoru vratili jer wima nije
ciq pqa~ka i pozvali gra|ane da se pokoravaju naredbama vlasti.
94.
Teleg. br. 4914 dana 26. avgusta osu|en je na smrt od Moravskog oslobodila~kog odreda zbog {pijuna`e u korist Nemaca Vidoje S. Milenkovi} iz
sela D. Mutnice i kazna izvr{ena streqawem na m. zv. Vukovac. Vidoje je
po nare|ewu istog suda sahrawen.
95.
Akt. br. 7292 dana 24. avgusta kod varo{ice D. Kr~in nepoznata lica
pokidali telefonske linije ka Varvarinu, Kru{evcu i Belu{i}u presecawem telef. stubova.
96.
Teleg. br. 4940 dana 26. avgusta tri naoru`ana lica u `elez. stanici
Davidovac polupali telegraf. i telefon. aparate i uzeli od ~uvara
pu{ku. U kasi na{li 11.622 din. od koje sume uzeli 5.000 din. i izdali
priznanicu.
97.
26. avgusta pet naoru`anih lica napala su na ku}u Jovana Noni}a iz sela
Bigrenice i tra`ili od Jovana da im izvede wegovu k}er Martu, izveli
su je od ku}e na daqini od 300 metara, hteli su da je ubiju, ali su na wenu
molbu pustili i naredili joj da ka`e ocu da im spremi 10.000 din. i da }e
oni nai}i za novac. U ovim razbojnicima napadnuti je prepoznao Petra
Grepina{a i Nikolu Panti}a, obojicu iz Bigrenice.
98.
Teleg. br. 6949 dana 27. avgusta ubijen je odmetnik Kuzmanovi} Dragoqub
iz sela D. Vidova u dvori{tu abaxije Drag. @ivanovi}a.
99.
Teleg. br. 3110 dana 25. avgusta grupa naoru`anih lica skinula je vojni~ke
~ak{ire, kaji{e od nogu i vojni~ki opasa~ Drag. Pavlovi}u iz Virina,
opasa~ uzeli wegovom sinu i Svetozaru Petrovi}u.
100. Teleg. br. 5557 dana 28. avgusta jedna grupa od deset naoru`anih lica
napala op{tinu beli~ku i spalila kwige i akta.
101. Teleg. br. 7773 dana 28. avgusta u selu Lebinu naoru`ana grupa od 8 qudi
primorala je op{tinu lebinsku da izda objavu pod imenom Milan Vasi}
iz Lebina da vidi u Para}inu da li ima Nemaca i koliko. Odr`ali su
govor i pozvali narod da se upi{e u ~etnike, odazvao se pozivu Drag.
Jovanovi} i Savi} Milosav iz Lebina.
30
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
102. Teleg. br. 7072 dana 29. avgusta u fabriku cementa Popovac upali su 10
naoru`anih lica i iz kase odneli 15.000 dinara.
103. Telegramom br. 7051 dana 26. avgusta t.g. u selu Zabregu ubijen je odmetnik
Petar Gergina{evi} iz Bigrenice od nepoznatih lica.
104. Telegramom br. 5661 dana 28. avgusta t.g. naoru`ana grupa od oko 8 lica
upala je u op{tinu Lo}ika i spalila svu ahrivu. Prepoznat je \uri~i}
Bo{ko, odbegli komunista.
105. Telegramom br. 5602 dana 28. avgusta t.g. u kancelariji op{tine
beo~i}ske naoru`ana lica spalila arhivu i kwige.
106. Telegramom br. 7151 dana 30. avgusta t.g. naoru`ana grupa qudi upala u
op{tinu glavi~ku i naredili da vi{ak `ita ne predaje vlastima. Iz kase
uzeli novac i dali priznanicu.
107. Telegramom br. pov. 124 dana 30. avgusta t.g. oru`ana masa qudi do{la u
Sewski Rudnik i oterali radnike iz rudnika. Uzeli dr`avne kowe, spremu i jedan auto koji su ostavili kod `elezni~ke stanice i ~uva ga wihova
stra`a. Minirali tri `elezni~ka mosta, pokidali tel. `ice. Uzeli
jedna kola sa volovima.
108. Telegramom br. 7163 i 7164 dana 30. avgusta t.g. oko 20 naoru`anih lica
upalo u op{t. mirilova~ku i prisutnim seqacima naredili pod pretwom
smrtne kazne da im se pridru`e. Silom su odveli 8 lica i naredili da se
31. avgusta spreme jo{ 22 lica koje su nare|ewe uputili op{tini.
109. Telegramom br. 7151 dana 30. avgusta grupa od 30 naoru`anih qudi upala
u op{tinu Glavicu i naredila da se vi{ak `ita ne predaje vlastima. Iz
kase uzeli 800 dinara i izdali priznanicu.
110. Telegramom br. 5215 dana 30. avgusta t.g. oko 6 naoru`ana lica upala u
op{tinu nukrivijsku i spalili op{tinske kwige o ovr{enom `itu.
111. Telegramom br. 5599 dana 27. avgusta oko 12 naoru`ana lica upala u op{t.
bunarsku i spalili sve kqige vojnih obveznika i mobilizacijski materijal.
112. 27. avgust 1941. telegram Gvozdeni most otvora 34 na km. 5.500 no}no miniran kod jednog obalnog stuba, o{te}en gorwi i dowi pojas sa vertikalama
i iskrivqen. Kolosek deformisan. Detaqni opisi, program rada sleduje
i za bogovinski most.
Istorijski arhiv Jagodina
31
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
113. 31. avgusta 1941. telegram - prema telefonskom izve{taju {efa stanice
Sew. Rudnik u 19.30 dana 30. avgusta 1941. u kom je momentu nastao prekid
linije nepoznata naoru`ana lica podigla su u vazduh tri mosta na pruzi
Vavilo - Pasuqanske livade, opqa~kali kase st. Sew. Rudnika, Ravnu
Reku i uprave Sew. Rudnika. Saobra}aj samo mogu} od Dowe ]uprije do
Vavila do km 18. - telegrafska i telefonska linija u prekidu od Sewa
do Ravne Reke.
114. Telegramom br. pov. 129 dana 28. avgusta tri naoru`ana lica upala u
op{tinu {tipqansku i spalili sve vojne kwige.
115. Telegramom br. 7510 dana 30. avgusta t. g. tri naoru`ana lica upala u
op{tinu izbeni~ku i uni{tili kwige o popisu ovr{enog `ita.
116. Aktom br. 7375 dana 26. avgusta t. g. u op{tini Poto~ac dva naoru`ana
lica popalila plakate, objave i zvani~na akta, poreske kwige i oduzeli
jednu pu{ku.
117. Aktom br. 7374 dana 26. avgusta t. g. nekoliko naoru`anih mladi}a upali
u op{tinu izbeni~ku, predstavili se kao srpski ~etnici i oduzeli jedan
akt od komande vojnog okruga u Kru{evcu. Tra`ili jelo.
118. Aktom br. 7370 dana 26. avgusta t. g. dva naoru`ana lica u op{tini
Ra{evici pokupila kwige o ovr{enom `itu i spalila.
119. Teleg. br. 7545 dana 1. septembra u varo{ici Ba~ini tri naoru`ana lica
presekli ispred po{te telefonske `ice. Iz op{tine odneli 1.500
dinara, na kapama su imali ~etni~ke kokarde.
120. Teleg. br. 7218 grupa naoru`anih qudi oko 70 do{la u selu Zabregu i u
selu Buqanu. Incidenata nije bilo.
121. Teleg. br.7219 dana 30. avgusta jedno naoru`ano lice do{lo u selo Dowe
Vidovo, odr`alo govor da se narod sla`e i da se tu`i. Iz op{tine uzelo
spiskove ovr{enog `ita i spalilo.
122. Teleg. br. 5796 dana 31. avgusta tri naoru`ana lica upala u op{tinu
lova~ku, spalili arhivu, zgazili kraqevu sliku i naredili predsedniku
da podnese ostavku. Jedan napada~ je odbegli robija{ iz Kragujevca a
drugi je Aleksandar Manojlovi} - Tanda iz sela Milo{eva.
123. Teleg. br. 5775 dana 30. avgusta upala su naoru`ana lica u op{tinu
lo}i~ku, spalila svu arhivu i akta.
32
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
124. 31. avgusta op{tina mirilova~ka primila je nare|ewe od Vojvode @ike
kojim tra`i da mu se u odred uputi oko 100 obveznika, pod pretwom streqawa i uni{taja imovine za neizvr{ewe.
125. Teleg. br-u selu D. Mutnici 1. septembra ubijen je @ika Milovanovi}
vojvoda Go~ki i Kopaoni~ki - [umski Vuk, od strane nasilno odvedenih
seqaka i qudi Bore Petrovi}a, aktivnog poru~nika .
126. 31. avgusta `andarmi su uhapsili tri lica koja su od bandita iz {ume
doneli ucewiva~ka pisma za upravu Sewski Rudnik u kojima se upravi
rudnika preti napadom u slu~aju da im se ne po{aqe odre|ena suma. Pisma
je uputio Ilija Uzelac vo|a jedne bande, koja je u no}i 3/4. septembra
izvr{ila napad na rudnik Bare demolirala zgradu uprave i stavili rok
od 6 dana za pu{tawe wihovih qudi ina~e da }e demolirati ove objekte.
127. Teleg. br. 7232 dana 1. septembra voz broj 234 zadr`an je kod sela Dowa
Mutnica od naoru`anih lica. Voz je napadnut bombama i pu{~anom
vatrom. Raweni su Bo`o Jovanovi}, `elez. Milan Vasi}, kondukter
Dragoslav Stojanovi}, vozovo|a, jedna `ena i dete. Razoru`ani su i odvedeni nema~ki vojnici.
128. 1.septembra o.g. oko 14 ~. 3 nepoznata naoru`ana lica upala su u zgradu
op{tine bo{wanske, srez temni}ki (Varvarin) i spalili istaknute
plakate i objave, spiskove koji se odnose na popis mladi}a za stalni
kadar i obveznike, kao i poreske kwige. Jovanovi} Timotije, iz Bo{wana,
kritikovao je rad i postupak ovih lica, pa ga je jedan udario kundakom od
pu{ke. Timotije, sa no`em u ruci, poku{ao je napad na naoru`anog, koji
ga je ubio sa dva metka iz pu{ke. Posle ovoga ova naoru`ana lica
odr`ala su pouku prisutnom narodu, da ne vr{e kra|e i druga krivi~na
dela, kao i da se bore protiv okupatorskih vlasti, a predstavili su se kao
~etnici i nacionalni borci. Zatim su oti{li u {kolu, od upraviteqa
oduzeli kwigu za popis ovr{enog `ita i spalili je. Od op{tinskog
slu`iteqa \or|evi}a @ivojina oduzeli su pu{ku sa 20 metaka, a potom
su oti{li u pravcu sreza kru{eva~kog.
129. No}u 3. septembra t. g. napala su grupa
Milo{evi}a Svetislava, zemqoradnika
Svetislav je iskoristio zgodan momenat
odneli razno odelo i druge stvari, pa se
pravcu.
naoru`ana pu{kama, na ku}u
iz Bukov~a tra`e}i novac.
i pobegao. Razbojnici su mu
zatim udaqili u nepoznatom
130. 3. septembra t.g. oko 24 ~asa naoru`ana lica ~iji identitet nije utvr|en,
zapalili su baraku organizacije TOT na drumu Jagodina-Kragujevac, na
Istorijski arhiv Jagodina
33
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
podru~ju op{tine dragocvetske. Izvr{ioci su pobegli u nepoznatom
pravcu.
131. 3. septembra t. g. obave{teno je na~elstvo da odmetnici pripremaju
napad na Jagodinu, no}u izme|u 3. i 4. septembra t. g. U toku iste no}i,
oko 22 ~asa do{lo je do kra}eg pu{karawa kod jagodinskog grobqa. U
pola jedan izjutra do{lo je do du`eg pu{karawa kod Barutane, zapadno
od Jagodine, izme|u nema~kih vojnika, na{ih `andarma i gradskih
stra`ara s jedne strane i naoru`anih bandita s druge. Napad je odbijen.
Napada~i su se povukli.
132. No}u izme|u 3. i 4. septembra t. g. u vremenu 22 do 1 ~as ~ula se jaka
pucwava iznad sela Ostrikovca. Sutradan je na tom mestu na|en jedan
mu{ki le{, na kome su bile vojni~ke pantalone i crn kaput. Oko le{a je
bilo dosta ~aura i municije, iz ~ega se moglo zakqu~iti, da je ovo lice
poginulo od vatrenog oru`ja. Naknadno je utvr|eno da se poginuli zvao
Joksimovi} Bo`in iz Majura.
133. 4. septembar. Dva naoru`ana lica napala ku}u Milo{evi}a Svetislava
iz Bukov~a i zatra`ili mu novac. Imenovani je uspeo da pobegne a razbojnici su pokupili odelo i razne stvari pa se izgubili u nepoznatom
pravcu.
134. 5. septembra t.g. oko 22 ~asa 7 odbeglih komunista naoru`anih pu{kama,
ubili su iz pu{ke a zatim izboli no`evima Stojkovi}a @ivotu, pravnika iz Jagodine, sa stanom u Ara~lijskoj ulici br. 45. Po izvr{enom
ubistvu ubice su pobegle u pravcu \ur|evog brda.
135. 5. septembra t. g. oko 18 ~asova upalo je u kancelarije op{tine glogova~ke 5 nepoznatih qudi, naoru`anih pu{kama i spalilo svu op{tinsku
arhivu. Zatim su se napada~i udaqili u pravcu sela Duboke.
136. 6. septembra t.g. oko 2 ~asa do{lo je do ja~e borbe pu{kama,
pu{komitraqezima i bombama u Jagodini u Leva~koj ulici. Borbu su
vodile nema~ke vojni~ke patrole protivu odbeglih komunista. U borbi je
pored nema~ke patrole u~estvovala i `andarmerija. Poginulo je dva
nema~ka vojnika a ~etvorica rawena.
137. 6. septembra t.g. oko 9 ~asova dva nepoznata ~oveka, naoru`ana pu{kama,
upala su u kancelarije u op{tini u Dowem [tipqu i nasilno zatvorili
kancelarije, a predsedniku Vasi}u Miloradu naredili da ne sme vr{iti
sviju du`nost. Zatim su oti{li na imawe ovda{weg fabrikanta
Klefi{a koje se nalazi u Dowem [tipqu i sa istog oterali goveda i
34
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
sviwe. Tom prilikom odveli su i ekonoma imawa Pu{i}a Kuzmana ali su
ga posle {estodnevnog zadr`avawa pustili.
138. Istoga datuma, posle podne, dva nepoznata naoru`ana lica, presrela su,
na putu Jagodina-Beo~i}, po{tono{u op{tine beo~i}ske, Mijatovi}a
Petra, iz Beo~i}a, otela mu slu`benu po{tu i spalila je.
139. No}u izme|u 6-7. septembra t.g. nepoznata lica poru{ila su i uni{tila
su spaqivawem telefonsko-telegrafske stubove na dr`avnom putu
Dragocvet-Bunar.
140. Iste no}i nepoznata lica pokidala su telefonsko-telegrafske `ice i
spalila stubove du` dr`avnog druma Jagodina-Kragujevac na podru~ju
op{tine {antarova~ke.
141. 7. septembra t.g. oko 16. ~asova 5 nepoznatih lica, naoru`anih pu{kama,
upalo je u kancelarije op{tinske uprave u Duboki i spalili arhivu.
Zatim su pobegli u pravcu Ko~inog Sela.
142. No}u izme|u 7-8. ov.m. (septembra) nepoznata lica o{tetila su most na
dr`avnom drumu Jagodina - Dragocvet i onesposobili put za kolski saobra}aj.
143. 8-9. t. g. oko 14 ~asova nepoznati qudi, naoru`ani pu{kama,
pu{komitraqezima i bombama napali su iz zasede na dr`avnom putu
Jagodina-Kragujevac, na podru~ju op{tine dragocvetske u neposrednoj
blizini sela Kova~evca, nema~ki vojni transport, koji je dolazio iz
Kragujevca. Transport se sastojao iz tri teretna motorna vozila i jednih
osobnih kola. Napada~i su pripucali na transport. Bilo je mrtvih i
rawenih me}u nema~kim vojnicima. Sedam nema~kih vojnika napada~i su
zarobili i odveli u {umu. Ovom prilikom napada~i su pretovarili
`ivotne namirnice iz nema~kih transportnih kola na svoja kola i oterali u pravcu planine Juhor a automobile spalili na putu.
144. 9. septembra 1941. godine izme|u stanice Bagrdan i Brzan do{lo je do
sudara vozova M.192 i M.187. Sudar su pripremili nepoznati naoru`ani
qudi odmetnuti u {umu, na taj na~in {to su, otka~ili lokomotivu voza
M.187 i posle otvarawa regulatora pustili je na otvorenu prugu i ista se
sudarila sa vozom M.192.
145. 9. septembra 1941. godine upala su u kancelariju op{tinske uprave u
Ko~inom Selu dva nepoznata ~oveka, naoru`ana pu{kama i spalila sve
spiskove vojne evidencije u op{tinskoj arhivi.
Istorijski arhiv Jagodina
35
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
146. No}as je most na km 54950 Glavi}ki ponovo miniran i o{te}en za saobra}aj. Pruga i daqe u prekidu prema Zaje~aru, osobqe neza{ti}eno ne
sme da radi.
147. No}u izme|u 9-10. septembra t. g. nepoznati qudi ubili su na putu koji
ide za Ko~ino Selo kod grobqa sela Ribara Mili}a V. Obrada, zemqoradnika iz Ribara.
148. 10. septembra 1941. godine nepoznati naoru`ani qudi napali su zamenika
predsednika op{tinske uprave u Majuru i oduzeli mu seosku po{tu.
Do{av{i u op{tinu nepoznati qudi uni{tili su sve objave koje su
nema~ke vojne vlasti bile izdale vojnim zarobqenicima.
149. 10. septembra 1941. godine u 10.30 ~asova ~etri nepoznata lica, naoru`ana
pu{kama upala su u kancelarije op{tinske uprave u Glavincima i
spalila svu arhivu.
150. 10. septembra 1941. godine uve~e tri naoru`ana lica ~iji identitet nije
poznat, napala su na op{tinu jova~ku, oduzela op{tinski novac i
zabranila svaki kuluk na tra`ewe nema~kih vlasti.
151. 10. septembra 1941. godine oko 18 ~asova na banovinskom putu izme|u 9. i
10. km. na podru~ju op{tine ribarske, ubijen je sa dva metka iz pu{ke
Staji} Milosav iz Ribara. Izvr{ilac dela i motiv ubistva nisu poznati.
152. 11. septembra 1941. godine dvadeset nepoznatih lica, naoru`anih
pu{kama i pu{komitraqezima upali su u kancelarije op{tinske uprave
u Lani{tu, spalili sve kwige i arhivu, pa se potom udaqili u nepoznatom
pravcu.
153. 11.septembra t.g. oko 16 ~asova do{la su u kancelarije op{tinske uprave
u Tre{wevici dva nepoznata ~oveka naoru`ana pu{kama i spalila
op{tinsku arhivu za 1941. godinu.
154. Telegram-Para}in 11. septembar 1941. sino} u 19 sati po tre}i put je
miniran Glavi~ki most na km. 5/950, izgoreli su vitlovski stubovi i most
je definitivno onesposobqen za saobra}aj, ma kakvog vozila prevoz
nemogu}.
155. 12.septembra t.g. oko 20 ~asova do{lo je u op{tinu para}insku {est
naoru`anih lica i spalilo akta za 1941. godinu, registre vojne evidencije i kwigu popisa stanovni{tva. Potom su oti{li u pravcu sela Majura.
Trinaestog ovog meseca oko 7 ~asova ista lica povratila su se u pomenu36
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
tu op{tinu, otvorila op{tinski magazin i odnela neka polovna civilna
odela. Zatim su oti{li u pravcu sela Kru{ara.
156. 12. ov. m. oko 12 ~asova pet nepoznatih lica, naoru`anih pu{kama upalo
je u kancelarije op{tinske uprave u Pra}ini i spalilo svu arhivu.
Potom su se udaqili u pravcu sela Mijatovca.
157. 13. septembra 1941. god. u 7 ~asova napala su na selo Pra}inu nepoznata
naoru`ana lica. Tom prilikom jedno lice je ubijeno a jedno raweno.
158. 11. 12 i 13. o.m.(septembra) komunisti~ke bande su uzastopce napadale na
rudnike Ravnu Reku i Sewski Rudnik. Srpski oru`ani odred, i nema~ka
vojska koja mu je poslata u pomo}, uspeli su da u tri maha u o~ajnoj borbi
odbiju sve banditske napade. U borbi je poginuo jedan narednik odreda i
jedan nema~ki vojnik. Na strani komunista ubijen je jedan bandit i dvojica rawena, i od jednoga od wih saznaje se da je na strani bandita bilo oko
20 mrtvih i vi{e rawenih ali da su banditi uspeli da ih sobom odnesu.
159. U no}i 13/14. septembra napadnuta varo{ica Varvarin i sva nadle{tva.
Spaqene arhive u `and. stanici i poreske kwige u Poreskoj upravi,
uni{teni telefonski aparati u Sr. na~elstvu i po{ti i prese~ene linije. Oru`je iz `andarm. stanice odneto kao i iz Sr. na~elstva ono koje je
bilo pokupqeno od op{tinskih uprava prema nare|ewu nema~kih vlasti.
160. 14.septembra 1941. godine oko 17 ~asova pet nepoznatih lica naoru`anih
pu{kama i pu{komitraqezima spalilo je nasilno arhivu i kwige
op{tinske uprave u Ostrikovcu. Napada~i su zatim oti{li u pravcu sela
Majura.
161. No}u izme|u 14-15. septembra t.g. nepoznati naoru`ani qudi o{tetili su
put na podru~ju op{tine glavina~ke i onemogu}ili prevoz 6000 kgr. sena
u ]upriju po tra`ewu nema~kih vojnih vlasti. Taocima su zapretili da
seno ne smeju predavati nema~koj komandi.
162. 14. septembra t. g. do{ao je u selo Pra}inu jedan naoru`ani ~ovek, ~iji
identitet nije utvr|en, i izdavaju}i se za podoficira, odveo prisilno u
{umu {est mladi}a.
163. 15.septembra t.g. oko 24 ~asa jedna grupa nepoznatih naoru`anih qudi
napalo je na ku}u Milo{evi}a Obrena iz Duboke, izvela ga u dvori{te i
ubila ga. Izvr{ioci su pobegli. Motiv ubistva nije poznat.
Istorijski arhiv Jagodina
37
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
164. 15.septembra do{la je u selo Pra}inu grupa oko 30 naoru`anih qudi i
odredila op{tinskom slu`itequ da objavi zbor za 10 ~asova. Nateran
silom slu`iteq je to i u~inio. Zbor je odr`an u zakazano vreme.
Naoru`ani qudi naredili su prisutnim seqacima da ne smeju tu`iti,
krasti, ni pqa~kati. U protivnom, rekli su, sudi}e im oni.
165. 15.septembra t.g. oko 8.30 ~asova do{la su u kancelarije op{tinske
uprave u Ribarima tri naoru`ana lica obu~ena u uniforme biv.
jugoslovenske vojske i spalila mobilizacijski materijal. Predsedniku
op{tinske uprave naredili su da ne sme izvr{avati naredbe nema~kih
vojnih vlasti.
166. 15.septembra t.g. no}u izme|u 15-16. septembra t.g. nepoznata lica
potkopala su mostove i propuste na dr`avnom i banovinskom mostu na
podru~ju op{tine dragocvetske. Time je izazvan prekid kolskog saobra}aja na dr`avnom putu Jagodina-Kragujevac i na banovinskom
Jagodina-Dragocvet-Lo}ika.
167. U no}i 15/16. o. m. (septembra) miniran most na km. 6/146 pruge Dowa
]uprija-Ravna Reka o{te}en za saobra}aj.
168. 16. septembra t. g. oko 10 ~asova upala su u kancelarije op{tinske uprave
u Glavincima 4 nepoznata naoru`ana ~oveka i uni{tila mobilizacijski
materijal.
169. 18. septembra t. g. oko1.20 ~asova idu}i za ]upriju voz br. M 188 nai{ao
je kod odjavnice Giqe na paklenu ma{inu koja je eksplodirala. Most se
sru{io a lokomotiva se preturila u potok. Nepoznata lica koja su ovo
pripremila, opqa~kala su voz a {to nisu opqa~kala zapalila su.
Qudskih `rtava nije bilo.
170. 19.septembra t. g. po podne upala je u kancelarije op{tinske uprave u
Jovcu jedna grupa od 10-15 nepoznatih qudi naoru`anih pu{kama i nasilno spalila kwige o naplati dr`avnog poreza. Napada~i su zatim pobegli
u pravcu sela Tre{wevice.
171. 19. septembra t.g. 6 qudi, ~iji identitet nije ustanovqen, naoru`ani
pu{kama, napali su na op{tinsku upravu u Deonici. Napada~i su potom
oti{li u pravcu sela Prwavora.
172. 20. septembra oko 8.30 ~asova odbegli komunista Pavlovi} Predrag,
fabri~ki radnik, rodom iz Cikota, sreza leva~kog, ubio je iz revolvera
ruskog emigranta Ivanova Vikentija, nadzornika Fabrike {e{ira u
38
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
Jagodini. Ubistvo je izvr{eno u kancelariji fabrike. Zlo~inac je pobegao. Motiv ubistva jo{ nije obja{wen.
173. 20. septembra t.g. oko 21 ~as jedna grupa nepoznatih naoru`anih qudi
upala je u kancelarije op{tinske uprave u Vinora~i i uni{tila spaqivawem kwige i akta.
174. No}u izme|u 20-21. septembra t. g. oko 24 ~asa nepoznati qudi naoru`ani
pu{kama napali su na kancelarije op{tinske uprave u Dragocvetu i
nasilno uni{tili spaqivawem arhivu, bonove i akcije u vrednosti 25.000
dinara, taksenih maraka u vrednosti 1.2oo din. i papirnog novca u iznosu
od 400 dinara. Napada~i su me|u sobom razgovarali nepoznatim jezikom.
175. 21. septembra t. g. oko 22 ~asa ve}a grupa nepoznatih qudi, naoru`anih
pu{kama, upala je u kancelarije op{tinske uprave u Majuru i spaqivawem uni{tila op{tinsku arhivu.
176. No}u izme|u 21-22. septembra t. g. nepoznata lica o{tetila su most na
reci Lugomiru u neposrednoj blizini Jagodine onesposobiv{i ga u izvesnoj meri za saobra}aj.
177. 22. septembra t. g. u vremenu od 0.25 do 5.30 ~asova naoru`ana banda
napadala je na `elezni~ku stanicu Ara~i}evo. Napada~i su zapalili sav
inventar, materijal putni~ke blagajne i obrasce, polomili i spalili
telefonske i telegrafske ure|aje u `elezni~koj stanici u skretni~kim
ku}icama i u stra`ari br. 30. Na kilometru 123+209 izbacili su desnu
{inu iz koloseka.
178. Telegram-18. septembra 1941. U 1.30 s. dana 18. septembra nepoznata lica
na km 140/500 pruge Beograd-Ni{ izme|u Jagodine i Jovca izvadili su dve
{ine u spoqnom luku krivine R-500 i voz I 188 je nai{ao, iskliznuo, a
lokom. poru{ila gvozdeni most otvora 15 m. Saobra}aj nemogu} do daqeg
izve{taja. Uputiti odmah iz Beograda i Ni{a velike dizalice radi
ras~i{}avawa. @rtava nema. [teta velika. Prekid saobra}aja traja}e
oko 5 dana.
179. 24. septembra napadnuta op{tina stubi~ka gde su banditi prisiqavali
seqake da sa wima po|u u {umu. Seqaci su poziv odbili i razbe`ali se
po kukuruzima.
180. U no}i 24/25. o. m. (septembar) banditi napali barutanu u Vinora~i u
neposrednoj blizini Jagodine. U borbi sa `andarmerijom i nema~kom
Istorijski arhiv Jagodina
39
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
vojskom zarobqena su dva bandita a vi{e wih je raweno. Na strani
`andarma i nem. vojnika nema `rtava.
181. U no}i 24/25. o. m. (septembar) pokvarena pruga izme|u stanica Ribnik i
Lani{te (pruga Beograd-Ni{) te je jedna lokomotiva i nekoliko vagona
ispalo iz koloseka.
182. 25. septembra izme|u stanica Ara~i}evo i Jagodina banditi izvadili
jedno poqe {ina. Voz br. M 185 nai{ao i ispao i zakr~io kolosek.
183. 24. septembra seqaci iz sela Dowe Mutnice i Izvora, koje je komunisti~ka banda pre nekoliko dana silom odvela u {umu, sa oru`jem koje
su dobili od bande pobunili su se protivu komunista i napali ih. U borbi
seqaci su ubili oko 10 komunista izme|u kojih i vo|e bandita, kao i
jednog wihovog politi~kog komesara, a tako|e uhvatili i 15 `ivih komunista. Ostale komuniste, koji su se razbe`ali, seqaci gone i daqe.
184. 30. septembra srpski naoru`ani odred pod komandom pukovnika Babi}a
uspeo je da opkoli komunisti~ke bande: moravsku, resavsku i ora{ku u
selu Lukovici. Sve tri bande bile su jake oko 500 qudi. Borba je zametnuta oko 4 i 40 ~asova izjutra i trajala je do 16 ~asova popodne. U borbi
je ubijeno 34 bandita a 17 komunista je zarobqeno. Osim toga, po iskazima zarobqenih, komunisti su imali oko 80 rawenih. Zapleweno je: 1
te`ak mitraqez, 2 laka mitraqeza, 71 pu{ka, 15 pi{toqa, 35 voj. no`eva
za pu{ku, 2 sanduka municije, 1 def. bomba, 1 torba eksploziva, 13 paketa
ekrazita, 5 dvokolica, 5 kola, 24 kowa, 4 vola, 55 }ebadi, 30 pari cokula,
25 vojni~kih ~ak{ira, 15 bluza, 20 {iwela, 52 {atorskih krila, 20 sedala,
11 amova itd. Na strani odreda poginulo 2, a raweno vi{e wih me|u kojima i 1 oficir.
185. 30. septembra sukobio se ~etni~ki odred u selu Siokovcu sa jednom komunisti~kom bandom. U vo|enoj borbi ubijeno je 7 komunista. Na strani
odreda poginuo 1 ~etnik. Zapleweno: 2 pu{ke.
186. 1. oktobra na|en je le{ `and. podnarednika To{i} Milo{a u blizini
sela Dowe Mutnice. Utvr|eno je, da je podnarednika To{i}a ubila komunisti~ka banda koju je vodio Petrovi} Boro iz Dowe Mutnice, koja je
banda rasterana i vi{e se ne nalazi u srezu Para}inskom.
187. 5. oktobra komunisti obili vrata na magacinu benzina i nafte Standard
Bakuum oil Komp. i stavili dve paklene ma{ine. Jedna je eksplodirala i
od wene eksplozije naprsla dva bureta iz kojih je istekao benzin. Druga
blagovremeno uklowena. [teta nije velika.
40
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
188. 6. oktobra napadnuta op{tina Siokovac (u blizini Jagodine) odneta
arhiva, razlupani telefoni, pokidane veze.
189. 5. oktobra napadnuta op{tina Varvarin (selo i varo{ica) i iz blagajne
opqa~kan novac.
190. Telegram 6. oktobra 1941. - dana 6. oktobra 1941. u 2.16 ~. eksplodirale
su tri paklene ma{ine na km 136/700 pod lok. voza br. M 193, vojni transport br. 808448, lokomotiva 01/121 ja~e je o{te}ena i kao hladna upu}ena
u ]upriju, ma{inovo|a Cveji} te`e je rawen u desno rame kod same
eksplozije, ko~ni~ar Radisav @ivadinovi} rawen je iz pu{ke u mo{nice.
Ukazana im je pomo} u ovda{woj bolnici. Ko~ni~ari Pavle Nikoli} i
Danilo Simi} su nestali i do ovoga ~asa nisu javili. [teta je na mostu
neznatna. Saobra}aj obustavqen do stru~nog pregleda za odr`avawe.
191. 7. oktobra napadnuta op{tina mijatova~ka ( oko 9 km. ist. od Jagodine )
i opqa~kano iz kase 3.220 dinara. Istog dana napadnuta `elezn. stra`ara
na km. 121/865 pruge Beograd-Ni{, izme|u stanica Bagrdan-Ara~i}evo.
O{te}en telefon.
192. Svilajnac: 7. srpski oru`ani odred (svilajna~ki) poslao je jedan svoj vod
kod sela Vojske (oko 30 km. ju`no od Svilajnca a preko puta Bagrdana). 7.
o. m. (oktobra) taj je vod nai{ao na jednu komunisti~ku bandu i sa wom
poveo borbu. U uspe{noj borbi ubijen je vo|a bande koji se zove Bora i
rodom je iz sela Lani{ta (prezime mu nije moglo biti utvr|eno) i jo{ 6
drugih komunista. Trojica su uhva}ena `iva. Zapleweno je 6 pi{toqa, 4
pu{ke i veliki materijal koji je bio natovaren na 9 kowa.
193. 9. o. m. (oktobar) dve grupe bandita nai{le su na zasede srpskog oru`anog
odreda iz Sewskog Rudnika. Obe grupe do~ekane su paqbom iz pu{aka od
strane odredovih zaseda, bile rasturene i naterane na povla~ewe i bekstvo.
194. 8. oktobra banditi oduzeli po{tu po{taru op{tine beli~ke; u no}i 8/9.
spaqena arhiva op{tine Dragocvet a 9. o. m. pose~eni telefonski
stubovi i `ice na podru~ju iste op{tine.
195. 9. oktobra napadnuta stra`a kod `elezni~ke stanice Jovac. Stra`a prihvatila borbu i paqbom odbila bandite. Na strani stra`e nije bilo
`rtava, dok je na strani napada~a bilo rawenih {to se zakqu~uje po
lokvama krvi.
Istorijski arhiv Jagodina
41
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
196. Telegram 11. oktobar 1941.-dana 10. oktobra oko 20 s. po~eli su nepoznati qudi paqbu na prolaze}e vozove izme|u Jagodine i Jovca i to kod km.
138. Oko 1 s. ~ula se jaka detonacija, te je poslata lokomotiva sa vojskom
iz ]uprije i Jagodine. Pom. voz. vratio se u Jagodinu u 5. 30 s. i doznali
smo da je na putnom prolazu u km. 149 izme|u Jagodine i Jovca odne{ena
{ina od 1-2m i da je isko~ila pom. lokomotiva upu}ena iz ]uprije.
@rtava nema. [teta neznatna. Zastoj u saobra}aju od 23. ~asa traja}e do 8
sati. Pismeno sledi.
197. 11. oktobra oko 23.30 ~. poku{an je oru`ani napad na `and. stanicu u
Jagodini. Napad je odbijen. Na mestu odakle su banditi pucali na|eni su
tragovi krvi, {to zna~i da ih je bilo rawenih.
198. 12. o. m. (oktobra) napadnute op{tine Jovac, Tre{wevica (oko 10-12 km
ju`no od J.) i Dragocvet (oko 8 km jugozapadno od J.), odneti pe~ati i
akta, zgrade zakqu~ane i ~asnicima i osobqu zabrawen rad.
199. 11. oktobra napadnute od komunista op{tine Dowi Kr~in (zapadno od
Varvarina) i Poto~ac (severno od Varvarina), zabranili rad u
op{tinama i seqane naterali da prokopavaju puteve u ciqu onemogu}ewa
saobra}aja.
200. 12. oktobra jedno odeqewe Srpskog oru`anog odreda iz Svilajnca sukobilo se kod sela Ku{iqeva sa jednom komunisti~kom bandom i u borbi
ubilo komunistu Slobodana zv. Dro}a rodom iz Skopqa (prezime nije
utvr|eno) a uhvatilo komunistu Radovanovi}a Dositeja iz Ku{iqeva.
Zaplewena 1 pu{ka i dr. materijal.
201. Telegram 14. oktobar 1941. -No}as u 22.40 s. {umci su napali stanicu
Ara~i}evo i tom prilikom vezali {efa stanice i ostalo osobqe i
odveli u {umu. U tom vremenu voz br. 107 ulazio u stanicu Ara~i}evo.
Ulaz bio je ispravan. Na ulaznoj skretnici br. 4 po~eo je voz naglo da
ispada sa lokomotivom i kolima. @rtava nema. Isklizlo 6 kola i lokomotiva i zakr~ili drugi i tre}i kolosek, a slu`bena i po{tanska kola
pala u figuru. Lokomotiva prevrnuta. U izgledu da skretnice u kola
okrenuta, nekoliko {ina pova|eno. To je bio uzrok iskliznu}a. Dizawe
po~elo u 7.30 sa velikom i malom dizalicom. Potrebna je i velika dizalica iz Ni{a. Dizawe }e trajati ceo dan. Ozle|en ma{inovo|a, lo`a~ i
vozovo|a. Od putnika niko. Stani~no osobqe sem skretni~ara u 6.40
vratilo se u stanicu Ara~i}evo.
202. 14. o. m. (oktobra) napadnute op{tine glavina~ka i majurska i osobqu
zabrawen rad.
42
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
203. 16. oktobra napadnuta op{tina beli~ka, ~asnicima i osobqu zabraweno
obavqawe poslova.
204. Telegram 20. oktobar 1941. -dana 19. oktobra 1941. oko 23 sata nepoznati
bacili su u vazduh gvozdeni most otvora 11 m na km 123/209, poru{ili i
obalni stub sa beogradske strane. Preduzeti su radovi. Prekid saobra}aja traja}e do 22. oktobra 1941. do 18 sati. @rtava nije bilo.
205. U no}i 15/16. o. m. (oktobra) izvr{en napad na zgrade `andarmerijske
stanice i Sreskog na~elstva u Jagodini, banditi odbijeni vatrom `andarma. Istog dana napadnuta i op{tina {antarova~ka i zabraweno daqe
poslovawe ~asnicima i osobqu.
206. Telegram Ara~i}evo -dana 19. oktobra 1941. u 23.20 sati poru{en je minom
most na km. 123/300 pruge Beograd-Ni{ izme|u Bagrdana i Ara~i}eva od
strane nepoznatih qudi, tri nepoznata naoru`ana lica su u stanici
Ara~i}evo primoravali osobqe da propuste voz 115-oklopni, a da ga ne
obaveste o pripremqenom atentatu o ~emu je osobqe bilo upoznato od
strane napada~a. Voz je obave{ten i do iskliznu}a nije do{lo. [tete
ima. @rtava nema.
207. 19. oktobra prilikom ~i{}ewa terena oko manastira Jo{anice, srpski
oru`ani odred ubio 1 komunistu a 3 `iva uhvatio.
208. 23. o. m. (oktobra) do{ao je u Ravnu Reku 21 naoru`ani ~ovek i predstavili se kao ~etnici. Komandant sreskog oru`anog odreda posumwao je
u wihov iskaz i na zgodan na~in razoru`ao ih i uhapsio. Wihov vo|a
uspeo je da pobegne.
209. 23. oktobra o. g. delovi Veliko-Moravske grupe napali su komunisti~ku
bandu u selu Vite`evu, srez resavski, jaku oko 150 bandita. U borbi koja
je trajala oko jedan i po ~as, ubijeno 23 bandita, 2 rawena i 3 `iva
uhva}ena. Na na{oj strani nije bilo gubitaka. Zapleweno je: 1
poluteretni automobil, 17 pu{aka, 2.000 metaka, 1 crvena zastava i drugi
materijal. Posle ovoga zauzeto je Ku{iqevo i @abare. Narod je do~ekao
vojsku sa odu{evqewem i klicao : @iveo kraq Petar Drugi,`iveo |eneral Nedi} , `ivela vojska. 25. oktobra o. g. zauzeta je i Ra~a. Svilajna~ki
odred na svome pravcu ubio je 33 bandita, 1 rawen i 12 uhva}eno, od kojih
je 6 odmah na licu mesta streqano. Po iskazu vojnika, bilo je rawenih oko
50 bandita. Iz ovog odreda (Svilajna~kog) rawen je jedan vojnik lak{e u
nogu. @abarski oru`ani odred na svome pravcu ubio je 25 bandita i 30
ranio. Ovaj odred nije imao gubitaka. Prilikom napada na obezbe|ewe,
koje je ostalo u @abarima, te{ko je rawen u glavu jedan vojnik.
Istorijski arhiv Jagodina
43
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
Svilajna~ki i @abarski odred zaplenili su: 42 pu{ke, 5.000 bojevih metaka, 6 kowa i drugi materijal. U Ra~u je prvi u{ao pe{adijski kapetan
prve klase g. ^ubrilo Mirko sa trupama iz Svilajnca. Nema~ka artilerija imala je zadatak da bombarduje Dowu Ra~u i Ra~u. Li~nom inicijativom komandanta grupe pukovnika g. Babi}a uspelo je, da baterije ne
opale ni jedan metak. Na strani Nemaca poginuo je 1 podoficir i 1
rawen.
210. U no}i 25/26. o. m. (oktobar) u 0.22 ~asa nesre}nim slu~ajem desio se u
stanici Jovac sudar izme|u vozova br. 179/2 i br. 172. Poginuo ko~ni~ar
\uri} Veselin. Pruga nije o{te}ena. Saobra}aj se obavqa. 24. o.m. ~etnici uspostavili vlast u op{tini deoni~koj koju su komunisti ranije zatvorili.
211. Prema telefonskom izve{taju Drugog Jagodinskog oru`anog odreda od
28. oktobra o. g. vo|a bande za ru{ewe pruga Jokovi} Dobrivoje, zvani
kapetan, uhva}en je, a u toku je otkrivawe i hvatawe cele bande.
212. 28. o. m. (oktobra) komunisti su minama razru{ili most na putu JagodinaKragujevac kod sela Vrbe u ataru bunarske op{tine (oko 12 km zapadno
od Jagodine).
213. 28. oktobra u 4 ~. Veliko-moravska grupa pod komandom komandanta grupe
pukovnika Babi}a krenula je u ciqu ~i{}ewa terena prema Petrovcu u
dva pravca: Svilajnac-Ku{iqevo-Vite`evo-Ore{kovica-Krivoje-Veliko Laole-Petrovac; Malo [email protected] Usput je
dolazilo do sukoba sa banditima i uhva}eno je 7 bandita i me|u wima
glavni kurir Milosavqevi} N. @ivojin iz Gorwe Livadice. Po iskazu
uhva}enih banditi su imali 11 mrtvih i 15 rawenih. Zapleweno je 3
mitraqeza (2 te{ka i 1 laki), 12 pu{aka, 1500 metaka i 4 revolvera. Na
na{oj strani nije bilo `rtava. U 14.30 ~. trupe su u{le u Petrovac, ne
nai{av{i ni na kakav otpor. Odmah je postavqen sreski na~elnik i
op{tinska uprava.
214. 30. oktobra Drugi oru`ani odred u Jagodini vodio je borbu sa komunistima oko sela Deonice, srez Beli~ki. Jedan komunist ubijen i jedan rawen
i prenet u bolnicu, gde je umro. Odred nije imao gubitaka.
215. 1. novembra Drugi jagodinski odred krenuo je u zajednici sa nema~kim
trupama u pravcu Jagodina-Dragocvet-Glavinci-Bresje-Majur. Pri
ulasku u selo Glavinci otvorena je vatra od strane komunista. Nema~ke
trupe preduzele su napad na Glavince, a odred je produ`io kretawe za
Bresje. Pri ulasku odreda u Bresje, komunisti su otvorili vatru sa okol44
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
nih brda, gde su bili u povla~ewu. U selu je zaplewena hrana zgotovqena
za taj dan, jedna zaklana sviwa i oko 200 kg. kukuruza. Zgrade gde su bili
komunisti zapaqene su u Bresju i Glavincima. Iz oba sela dovedeni su svi
mu{karci od 16-50 god. u Jagodinu. Sa wima }e se postupati po
nadle`nosti tj. oni koji nemaju krivice bi}e pu{teni ku}ama.
216. 4. novembra komunisti~ki banditi upali su u ku}u Miqkovi}a
Aleksandra, iz sela Bresja, srez Beli~ki, koji se nalazi u zarobqeni~kom
logoru u Nema~koj, gde su tra`ili da ubiju wegovog zeta `and. kapetana u
penziji Jovanovi} Bo`idara i wegovu `enu Grozdu. Kad ih nisu na{li,
jer su toga dana slu~ajno bili u Jagodinu, izvr{ili su pretres stana i tom
prilikom izvr{ili su pqa~ku na {tetu kapetana Jovanovi}a i to: 6 komada akcija ratne {tete u vrednosti 106.000 dinara, 158 komada akcija
Privilegovane Agraarne banke u vrednosti 79.600 dinara, 2 ulo`ne
kwi`ice od 15.000 dinara, gotovog novca 50.000 dinara, tapije i razna
nov~ana dokumenta u vrednosti 100.000 dinara i raznih drugih stvari.
Ukupna {teta iznosi 356.660 dinara. Sve opqa~kane stvari bile su
prikrivene kod komuniste Jevremovi}a Du{ana, `ene mu Mare i sestre
Angeline iz sela Drago{evca, koje su banditi posle jednog dana odneli u
{umu. Jevremovi}, wegova `ena Mara i sestra Angelina uhap{eni su i
predati Drugom srpskom oru`anom odredu u Jagodini na daqi postupak.
217. 5. novembra t. g. nepoznati naoru`ani qudi napali su na ku}u
Vuksanovi}a Jovana iz sela Glogovca i oduzeli 4.000 dinara u gotovom
novcu i raznih stvari u vrednosti 20.000 dinara.
218. 6. novembra 1941. g. u 11 ~asova brzi voz br. 101 pregazio je na kilometru
133/100 izme|u stanica Jagodina i Ara~i}evo Pavlovi} Borivoja, piqara
iz Jagodine.
219. Dana 8. novembra tek. god. u 12 ~asova na ulici Kraqa Petra u Jagodini
na|en je le{ jednog nepoznatog lica koji je na trotoaru umro.
220. 8. novembra o. g. uhvatili su `andarmi Manojlovi}a Milorada, iz Ravne
Reke, srez Despotova~ki, koji je du`e vremena ucewivao i pqa~kao
imu}ne qude, predstavqaju}i se kao ~etnik pri vo|ewu istrage i suo~ewu
Manojlovi}a sa ucewivanim i opqa~kanim licima u okolini Despotovca,
isti je poku{ao da pobegne, pa su ga `andarmi 10. novembra o. g. ubili.
Kod wega je na|ena 1 bomba, 3.200 dinara i druge razne stvari.
221. Dana 11. novembra tek. god. na|en je ubijen u jednoj kolibi u selu Bunaru
Vojislav Mihajlovi} iz Medve|e srez despotova~ki, poznati komunista i
komesar komunisti~kog odreda u Juhoru.
Istorijski arhiv Jagodina
45
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
222. Na dan 11. i 12. o. m. (novembra) srpski oru`ani odredi i ~etnici u saradwi sa nema~kom vojskom izvr{ili su ~i{}ewe terena u pravcu JagodinaBagrdan-Kragujevac. Kod sela Stri`ila sukobili su se sa komunistima
te je u borbi ubijeno 28 komunista i wihovih jataka. Uhva}ena su dva `iva
komunista i 4 jataka. Me|u poginulima se nalazi i politi~ki komesar
bande. Selo Stri`ilo je po nare|ewu nema~ke vojske spaqeno po{to je
utvr|eno da se iz ku}a pucalo na srpske i nema~ke vojnike. Selo je
uglavnom nastaweno ciganima i kao takvo slu`ilo komunistima kao
uto~i{te. Odredi su kod sela Bunara imali drugi sukob sa komunistima
i u borbi ubili trojicu komunista. Na strani odreda nije bilo gubitaka.
223. 11. novembra komunisti su u selu Dragocvetu ubili Vojislava
Milosavqevi}a `and. narednika u penziji.
224. 12. novembra o. g. na putu Rekovac-Jagodina, ~etnici vojvode Beli~kog
uhvatili su: Jeremi}a V. @ivotija, iz sela Lo}ike, koji po nare|ewu vo|e
komunisti~ke bande zv. Baxe ubio apotekara u Rekovcu; Poletika V.
Vitalija, rodom iz Vladivostoka (`ive}eg u Ravnoj Reci), koji je, po
wegovom priznawu, bio politi~ki komesar u pet raznih komunisti~kih
bandi, a u posledwe vreme bio je ~lan komunisti~ke bande \uri~i}a
Bo{ka, iz Jagodine. Poletika je po tra`ewu nema~kih vlasti sproveden
u ]upriju; i Vuji}a Bogomira, rodom iz Vare{a, koji je bio u dru{tvu sa
Poletikom.
225. 14. o. m. (novembra) u 3.30 ~asa uputile su se dve ~ete srpskih oru`anih
odreda u pravcu sela Bagrdana radi ~i{}ewa terena i tom prilikom
odredima su se predala 4 odmetnika a uhva}ene su dve komunisti~ke trojke i 2 jataka.
226. Dana 14. novembra t. g. iz planine Juhora do{la su 4 naoru`ana komunista na pojatu Jevrema Mladenovi}a na mestu zv. Ko{uqska kosa i
prisiqavali ga da im na|e hranu.
227. 16. novembra o. g. Drugi oru`ani odred u Jagodini, u saradwi sa odredom
~etnika iz Rekovca i ~etnicima Beogradskog ~etni~kog odreda, vr{io je
~i{}ewe terena: Ursule-Bunar-Me|ure~-Dragocvet-Kova~evac-[uqkovac. U toku ~i{}ewa terena vodila se borba sa trojkama koje je vodio
@ivanovi} Sveta zv. Svetica iz Mi{evi}a, srez Beli~ki. Ovom prilikom ubijena su 3 komunista, a uhva}eno 11. Me|u ubijenim nalazi se
@ivanovi} Sveta zv. Svetica, koji je bio vo|a-komandir. Me|u uhva}enim
nalazi se i Barjaktarevi} Desanka, iz [antarovca, srez Beli~ki.
Uhva}eni su i zatvoreni u Jagodini: Sav~i} Milan i Spasi} Radivoje, oba
iz sela [antarovca, kod kojih je na|ena komunisti~ka arhiva, 1 pisa}a
46
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
ma{ina, 31 vojni~ka ~uturica i 1 {atorsko krilo. Isto tako uhap{en je
i biv. predsednik op{tine [antarova~ke Lazarevi} Dragomir zbog toga,
{to je kod wega na|eno 1000 kgr. p{enice, koju su komunisti zaplenili i
ostavili kod wega na ~uvawe, kao i zbog toga, {to je nedavno bio odre|en
za pretsednika op{tine, ali ovu du`nost nije primio. Od odreda lak{e
je rawen kaplar-grani~ar Disi} Stojan.
228. 25. novembra t. g. u 16 ~asova do{la su u selo Glavinci i to vo|a Pavle
Petrovi}, Rade Ribarac i neki @ika iz Dragocveta i tra`ili predsednika op{tine glavina~ke, svakako u nameri da ga ubiju.
229. 11. decembra seoska milicija uhvatila je u selu Gorwi Ra~nik, posle
kra}eg pu{karawa, dva nepoznata naoru`ana bandita.
Istorijski arhiv Jagodina
47
Izve{taji
1942. godina
1.
Dana 23. januara 1942. godine uhap{eni su na teritoriji sreza resavskog
razbojnici Lazarevi} T. Qubisav i Ani~i} Z. Dragoqub koji su u selu
Jasenovu izvr{ili pqa~ku oko 140.000 novca i ubistvo Ivanovi} J.
Radosava. 23. januara 1942. godine prilikom sprovoda ubijeni.
2.
Dana 10. februara 1942. godine vratio se iz {ume Milutinovi} S. \or|e
iz sela Mirilovaca. Pu{ten na slobodu po{to nije kriv.
3.
25. januara 1942. godine na teritoriji sreza resavskog uhap{en Jankovi}Petrovi} Vlada zv. Baxa. Streqan u Svilajncu.
4.
Dana 2. februara 1942. god. na mestu [qivovu u blizini sela Ku{iqevo,
jedna `andarmerijska patrola u sastavu ~etri `andarma opkolila je
kolibu u kojoj je bila jedna komunisti~ka banda. U borbi poginuo je
`andarm podnarednik Jankovi} Q. Borivoje a od strane bandita Jankovi}
Radosav i Milutinovi} Milutin. Uhap{eni su Stojanovi} S. Lazar iz
sela Ku{iqevo, biv{i `andarm oficir Nikoli} Borivoj, zemqoradnik
iz sela Ku{iqevo. Streqani u Svilajncu.
5.
U mesecu februaru 1942. god. na {tetu Magdi} Bratislava ukraden je ve{
u vrednosti 20.000 dinara. Kra|u izvr{ili Markovi} Qubica i
Mitrovi} Bo`ana, prva iz Jagodine, druga iz Voqav~a, sreza Beli~kog.
Prijavqeni sudu.
6.
Dana 17. februara 1942. godine u blizini sela Vite`evo, sreza resavskog,
sukobila se jedna ~etni~ka stra`a ja~ine 5 qudi sa jednom komunisti~kom bandom od 5 qudi. U borbi od strane na{eg odreda nije bilo
gubitaka. Uhap{eni Jovanovi} M. @ivojin, iz sela Ku{iqeva, sao-
Istorijski arhiv Jagodina
49
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
bra}ajni zvani~nik, i Goro{evi} J. Naum iz sela Bobova, biv{i mesarski pomo}nik. Oba streqana u Svilajncu.
7.
Dana 19. februara 1942. god. uhap{en je poznati komunisti~ki kurir
Mili} M. Maksim u selu Ore{kovici. Streqan u Svilajncu.
8.
Dana 17. februara 1942. god. ubijen je na mestu zv. Valu~e biv{i `andarm,
podnarednik Deli} Nikola od strane ~etni~kog Leva~kog odreda.
9.
No}u 20. na 21. februara 1942. god. nepoznati razbojnici izvr{ili su
razbojni{tvo nad Dobrosavqevi}em Cvetkom iz sela Lani{ta, sreza
beli~kog, i odneto mu 30.000 dinara i 5 kila suvog mesa. Kao sumwiv
uhap{en je Miti} Dragi{a iz Lani{ta, sreza beli~kog. Predat sudu.
10.
Dana 23. februara 1942. god. u ataru op{tine Pla`ane, sreza despotova~kog, pojavila se jedna naoru`ana banda od ~etri lica. Istragom nije se
ustanovilo koja su ova lica.
11.
Dana 4. marta 1942. god. pojavilo se 7 slu~ajeva pegavog tifusa, u mestu
Svilajnac. Preduzete su potrebne mere.
12.
Dana 3. marta 1942. god. Mili} Milosav, seqak iz sela Karanov~i}a zaklao je svog bolesnog oca Mili} Milo{a. Predat Okru`nom sudu.
13.
Dana 8. marta 1942. god. jedan bugarski vojnik u blizini `elezni~ke stanice ]uprija oduzeo je od Petrovi} Gospave ta{nu sa 750 dinara i zatim
pobegao. Prijava podneta sudu.
14.
Dana 10. marta 1942. god. uhva}en je u selu Ku{iqevu Nikoli} Lazar iz
Ku{iqeva, partizan. Streqan u Svilajncu.
15.
Dana 11. marta 1942. god. uhap{ena su dva u~iteqa koji su vr{ili popis
lica u srezu resavskom. Istragom utvr|eno da su to ~inili po nare|ewu
vojvode Bigorskog. Imena lica koji su uhap{eni sa nazna~ewem mesta
ro|ewa: Pen~i} Ratko, u~iteq iz Dubnice i Vu~kovi} Lazar, u~iteq iz
Ku{iqeva, oba rodom iz Svilajnca. Pu{teni na slobodu.
16.
Dana 22. marta 1942. god. poku{ali su begstvo uhap{eni razbojnici
Milo{evi} J. Qubomir iz Vezi~eva, sreza mlavskog i Kosti} M.
Bo`idar iz Grabovice, sreza despotova~kog, od strane organa pozvati da
stanu, nisu to u~inili te su ubijeni.
50
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
17.
Dana 23. marta 1942. god. uhva}en je u selu Grabovici od strane op{tinske
milicije partizan, Stojadinovi} Milija iz sreza mlavskog.
18.
Dana 27. marta 1942. god. pri pretresu sela Dubnice, Busura, Burovca i
Tabanovca uhap{eno je 8 komunista. Imena lica koji su uhap{eni sa
nazna~ewem mesta ro|ewa: 1.Bratisavqevi} Radomir, student rodom iz
Svilajnca, 2. Bratisavqevi} @. Miodrag iz Svilajnca, 3. Petrovi} @.
Petar iz Ku{iqeva, 4. Jovanovi} N. Qubi{a iz sela [uteca, sreza
ka~arskog, 5. Trifunovi} S. Avram iz Aleksandrovca, sreza moravskog, 6.
Maksimovi} D. Milan iz Beograda, 7. Miti} @. Branko iz sela Dobriwa,
sreza mlavskog, 8. Jankovi} Radivoje iz sela Bistrice, sreza mlavskog.
Pod rednim brojem 1. i 3. streqani.
19.
Dana 1. aprila 1942. god. uhva}en je u selu Ku{iqevu biv{i drugi komesar
Resavske partizanske ~ete. Imena lica koji su uhap{eni sa nazna~ewem
mesta ro|ewa: Milanovi} R. Aleksandar, rodom iz Ku{iqeva, svr{eni
u~enik 8. raz. Gimnazije. Streqan u Svilajncu.
20.
Dana 2. aprila 1942. god. uhva}en je odbegli pritvorenik okru`nog suda u
Jagodini u selu Sibnici, sreza leva~kog, Milenkovi} @ivojin rodom iz
sela Sibnice, sreza leva~kog. Predat okru`nom sudu u Jagodini.
21.
Po no}i na 8/9. aprila 1942. god. u selu Rajkincu, sreza resavskog, 5
naoru`anih lica napali su na ku}u Momirovi} Blagoja i Momirovi}
Gligorija ali su od strane me{tana i op{tinske milicije odbijeni.
22.
Po no}i 15/16 aprila 1942. god. ~etri naoru`ana lica napali su seosku
miliciju u selu Jasenovu i opqa~kali zadrugu u selu Roandi sreza
resavskog.
23.
Dana 16. aprila 1942. god. u Jagodini pred hotelom Palasom ~etnik
Petrovi} Miodrag Leva~kog ~etni~kog odreda nepa`wom mu se otka~ila
bomba sa opasa~a i eksplodirala. Qudskih `rtava nije bilo, a niti
povre|enih.
24.
16. aprila 1942. god. oko 11 ~asova redov dobrovoqac 5 ~ete, 12 dobrovoqa~kog odreda Kolarevi} C. Mirko u gostionici Hajduk Veqko neopreznim rukovawem sa oru`jem ranio je iz pu{ke sa jednim metkom u ruku
{umara An|elovi} Svetislava iz Jagodine.
25.
Po no}i 16/17 aprila 1942. god. 4 naoru`ana nepoznata razbojnika
izvr{ili su razbojni{tvo nad Trojilovi}em Svetislavom u selu Lovci,
sreza beli~kog, iznenadno upali u ku}u i nasilno mu uzeli gotovog novca
Istorijski arhiv Jagodina
51
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
50.000 dinara i razne stvari za 27.400 dinara. Ukupna {teta 77.400 dinara,
ali ga nisu te{ko povredili. Osumwi~eni \or|evi} Ilija iz sela
Majura, \or|evi} Ivan iz sela Pra}ine i Tasi} Peri{a iz sela
Pawevca, sreza beli~kog. Uhap{eni 11. aprila 1942. god. naknadno
vo|enom istragom sa novcem od 22.190 dinara i raznim stvarima. Predati
dr`avnom tu`ila{tvu.
26.
Po no}i 13/14. aprila 1942. god. nepoznati po~initeqi izvr{ili su kra|u
97 litara rakije i 1 bure na {tetu seqaka Mileti}a K. @ivote iz sela
Kupinovca, sreza resavskog, i o{tetili ga sa 9.180 dinara.
27.
27. februara 1942. god. nepoznati po~initeq do{ao je u ku}u Uro{evi}
Bogosava u selu Siwi Vir, sreza beli~kog, izazvao ga napoqe u dvori{te
i iz pu{ke sa jednim metkom ubio ga i zatim pobegao.
28.
Dana 23. aprila 1942. god. predao se bez oru`ja partizan Milisavqevi}
@. Mihajlo 12. ~etni~kom odredu u Svilajncu.
29.
Dana 26. aprila 1942. god. u Rekovcu, u me|usobnoj sva|i ~etnik
Vasiqevi} Bo`idar Leva~kog ~etni~kog odreda iz pi{toqa sa jednim
metkom ubio je ~etnika Vidanovi} Qubodraga istog odreda.
30.
Po no}i 29/30. aprila 1942. god. 4 nepoznata naoru`ana razbojnika u{li
su u ku}u Nikoli}a U. @arka u D. Jovcu obili na ku}i vrata i odneli su
na razbojni~ki na~in 80.000 dinara gotovog novca, u ku}i su tukli snaju
o{te}enog Leposavu, i zatim pobegli u nepoznatom pravcu. Imena lica
koji su uhap{eni sa nazna~ewem mesta ro|ewa : Petar Tasi} zv. Peri{a
iz Pawevca, Radisavqevi} Stanimir iz Despotovca, Bogdan Markovi} iz
Ribara i navodaxija Milenkovi} Mihajlo zv. Mita iz Doweg Jovca srez
beli~ki. Predati dr`avnom tu`ila{tvu u Jagodini.
31.
Dana 1. maja 1942. god. oko 19.30 ~asova grupa seqaka iz sela Batince sreza
para}inskog, pribli`ila se magacinu na Kara|or|evom brdu kod
Para}ina radi pqa~ke i ru{ewa istog. Na poziv stra`e otvorili su
pu{~anu vatru. Napad je odbijen. Mrtvih i rawenih nije bilo. Zarobqeno
je deset pqa~ka{a.
32.
Po no}i izme|u 2. i 3. maja 1942. god. tri naoru`ana lica u uniformi
~etni~koj izvr{ili su razbojni{tvo nad zemqodelcem Mileti}em
Stanisavom iz sela Mirilova, sela temni}kog, i nasilno mu oduzeli
60.000 dinara i 6 dukata, zatim pobegli.
52
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
33.
Po no}i 26. i 27. aprila 1942. god. komunisti~ki banditi Vasi} Mihajlo
i Raki} Danilo iz sela Duboke, sreza beli~kog, izvr{ili su kra|u dva jagweta i 8 komada jaja u vrednosti od 1220 dinara na {tetu seqaka
Andreji}a Blagoja iz sela Rajkinca, sreza resavskog.
34.
Dana 7. maja 1942. god. Aleksi} Dragomir iz Jagodine, izvr{io je kra|u
raznih stvari na {tetu Bogdanovi} Jovana, mesara iz Jagodine u vrednosti od 13.500 dinara, provalom zgrade. Predat dr`avnom tu`ila{tvu
Jagodine.
35.
Dana 13. maja 1942. god. u Jagodini na pijaci, Obradovi} Nikola i Mandi}
Branko izvr{ili su kra|u nov~anika sa novcem od 930 dinara na {tetu
Mati}a Borisava iz sela Tru}evca, sreza despotova~kog. Imena lica koji
su uhap{eni sa nazna~ewem mesta ro|ewa: Obradovi} Nikola iz La}arka,
sreza srem. mitrova~kog, i Mandi} Branko iz Kru{evca, sreza istog.
Predati dr`anom tu`ila{tvu u Jagodini.
36.
Na dan 10. maja 1942. god. u 23 ~asa u selu Zabrega izvestan broj
naoru`anih lica upalo u selo, pucali na op{tinsku zgradu, poklali nekoliko jagawaca i pobegli u nepoznatom pravcu.
37.
Na dan 16. maja 1942. g. oko 23 ~. grupa naoru`anih qudi upala je u s.
Bo{wane sr. para}inski i izvr{ila razbojni~ku kra|u nad Koji}em
Dobrivojem odneli mu 120.730 din. u gotovu i raznih stvari u vr. 10395
din. a Marjanovi}u Obrenu oteli 5.800 din. u gotovu i 5 malih dukata.
38.
18. maja 1942. g. po no}i nepoznati po~initeqi ude{enim kqu~em otvorili su radwu Mihajlovi} Milana u Jagodini i pokrali raznih stvari i
materijala u vr. 61.490 din. Imena lica koji su uhap{eni sa nazna~ewem
mesta ro|ewa: Vuji~i} Momir iz Dragova, sr. leva~ki, Stojanovi}
Qubomir iz Kru{ara, sr. ravani~ki, Dimitrijevi} @ivojin iz
Belu{i}a, Stefanovi} Du{an iz Belu{i}a, srez leva~ki, i Bogi}evi}
Bo`idar iz Vranovca, sr. beli~ki. Predati dr`avnom tu`iocu u
Jagodini.
39.
19. maja 1942. g. jedna grupa naoru`anih qudi upala u Buqane, sr.
para}inski, i u{la u avliju Stevanovi}a Milovana, koga je jedan od
razbojnika ubio iz pu{ke a zatim se izgubili u nepoznatom pravcu.
40.
Po no}i izme|u 19. i 20. maja 1942. god. oko 23 ~. nekoliko nepoznatih lica
izvr{ili su razbojni{tvo nad Ne{kovi}em Stojmenom u s. Ribniku, sr.
beli~ki, izboli ga sa no`evima i odneli mu gotovog novca 27.000 din. a
zatim pobegli u nepoznatom pravcu.
Istorijski arhiv Jagodina
53
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
41.
Po no}i 20. maja 1942. g. oko 22.30 ~. grupa nepoznatih naoru`anih lica
oko 12 qudi upala u s. D. Mutnicu u ku}u Ne{kovi}a Stojana koga su
mu~ili i tukli kao i wegovu familiju i iznudili mu 130.000 din. u gotovu
kao i izvesne stvari iz ku}e, pa potom ubili doma}ina Stojana davqewem
i udarawem po slepoo~nici sa raznim oru|em.
42.
19. maja 1942. g. patrola sela Siokovac uhapsila je biv. partizana Ili}a
Iliju iz s. Lozovika a koji se po okolnim selima muvao bez oru`ja.
Predat sreskom na~elstvu u Jagodini.
43.
U srezu homoqskom u @agubici uhap{ena komunistkiwa \uri~i} Slavka
adv. pripravnik supruga pol. komesara Bo{ka \uri~i}a iz Jagodine.
Predata sreskom na~elstvu Jagodina.
44.
19. maja 1942. god. u selu Suvaji, sreza despotova~kog, pojavila se je zarazna bolest tifus bila su dva obolela i jedan smrtni slu~aj.
45.
Po no}i 23-24. maja 1942. god. nepoznata lica izvr{ila su kra|u dve sviwe
u vrednosti 3.150 dinara na {tetu Lazarevi} Qubisava iz sela Bobova,
sreza resavskog.
46.
Dana 22. maja 1942. god. na neustanovqeni na~in upaqena je {tala
Stefanovi} Krstivoja iz sela Sedlara, sreza resavskog, koja je sa istim
stvarima izgorela, {teta iznosi 2.200.000 din.
47.
Po no}i izme|u 15/26. maja 1942. god. na mestu zv. Sorojevac sreza
para}inskog, nai{la je na ~etni~ku zasedu nekolika naoru`ana lica, te
je nastala borba i u ovoj borbi poginuo je ~etnik Anti} Nikola 20. ~et.
odreda i ubijen odmetnik Savi} Milosav.
48.
Dana 26. maja 1942. god. na putu kod sela Svojnova, sreza temni}kog, pojavila su se tri nepoznata naoru`ana lica.
49.
No}u izme|u 25. i 26. maja 1942. god. nekoliko nepoznatih naoru`anih
lica poku{ali su izvr{iti razbojni{tvo nad Markovi}em Blagojem iz
sela Mi{evi}a, sreza beli~kog, ali po{to ga nisu na{li kod ku}e izgubili su se u nepoznatom pravcu.
50.
Dana 26. maja 1942. god. u selu Drago{evcu, sreza beli~kog, pojavila su se
tri naoru`ana lica-komunista od kojih su Pavle-Paja Livac iz Jagodine,
Milutin Ku{a iz Bunara i [iqa iz Ko~inog Sela.
54
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
51.
Dana 29. maja 1942. god. oko 7 ~asova na mestu preko reke Ravanice, jedno
naoru`ano lice u vojni~kom odelu sa~ekalo je jednu grupu seqaka sela
Batinaca i opqa~kalo im 33.000 dinara.
52.
Dana 2. juna 1942. god. izme|u sela Vite`eva-Dubnice-Ore{kovice do{lo
je do sukoba i borbe izme|u ~etnika Resav. ~etn. odreda i jedne komunisti~ke bande od 25 lica. Borba se vodila oko 2 ~asa i banda je razbijena a imala je 2 mrtva i 4 rawena. Na strani ~etnika nije bilo nikakvih
gubitaka.
53.
Dana 30. maja 1942. god. @ivkovi} Aleksandar sa `enom Vojkom u selu
Lomnici, sreza leva~kog, izvr{ili su ubistvo nad svojom ta{tom sa
sikirom iz li~ne mr`we. Uhap{eni i predati dr`avnom tu`ila{tvu
Jagodina.
54.
Dana 10. juna 1942. god. u selu Lani{tu, sreza beli~kog, pojavila su se 3
naoru`ana bandita [iqa, Radivoje Jovanovi} i tre}i nepoznat sva trojica iz Ko~inog Sela, sreza beli~kog.
55.
14. juna 1942. god. oko 14 ~asova u ]upriji Jovanovi} Danko iz Vojske, a
bravar `el. radionice u ]upriji ubo je sa no`em podporu~nika Toki}a
Milutina {to je isti po slu`benoj du`nosti protivu wega intervenisao.
Na ovo su reagirali i bugarski vojnici i oficiri i do{lo je do raznih
izraza.
56.
4. juna 1942. god. izvr{ena je kra|a bakarne `ice u vrednosti 640. din. na
{tetu Milovanovi}a @ivana trg. iz Varvarina. Kra|u izvr{io Kosti}Zaharijevi} \or|e izbeglica iz Radovi{ta a koji se sada nalazi u
begstvu.
57.
31. maja 1942. g. Radojevi} Milosav iz Preve{ta ubio je iz neopreznosti
Simonovi}a Miodraga iz Dubi~a, sr. Rekovac.
58.
No}u 7. na 8. juna 1942. god. po do sada nepoznatim po~initeqima
izvr{ena je kra|a iz bakalske radwe na {tetu Andreji}a Vu~ka iz sela
Dubqa u vred. 1200 din.
59.
7. juna 1942. god. oko 22 ~asa prime}eni su od strane milicije u selu
Ra~niku ~etri nepoznata naoru`ana lica.
60.
11. juna 1942. god. oko 13. ~as. Stamenkovi} \ur|e zem. iz Kalenovca video
je u pl. Crni vrh jednog ~oveka u vojni~kom odelu obraslog u crnu bradu
sa revolverom i na pitawe Stamenkovi}a kuda ide odgovorio je za
Istorijski arhiv Jagodina
55
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
Jagodinu. Istoga dana pro{la su kroz Lani{te za Ko~ino Selo tri
naoru`ana lica i to [iqa, Radivoje Jovanovi} i jo{ jedan nepoznati a
sva trojica su rodom iz Ko~inog Sela.
61.
16. juna 1942. god. izvr{eno ubistvo Milo{evi}a Milorada od strane
nepoznatih naoru`anih lica. Na le{u ubijenog na|ena ceduqica pisana
latinicom sa-Ovako }e se provesti svaki izdajnik Srpskog naroda.-a sa
druge strane napisano: [ef trojke sa slovo Z.
62.
14. juna 1942. god. oko 14 ~asova jedno odeqewe 22. resav. ~et. odreda
nai{lo je u jednom vinogradu op{tine Dubqi{ke na ~etri partizana i sa
istima stupili u borbu, - jedan partizan ubijen a ostali pobegli. Ubijeni
nije imao dokumenta.
63.
14. juna 1942. god. u no}i do{li su u dvori{te predsednika op{tine u
Ribarima odbegli robija{i Stojkovi} Sava, Vladislav Uro{evi} zv.
Dule, Danilo Anti} i Danilo Raji} i da mu je Stojkovi} kada ga je pitao
za{to je do{ao rekao : Da li je izdao uverewe wegovoj `eni i da mu
saop{ti da ne gwavi narod i da ne skupqa rekviziciju. Stojkovi} je bio
naoru`an pu{kom.
64.
16. juna 1942. god. u 5.30 ~as. putni~ki voz broj 231 po{ao iz Para}ina za
Zaje~ar i kada je voz u{ao u stan. Suvaja bio je opkoqen od 40 partizana.
Vojna lica od partizana razoru`ana i odvedena a ostali putnici
pu{teni. Voz sam pu{ten iz stanice i isko~io iz {ina.
65.
13. juna 1942. god. oko 24 ~asa no}i dve teroristi~ke komunist. trojke
napali su zasedu i patrolu Resavskog ~etni~kog odreda iz
pu{komitraqeza i iz pu{aka. Zaseda i patrola otvorila vatru na napada~e i preduzeli gowewe istih koji su se povukli u pravcu sela Bobova.
Gubitaka nije bilo ni na jednoj strani.
66.
23. juna oko 22.30 ~. patrola stanice Lo}ika, srez Beli~ki uhvatila je u
selu Medojevcu komunistu Jovanovi}a Dragoquba, koji je pobegao iz
pritvora sreza Beli~kog. Sa wim je bio i komunista Zari} Ivan, koji je
tako|e ranije pobegao iz ovog pritvora, ali je uspeo da umakne patroli,
koriste}i no} i povoqan teren. Jovanovi} je sproveden u zatvor sreza
Beli~kog u Jagodini.
67.
3. jula 1942. god. oko11 ~asova prilikom kupawa udavio se u reci Moravi
kod Glogova~kog mosta redov Nikoli} Milan iz odreda SDPS sreza
Beli~kog. Le{ utopqenog nije se prona{ao.
56
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
68.
No}u 2/3. jula izvr{io samoubistvo ve{awem Milosavqevi} Dragoqub iz
sela Obre`a star 20 god. u sreskom zatvoru sreza temni}kog koji je bio
zatvoren zbog zlo~ina kra|e.
69.
5. jula 1942. god. na `elez. stanici Para}in jednom nema~kom vojniku po
imenu Karlo nesre}nim slu~ajem to~ak od vagona preseko jednu nogu.
Vojnik je odmah prene{en u bolnicu ]uprija.
70.
Na imawu zvanom Jo{ica a vlasni{tva Milosavqevi}a Petronija iz
Jagodine pojavio se po`ar od vr{alice i zapalio se jedan naviqak sena
oko 100 kg. Po`ar je odmah ugu{en. Po`ar je izbio 6. jula oko 11 ~as.
71.
No}u 27/28. juna iz vodenice Jeremi}a Mladena iz Lani{ta odneli su
nepoznati naoru`ani qudi 150 kg. kukuruza i p{enice i neki alat, a pre
15 dana da su mu odneli oko 200 kg. kukuruza.
72.
7. jula u 3.15 ~. na `elezni~kom mostu na reci Lugomir nai{lo je 15 nepoznatih lica na bugarsku stra`u. Bugari su otvorili pu{~anu i
mitraqesku vatru na ova lica, koja su pobegla u nepoznatom pravcu.
73.
No}u izme|u 8. i 9. jula t. g. ~etri naoru`ana lica izvr{ila su razbojni~ki napad na ku}u Jovana Petrovi}a iz Bogave i opqa~kali ga 4000
dinara, 4 velika dukata, 20 malih dukata i jedno odelo, potom se napada~i
izgubili u nepoznatom pravcu.
74.
No}u izme|u 8. i 9. jula t. g. nepoznata lica ranila su kroz prozor Milana
Jovi~i}a iz s. Strmostena koji je predat u bolnicu i po izjavi lekara po
wegov `ivot nema opasnosti.
75.
Po no}i 19. jula 1942. god. tri nepoznata naoru`ana razbojnika napala su
na ku}u Milojkovi}a Svetomira i Milutinovi}a Dragoslava iz sela
Le{ja sreza para}inskog, te su Milojkovi}a vezali, tukli i iznudili
27.000 dinara gotovog novca, 3 kg. masti i raznog odela, a Milutinovi}a
ranili u obe ruke i levu nogu.
76.
24. jula 1942. god. Mitrovi} Bogdan zemqodelac iz sela Vla{ke, sreza
Ravani~kog, kao osumwi~en za se~u telefonskih stubova, od patrole
narednika vodnika Aleksandra i kaplara uhap{en i pri sprovodu
poku{ao bekstvo gde je upotrebom oru`ja te`e rawen u le|a i predat u
bolnicu na le~ewe.
77.
No}u izme|u 26/27. jula 1942. oko 24 ~asa u selu Trnavi 3-5 naoru`ana lica
razbojni~ki napali su Dimi}a \ur|a i iznudili mu 10.000 dinara. Isti
Istorijski arhiv Jagodina
57
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
razbojnici oko 1.30 ~asova u selu Vinora~i od seoske milicije oduzeli su
dve pu{ke i pobegli.
78.
Po no}i izme|u 1. i 2. avgusta 1942. god. tri nepoznata naoru`ana lica
do{la su u ku}u Milo{evi} Svetomira u selu Trnavi sreza Beli~kog,
istoga uhvatili na spavawu vezali ga, izveli iz ku}e i ubili izvan sela
oko 500 metara. Zatim pobegli u nepoznatom pravcu.
79.
Po no}i izme|u 29. i 30. jula 1942. god. dva nepoznata naoru`ana lica
napala su na kolibu Ili}a Milenka u selu Buqanu sreza para}inskog, i
silom mu oduzeli 19.000 dinara, zatim su pobegli u nepoznatom pravcu.
80.
No}u izme|u 7. i 8. avgusta 1942. god. u selu Popovcu sreza para}inskog
{est nepoznatih naoru`anih lica napalo na ku}u Milovanovi}a @ivojina i opqa~kali ga sa 30.000 gotovog novca.
81.
Dana 6. avgusta 1942. god. po nepoznatim po~initeqima zapaqena je {tala
zemqodelca Igwatovi}a Du{ana u srezu temni}kom, koja je sa stogom sena
izgorela. Ukupna {teta iznosi 22.100 dinara.
82.
Po no}i izme|u 11. i 12. avgusta 1942. god. tri nepoznata naoru`ana lica
u selu Buqane, sreza para}inskog, op{tinskog blagajnika Mileti}a
Stanojla kod ku}e vezali i odveli u op{tinu, naterali da otvori kasu i
izvr{ili pqa~ku op{tinskog novca iz kase 52.503,97 dinara gotovog
novca.
83.
Po no}i izme|u 11. i 12. avgusta 1942. god. dva nepoznata lica izvr{ili su
kra|u jedne kobile Krki} Lazaru iz sela Drenovca sreza para}inskog i
odveli u nepoznatom pravcu.
84.
Po no}i izme|u 13. i 14. avgusta 1942. god. tri nepoznata naoru`ana razbojnika izvr{ila su razbojni{tvo nad predsednikom op{tine u s. Deonici,
sreza beli~kog, Jovanovi}em Mihajlom i opqa~kali ga sa 35.000 gotovog
novca, a zatim pobegli po{to su ga prethodno tukli i mu~ili.
85.
Po no}i izme|u 18/19. avgusta 1942. g. ~etri nepoznata naoru`ana lica
napala su na ku}u Petkovi}a Miloja, u srezu Bo{wane, sreza para}inskog,
oduzeli mu 57.000 dinara gotovog novca, tri mala dukata i razna odela.
86.
Dana 24. avgusta oko 5 ~asova izvr{io je poku{aj ubistva Marjanovi} S.
Ili} iz sela Medve|a, srez Despotovac nad Milkom Stanojevi}em iz
istog sela. Poku{aj ubistva izvr{io je zato {to je nasilno poveo sebi za
`enu Milu, k}erku povre|ene Milke.
58
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
87.
Po no}i 24. avgusta 1942. god. ~etri nepoznata naoru`ana ~oveka
izvr{ili su razbojni{tvo nad Milosavqevi} Jani}ijom iz Doweg
Ra~nika. Prethodno ga tukli pa onda mu uzeli 15 dinara gotovog novca.
88.
Po no}i 24. avgusta 1942. godine ~etri nepoznata naoru`ana ~oveka upali
su u ku}u Paunkovi}a Miodraga u Dowem [tipqu, prethodno ga vezali i
tukli pa onda od `ene Nevene nasilno uzeli 26.000 dinara i u robi 9.000
dinara.
89.
Po no}i 24. avgusta 1942. godine ~etri nepoznata naoru`ana ~oveka upali
su u ku}u Pavlovi} @ivke, udove u selu D. Ra~niku srez beli~ki i uzeli
joj 40.000 dinara, koji je novac krila u jastucima.
90.
No}u izme|u 28. i 29. avgusta 1942. oko 21 ~. 30 naoru`anih qudi upali su
u selo Busilovac, sreza para}inskog uzeli op{tinski novac 70.000
dinara, spalili op{tinsku arhivu i rasturili oko 3.000 kilograma
p{enice koja je skup. rekvizicijom.
91.
Dana 28. avgusta 1942. god. Nikoli} Milutin zv. Ku{a iz Bunara srez
beli~ki sa jo{ dva druga nasilno je oduzeo 600 kilograma p{enice u selu
Me|ure~ sreza istog, koja je bila skupqena u ku}ama rekvizicijom.
Naoru`ani su sa karabinima i bombama. Po izvr{enom delu pobegli.
92.
Dana 11. avgusta 1942. god. ~etni~ka patrola iz Svilajnca uhvatila je u
selu Tropowe, sreza resavskog, robija{a Zdravkovi} M. Milana iz
Bigrenice i Markovi}a @ivotu iz Glavice. Imenovani su pobegli iz
kaznenog zavoda Zabele.
93.
No}u 25-26. avgusta 1942. god. iz magacina fabrike cementa u Popovcu,
sreza para}inskog, sedam xakova cementa ukradeno u iznosu 350 kilograma. Nepoznato je ko je kra|u cementa izvr{io.
94.
Po no}i 28-29. avgusta 1942. god. oko 23 ~asa 5 nepoznatih naoru`anih
lica, napali su na ku}u Jakovqevi} Dimitrija u Drenovcu, sreza
para}inskog, i uzeli mu 3.500 dinara i jo{: jednu slamaricu, dva jastuka,
5 kg. vune, i 63 kg. p{enice. Kada su razbojnici u{li u ku}u po~eli su
Dimitrija da tuku i tako iznudili pare i stvari.
95.
No}u izme|u 11. i 12. septembra 1942. god. 12 naoru`anih komunista upalo
je u op{tinsku zgradu uprave Bo{wanske, sreza para}inskog, i tom prilikom spalili op{tinsku arhivu i 66.000 dinara, 500 kg. kukuruza, 200 kg.
p{enice i 200 kg. krompira a potom razoru`ali ~etnika Petrovi}a
Radojicu i nestali u pravcu [ajlice. Isto tako u selu Maskare napred
Istorijski arhiv Jagodina
59
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
navedeni partizani u isto vreme spalili su op{tinsku arhivu i iz
op{tinske kase uzeli 4.000 dinara, ova op{tina spada u srez temni}ki.
96.
U no}i 8. i 9. septembra 1942. god. Miqkovi} Uro{ iz sela Ko~ina Sela
odveden je od strane {est naoru`anih nepoznatih qudi i prona|en je
mrtav u ataru op{tine lani{ke, sreza beli~kog.
97.
U no}i 11. septembra 1942. god. oko 24 ~asa, nepoznata naoru`ana lica
napala su na ku}u Milosavqevi}a Stojadina iz Majura, sreza beli~kog i
pucali nekoliko metaka.
98.
Po no}i izme|u 10/11. septembra 1942. g. tri nepoznata naoru`ana lica
napala su na ku}u Jovi~i}a Qubomira u selu Dow. Vidovu, sreza
para}inskog, uhvatila ga u {tali oteli mu gotovog novca 13.820 din.
zatim pobegli u nepoznatom pravcu.
99.
Po no}i 11. septembra 1942. god. tri nepoznata naoru`ana lica do{la su
u selo Dowi Ra~nik i od ku}e odveli Vasiqevi}a Miladina u nepoznatom
pravcu (srez beli~ki).
100. Po no}i izme|u 14. i 15. septembra 1942. god po nepoznatim licima ubijen
je kod svoje ku}e u selu Kaludri, sreza leva~kog, kalu|er Proki} Teofil.
101. Dana 18. septembra 1942.g. nepoznati razbojnik na putu ]uprija - Supska
sa oru`jem izi{o pred \or|evi}a Gruju i oteo mu 1900 dinara i
Stojkovi}u Stojanu 1300 dinara, oba iz sela Isakova.
102. 18. septembra 1942. god. oko 13 ~asova tri nepoznata naoru`ana lica
napala su na ku}u Mi~i} Adama i Mi~i} Mihajla u selu Bigrenici vezali ih i od Mihajla iznudili 40.000 dinara i razne stvari a od Adama 3000
dinara i razne stvari. (sreza ravani~kog)
103. Po no}i izme|u 22 i 23. septembra 1942. god. oko 23 ~asa rudarski radnik
Mladenovi} Trifun iz sela Tropowe sreza Resavskog iz nehata sa cigaretom upalio je stolarsku i cimermansk? radionicu u upravi Resavskih
rudnika u Rudniku Bare, te su dva postrojewa izgorela sa ma{inskim
instalacijama. Ukupna {teta je oko 5 miliona din. Ovom prilikom te`e
je povre|en radenik rudarski Petrovi} Stanislav iz sela @idiqa, sreza
despotova~kog na koga je pao zidni oxak.
104. 24. septembra 1942. g. dva bugarska vojnika vr{ili pretres kod
Stojanovi}a Bo`idara iz Drenovca, srez para}inski, radi tra`ewa
oru`ja a po tu`bi Peji}a Dragutina iz D. Katuna zbog li~ne mr`we {to
60
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
ga je Stojanovi} prijavio sreskim, vlastima za kra|u i tu~u wegove `ene.
Oru`ja Bugari nisu na{li ali su Stojanovi}a izudarali kundakom po
grudima i rukama po licu i raskrvavili su mu vilice.
105. 27. septembra 1942. g. uhapsili su Bugari Dragog @ivkovi}a upravnika
zemqorad. zadruge iz Jagodine radi toga {to je i{ao trotoarom pored
bugarskog stra`ara, po{to je bio opomenut a nije poslu{ao no kad se
vrati nazad uhap{en i aproveden u Krajskomandaturu, odakle je pu{ten i
nare|eno mu je da se ponovo javi.
106. No}u od 27 na 28. septembar 1942. g. nestali su iz manastira Jo{anice,
stare{ina manastira Mihajlovi} Sofronije i kalu|er Jevremovi} Lazar
i do sada se nisu mogli prona}i, a istragom je utvr|eno da su sami manastir napustili iz razloga {to je stare{ina prodao manastirsku p{enicu
i vo}e preko maksimalne cene a u kwige uveo da je prodao po maksimalnoj
ceni, pa je bio omrznut od manastirskog osobqa i gra|ana.
107. 30. septembra 1942.g. ~etnik Vidulovi} Nikola iz 22. ~etn. odreda odgovara za niz kra|a, pqa~ki i ucena, bio je pozvan na saslu{awe ali je pobegao. Patrola ga je prona{la u selu Bobovu i na poziv patrola da stane i
preda se nije u~inio ve} iz revolvera pucao na patrolu i sa biciklom
poku{ao pobe}i, no je ~etn. patrola otvorila vatru i na mestu ga ubila.
108. 1. oktobra 1942. god. oko 20 ~asova jedna grupa oko 20 komunista napala na
Troglan Bare i{~upala telefon, isekli telefonsku liniju i isekli
kai{ od strugare i sa sobom odneli, razoru`ali dva bugarska vojnika,
uzeli hranu od radnika i ve~erali, a zatim se izgubili u nepoznatom
pravcu.
109. No}u 1/2. oktobra 1942. god. pet naoru`anih bandita odveli sa sobom
u~iteqa Milutinovi}a Branka iz D. Kr~ina i u~enicu 8. raz. g. Veqkovi}
Zlatu, ali su ovu u toku no}i pustili, dok se za sudbinu Milutinovi}a
jo{ ni{ta ne zna. (naknadno dodato, vratio se ku}i)
110. 3. oktobra 1942. g. kod manastira Manasije od nepoznatih naoru`anih
qudi rawen je iz zasede na tri mesta vojvoda Bla{ko, drugih podataka
nema.
111. No}u 2 na 3. oktobar 1942. g. po nepoznatim po~iniocima ubijen je u svome
vinogradu zemqoradnk Dimitrijevi} Obren iz Tre{wevice, ubistvo
izvr{eno sa vatrenim oru`jem. Po~initeq nije uhva}en.
Istorijski arhiv Jagodina
61
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
112. No}u 6. oktobra 1942. god. oko 22. 30 ~asova jedna grupa komunista napala
je ~etni~ku posadu u selu Ku{iqevu, sreza resavskog, borba je vo|ena 1
~as, `rtava nije bilo sa ni jedne strane. Utro{eno je 200 metaka. Vo|a ove
komunisti~ke bande je zv. Drago{ resavske partizanske ~ete.
113. No}u 12. oktobra 1942. god. oko 24 ~asa jedna grupa komunista upala je u
op{tinu Sekuri~, sreza leva~kog, spalili op{tinsku arhivu, p{enicu 4
- 5.000 kilograma razdeli seqacima i opqa~kali op{tinski novac od
dinara 46.250 a zatim se izgubili u nepoznatom pravcu.
114. Po no}i izme|u 12 i 13. oktobra 1942. godine jedna grupa komunista upala
je u op{tinu zalagojeva~ku, sreza temni}kog, spalili op{tinsku arhivu,
razoru`ali jednog ~etnika, opqa~kali op{tinskog novca 16.000 dinara a
isto tako spalila i op{tinsku arhivu u op{tini Toqevac.
115. Dana 12. oktobra 1942. god. oko 19.45 ~asova patrola stanice Vojska, sreza
resavskog narednik Vuj~i} Milosav u selu Rado{inu legitimisala je
naoru`anog ~etnika Radivojevi}a Bo`u iz Gorwaka, ovaj im se protivstavio i po~eo da be`i, narednik Vuj~i} je ispalio 4 metka na ~etnika
Radivojevi}a i izgleda da je rawen ali je uspeo da pobegne.
116. Po no}i izme|u 12/23. oktobra 1942. god. oko 2 ~asa jedna grupa komunista
oko 30 napala je stanicu poqske stra`e Dowi Kr~in, sreza temni}kog.
Stanica je otvorila vatru na komuniste i tokom borbe od 2 ~asa ubijen je
jedan komunista ali je po banditima odne{en, a rawen je `and. kaplar
Mi{kovi} @ivko, komunisti su tako|e razoru`ali 6 ~etnika a zatim ih
pustili a ~etovo|u potporu~nika @ivojinovi}a Nikolu sa sobom odveli.
117. Po no}u izme|u 12 i 13. oktobra 1942. god. pet naoru`anih nepoznatih
lica napali su na ku}u Timoti}a Qubomira u selu Busilovac, sreza
para}inskog, silom mu oduzeli 12.100 dinara gotovog novca i 500 kg. kukuruza u klipu, a zatim se iz sela izgubili u nepoznatom pravcu.
118. Dana 13. oktobra 1942. god. od strane nepoznatih lica u selu Ribare, sreza
beli~kog, ubijen je ~etnik beli~kog ~etni~kog odreda Kne`evi} Slavko.
119. Dana 13. oktobra 1942. god. oko 14 ~asova Miladinovi} - \or|evi} Jova i
Raki} Svetomir odbegli komunisti~ki banditi iz sela Majura, sreza
beli~kog, do{li su u selo Majur i ubili zemqodelca Milosavqevi}a
Stojadina iz istog sela, kojom je prilikom i sam bandit Miladinovi} \or}evi} Jova gre{kom iz pu{ke ubio se.
62
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
120. Dana izme|u 15 i 16. oktobra 1942. god. u selu Poto~cu `and. kaplar Lazi}
Reqa ubio je sa jednim metkom iz pu{ke seqaka Bogdanovi} Jovana. Ubica
je uhap{en i istraga se vodi, a izve{taj je podnet pod pov. 76 br. 1101/ 42.
121. 17. oktobra 1942. god. u 18 ~asa usled slabe konstrukcije oxaka izbio je
po`ar u zgradi uprave dr`avnih rudnika u Ravnoj Reci u kojoj su
sme{teni ~etnici. Po`ar je lokalizovan, `rtava nije bilo, a pri~iwena
{teta na zgradi iznosi 20.000 dinara.
122. No}u 18 i 19. oktobra 1942. god. po nepoznatom po~initequ ubijen je u svojoj ku}i u selu Vukmanovcu, sreza leva~kog, zemqodelac Gaji} @ivadin.
Ubistvo je izvr{eno vatrenim oru`jem. Istraga se vodi.
123. 19. oktobra 1942. god. u neposrednoj blizini sela Sugubine, sreza
leva~kog na mestu zvanom Markovi}a reka na|en je le{ koji je identifikovan kao Milutinovi} @. Milivoje iz sela Bo`urovca, sreza kragujeva~kog, a koji se nalazio u tre}oj ~eti, petog srpkog dobrovoqa~kog
odreda u Markovcu, a nalazio se na odsustvu.
124. 21. oktobra 1942. god. oko 14 ~asova po do sada nepoznatom po~initequ
ubijen je iz vatrenog oru`ja kalu|er Andri} Du{an u manastiru
Jo{anici, sreza beli~kog, istraga se vodi za ubicom, a izve{taj je podnet.
125. Po no}i izme|u 21 i 22. oktobra 1942. god. oko 23. ~. po nepoznatom
po~initequ izvr{en je poku{aj ubistva nad poru~nikom Qubisavqevi}
@ivadinom komadirom 22. samostalnog ~etni~kog odreda u Svilajncu.
Istraga se vodi.
126. 22. oktobra 1942. god. oko 7.30 ~asa po nepoznatom licu zaklan je sa kamom
u svome stanu Andri} Bo{ko gostioni~ar u gostionici Solun u Jagodini.
Istraga se vodi.
127. 22. oktobra 1942. god. oko 19 ~asa jedna grupa od 40 maoru`anih bandita
oterala je sa pa{waka nema~ku stoku koja je ~uvana kao rezerva na ispa{i
Gorwi Bigar kod Sewskog Rudnika, sreza ravani~kog i to: 40 kom. krava i
80 komada ovaca. Potrebne mere preduzete su i upu}ene potere.
128. 23. oktobra 1942. god. vr{ena je potera i pretres terena u selu Vite`evu
za pojavom 5 naoru`anih lica a 24. oktobra u 14 ~asa u sukobu ubijen je
~etnik Dra`e Mihajlovi}a \ur|evi} Nikola, kod koga je na|ena pu{ka
sa 15 metaka i 1 bomba.
Istorijski arhiv Jagodina
63
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
129. 23. oktobra 1942. god. u selu Isakovu nepoznata lica ubila su iz pu{ke
jednu sviwu Sofronijevi} Lapadu i istu odneli. Istraga se vodi.
130. Neustanovqenog dana u oktobru 1942. god. Kiti} Sava, `ena mu Marija i
Kanimovi} Toma-svi iz sela Bobova u dogovoru, sa jedom sikirom ubili su
@ivulovi} Janu neven~anu `enu okrivqenog Kiti}a Save, le{ su bili
zakopali u jednu rupu u avliji, a posle dvadeset dana, a da bi delo
prikrili le{ su iskopali i odneli u wivu zvanu [eret i tamo ga
zakopali.
131. Na 25 - 26. oktobra 1942. god. u Rekovcu Milovanovi} Vitomir kalauzom
otvorio je vodenicu Ostoji}a Milisava i iz iste ukrao 61 kg. projinoga
bra{na. Pri obijawu vodenice bio je naoru`an sa pu{kom u dru{tvu
Jani}ijevi} Dobrivoja.
132
Na dan 3. novembra 1942. god. odred SD. Poqske stra`e sreza para}inskog
sa odredom od 20 qudi u Para}inu u ulici Banatskoj broj 9. uhvatio je
opasnog razbojnika i komunistu Obradovi}a \or|a starog 34 god. rodom
iz sela Gorweg Vidova, sreza para}inskog, kojni je u svoje vreme u toku
1941. godine bio u komunistima, a u toku 1942. u ~etni~kom odredu vojvode
Bla{ka Despotovi}a iz koga je pobegao boje}i se da ga ne otkriju po{to
se vodio pod imenom Qubisavqevi} Branko iz Kragujevca. Kod istog je
prona|ena pu{ka, 100 metaka i jedna vojni~ka kama.
133. 2. novembra 1942. god. u 20 ~asa jedna grupa od 11 naoru`ana lica napala je
kod tre}e rampe na `elezni~koj pruzi 5 km. od Ravne Reke grupu od 4
~etnika iste razoru`ala i sa sobom povela. Od ~etnika uspela su dva da
pobegnu. Izgleda da su ovo odbegli ~etnici a da ih predvodi poru~nik
Bora Karanovi}. Pov. br. 1152.
134. 4. novembra 1942. godine Miloradovi}u M. Manojlu iz sela Medve|e, na
mestu zvanom Glavica atar op{tine Medve|a nepoznati po~initeq
posekao je 420 komada gixe loze u vinogradu. U toku istog vremena na
istom mestu tako|e je Stojanovi} Q. Milosavu pose~eno 30 gixa loze u
wegovom vinogradu. Prema proceni {teta je pri~iwena Miloradovi}u u
iznosu od 42.000 a Stojanovi}u na 3.000 din. Krivci nepoznati. Istraga se
vodi i daqe.
135. 5. novembra 1942. godine na teritoriju odreda sreza despotova~kog
iza{la je na pretres terena bugarska vojska od oko 200 vojnika sa namerom
da pretresaju planinu Beqanicu i sela; tom prilikom Bugari su
prona{li 6 pu{aka i dva pu{komitraqeza, jednu slamaricu, jedan xak
bra{na, jednu kantu masti, tri ~abra sira, dve ugojene sviwe, ne{to ve{a,
64
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
ne{to pletiva, pored ovog zapalili su 43 ku}e i 42 ko{are. Posle ovoga
preduzete su druge mere od strane Nemaca i na dan 9. novembra t.g.
uhap{eno je pet lica u selu Pawevcu, me|u wima predsednik op{tine i
delovo|a i predsednik op{tine iz sela Srmostena. Za ovo je do{lo oko
30 Nemaca.
136. 134/a. No}u izme|u 15 i 16. novembra 1942. god. odred sreza para}inskog
uhvatio je Stefanovi} Milutina iz sela Bo{wana sreza para}inskog
ve~itog robija{a koji sa robije pobegao iz Po`arevca pre dva meseca.
137. Radisavqevi} M. \ur|e i Radojevi} - Miqkovi} S. Radojko obojica iz
sela Stewevca, sreza despotova~kog na dan 9. novembra u me|usobnoj sva|i
u napitom stawu sa jednim komadom drveta sa leve strane iznad ~ela udarili su Mladenovi} Milojka iz istog sela, te ga tako te{ko povredili da
je Mladenovi} od ovog udarca 10. novembra 1942. god. u 18 ~asa umro.
Krivci pohvatani i uz prijavu sudu predati od strane poq.stra`e
Rudnika Bare. (br. 112/421)
138. Odbegli robija{ Jovanovi} Radivoje iz Ko~inog Sela u dvori{tu ku}e
Mijajlovi} Vojislava iz istog sela i op{tine na|en je mrtav. Pokojnik je
ubijen iz pu{ke po do sada nepoznatom licu, a izgleda da je ubijen na drugom mestu pa je le{ prenet u navedeno dvori{te. Istraga se vodi.
Izve{taj odreda beli~kog br. 4145/42.
139. No}u izme|u 10/11. novembra 1942. godine po nepoznatom licu provaqen je
magacin rudnika Morava kod Prawana i iz istog ukradeno 5 pari cipela,
a sumwa se da su kra|u izvr{ili radnici. Istraga se vodi.
140. 12. novembra u 18 ~asova izbio je po`ar u bioskopu Sin|eli} u Svilajncu
u momentu predstave. Izgorela je u potpunosti samo bioskopska aparatura, `rtava nije bilo. Istraga se vodi.
141. Petrovi} Gvozden stra`ar pripravnik, rodom iz ]uprije sreza
ravani~kog na dan 20. oktobra 1942. pu{ten na odsustvo iz Centralne
{kole na tri dana, ali se nije vratio sve do 11. novembra 1942. god. Kada
je po istog do{la patrola da ga sprovede i kad mu je bilo nare|eno da se
spremi za polazak, iskoristio je priliku u{ao u ku}u i iz svoje slu`bene
pu{ke te{ko se ranio u levu nogu vi{e kolena, i odmah upu}en u bolnicu
u ]upriji radi ukazivawa pomo}i. Kako je rana bila smrtonosna i veliki izliv krvi, to je isti 12. novembra 1942. god. umro. Po wegovoj izjavi
za `ivota vidi se da mu je bila namera da se onesposobi za slu`bu.
Istorijski arhiv Jagodina
65
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
142. Na dan 18. novembra iza{ao je po slu`benoj du`nosti u srez @ivorad
Kosi} kontrolor cena sreza leva~kog u dru{tvu sa Vasilijem Gaji}em
potpredsednikom finansijske kontrole. Ovu dvojicu susreo je na putu od
sela Lepojevi}a ka Kaludri jedan ~ovek u {ubari, sa pelerinom i pu{kom
u ruci. Prema izjavi Kosi}a nepoznato lice mu je zapretilo da prema
crnoberzijancima ne bude strog.
143. No}u 21. i 22. novembra jedna grupa bandita oko 50 razoru`ala je beli~ki
~etni~ki odred u selu Dragocvetu sreza beli~koga, kojom prilikom je
odveden 1 oficir i oko 19 ~etnika u nepoznatom pravcu. Istraga se vodi.
144. 21. novembra oko 11. ~asova nema~ke vojne vlasti uhapsile su komandira
Sreskog odreda poqske stra`e u Svilajncu kapetana 2. kl. Popovi}a
Mihajla, komandanta samostalnog ~etni~kog odreda, poru~nika
Vukosavqevi}a @ivadina, ~inovnika sreskog na~elstva u Svilajncu
@ivoti}a Aleksandra, pretsednika op{tine u istom mestu Popovi}a
Borisava, ~etni~kog podnarednika Baki}a Bogomira, op{. stra`ara
Petkovi}a Miroslava i trgovca \or|evi} @ivojina iz Svilajnca.
Razlog hap{ewa nepoznat. Svi pohap{eni sprovedeni su za Beograd od
strane nema~kih vlasti.
145. 25. novembra oko 20 ~asova razoru`ano je oko 20 ~etnika leva~kog
~etni~kog odreda od strane nema~kih vojnih vlasti. Ostali ~etnici bili
su na terenu.
146. Dana 25. novembra 1942. godine izi{ao je ekzekutor poreske uprave u
Jagodini Milojevi} Bogoqub u selo Lozovik, op{tine beli~ke radi
prikupqawa poreza i prikupio sumu od 13.992 dinara u ku}i Pavlovi}
Milana iz Lozovika, gde su do{la tri nepoznata naoru`ana lica,
naredili mu da sumira spisak, a kada je to u~inio, jedan od naoru`anih
zatra`io da mu se preda prikupqeni novac, koji da }e vratiti seqacima
ili razdeliti sirotiwi, pa mu je uru~ena suma od 13.992 dinara, priznanicu nije `eleo dati a niti je spiskove pokrivao.
147. 27. novembra 1942. god. na mestu zvanom Poqana u selu Karanov~i}u,
op{tine Dowi Kr~in, sreza temni}kog, po nepoznatim licima izvr{eno
je ubojstvo Ru`ice udove Jovanovi}a Miodraga iz istog mesta.
148. No}u izme|u 27 i 28. novembra 1942. god. jedna grupa nepoznatih
naoru`anih lica me|u kojima je bilo i `enskih u selu Bresju i
Glavincima, sreza beli~kog poklali su osam komada sviwa koje su bile
spremqene za rekviziciju i natovarili ih na kola te oterali u nepoznatom pravcu. Poterno odeqewe upu}eno u poteru.
66
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
149. 28. novembra samovoqno se udaqio iz sreskog odreda poqske stra`e u
Jagodini kapetan Vidi} D. Milan i do sada se u komandu nije vratio. Za
wim se traga.
150. 28. novembra od strane nema~kih vlasti uhap{en je iz nepoznatih razloga
komandir odreda SDS u Despotovcu kapetan Lepenac Milan.
151. 29. novembra razoru`an je u Svilajncu od strane nema~ke vojne vlasti
~etni~ki odred. Razlog nepoznat.
152. 29. novembra 1942. god, u 5 ~asa nepoznati odred naoru`an mitraqezom u
ja~ini od 100 qudi razoru`ao je ~etni~ki odred u Strmostenu od 14
~etnika i oti{li u pravcu sreza homoqskog, upu}eno je poterno odeqewe.
153. Po no}i izme|u 29/30. novembra 1942. god. oko 23 ~asa odbegli ~etni~ki
poru~nik Petkovi} Vuka{in sa 20 ~etnika Resavskog ~etni~kog odreda
iz Svilajnca razoru`ali su stra`ara Stojanovi}a Aleksandra u selu
Sedlare sreza resavskog koji se je nalazio kod svoje ku}e na odsustvu a
koji je iz odreda Poqske stra`e Despotovac.
154. No}u 30. novembra 1942. god. oko 24. ~asa uhap{en komunista bandit
Zupan~i} Alojz, Hrvat, poku{ao je bekstvo iz sreskog pritvora sreza
beli~kog u Jagodini, na koga je stra`ar izveo upotrebu oru`ja i ubio ga
na licu mesta kada je isti hteo iza}i i uza zid od pritvora uspuzati se.
155. 30. novembra oko 5 ~asova odred naoru`anih bandita razoru`ao je 14
~etnika u selu Strmosten.
156. 1. decembra 1942. godine od strane nepoznatog lica u selu Opari}u sreza
leva~kog Vuki}evi} @ivan zemqoradnik izveden iz svoje ku}e i u
neposrednoj blizini ku}e u istom selu ubijen iz pu{ke. Istraga se vodi.
157. Po no}i 1/2. decembra 1942. g. oko 22 ~asa, od strane nepoznatog lica
zapaqena je koliba Nikodijevi}u ^edomiru iz sela Grabovice, sreza
despotova~kog, koja je izgorela sa 9 komada ovaca. Istragom se {teta ceni
na 30.000 dinara.
158. 2. decembra 1942. god. oko 19 ~. jedna grupa odbeglih ~etnika ResavskogRavani~kog ~et. odreda napala je stanicu poqske stra`e Pawevac, sreza
despotova~kog, stra`ari su sa stanice otvorili vatru i odbili napad.
@rtava nije bilo ni sa jedne strane.
Istorijski arhiv Jagodina
67
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
159. No}u izme|u 3. i 4. decembra 1942. god. u Para}inu je od strane nepoznatog
lica rawen jedan bugarski vojnik. Bugarske voj. vlasti su uhapsile 4
stra`ara SDS koji su bili u varo{i na slu`bi i oficira sreskog odreda u Para}inu potporu~nika @ivkovi}a i nekoliko op{tinskih
stra`ara. Istraga se vodi od na{e i nema~ke vlasti.
160. No}u 6. i 7. decembra 1942. god. provaqen je magacin sa namirnicama
Milenkovi} Mihajla iz sela Izvora i ukradeno po nepoznatim provalnicima 4 para cipela i oko 152 kilograma duvana, o{te}en je zastre{nik
neke svirene iz Beograda. [teta se ceni na 20.000 dinara.
161. Na dan 8. decembra 1942. godine u 17 ~asa banditi po odeqewima u nepoznatoj ja~ini popalili su arhivu po op{tinama Lukovica, Glo`ane,
Bobovo i Dubqe sreza resavskog i pobegli u nepoznatom pravcu.
162. 7. decembra 1942. godine jedna grupa od oko 200 naoru`anih lica zaplenili su i oterali 5 komada ugojenih sviwa koje su hranili seqaci sela
Zalogajevca, sreza temni}kog za nema~ke vlasti. Sviwe su zaplenili oko
6 ~asa od seqaka istog sela na raskrsnici puta Varvarin-Kru{evac, i
iste oterali u pravcu sela Pade`a, sreza rasinskog.
163. 7. decembra 1942. god. jedna grupa nepoznatih naoru`anih qudi sa
pu{kama i bombama upali su u selo Voqav~u i od seqaka istog sela
Milo{evi} Milorada, Milovanovi} Milana, Nedeqkovi} Dragoquba,
Milosavqevi} @ivojina, \or|evi} Mihajla i Mitrovi} Hristivoja
uzeli 6 ugojenih sviwa koje su hranili za nema~ke vlasti, odnosno za stolarsku centralu, zaklali i natovarili na dvoja kola, i oterali u nepoznatom pravcu.
164. No}u 24. i 25. novembra 1942. po nepoznatin kradqivcima razbijena je
ku}a To{i}a D. Tome iz Vite`eva, sreza resavskog i iz we ukradene razne
stvari u vrednosti 35.000 dinara i to: 20 metara sukna, 7 m. platna, 3
`enske ko{uqe, 1 mu{ke ~ak{ire, 1 par opanaka, 1 kg. vune, 2 kg.
prera|ene vune, 1 `enski kaput i 2 `enske ~arape.
165. 9. decembra 1942. god. oko 2 ~asa 10 nepoznatih naoru`anih lica do{lo je
u op{tinu Jelovac, sreza despotova~kog, zapalili op{tinsku arhivu i
odneli 4 kg. sira i odveli delovo|u Vukalovi}a Miqka, potom oti{li u
nepoznatom pravcu.
166. 9. decembra 1942. god. u selu [uqkovcu sreza beli~kog po stra`arima
poq. stra`e Milo{evi} Svetislavu i Milo{evi} Stanimiru prona|en
je jedan gumeni balon sa jednim koturom od 15 metara `ice, koji je balon
68
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
ba~en iz nepoznatog aviona na mesto zvano Brestovac, jugozapadno od sela
[uqkovca. Balon, kotur i `ica predat nema~kim vlastima u Jagodini sa
izve{tajem.
167. 10. decembra 1942. god. na putu Svilajnac-Despotovac u 19 ~asova dva nepoznata naoru`ana razbojnika opqa~kali su trgovca Bo`inovi}a i druga iz
Svilajnca u gotovom novcu 28.700 din. i robe u vrednosti 40.000 din.
168. 8. decembra 1942. u 17 ~asova od strane nepoznatih naoru`anih lica
popaqena je op{tinska u op{tini Lukovica, Crkvenac, Glo`ane,
Dubnica i Bobovo, sreza Svilajnac.
169. Po no}i izme|u 7. i 8. decembra 1942. god. od strane nepoznatih provalnika provaqen je je magacin Milanovi} Mihajla u selu Izvoru, sreza
para}inskog i iz istog ukradeno 4 para cokula, 150 pakli}a duvana.
170. 8. decembra 1942. god. do{ao je u Rekovac sa 30 ~etnika biv{i vojvoda
Leva~kog odreda, izjavio da }e po}i kapetanu Mileru da se prijavi.
171. 8. decembra 1942. jedna grupa naoru`anih qudi u ja~ini od 200 zaplenili
su 5 komada ugojenih sviwa od seqaka sela Zalogojevca, sreza temni}kog,
na putu Varvarin-Kru{evac, potera upu}ena.
172. U no}i izme|u 7. i 8. decembra 1942. god. oko 22 ~asa 6 naoru`anih bandita u selu Voqav~i sreza beli~kog, poklali su 6 debelih sviwa, koje su
hrawene za rekviziciju natovarili na kola i poterali put Kragujevca.
173. 9. decembra 1942. oko 16 ~asova jedna grupa nepoznatih naoru`anih bandita dolazila je u selo Jovac, i kod opan~ara Ili}a Velimira tra`ili
{unegle a potom se udaqili pravcem sela Tre{wevice, sreza Beli~kog.
174. 10. decembra 1942. u selu Ribarima, sreza Beli~kog, na|en je jedan mu{ki
le{ unaka`en, a pored wega motika po ~emu se zakqu~uje da je ubistvo
izvr{eno motikom.
175. 10. decembra 1942. oko 19 ~asova na putu Svilajnac-Despotovac od dva
nepoznata naoru`ana lica opqa~kan je trgovac Bo`inovi} Sveta iz
Svilajnca, sreza Resavskog, kome su razbojnici oteli u gotovu 28.700 din.
i razne robe u vrednosti 40.000 din.
176. No}u izme|u 14 i 15. decembra 1942. god. jedna grupa naoru`anih bandita
napala je stanicu Vojska, borba je trajala oko 2 ~asa. Banditi su odbijeni,
`rtava nije bilo.
Istorijski arhiv Jagodina
69
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
177. 15. decembra u me|usobnoj sva|i te{ko je telesno povre|en seqak
Maksimovi} Stanko u selu Poto~anima, sreza Temni}kog, od seqaka
Maksimovi} Dragutina iz istog sela. Stanko je umro, a ubica je uhap{en
i predat sudu.
178. 16. decembra 1942.god. stanica Jasenovo dobila je prete}e pismo od bandita da se predadu.
179. 16. decembra 1942. oko 20 ~asova jedna grupa naoru`anih bandita ponovo
je izvr{ila spaqivawe arhive op{tine Dubqe i Bobovo, sreza Resavskog,
a iz sela Ku{iqeva povela je silom 13 gra|ana.
180. No}u izme|u 18 i 19. decembra 1942. pritvorenik okru`nog suda u
Jagodini provalili su zid i pobegli iz zatvora i to: Milanovi} Vitomir
iz Rekovca, Milojevi} Miladin iz Pajkovca, Nedeqkovi} Mila{in iz
Dobroselice, Ili} @ivojin iz @upawevca i Milosavqevi} Dragutin iz
Poto~ca.
181. No}u 19 i 20. decembra 1942. tri naoru`ana bandita spalili su arhivu
op{tine Medve|ske, sreza Despotova~kog, ovom prilikom jedan bandit
sam se dobrovoqno predao organima stra`e. 20.decembra t.g. oko 20 ~.
nekoliko naoru`anih bandita spalili su arhivu op{tine Grabova~ke,
sreza Despotova~kog.
182. No}u izme|u 21 i 22. decembra 1942. tri nepoznata naoru`ana lica odvela
su iz ku}e zemqoradnika Ili}a Qubomira iz sela Kavadara, sreza
Leva~kog, i severno od sela za 400 metara ubili ga tupim oru|em, a zatim
`enu ubijenog sa kundacima od pu{ke telesno povredili. Iste no}i po
nepoznatim licima ubijen je iz vatrenog oru`ja seqak Mileti} Milosav
iz sela Ursula, sreza Leva~kog.
183. 24. decembra 1942. u 19 ~. po nepoznatim po~initeqima u neposrednoj
blizini sela Ribara na putu ubijen je Mirkovi} Du{an iz sela Ribara,
sreza Beli~kog, a 23. decembra t.g. kod sela Karanov~i}a, sreza
Temni}kog, na|en je jedan mu{ki le{ ~iji identitet nije utvr|en.
184. No}u izme|u 25 i 26. decembra 1942, g. jedna grupa nepoznatih naoru`anih
qudi u selu Zalogojevcu, sreza Temni}kog oduzela je 3 komada ugojenih
sviwa. 26/27. decembra 1942. tri nepoznata naoru`ana lica nai{la su na
zasedu SDS sreza Despotova~kog kod sela Medve|e, a nakon {to je zaseda
vatru otvorila banditi su se razbegli, `rtava nije bilo.
70
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
185. 27. decembra 1942. u selu Sala{u, sreza Despotova~kog, pojavila se grupa
od 150 naoru`anih qudi pod vo|stvom kapetana Bankovi}a koji tra`e da
im se dava hrana.
186. No}u izme|u 26. i 27. decembra 1942. god. jedna grupa nepoznatih
naoru`anih lica u selu Milo{evu, sreza Beli~kog, opqa~kala 16 debelih
sviwa.
187. 30. decembra 1942. g. u 19.30 ~. pojavila se jedna grupa bandita u selu
Lukavica, sreza Resavskog, potera upu}ena.
188. 27/28. decembra 1942. g. povodom popqa~kanih sviwa u selu Milo{evu,
komandir odreda sreza Beli~kog kapetan Blagoje Mili}, poveo je istragu
i sa odeqewem od 20 qudi nai{ao na nekoliko bandita u selu Kaleni}u
sreza Beli~kog, u ku}i Jankovi}a Milo{a gde tope mast, pa je na wih
otvorio vatru pu{~anu i ranio potporu~nika Pavlovi} @ivojina i
Le|enskog Milenka iz Bagrdana, koji su koriste}i mrak u {umu umakli.
189. 29. decembra 1942. g. oko 16 ~asova jedno nepoznato lice neopa`eno upalo
je u kancelariju komande sreskog odreda Jagodina i iz pi{toqa ranilo
kapetana Blagoja Mili}a, Mili} @ivojina iz Jagodine, i biv. rez. potpukovnika lak{e, a te`e Dragi{u Gaji}a, ~inovnika urednika glasnika
SDS iz Beograda.
190. 30. decembra 1942. u borbi sa 3 odmetnika u selu Lukovici, srez resavski
te{ko rawen u desnu nogu podnarednik \ura Popovi}.
Istorijski arhiv Jagodina
71
Izve{taji
1943. godina
1.
31. decembra 1942. g. u selu Sekuri~u sreza Leva~kog, na|en je nepoznat
mu{ki le{ koji jo{ nije identifikovan.
2.
31. decembra 1942. g. oko 22 ~asa jedna grupa naoru`anih bandita ja~ine 20
do 30 qudi spustila se iz Homoqskih planina u selo Strmosten, sreza
Despotova~kog i u selu Strmostenu nasilno su oduzeli 100 kg. kukuruza,
pa se opet vratila u pravcu Homoqskih planina.
3.
Op{tinska uprava u Roandi svojim aktom od 2. ovog meseca (januara)
dostavqa slede}e: Na dan 1. i 2. o. m. ~etri naoru`ana bandita kao
pristalice Dra`e Mihajlovi}a do{la su iz Busora u selo i tra`ili od
naroda namirnice za wihovu vojsku, kao i od pretsednika op{tine da da
kola da se namirnice prevezu u selo Busur. Pretsednik op{tine nije hteo
izvr{iti ovu naredbu, te mu je jedan od prisutnih bandita rekao da je on
kao i op{tinski delovo|a osu|eni na smrt, {to i daqe rade kri{om, te
su vr{ili pretres u osnovnoj {koli sumwaju}i da op{tinska uprava tamo
obavqa svoje administrativne poslove. Isti banditi no}u izme|u 2. i 3.
ov. m. upali su u ku}u op{t. delovo|e Despota @ivanovi}a i izvr{ila
pretres kojom prilikom su sve wegove privatne hartije, tapije, priznanice i druga dokumenta i op{tinskog delovo|u poterali u {umu tobo` da
ga ubiju {to i daqe radi sa kancelarijom u wegovoj ku}i. Za sada nema
izve{taja {ta je u~iweno sa delovo|om.
4.
No}u izme|u 2. i 3. januara t. g. dva naoru`ana bandita u seqa~kim odelima do{li su u op{tinu u Rado{inu gde je bio odre|eni ~lan, kome su
naredili da odmah na|e @ivana Miladinovi}a ali kako ovaj nije bio kod
svoje ku}e to su ova dva bandita oti{la u pravcu sela Bresja.
Istorijski arhiv Jagodina
73
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
5.
No}u 4/5. januara 1943. g. u selu Lebinu, sreza Para}inskog, pojavila se
jedna trojka odbeglih ~etnika biv. ~et. odreda Para}inskog tra`e}i
predsednika op{tine Lebinske, ali je ovaj ve{to izbegao.
6.
3. januara 1943. g. prona|en je ubijen Stanoje Jevti} iz Milojevi}a
Me|ure~ana, sreza Beli~kog a le{ zakopan u dvori{tu wegove ku}e.
Istraga se vodi. Ovo ubistvo izvr{io je wegov sin Vojislav sa bratom
Milanom, koji se nalaze u begstvu.
7.
7. januara 1943. god. oko 21 ~as zemqoradnik Milutin Milojevi} iz sela
Grabovca, sreza Resavskog ubio je no`em biv. ~etnika resav. ~et. odreda
Petra Andri}a iz sela Dubqa, sreza Resavskog koji je ~etnik bio odbegao.
8.
7. januara 1943. Milutin Milivojevi} iz Grabovca ubio je na mestu sa
no`em odbeglog ~etnika Peru Andrejevi}a iz Dubqa sreza u Svilajncu.
9.
14. januara 1943. god. u 15. 30 ~asova patrola odreda sreza Temni}kog
napadnuta od komunista u selu Vratarima, sreza Kru{eva~kog, u ovoj
borbi je poginuo `and. narednik Aleksandar \. Ran~i}.
10.
11. januara 1943. 4 naoru`ana nepoznata bandita do{la su u selo
Kupinovac oko 21 ~as, sreza Resavskog i nasilno odveli dr`avnog bika od
seqaka Milo{evi}a Dragomira kome je bik dat na rukovawe.
11.
22. dacembra 1942. godine nedaleko od sela Karanov~i}a, zvano mesto
Cerina, na|en je mrtav farbarski trgovac Miodrag Miqkovi} iz
Kraqeva, koji je bio poslom u selu Drenovi, sreza Trsteni~kog, a rodom
je iz sela Baqolina, sreza Prokupa~kog. Veruje se da su razbojnici sa teritorije sreza Trsteni~kog.
12.
23. decembra 1942. po nepoznatim zlikovcima provaqena je radwa
Vu~eni}a Slobodana iz Crkvenca, sreza Resavskog, iz iste odneto 2 kg.
ko`e u vrednosti 5.000 din. Za ovo delo uhap{en je Aleksi} Radomir i
Milosavqevi} Vojislav oba iz Ku{iqeva, koji su delo priznali i sudu
predati.
13.
23. decembra 1942. godine, 5 naoru`anih bandita do{li su u selo
Crkvenac, sreza Resavskog, kod ku}e Spasojevi} Danice-Kristine polupali joj prozore i vrata, a jedan od bandita opalio pu{ku na Danicu i
ubije je na mestu.
74
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
14.
13. januara 1943. godine oko 3 ~asa upala su 20 naoru`anih razbojnika u
selo Pawevac, sreza Despotova~kog i opqa~kali od seqaka iz istog sela
Dragutina Obradovi}a 5.000 din. u gotovom.
15.
14. ovog meseca u selu Dowe [tipqe ubijen je od stra`ara sreza Beli~kog
stanice Bunar odmetnik Milutin Nikoli} zvani Ku{a sa jo{ sedam
odmetnika. Bez `rtava u mrtvim i rawenim od strane stra`ara.
16.
14. januara 1943. god. u selu Vratari, sreza Kru{eva~kog, napadnut je od
komunista `an. narednik Aleksandar Ran~i} sa stanice Varvarin i ubijen, a po tom su mu zlikovci opqa~kali odelo, oru`je zlatan sat, prsten i
sav novac. Le{ prenet i sahrawen u Varvarinu 16. januara 1943. godine.
17.
19. januara 1943. na periferiji Jagodine uhva}en je komunista Predrag
Pavlovi} i Branislav Sokolovi}, a 20. januara oko 1 ~as pobegao iz
sreskog zatvora Predrag Pavlovi}, a Branislav Sokolovi} ubijen od
stra`ara prilikom begstva.
18.
No}u 19/20 januara 1943. godine pobegao je stra`ar kaplar Borisav
Pavlovi} iz odreda sreza Beli~kog, sa svojim sinom komunistom
Predragom. Potraga raspisata.
19.
19. januara 1943. godine do{la su tri naoru`ana bandita kod ku}e predsednika op{tine Ku{iqevo, sreza Resavskog, Radivojevi} Rajka, odveli ga i
streqali na raskrsnici puta samog sela.
20.
22. januara 1943. god. u 2. 30 ~asova u borbi sa poternim odeqewem sreza
Despotova~kog u selu Bukovcu ubijeni su odmetnici bra}a Bo`idar i
Svetolik Joji}i. Kod istih je prona|eno 2 karabinke, jedna lova~ka jednocevka, 106 metaka i ostale spreme.
21.
No}u 23/24 januar 1943. godine, po nepoznatim razbojnicima odvedeni su
od svoje ku}e bra}a Milisav i Bogi} Ili} iz sela Subotice, sreza
Resavskog, i poubijani iz pu{ke na mestu Hajdu~ki potok, teritorija
sreza Despotova~kog.
22.
No}u izme|u 26/27. januara 1943. godine, jedna grupa od 12 razbojnika upala
je u selo Lo}iku, sreza Beli~koga, u ku}u seqaka Du{ana Petrovi}a,
odveli ga kod Medojeva~ke vodenice vi{e sela i preklali ga, ali je na|en
u `ivotu i prenet u bolnicu. Iste no}i jedna grupa nepoznate ja~ine
upala u selo Medojevac, sreza Beli~kog u ku}u Konstantina i Gvozdena
@ivkovi}a, izveli ih iz ku}e vi{e sela, Konstantina ubili a Gvozdena
te{ko ranili no`evima, prenet je u bolnicu. Iste no}i jedna grupa
Istorijski arhiv Jagodina
75
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
nepoznate ja~ine upala je u selo Dragocvet, sreza Beli~kog, u ku}u seqaka Pavla Cvetkovi}a, ubila Pavla i sina mu Savu. Iste no}i jedna banda
upala u selo Drago{evac, sreza Beli~kog i ubila seqaka Jevrema
@ivkovi}a, a seqaka Du{ana Jevremovi}a te{ko ranila. Prenet u bolnicu.
23.
30. januara 1943. godine, po patroli gradske stra`e Jagodina na periferiji varo{i ubijen je komunista Qubi{a @ivanovi}, rodom iz sela
Medve|e, sreza Trsteni~kog, okruga Moravskog.
24.
31. januara 1943. god. u 0.15 ~asova napadnut je odred Svilajnac od jedne
grupe bandita od 80 qudi, na strani stra`ara SDS nije bilo `rtava, a
poginuo je u borbi sreski slu`iteq Borisav Stefanovi}, a ubijen u svom
stanu tuma~ Lujo Magasi}. Istom prilikom napadnuta je stanica Jasenovo
na kojoj je bilo 7 stra`ara, stra`ari su se borili dok je trajalo municije, borba je trajala oko 1 ~as. U ovoj borbi rawen je podnarednik Savo
Popovi}, banditi su poneli svu dr`avnu i privatnu imovinu sa stanice.
25.
31. januara 1943. god. u 3.15 ~asova napadnuta je stanica Veliki Popovi}
od strane bande oko 60 naoru`anih bandita, borba je trajala dok je
stra`arima teklo municije. Razoru`ano je 5 stalnih i 10 privremenih
stra`ara, sa stanice ponete su dr`avne i privatne stvari stra`ara.
Izjavio je jedan seqak iz V. Popovi}a da je video kapetana Bankovi}a na
putu kod sela Medve|e sa 500 qudi koji se kre}u prema Despotovcu.
26.
24. januara 1943. godine jedna grupa od 5 naoru`anih razbojnika upala je u
ku}u seqaka Mir~e Milovanovi}a iz sela Marenova, sreza Temni}kog,
nasilno mu opqa~kali u gotovom novcu 90.000 dinara, a raznim drugim
stvarima u odelu, masti i drugom, sumu u vrednosti 36.300 dinara, tako da
je isti o{te}en za 126.300 dinara. Razbojnici su nepoznati i izgubili se
u nepoznatom pravcu.
27.
Izme|u 5. i 6. februara 1943. godine, po nepoznatim zlikovcima ubijen je
predsednik op{tine Zalogova~ke, sreza Temni}kog, Radosav Risti} iz
istog sela, na|en je mrtav preklan na glavnom putu vi{e sela Zalagovca,
veruje se da su ga ubili komunisti sa teritorije okruga Kru{eva~kog.
28.
No}u izme|u 1. i 2. februara 1943. godine, po nepoznatim razbojnicima
opqa~kan je Milenko Stanojevi} iz sela Stri`ila, op{tine Lova~ke,
sreza Beli~kog, za oko 30.000 dinara gotovog novca i 100 kg. kukuruza,
zapretiv{i mu da im jo{ spremi 90.000 dinara. Iste no}i upali su isti
razbojnici u ku}u Stanke Stanojevi} iz istog sela, oduzeli joj oko 30 kg.
slanine, 10 kg. masti sviwske, 3 kg. vune i 20.000 u gotovom novcu. Od
76
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
razbojnika bilo je 6 naoru`anih sa pu{kama i redenicima a imali su i
bombe, a pre nego su pqa~ku izvr{ili pucali su iz pu{aka da bi selo
zapla{ili.
29.
3. i 4. februara 1943. godine, jedna kaznena ekspedicija nema~ke okupatorske vojske do{la je u selo Parcane, sreza Temni}kog, kod ku}e
Dragomira Maksimovi}a, zapalili su mu ku}u i sve ostale zgrade, zaplenili mu sav kukuruz, 2 krave, 1 tele, 10 ovaca, 4 sviwe, svu pernatu `ivinu,
1 gvozdena kola na kojima su oterali `ito, a u ku}i izgoreo jedan motor
sa dre{om i o{te}en je za preko milion dinara, odveli su mu sa sobom oca
Vasilija i `enu Katarinu za koje se ne zna {ta je i gde su oterani. Ista
ekspedicija i u istom selu ubila je Vlastimira Mihajlovi}a iz Parcana,
zapalila mu ku}u i sve ostale zgrade sa name{tajem i `itom, oterala mu
je 1 kravu, jedno tele, tri ovce, 15 koko{aka i tri {otke. Navodno se ekspedicija izgovarala da je u Vlastimirovoj ku}i prona{la 1 pu{ku, 4-6
ru~nih bombi i nekoliko metaka. Me|utim `ena ubijenog tvrdi da nije
istina.
30.
No}u 16/17. februara 1943. godine, ubijen je u svom stanu u selu Tropowe,
sreza Resavskog, Radovan Radovanovi} magacioner zemqoradni~ke
zadruge od 3 bandita iz pu{aka sa 7 metara. 17. februara u 6 ~asa izme|u
sela Balajnca i Dra`mirovca, sreza Despotova~kog, tri nepoznata razbojnika sa pu{kama zaustavili su zemqoradnike Stojadinovi} Gruju,
Pavlovi} Nikodija i Frikolovi} Bo`idara svi iz sela Jasenova, sreza
Resavskog, koji su po{li na pazar za Jagodinu, pak su im oteli i to :
Stojadinovi}u 35.000 din. a Pavlovi}u i Frikolovi}u oko 80.000 dinara,
potraga upu}ena.
31.
10. februara jedna grupa bandita u ja~ini 500-600 napala je posadu u selu
Dubnici, koja je brojala 50 qudi pridodatih iz Centralne {kole
Beograd, pak su tom prilikom zarobili 20 stra`ara sa pu{kama i sa 2.000
metaka i sa sobom poveli.
32.
16. i 17. februara 1943. godine ubijen je u svom stanu Radovanovi} M.
Radovan magacioner zemqoradni~ke zadruge u selu Tropowe, sreza
Resavskog od trojice nepoznatih bandita.
33.
17. februara 1943. godine, na putu izme|u sela Balajnac i Dra`mirovac u
6 ~asova tri nepoznata naoru`ana razbojnika zaustavili su seqake
Stojadinovi} Gruju, Pavlovi} Nikodija i Frikolovi} Bo`idara... (sve
isto kao pod brojem 30).
Istorijski arhiv Jagodina
77
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
34.
21. februara 1943. godine u 18.30 ~asova jedna komunisti~ka dvojka upala
je u op{tinu Plansku sreza Para}inskog, i od poreznika koji je
prikupqao porez oduzeli 12.000 din. jedan sat i isprebijali ga, a iz
op{tinske kase 2.000 din.
35.
20. i 21. februara ubijen je iz pu{ke seqak Vitomir Jovanovi} iz sela
Dowi Kr~in, sreza Temni}kog, po nepoznatim zlikovcima.
36.
No}u izme|u 22. i 23. februara 1943. ubijen je u bolnici u Despotovcu,
sreza Despotova~kog seqak Petar Miladinovi} iz sela Grabovice, sreza
Despotova~kog po nepoznatim zlikovcima.
37.
No}u 19. i 20. februara 1943. godine u selu Karanov~i}u, sreza
Temni}kog, ubijen je u svom stanu od nepoznatih zlikovaca zemqoradnik
Bo`idar @. Jovanovi} sa nekoliko pu{~anih metaka.
38.
No}u 22. i 23. februara 1943. god. tri naoru`ana razbojnika upala u selo
Popovwak, sreza Despotova~kog i opqa~kala od seqaka Vojislava
Milanovi}a 43.000 dinara.
39.
No}u izme|u 23. i 24. februara 1943. godine dva nepoznata naoru`ana
razbojnika upala su u selo Vitanci, sreza Despotova~kog i opqa~kali od
seqaka Du{ana Milojkovi}a 27.000 dinara.
40.
27. februara 1943. godine, oko 15 ~as. jedna banditska dvojka upala je u
fabriku cementa u Popovcu sreza Para}inskog, odvela sa sobom aktivnog
potporu~nika [osteri}a Bojana, u nepoznatom pravcu. Banditi su bili u
uniformama `andara i rekli mu da ga vode u Krajskomandu po nare|ewu
nema~ke vlasti.
41.
Prema izve{taju odreda sreza Beli~kog br. 475/43 od 18. februara, na dan
16. februara uhap{en je od strane nema~ke policije br. 34 u Jagodini
narednik stra`ar Gavro Mari}, razlog hap{ewa nepoznat.
42.
Prema izve{taju odreda poqske stra`e sreza Temni}kog Pov. Br. 110 od
16. februara 1943. godine uhap{en je stra`ar narednik istog odreda
@ivojin ]irkovi} od strane nema~ke feld`andarmerije u Kwa`evcu
kuda je i sproveden, razlog hap{ewa nepoznat.
43.
28. februara t. g. oko 15 ~as. do{la je jedna grupa bandita u ja~ini 63 lica
pod vo|stvom poru~nika Vuka{ina Petkovi}a i jo{ dvojice oficira u
selo Kupinovac, sreza Resavskog, nose}i srpsku zastavu. Seqacima su
odr`ali govor da milicionari ~uvaju selo i budu spremni da im se
78
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
prikqu~e na wihov poziv. Iz Kupinovca oti{li su u selo Busur okruga
Po`areva~kog, naoru`ani su pored pu{aka sa tri te{ka, 3 laka
mitraqeza i sa 3 pu{ko-mitraqeza.
44.
28. februara u 4 ~asa ubijen je pred svojom ku}om seqak Jani}ije
Jovanovi} iz sela Sredweg Kr~ina, sreza Temni}kog po do sada nepoznatim banditima.
45.
No}u izme|u 28. februara i 1. marta 1943. godine, od strane naoru`anih
nepoznatih bandita odveden je predsednik op{tine Miliva, sreza
Despotova~kog Arsenije Antonijevi}. Ovom prilikom banditi su odneli
iz Milive 400 kg. kukuruza i 50 kg. pasuqa i udaqili se u nepoznatom
pravcu. Ja~ina bande nepoznata.
46.
2. marta 1943. godine oko 18 ~asa upala je u selo Grabovicu, sreza
Despotova~kog jedna grupa bandita u ja~ini 40 qudi pod vo|stvom
poru~nika Vuka{ina Petkovi}a, odr`ala zbor, a zatim se udaqila prema
selu Roandi, sreza Resavskoga.
47.
Prema izve{taju komandira odreda sreza despotova~kog br. 519 od 25.
februara 1943. godine, uhap{en je poru~nik Svetislav S. Pe{i} i
sproveden za Kraqevo a odatle za Beograd, uzrok hap{ewa nepoznat.
Pored toga uhap{ena su slede}a lica: 1. nared. Vidak S. Mandi}, 2. nared.
Manojlo \uji}, 3. stra`ar Milovan A. Spasojevi}, 4. stra`ar @ivojin M.
Gaji}, 5. stra`ar Branislav V. Stojanovi}, 6. stra`ar @ivojin B.
Miloradovi}, 7. stra`ar Mili} M. Spasojevi}, 8. stra`ar Danilo B.
Mladenovi}, 9. stra`ar Miodrag M. \or|evi}, 10. stra`ar Branislav V.
Milojkovi}, 11. stra`ar Radovan V. Spasi}, 12. stra`ar Borislav @.
Marinkovi}, 13. stra`ar Nenad @. Malenovi} i 14. stra`ar Pane
Oluji}. Svi napred navedeni uhap{eni su od strane polic. st. 34 Jagodina
i sprovedeni za Kraqevo, a uzrok hap{ewa je taj {to su dozvolili da budu
razoru`ani od strane bandita na dan 31. januara 1943. godine, kada su banditi napali stanicu poqske stra`e Veliki Popovi}, na kojoj su stanici
bili i od bandita razoru`ani, bez da su borbu vodili. Izgovor da su tri
bandita prethodno do{la na stanicu u uniformi nema~kih podoficira i
naredili im da polo`e oru`je po nare|ewu nema~ke vlasti iz Jagodine, a
docnije su u stanicu upali i ostali razbojnici te ih tako razoru`ali bez
ikakvog otpora.
48.
1. marta 1943. godine oko 17 ~asova 4 nepoznata naoru`ana razbojnika
upala su u selo Parcane, sreza Temni}kog, u ku}u seqaka Dragutina
Milovanovi}a, opqa~kali mu 60.000 u gotovom novcu, a u stvarima sumu od
150.000 dinara, ukupno 210.000 dinara.
Istorijski arhiv Jagodina
79
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
49.
5. marta 1943. godine u selu Ku{iqevu, sreza Resavskog ubijen je seqak
Milan Milovanovi} od strane komuniste Miloja Jovanovi}a iz istog
sela.
50.
No}u 6. i 7. marta 1943. godine osu|eni razbojnik \or|e Obradovi} iz
sela Gorwe Vidovo, sreza Para}inskog, do{ao je u svoj stan kod familije
u Para}in, a odmah po saznawu ku}a je opkoqena, ali je Obradovi}
poku{ao pobe}i, pak je naw otvorena pu{~ana vatra i te{ko je rawen u
desnu nogu, kost mu je slomqena i prenet je u okru`nu bolnicu u ]upriju
gde mu je noga amputirana. 8. marta 1943. godine od rana je umro.
51.
8. marta 1943. godine u jedan ~as rawen je od nepoznatog zlikovca kmet
sela Paqana, sreza Ravani~kog, Blagoje @ivanovi}, prenet u }uprijsku
bolnicu gde je umro od rana.
52.
5. marta 1943. godine u 19 ~asa ubijen je u selu Ku{iqevu, sreza Resavskog
Milan D. Milanovi}, ubistvo je nad istim izvr{io komunista Miloje
Jovanovi} iz istog sela sa jo{ 9 komunista.
53.
6. marta 1943. osu|enik na smrt \or|e Obradovi} iz sela Gor. Vidovo,
sreza Para}inskog koji je u decembru 1942. g. pobegao iz zatvora S.D.S.
Okruga Kru{eva~kog, do{ao je kod svoje porodice u Para}in, i ~im je za
wegov dolazak saznato, ku}a je opkoqena... (isto kao pod brojem 50).
54.
8. marta 1943. g. u jedan ~as po nepoznatim razbojnicima te{ko je rawen
kmet sela Paqana... (isto kao pod brojem 51).
55.
8. marta 1943. g. od nepoznatih razbojnika ubijen je seqak Aleksa
Jankovi} iz sela Isakova, sreza Ravani~kog, ubistvo je izvr{eno na mestu
zvanom Pirki}ev Potok sa jednim revolverskim metkom ispod kqu~ne
kosti.
56.
No}u 5. i 6. marta 1943. godine, na putu Svilajnac-Markovac i SvilajnacDespotovac, nepoznati banditi presekli su po tri telegrafske banderestuba.
57.
10. marta 1943. godine tri nepoznata razbojnika do{la su u selo
Bigrenicu sreza Ravani~kog kod seqaka Sime Dini}a, zlostavqali ga i
tukli iznudiv{i mu 1000 dinara gotova novca i poneli mu neke stvari iz
ku}e.
58.
10. marta 1943. godine jedna grupa naoru`anih lica do{la u selo Milivu,
sreza Despotova~kog i iz sela odneli 1700 kg. kukuruza i 120 kg. pasuqa.
80
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
59.
No}u 10. i 11. marta 1943. godine banditi Milo{ Nestorovi} iz sela
Paqana, sreza Ravani~kog i @ivko Savi} iz sela Kupci, sreza
Kru{eva~kog nai{li su na zasedu odreda sreza Ravani~kog na mestu
zvanom Tomi}ki Lug na putu Popovi}-Subotica, sreza Ravani~kog, sa
zasedom se pu{karali i u kra}oj borbi oba ubijena. Kod bandita su
prona|ena 2 karabina 7,9 mm 2700 din. 31 bojevi metak, jedan xepni sat, dve
radni~ke kwi`ice i ~etni~ke legitimacije Resavsko-Ravani~kog
~etni~kog odreda.
60.
10. i 11. marta 1943. godine po no}i u selo Pla`ane, sreza Despotova~kog
do{la su tri nepoznata naoru`ana razbojnika i odveli sa sobom kmeta
Dragoquba Milo{evi}a u nepoznatom pravcu. Ubili ga i opqa~kali
50.000 dinara.
61.
(dopuna prethodnog izve{taja) 11. marta 1943. godine do{la su u selo
Pla`ane, sreza Despotova~kog banditi i biv{i ~etnici Ravani~koResavskog ~etni~kog odreda Milovan \uri~i}, Branko Karanovi} i
Veqa Beli} i sa sobom odveli kmeta istog sela Dragoquba Milo{evi}a
na 6 km. povi{e sela na mesto zv. Vrla Strana tu ga ubili sa 24 uboda sa
kamom, opqa~kal;i mu 50.000 dinara i izgubili se u nepoznatom pravcu.
62.
13. ovoga meseca po no}i oko 11.30 ~asa, jedna grupa od 30 bandita
naoru`anih pristalica D. Mihajlovi}a do{la u selo Gladnu, sreza
Resavskog sa kolima i xakovima, te od prikupqenog kukuruza za
rekviziciju odnela 2500 kg. Ovaj posao banditi su obavili za 45 minuta i
udaqili se u nepoznatom pravcu. Preostali kukuruz od 2000 kg. preteran
je za Svilajnac.
63.
15. marta u 0.15 upali su selo Ro}evac, sreza Resavskog 4 nepoznata
naoru`ana razbojnika sa sobom poveli predsednika op{tine Boru Raji}a
i delovo|u \or|evi}a te od seqaka Adama Milo{evi}a, vodili ih do
mesta Buzdreni Potok zatim predsednika i delovo|u pustili, a
Milo{evi}a sa sobom odveli i veruje se da }e ga streqati zato {to je
imao veze sa Nemcima u prikupqawu radnika za rudnik.
64.
15. marta 1943. g. oko 12 ~asova grupa od 50 komunista do{la u selo Planu,
sreza Para}inskog, spalila op{tinsku arhivu, a zatim se udaqila u
pravcu okruga Kru{eva~kog. Potere su upu}ene.
65.
22. februara 1943. g. u 22 ~asa upali su u ku}u seqaka Petrovi}a M.
Vojislava iz sela Bobova, sreza Resavskog razbojnici i to: 1. Petrovi}
Pavle, 2. Petrovi} Stojan iz sela Bobova, 3. Milan N. Petrovi}, 4.
Milosav Prvulovi}, 5. Milovan Brankovi}, 6. Petar Markovi}-
Istorijski arhiv Jagodina
81
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
-Buqakovi}, svi iz sela Bobova 7. ^edomir Golubovi} i Bo`idar
Stojanovi} oba iz sela Vite`eva, sreza Resavskog, pored ovih i Nikola
Nikoli} iz Bobova i opqa~kali mu slede}e stvari: 1. U gotovom novcu
53.900 din. 2. U srebru 1700 din. 3. Slanine 80 kg. vredno 40.000 din. 4.
Sviwske masti 15 kg vredno 10.500 din. 5. Dva emajlirana lonca vredna
2.000 din. 6. Kobasice suve 6 kg. vredne 3.000 din. 7. Jedne uzengije vredne
1.200 din. 8. Jedan par dizgina vredne 700 din. 9. Jedan sat budilnik vredan
1.500 din. 10. Jedno gumeno crevo vredno 1.000 din. 11. Pola kg. vune vredne
900 din. 12. Jedna {i{a}a ma{ina vredna 700 din. 13. Seme od deteline 70
kg vrednog 17.500 din. Ukupno 134.100 din. Bandite je o{te}eni prepoznao
i svi su pohvatani te predati nadle`nom sudu.
66.
12. marta oko 22 ~asa do{la su tri nepoznata naoru`ana lica u selo
Virine i pozvala predsednika op{tine Aleksandra Gligorijevi}a, pa mu
naredila da ponese hleba i sa wima po|e kod poru~nika Vuka{ina
Petkovi}a, {to je ovaj i u~inio i kada je do{ao u kolibu Todora
Trifunovi}a vi{e sela na{ao je poru~nika Vuka{ina sa jo{ 10
naoru`anih lica, a pre wega dovedeni su kmetovi Todor Trifunovi} i
Milija \or|evi} iz istog sela, pak im je Vuka{in rekao i zamolio
predsednika op{tine za intervenciju kod sreskog na~elnika, da mu ovaj
pusti majku iz logora. Vuka{in je rekao da je po{ao da juri komuniste
koji uznemiravaju i ubijaju nevine gra|ane, da }e se komunisti brzo
uni{titi, da op{tine daju rekviziciju, da postavqaju stra`e radi osigurawa sela, a po zavr{etku pustio ih je i po{ao prema selu Tropowe.
67.
Isto kao pod brojem 63.
68.
Isto kao pod brojem 64.
69.
No}u 15. i 16. marta 1943. g. oko 150 naoru`anih qudi sa pu{kama i
pu{ko-mitraqezima pro{li su kroz selo Zabregu, sreza Para}inskog u
pravcu planine Crni Vrh, izjavili da su dra`inovci, i da gone komuniste, po selima nisu ni{ta ~inili.
70.
19. marta 1943. godine u 21 ~as po patroli odreda sreza Beli~kog ubijen je
odmetnik Bora Stanojevi} iz sela Ribara, sreza Beli~kog na mestu
zvanom Kusak Bare.
71.
19. marta 1943. g. u 18.30 ~asova 47 naoru`anih bandita pristalica Dra`e
Mihajlovi}a pod vo|stvom poru~nika Vuka{ina Petkovi}a upala u selo
Jasenovo, sreza Resavskog i od seqaka oduzeli 500-600 kila kukuruza u
klipu i 40 kila pasuqa, a zatim se udaqili u nepoznatom pravcu.
82
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
72.
20. marta 1943.g. oko 5 ~asova upala je jedna grupa odmetnika oko 100
naoru`anih qudi pristalica Dra`e Mihajlovi}a u selo Gorwu Mutnicu,
sreza Para}inskog, poku{ali da u|u u ku}u Radomira Vu~kovi}a biv{eg
narodnog poslanika, koji je iz ku}e sa prikrivenim oru`jem zapucao i
jednog bandita na mestu ubio. Banditi su zatim nasilno upali u ku}u i
zaklali Radomira i wegovog sina Dragutina a zatim se udaqili u pravcu
sreza Boqeva~kog. Vo|a bande nepoznat.
73.
21. marta 1943. g. u 14 ~asova za 2 km severozapadno od sela Vite`eva, sreza
Resavskog, jedna grupa bandita pristalica Dra`e Mihajlovi}a ja~ine 3035 qudi dobro naoru`anih pod vo|stvom potporu~nika Toze Popa, napala
je odeqewe 10 stra`ara, stra`ari su primili borbu koja je trajala 20
minuta, u ovoj borbi poginuo je `and. podnarednik Milovan An|elkovi},
a lak{e raweni `and. podnarednik Borisav Mili}, stra`ari Radosav
Gli{i} i Vojislav Trailovi}, a nestao je stra`ar Radomir \or|evi}, za
~iju se sudbinu ne zna, veruje se da su ga odveli banditi. Banditi su od
stra`ara odneli 4 pu{ke, od ubijenog i 2 rawena i od nestalog stra`ara
Radomira \or|evi}a.
74.
No}u izme|u 21. i 22. marta 1943. godine jedna grupa komunista od 20 qudi
upala je u op{tinsku Lebinsku i Mirilova~ku popalila op{tinske
arhive, a zatim se udaqili u pravcu sela Plane, ka granici okruga
Kru{eva~kog i planini Bukovica.
75.
20. marta 1943. godine sa stanice Rudnik Bare pobegao je stra`ar Qubi{a
Blagojevi} u nepoznatom pravcu bez oru`ja, uzrok begstva nepoznat.
76.
14. februara oko 19 ~asova udaqio se je sa stanice Dowi Kr~in, sreza
Temni}kog, stra`ar pripravnik Dragoslav Radojkovi}, rodom iz sela
Balajnac, sreza Despotova~kog. Sa sobom je poneo pu{ku br. 22414 7,5 mm
M. 1907-15-34 60 metaka koje je dugovao, 60 metaka ukrao iz sanduka
kaplaru ]o}kalu Stevanu i 7 bombi iz stani~ne rezerve, 1 {iwel s.m.
boje, 1 bluzu, 1 ~ak{ire, 1 uvija~e, 1 {ajka~u zelene boje, 1 cipele, 1 }ebe,
1 ~ar{av, 1 ~uturicu, 1 torbicu, 1 porciju, tablicu br. 700 i povesku
br.700. Potraga raspisata.
77.
21. marta 1943. g u 0 30 ~asa tri pristalice Dra`e Mihajlovi}a do{li su
u selo Dubnicu, sreza Resavskog, nasilno odveli seqaka Stojanovi}
Radosava, Krstivoja i Radi{u Marjanovi}a u nepoznatom pravcu.
78.
18. marta 1943. god. u 22 ~asa do{la su kod ku}e seqaka Gruje Brankovi}a
u selo Bobovo, sreza Resavskog tri nepoznata razbojnika od kojih je jedan
bio naoru`an pu{kom i iz ku}e opqa~kao razne stvari u vrednosti 39.600
Istorijski arhiv Jagodina
83
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
dinara. Me|u razbojnicima prepoznat je Jovan Marvinovi} iz istog sela,
koji je uhap{en i predat sudu.
79.
17. marta 1943. g. oko 23 ~asa upala su u ku}u seqaka Tome Stojanovi}a iz
sela Vite`eva, sreza Resavskog tri nepoznata razbojnika. Ku}a je odnosno magaza bila zakqu~ana, razbojnici su obili katanac i iz magaze odneli
razne robe i plavog kamena u vrednosti 36.000 dinara. O{te}eni nije
mogao o razbojnicima dati nikakve podatke.
80.
20. marta 1943. godine po patroli stanice Rekovac prona|en je jedan
nepoznati mu{ki le{ u selu Dubi~, sreza Leva~kog, na mestu zv. Vrtol
udaqeno od ku}e Dragomira Milanovi}a za oko 250-300 metara. @rtva je
pogo|ena jednim metkom u slepoo~nicu, a izlazna rana na levo uho.
Me{tani tvrde da su ovo lice ubili nema~ki vojnici prilikom vr{enog
pretresa i akcije na dan 18. ovog meseca, po izgledu star oko 38 g. obu~en
u bluzu, ~ak{ire i uvija~e zelene boje kao SDS {iwel s.m. boje vojni~ka
ko{uqa, vuneni xemper i ~arape. Kape i cokule nije imao, niti su kod
istog prona|eni kakvi dokumenti.
81.
25. marta 1943. odvedeni stra`ar po banditima prilikom vo|ene borbe u
selu Vite`evu, sreza Resavskog Radomir \or|evi} uspeo je da se spasi
begstvom, i povrati u odred sa oru`jem.
82.
25. marta 1943. jedna grupa bandita nepoznate ja~ine upala je u selo
Vite`evo, sreza Resavskog odveli sa sobom predsednika op{tine
Radomira Nikoli}a, kmeta Maksima Petrovi}a i seqaka Iliju
Paunovi}a, u nepoznatom pravcu.
83.
26. marta 1943. u 6 ~asova jedna grupa od 60 noru`anih lica Dra`inovaca
nai{la je od sela [aludovca i Buqana, kroz selo Gorwa Mutnica,
naoru`ani pu{kama i pu{komitraqezima, obu~eni u vojni~ka i seqa~ka
odela, ulazi su u ku}u ubijenog narodnog poslanika Radomira Vu~kovi}a,
od seqaka tra`ili hleba i rekli da gone komuniste, a zatim se uputili u
pravcu Crnog vrha.
84.
26. marta pu{teni su predsednik op{tine sela Vite`eva Radomir
Nikoli} i kmet Maksim Petrovi}, koje su banditi poveli, i vratili se
svojim ku}ama.
85.
27. marta 1943. u 3 ~asa nastao je po`ar u zgradi uprave rudnika Ravna Reka
u ma{inskom i prometnom odeqewu, izgorelo je nekoliko odeqewa
kancelarijski materijal a spiskovi spa{eni, {teta je neznatna.
84
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
86.
29. marta 1943. oko 4 ~asa tri nepoznata naoru`ana lica pripadnici
Dra`e Mihajlovi}a do{li su u selo Bobovo, sreza Resavskog i odveli
predsednika op{tine Jovana Golubovi}a u pravcu Vite`eva.
87.
29. marta 1943. tri nepoznata naoru`ana lica pripadnici Dra`e
Mihajlovi}a oko 4 ~asa do{li su u selo Bobovo, sreza Resavskog i sa
sobom odveli stra`ara odreda sreza Ravani~kog Vojislava Novakovi}a,
koji je bio prekomandovan u odred sreza Beli~kog i bio upu}en radi
sprovoda jedne `enske za Svilajnac, pa po dolasku u Svilajnac a po{to je
rodom iz Bobova po{ao je ku}i bez znawa i odobrewa predpostavqenih, sa
sobom poneo pu{ku i 30 metaka, gde je uhav}en i odveden.
88.
30. marta 1943. oko 21 ~as po nepoznatim banditima izvedeni su iz svojih
ku}a seqaci Bo`in Stojiqkovi} i Svetolik Vasi} iz sela Glogovca,
sreza Beli~kog, izveli ih vi{e sela za 1.1/2 km. kod mesta zv. Jasenar tu
ih poubijala iz pu{aka.
89.
1. aprila 1943. na putu izme|u sela Sedlara i Kupinovca, sreza Resavskog,
pripadnici Dra`e Mihajlovi}a predusreli su radnike koji su bili
upu}eni u Bor, oduzeli im spisak i uputni akt, a zatim ih vratili ku}ama.
90.
No}u izme|u 31. marta i 1. aprila 1943. pripadnici Dra`e Mihajlovi}a u
selu Bresju i Tropowu, sreza Resavskoga, pohvatali su na provalnoj kra|i
seqake Sergiju Raki}a, @ivotu Stankovi}a iz Tropowa i Milo{a
Nikodijevi}a sa `enom mu Milevom iz Bresja, iste povezali u lance,
predali seoskoj miliciji, a ova odredu u Svilajnac.
91.
1. aprila 1943. izvr{io je samoubistvo seqak Dragomir S. Mileti} iz
sela Ostrikovca, sreza Beli~kog, na mestu zvanom Lugomirska Vodenica.
Uzrok nepoznat ubistvo izvr{io sa revolverom koji su nema~ka patrola
ponela sa sobom koja je izvr{ila uvi|aj.
92.
No}u izme|u 1 i 2. marta 1943. u 22.30 ~asova po patroli odreda sreza
Temni}kog ubijen je odbegli osu|enik Dobrivoje Arsi} iz sela Gorweg
Katuna, sreza Temni}kog, kada je poku{ao pobe}i.
93.
2. marta 1943. u 12 ~as. ubijen je od nema~kih vojnika seqak Stojan
Milanoviz} iz Dubqa, sreza Resavskog, uzrok prikrivawe oru`ja i
jatakovawe komunistima.
94.
5. aprila 1943. u 19.30 ~asa iz stanice Poqske stra`e Dowe [tipqe odred
sreza Beli~kog, poku{ali su begstvo uhap{eni razbojnici i kradqivci
Cvetko i @ivojin Milo{evi} iz Doweg [tipqa, sreza Beli~kog,
Istorijski arhiv Jagodina
85
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
stra`ari su na iste otvorili pu{~anu paqbu i iste poubijali na 150-200
metara kada su hteli zamaknuti u {umu.
95.
Stanica poqske stra`e Dowe [tipqe 4. aprila t.g. uhapsila je 5 razbojnika iz Vranovca, sreza Beli~kog, za izvr{eno razbojni{tvo nad
seqakom Svetislavom Marisavqevi}em, u iznosu od 50.000 din. Iste
razbojnike uputila sprovodom sa trojicom stra`ara za Jagodinu, pa kada
su odmakli od stanice za 2 km. dvojica od navedenih razbojnika i to :
Blagoje Milojevi} i Kosta Bogi}evi} oba iz sela Vranovca, dogovorili
su se i navalili na stra`ara Grbi}a \uru, razoru`ali ga, otev{i mu
pu{ku i municiju, pobegli u nepoznatom pravcu, a Grbi}a lak{e
povredili po licu ogrebotinama.
96.
5. aprila t.g. nepoznati banditi odveli su Milicu Milosavqevi} iz
Sewskog Rudnika u nepoznatom pravcu. Milica je ranije bila kuvarica
kod ~etnika, pak se sumwa da su je odveli odbegli ~etnici Resavskog
~etni~kog odreda.
97.
1. aprila 1943. godine u 16 ~asova seqak Svetislav \or|evi} iz sela
Bobova, sreza Resavskog, zaklao je sa no`em u svom vinogradu Pauna
Trailovi}a komunistu iz sela Jasenova, sreza Temni}kog, Trailovi} je u
{umi od avgusta 1941. god.
98.
5. aprila do{la su 2 naoru`ana pripadnika Dra`e Mihajlovi}a u selo
Vite`evo, sreza Resavskog i odveli seqaka Adamovi} Jovana, Vuki}a
Jovana, Nikoli}a Dimitriju, Rabovi}a Iliju i Tomi}a Tomu.
99.
6. aprila u 15 ~. do{la su 3 naoru`ana lica pripadnici Dra`e
Mihajlovi}a u selo Vite`evo, sreza Resavskog i odveli seqaka
Simonovi} Vladimira, a naredili op{tinskoj upravi da ne sme davati
rekviziciju.
100. 7. aprila t. g. u 17 ~. vi{e sela Vite`eva, sreza Resavskog vi|eni su 4
naoru`ana razbojnika, me|u kojima je prepoznat razbojnik Luki}
Velimir. Potere su za navedenim razbojnicima upu}ene ali bez uspeha.
101. No}u 8. aprila t. g. ubijen je seqak Milentije Petrovi} iz sela Siokovca,
sreza Beli~kog po nepoznatim razbojnicima, a istodobno odveden je
seqak Vuka{in Milo{evi} iz istog sela.
102. 8. aprila t. g. do{la su dva nepoznata bandita u selo Stubicu, sreza
Ravani~kog, pri legitimisawu od strane predsednika iste op{tine, jedan
je poku{ao sa revolverom pucati na predsednika, ali ga je ovaj pre86
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
duhitrio i revolver mu oteo, dok je drugi kroz prozor ispalio 7 metaka,
pak je tako stvorio zabunu i obojica su pobegla u nepoznatom pravcu. Od
ovih razbojnika oduzete su dve legitimacije na ime i to : Milorad
Igwatovi} i ^edomir Petkovi}, a od Igwatovi}a revolver [TAJNER
9904 E, koji je revolver predat polic. stanici 34 u Jagodini sa legitimacijama i 7 praznih ~aura od revolvera Brauning, sa aktom J. B. BR.
1123/43 godine sa izve{tajem.
103. 9. aprila t.g. oko 10 ~asova do{lo je 5 nepoznatih naoru`anih lica u selo
Vite`evo, sreza Resavskog i sa sobom nasilno odveli seqaka Paunovi}
Nikolu, potera je upu}ena ali bez uspeha.
104. 9. aprila t. g. u 22 ~asa ubijen je op{tinski odbornik u selu Ma~evac,
sreza Ravani~kog od jedne komunisti~ke petorke Dragutin Ili}. Potere
su upu}ene ali bez uspeha.
105. 9. aprila t.g. u 21 ~as upali su u op{tinsku zgradu Duboka, sreza Beli~kog
7 komunista naoru`ani sa pu{kama i spalili op{tinsku arhivu.
106. 10. aprila t. g. u 20 ~. iznenada je upao u op{tinu Jasenovo, sreza Resavskog
jedan komunista sa revolverom i po~eo pucati redom na op{tinsku
upravu, osobqe se je razbe`alo, a predsednik op{tine Gruji} uspeo je da
se skrije u obli`wu ku}u u koju je bandit bacio jednu bombu i lak{e ga
ranio. Dok je ovaj bandit razgonio osobqe drugi su banditi upali u
op{tinu i spalili op{tinsku arhivu, a zatim se izgubili u nepoznatom
pravcu.
107. No}u 10/11. aprila t. g. ubijen je seqak Svetomir Milanovi} iz sela
Dubnice, sreza Resavskog po nepoznatim banditima. Isti su ga pre
kratkog vremena tra`ili komunisti pak se veruje da su ga ovi i ubili, a
zatim se izgubili u nepoznatom pravcu. Potere su upu}ene ali bez uspeha.
108. No}u izme|u 10. i 11 aprila t. g. u selu Tropowe, sreza Resavskog ubijen je
od strane komunista vr{ioc du`nosti predsednika op{tine Vladimir
Erceg i blagajnik iste op{tine Slavko Blagojevi}, potere su upu}ene
ali bez uspeha do sada.
109. No}u 11. i 12. aprila t. g. ubijen je seqak Petar \uki} iz sela Rekovca,
sreza Leva~kog, na mestu zvanom Temni}ki kqu~ atar op{tine Temni}ke,
sa dva pu{~ana zrna od do sada nepoznatih ubica.
110. 11. aprila od 17 do 22 ~asa grupa od 40 qudi pripadnika Dra`e
Mihajlovi}a pod vo|stvom poru~nika Vuka{ina Petkovi}a do{la je u
Istorijski arhiv Jagodina
87
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
selo Kupinovac, Suboticu, Medve|u i Roandu, sreza Resavskog, svirali
pleh muziku, pevali narodne pesme i narodu odr`ali govore a zatim se
izgubili u nepoznatom pravcu. Po selima nisu ni{ta radili.
111. No}u 13. aprila 1943. g. jedna grupa komunista u ja~ini od 20-30 qudi
naoru`anih napala je rudnik Moravu (Miliva) onesposobila jednu parnu
ma{inu i tako rudnik onesposobila u radu za izvesno vreme. Potere su
upu}ene na teren, i nare|eno da se komunisti spre~e u radu i vr{qawu.
112. No}u izme|u 14. i 15. aprila t. g. ubijen je zemqoradnik Markovi} @ika
sa majkom, pristalica Dra`e Mihajlovi}a iz sela Ro}evca, sreza
Resavskog od strane Nemaca, na|ena mu je pu{ka sa 50 metaka i ku}a mu je
zapaqena.
113. No}u izme|u 14. i 15. aprila 1943. godine po nepoznatim zlikovcima zaklan je seqak Dragomir Raki} iz sela Majura, sreza Beli~kog na mestu
pred zemqoradni~kom zadrugom u selu Majuru.
114. No}u izme|u 14/15. aprila 1943. g. od nepoznatih bandita ubijen je seqak
Raki} A. Dragomir iz sela Majura, sreza Beli~kog pred zemqoradni~kom
zadrugom u Majuru sa 2 pu{~ana metka.
115. 16. aprila t. g. u 7 ~asova od dva nepoznata razbojnika sa~ekan je seqak
Ne{i} @ivojin iz sela Milive, sreza Despotova~kog i vi{e samog sela
iz pu{ke sa dva metka ubili.
116. 16. aprila t.g. u 17 ~asova u selu Grabovici, sreza Despotova~kog na{a
patrola u ja~ini 18 stra`ara nalazila se kao asistencija u prikupqawu
kukuruza, napadnuta je od jedne grupe bandita ja~ine 120-150 dobro
naoru`anih, patrolu napali sa svih strana pu{~anom i mitraqeskom
vatrom, patrola je primila borbu i povla~ila se u vi{e pravaca, te je
uspelo da se spasi 11 stra`ara dok se za sudbinu 7 ne zna, veruje se da su
zarobqeni. Na strani bandita jedan je rawen, a potom su se banditi povukli na teritoriju okruga Po`areva~kog. Veruje se da je banda pod vo|stvom
poru~nika Vuka{ina Petkovi}a. Potera je upu}ena ali bez uspeha.
117. 16. aprila t. g. u 22 ~asa patrola stanice Dowe [tipqe, odreda sreza
Beli~kog iz zasede sa~ekala je odmetnika Blagoja Milojevi}a i Kostu
Bogi}evi}a te obadva u me|usobnoj borbi ubila, koji su rodom iz sela
Vranovca, sreza Beli~kog, a iste su sa~ekali ispod samog sela Vranovca.
Vidi redni broj 95.
88
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
118. 19. aprila 1943. g. u 21 ~as tri nepoznata naoru`ana bandita do{la su u
selo Buqane, sreza Para}inskog i sa sobom odveli Iliju Jovanovi}a
telegrafistu i `i~ara Popova~ke `i~are, `eqez. stanice Crnica u
nepoznatom pravcu.
119. 21. o. m. u 2.30 ~asova nepoznati banditi posekli su tri telegrafska stuba
na putu izme|u sela Dubqa i Grabovca, sreza Resavskog.
120. No}u 17. aprila 1943. godine oko 23 ~asa po nepoznatim zlikovcima
upaqena su 4 stoga sena i jedan stog kukuruzovine seqaku @ivoti Sagi}u
iz sela Velike Sugubine, sreza Leva~kog. Ovom paqevinom naneta mu je
{teta oko 45.000 dinara.
121. 20. aprila t.g. u 23 ~. patrola finans. kontrole iz Varvarina u slu`benoj
du`nosti napadnuta od {vercera kod sela Svojnova, {verceri su
povredili kamenom u glavu finansa Slobodana Markovi}a te`e.
122. 21. aprila 1943 g. u 12 ~asa, po patroli odreda Despotova~kog ubijen je
odmetnik Stojan Radomirovi} iz sela Stewevca, sreza Despotova~kog na
putu izme|u sela Kovanice i Stojanovi}a Trla, kada je hteo da pobegne
ispred patrole.
123. 19.aprila 1943 g. u 23 ~asa 2 naoru`ana nepoznata bandita iz sela
Milo{eva, sreza Beli~kog, odveli su nasilno sa sobom seqake ^edomira
J. Obradovi}a u nepoznatom pravcu.
124. 21. aprila 1943. g. u ataru sela Dowi Kr~in, sreza Beli~kog, na mestu
zvanom Alibeg u potoku na|en je ubijen odmetnik i kradqivac Ratko
Stevanovi} iz sela Bato~ine, sreza i okruga Kragujeva~kog, sumwa da su
ga ubili wegovi drugovi u sva|i oko opqa~kanih stvari.
125. No}u izme|u 20 i 21. aprila 1943 god. kod sela Dra`mirovca, sreza
Ravani~kog, prime}ena su 4 nepoznata naoru`ana lica od strane
nema~kih vojnika koji su bili u prikupqawu kukuruza, pa kada su otvorili vatru iz pu{aka ovi su pobegli u pravcu sela Velikog Popovi}a.
126. 21. aprila 1943. g. u 17 ~, 2 nepoznata razbojnika naoru`ana sa revolverima i no`evima izboli u Nik~evi} Nade`du suprugu Nik~evi} Petra iz
]uprije na 12 mesta i pobegli u pravcu sela Be{inca, potraga upu}ena.
127. 21. aprila 1943. godine u 13 ~asa 3 naoru`ana bandita u seqa~kim odelima upali su u ku}u Voje Ne{i}a iz Para}ina i no`em lak{e povredili
ubodima Ne{i}evu suprugu Kostadinku i sina mu Srbu, banditi su bili
Istorijski arhiv Jagodina
89
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
naoru`ani dva sa no`evima, a jedan sa pi{toqem, preduzete su sve mere za
wihovo hvatawe.
128. 19. aprila 1943 g. oko 23 ~asa 8 nepoznatih naoru`anih bandita do{lo je
kod ku}e seqaka \ur|a Stankovi}a u selo [antarovac, kada je ovaj bio
odsutan i od `ene Milunke oteli gotovog novca 100.000 din. i `ivotnim
namirnicama, odelu i ostalim stvarima tako|er vrednosti oko 100.000
dinara. [antarovac je selo sreza Beli~kog.
129. 26. aprila 1943. g. u 21 ~as patrola stanice Glogovac, sreza Beli~kog, na
putu sela Ribara i Ko~inog sela sa~ekala je u zasedi odmetnika Radivoja
Stanojevi}a iz sela Ribara, sreza Beli~kog i ubili ga.
130. 27. aprila t. g. oko 209 ~asova jedan nepoznati razbojnik-Komunista
do{ao je sa revolverom u ruci u stan devojke izbeglice iz Novog Sada
Jelene Pletkovi} u selo Bukov~u, sreza Beli~kog, izveo je ispod sela
[uqkovca i ubio sa 3 revolverska metka.
131. 24. aprila 1943. godine otkrili su psi u Izbeni~koj reci isto~no od sela
Ba~ine-Obre`a sreza Temni}kog le{ poru~nika Momira Uro{evi}a
koji je bio odbegao u {umu. Le{ je bio u oficirskom {iwelu, bluzi i
puloveru. Kod wega je prona|eno u xepu 920 din. Prema izgledu ubijen je
pre 8-10 dana, a prepoznat je od strane me{tana i sahrawen je u selu
Ba~ini.
132. 26. aprila 1943. godine odveden je od svoje ku}e po nepoznatim zlikovcima seqak Milojko Aleksi} iz sela Strmostena, sreza Despotova~kog, a
29. aprila t.g. na|en je mrtav ubijen i ba~en u {aht starog rudnika
Padali{te.
133. 30. aprila 1943. godine oko 10 ~asova 4 nepoznata naoru`ana bandita
do{la su u selo Dubnicu, sreza Resavskoga i oduzeli 150 kilograma kukuruza od seqaka Rado{a Stanojevi}a a 600 kg od Milana Milosavqevi}a.
Oduzeti kukuruz banditi su odmah u prisutnosti predsednika op{tine
Dubni~ke Dobrosavqevi}a razdelili najsiroma{nijim seqacima sela
Dubnice a potom se izgubili u nepoznatom pravcu. Potere su upu}ene.
134. 2. maja 1943. godine u 9 ~aoova patrola stanice ]uprija u ataru sela Sewe,
sreza Ravani~kog ubila je odbeglog robija{a Milosava @ivkovi}a iz
]uprije, koji je poku{ao pri susretu pobe}i ispred patrole.
90
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
135. No}u izme|u 1 i 2. maja 1943. godine u ataru sela Pro{tinci, sreza
Resavskog po nepoznatim razbojnicima ubijen je seqak Taleta Panti} iz
sela \urinci, sreza Resavskog. Potraga se za ubicama vodi.
136. 9. maja 1943. godine u 21 ~as tri naoru`ana nepoznata bandita do{la su u
selo Bukovicu, sreza Despotova~kog i ubili istomesnog seqaka i biv{eg
~etnika Resavsko-Ravani~kog ~etni~kog odreda Milorada Dini}a. Zatim
se izgubili u nepoznatom pravcu.
137. 9. maja 1943. godine u 16 ~asova patrola stanice Glogovac, odreda sreza
Beli~kog, prilikom pretresa terena vi{e sela Duboka, sreza Beli~kog,
nai{la je na zloglasnog komunistu Danila Andreji}a iz sela Duboke,
sreza Beli~kog, i istog ubila kada je poku{ao pobe}i. Kod istog nije
prona|eno ikakvo oru`je. Utro{eno 17 metaka.
138. 9. maja 1943. godine oko 13 ~asova do{la je jedna grupa oko 100 naoru`anih
qudi pristalica Dra`e Mihajlovi}a u selo Bobovo, sreza Resavskog sa
muzikom i zastavom. Seqacima odr`ali govor da }e skoro do}i do
oslobo|ewa i da budu mirni, da daju rekviziciju da ~uvaju selo od komunista i kada se ovi pojave da odmah jave Srpskoj dr`avnoj stra`i ili
wima jer da oni skupa sa stra`om uni{tavaju komuniste, pak se potom
uputili prema selu Pro{tinci i Dubnica.
139. 7. maja 1943. godine, u 18 ~asova stra`ar pripravnik odreda sreza
Para}inskog Qubomir J. Milenovi} udaqio se u nepoznatom pravcu, sa
oru`jem, pu{kom i municijom, ponev{i svu dr`avnu opremu koju je dugovao i do danas se nije povratio.
140. No}u 10. i 11. maja 1943. godine oko 24 ~asa patrola stanice Popovac,
sreza Para}inskog, dr`e}i zasedu vi{e sela Buqana sa~ekala je odmetnika Jablanovi}a Milenka i Nedeqkovi} Milana oba iz Buqana, sreza
Para}inskog, pozvala ih da stanu ali oni nisu hteli ve} su otvorili
pu{~anu vatru na patrolu, pak je patrola zapucala i oba ubila. Kod wih
je prona|en jedan skra}eni Mauzerov karabin i 15 metaka. Utro{eno 67
metaka.
141. No}u izme|u 11. i 12. maja 1943. god. po do sada nepoznatim zlikovcima
ubijena je u svojoj ku}i Desanka Uro{evi} iz sela Doweg Vidova, sreza
Para}inskog.
142. No}u izme|u 13. i 14. maja 1943. god. po do sada nepoznatim zlikovcima u
selu Lukaru, sreza Beli~kog ubijena je u~iteqica Vladanka
Milosavqevi} i Dobrosav Dimitrijevi} robija{ iz istog sela.
Istorijski arhiv Jagodina
91
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
143. 12. maja t. g. po nepoznatom zlikovcu nasilno je odvedena devojka Malina
Mati} iz sela Mijatovca, sreza Beli~kog, a 14. o. m. prona|ena mrtva ubijena u vrbaku izme|u sela Mijatovca i Pra}ine, sreza Beli~kog.
144. No}u izme|u 10. i 11. maja 1943. god. napustili su stra`arsko mesto i
udaqili se u nepoznatom pravcu stra`ari iz Para}ina i to : kaplar
Nikola D. @ivkovi}, rodom iz sela Krexbinac, sreza Para}inskog i
kaplar Velimir M. Joksimovi} rodom iz sela Dowe Vidovo, sreza
Para}inskog, sa sobom su poneli oru`je pu{ke i municiju i svu dr`avnu
spremu koju po spisku duguju.
145. No}u izme|u 16. i 17. maja 1943. g. po nepoznatim zlikovcima ubijen je
seqak Najdan Sre}kovi} iz sela Deonice, sreza Beli~kog u dvori{tu
svoje ku}e.
146. No}u izme|u 16. i 17. maja 1943. po nepoznatim zlikovcima ubijen je seqak
Ni}ifor Ivkovi} iz sela Deonice, sreza Beli~kog u dvori{tu svoje
ku}e.
147. No}u izme|u 16. i 17. maja po nepoznatim zlikovcima ubijen je seqak
Sreten @i`i} iz sela Voqav~a, sreza Beli~kog u dvori{tu svoje ku}e.
148. 18. maja 1943. g. u 8 ~asova po nepoznatim zlikovcima ubijen je seqak
Branislav Marjanovi} iz sela Malog Popovi}a, sreza Beli~kog, ubistvo
izvr{eno u samom selu.
149. 18. maja 1943. g. u 8 ~asova po nepoznatim zlikovcima ubijen je seqak
Stanimir Petrovi} iz sela Malog Popovi}a, ubistvo je izvr{eno u
samom selu.
150. No}u izme|u 18. i 19. maja t. g. po nepoznatim zlikovcima ubijena je u svojoj ku}i seqanka Milena Simi} iz sela Mijatovca, sreza Beli~kog, potraga se vodi.
151. 18. maja 1943. godine preko telefona nare|eno je od strane ove komande
komandiru odreda sreza Ravani~kog da odmah uputi vodnika 3. kl. Pavla J.
Kalendarevi}a i podnarednik Mihajlo F. Krsti}, jave nema~koj pol. st.
34 u Jagodini, ali se isti nisu javili ve} se bez oru`ja udaqili u nepoznatom pravcu.
152. 21. maja t.g. no}u pro{la je jedna grupa od 100 naoru`anih bandita po vi{e
sela Vite`eva i Ore{kovice u pravcu okruga Po`areva~kog, ni{ta nisu
u~inili.
92
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
153. 21. maja t. g. no}u jedan avion nepoznatog tipa preleteo je sa juga na sever
po vi{e sela [anca i Bo{wana, sreza Temni}kog i bacio jedan letak koji
je prona|en slede}e sadr`ine: Osveta za Beograd i druge Srpske varo{i
R.A.F. pregnuo je na posao - Vazdu{ni napad na Palermo, R.A.F.
Bombardovawe grada Esena, Snimak iz aviona R.A.F. Predat na~elniku
sreza Temni}kog.
154. 22. maja t. g. kod sela Isakova, sreza Ravani~kog na|en je jedan balon sa
spravom za merewe visine i predat nema~koj policiji u ]upriji.
155. 21. maja 1943. godine, po nepoznatim licima iz Sewskog Rudnika odveden
je student agronomije @ivomir Lalovi} u nepoznatom pravcu.
156. 11. maja 1943. god. oko 5 ~asa patrola stanice Sibnica opkolila je ku}u
razbojnika Arsenija Milojevi}a iz sela Bogalinci, sreza Leva~kog, koji
se je u ku}i nalazio i ispred patrole pobegao, patrola je zapucala ali ga
nije ubila i utro{ila 8 metaka 7,5 mm.
157. 18. maja 1943. g. u 16 ~asova patrola stanice Sibnica opkolila je ku}u
razbojnika Arsenija Milojevi}a iz sela Bogalinaca... (isto kao prethodni izve{taj).
158. No}u 22. maja t. g. po nepoznatim licima naoru`anim banditima odveden
je radnik Ivan Ili} iz rudnika Bare u nepoznatom pravcu. Imenovani je
rodom iz sela Sige, sreza Homoqskog, okruga Po`areva~kog, potraga se
vodi.
159. 22. maja 1943. godine, patrola Gradske stra`e Jagodina upotrebila je
vatreno oru`je na periferiji grada na zloglasnog razbojnika i kradqivca Komarova [aquqa, ruskog izbeglicu i ubila ga. Ovom prilikom
utro{eno je 8 pu{~anih metaka 7,5 mm i 2 pi{toqska metka. Komarov je
stalno boravio kao izbeglica u ]upriji.
160. 23. maja 1943. g. po nepoznatim naoru`anim banditima odveden je radnik
Avdo Tabakovi} iz Sewskog Rudnika u nepoznatom pravcu, potraga se
vodi.
161. 27. maja 1943. g. po nepoznatim naoru`anim licima odveden je radnik
Sveta Stevanovi} iz Sewskog Rudnika u nepoznatom pravcu, potraga se
vodi.
Istorijski arhiv Jagodina
93
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
162. 27. maja 1943. god. u 18 ~asova po nepoznatim zlikovcima u svome stanu u
Para}inu zaklan je kroja~ Bora Kosti} iz sela Obre`a, sreza
Para}inskog, motiv ubistva nemoralan `ivot.
163. 27. maja 1943. g. u svome stanu u Para}inu ubijena je radnica Fabrike
{tofova u Para}inu @ivka @ivanovi}, iz sela Oreqa, sreza
Trsteni~kog, motiv ubistva nemoralan `ivot.
164. 28. maja 1943. g. u 10 ~. kod Jagodinskog grobqa ubijen je od nepoznatih
zlikovaca iz pi{toqa i preklat kamom radnik nacionalne slu`be
@ivotije Vasiqevi} iz sela Deonice, sreza Beli~kog, ranije bio u komunistima, docnije u ~etnicima, a posle u nacionalnoj slu`bi, bio i na
robiji 8 godina.
165. 2. juna 1943. god. u 14 ~asa na putu sela Glogovac-VelikiPopovi}, u ataru
sela Glogovca sreza Beli~kog, od nepoznatih bandita prilikom vra}awa
iz Jagodine skinuti su sa ~eza Milan Gruji} predsednik op{tine
Jasenovo, sreza Resavskog, i seqak iz istog sela Cvetko Jano{evi} i ubijeni iz pu{aka, sumwa se da su ih pobili sami seqaci sela Jasenova iz
mr`we prema predsedniku.
166. 2. juna 1943. god. oko 15 ~asa patrola stanice poqske stra`e Vojska, sreza
Resavskog na mestu zvanom Ma~eva~ka {uma, sukobila su se dva nepoznata
bandita pri sukobu otvorena je obostrana pu{~ana paqba i ovom prilikom ubijen je Mihajlo G. Radosavqevi} komunista iz sela Duboke, sreza
Beli~kog. Od oru`ja nije ni{ta prona|eno ve} jedan deo redenika pak se
pretpostavqa da je drugi odmetnik oru`je mu odneo.
167. No}u izme|u 30. i 31. maja 1943. godine 5 nepoznatih razbojnika od kojih
su tri bila naoru`ana sa Engleskim pu{kama upala su u ku}u seqaka
Aleksandra V. Vasiqevi}a iz sela Ratkovi}a, sreza Leva~kog, vezali ga i
nasilno mu oduzeli novac i slede}e stvari i to: 1. 16.000 papirnog novca,
2. 700 srebrnog novca, 3. 7 metara doma}eg platna, 4. 7 metara doma}eg
sukna 5. 2,5 kila vune, 6. 2,5 metra {truksa, 7. 10 metara amerikan platna,
8. 5 kalemova konca {iva}eg, 9. 2 kilograma {e}era, 10. 2 metra svile violet boje, 11. 5 komada |onova za opanaka, 12. 1/2 kilograma kafe, 13. 5 komada katanaca, 14. 25 kila plavog kamena, 15. 14 kilograma sviwske masti, 16.
8 kila belog bra{na. Ukupna vrednost 41.700 din.
168. 5. juna 1943. godine, patrola stanice Tropowe, sreza Resavskog prilikom
pretresa terena na mestu zvanom Trifunovo Brdo na{la je le{ ubijenog
odmetnika Milutina Milivojevi}a, rodom iz sela Grabovice, sreza
Despotova~kog, koji je ubijen iz vojni~ke pu{ke.
94
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
169. 6. juna 1943. patrola stanice Rekovac povela je seqaka Stanoja Nikoli}a
zvanog Zeca da poka`e prikriveno oru`je, pa kada je isti bio na mestu
Ravni Gaj poku{ao je pobe}i i ubijen je, a isti je rodom iz sela Slatine,
sreza Leva~kog, utro{eno 8 metaka.
170. 28. maja 1943. godine u 16 ~asa na mestu zvanom Gomila Breg ubijen je
Dragutin Jevti} iz sela Nadrqa, sreza Leva~kog, dva revolverska metka
od strane seqanke Mijatovi} Radmile stare 31 godinu, iz istog sela.
Ubijeni je star 67 godina, a ubistvu je motiv sva|a oko ispa{e u {umi,
imenovana je uhap{ena i sudu sa revolverom sa kojim je ubistvo izvr{ila
predata.
171. No}u izme|u 6. i 7. juna 1943. g. ubijen je od nepoznatih zlikovaca seqak
Bo`idar iz sela Ba~ine, sreza Temni}kog iz pu{ke na periferiji samog
sela.
172. No}u izme|u 6. i 7. juna t. g. lak{e je rawen od nepoznatih bandita seqak
Mili} Todorovi} iz sela Ro}evca, sreza Resavskog pred svojom ku}om iz
pu{ke.
173. 17. maja 1943. godine stra`ar pripravnik odreda sreza Despotova~kog sa
stanice V. Popovi}, Stanojlo D. Nikoli}, rodom iz sela Buqana, sreza
Para}inskog, pobegao je u nepoznatom pravcu, sa sobom odneo svu dr`avnu
spremu odelo zelene boje, bez oru`ja i slu`benog znaka, bez oru`nog
lista jer ih nije imao, od oru`ja nije ni{ta poneo.
174. 3. juna 1943. g. Na putu @idiqe-Popovwak blizu sela Resavice, sreza
Despotova~kog, 2 nepoznata razbojnika opqa~kali su ~inovnika rudnika
Bare Svetislava Stevi}a i zemqoradnika Jovana Simeunovi}a iz
@idiqa, odnev{i im i to: Stevi}u 700 dinara, Simeunovi}u 7.000 dinara
i xepni sat marke Lon`in, razbojnici su bili naoru`ani pu{kama i
maskirani, pak se sumwa da su iz okolnih sela.
175. 9. juna t. g. u 4.15 ~asova odeqewe sreskog odreda ]uprija pod vo|stvom
kapetana Milojevi}a na raskrsnici puta Letovali{te-Bigar, 8 km. jugoisto~no od Ravne Reke sukobilo se sa 7-8 naoru`anih bandita, posle
kra}e borbe ubijena su dva bandita dok su ostali koriste}i gustu {umu
uspeli pobe}i. Od ubijenih jedan nema nikakvih isprava mla|i 30-35 g.
obu~en u seqa~ko odelo naoru`an karabinom 7,9 mm imao je jo{ 11 metaka. Drugi stariji ~ovek nema isprava, kod istog je prona|eno uverewe koje
glasi na nekog sudiju Puni{u Ve{ovi}a iz Bitoqa i jedna fotografija
nekih ~etnika, naoru`an Maliher karabinom 8 mm i imao je jo{ 3 neispaqena metka, na strani stra`ara nije bilo mrtvih i rawenih.
Istorijski arhiv Jagodina
95
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
176. No}u izme|u 12. i 13. juna 1943. godine, od nepoznatih zlikovaca zaklan je
u svojoj ku}i seqak Jeremija Risti} iz sela Doweg Vidova, sreza
Para}inskog, a wegova `ena Marija povre|ena po glavi i levoj ruci,
upu}ena je u bolnicu, potere se vode.
177. 12. juna 1943. g. grupa od 3 naoru`ana razbojnika pod vo|stvom odmetnika
\or|a Dumitrovi}a iz sela Bigrenice, napali su vodenicu seqaka Tome
@idilovi}a iz Bigrenice, sreza Resavskog, i tom prilikom ubili mu
slugu Bogi}a Trajlova iz Jasenova, sreza Resavskog, a ranili seqaka
Du{ana Kasapovi}a. Ova ista banda 13. juna t. g. nai{la je na zasedu stanice Bigrenica koja je na bandite otvorila pu{~anu paqbu i ranila vo|u
bande Dumitrovi}a, ali je ovaj uspeo da pobegne sa drugovima i ponovo
nai{li na drugu zasedu iste stanice koja je na wih zapucala i vo|u bande
Dumitrovi}a ubila, dok su ostala dvojica uspela pobe}i. Kod
Dumitrovi}a prona|ena nema~ka skra}ena pu{ka sa jednim neispaqenim
metkom. Patrole su u jednoj i drugoj borbi utro{ile 75 pu{~ani i 43
mitraqeska metka. Na strani stra`ara nije bilo `rtava.
178. 14. juna 1943. godine u 23.30 ~asa prilikom zatvarawa kafana u selu
Belu{i}u, sreza Leva~kog, lak{e je rawen iz pu{ke kroz obe butine od
nepoznatog lica narednik Mato Viti}, komandir stanice Sekuri~ i
prenet u bolnicu u ]upriju.
179. No}u izme|u 14. i 15. juna 1943. g. 8-10 naoru`anih nepoznatih lica do{lo
je u selo Medve|u, sreza Despotova~kog i sa sobom odveli policijskog
agenta Radisava Radosavqevi}a sa slu`bom u Beogradu.
180. 15. juna 1943. g. oko 18 ~. od nepoznatih naoru`anih bandita izvr{eno je
razbojni{tvo nad seqakom Kamen~e Radovanovi}em iz sela Kovanice,
sreza Despotova~kog, koji su mu oteli 9460 din. gotovog novca i pobegli u
nepoznatom pravcu.
181. Stra`ar pripravnik odreda sreza Temni}kog, stanice Dowi Kr~in pobegao je Radivoje M. Simonovi} u nepoznatom pravcu, potraga se vodi.
182. Stra`ari pripravnici, stanice Rekovac, odreda Leva~kog Borivoje S.
Milojevi} i Vlastimir S. Ili} 10. juna 1943. godine pobegli, potraga se
vodi.
183. 19. juna 1943. g. u 14 i 30 ~asa po patroli stanice Despotovac na mestu zv.
Beqana~ka Rampa ubijen je biv{i stra`ar koji je na dan 20. marta 1943.
godine pobegao sa stanice Rudnik Bare, Qubi{a S. Blagojevi} rodom iz
sela Glogovca, sreza Beli~kog, sa 10 pu{~anih metaka kada je poku{ao
96
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
bekstvo ispred patrole koja ga je sprovodila za Despotovac. Za imenovanim je bila raspisata potraga pod J.B.br. 9/3/43.
184. 21. juna 1943. g. u 9 i 30 ~asova do{la je jedna trojka nepoznatih
naoru`anih lica u selo Dubqe, sreza Resavskog i odvela sa sobom
predsednika op{tine Dubqanske Stevana Jovanovi}a u nepoznatom
pravcu. Potraga je upu}ena.
185. Na dan 23, juna 1943. godine vo|ena je borba isto~no od Troglan Bare na
Maloj Brezovici, na granici Okrugu Moravskog i Zaje~arskog, izme|u
partizana, kojih je bilo oko 300-350 qudi i odreda SDP Stra`e sreza
Resavskog sa qudstvom okru`ne ~ete ja~ine od 70 qudi. Borba je vo|ena od
6 do 15 ~asa. Usled nadmo}nosti komunista, odredi su se morali povu}i u
rudnik Ravne Reke. Gubici kod stra`ara 2 mrtva, 3 te{ko i 5 lak{e rawena. U ovoj borbi izgubqena su tri laka mitraqeza. Prema jo{ neproverenim podacima, dibivenim od Bugarskih vojnih vlasti, na terenu je
na|eno 20 mrtvih i 30 rawenih partizana. Poja~awe u qudstvu i municiji upu}eno je, a na terenu se nalazi i sam komandant p. potpukovnik
Dragovi}.
186. Na dan 23. juna 1943. godine na mestu Raglan Bare u vo|enoj borbi poginuli su stra`ari i to: 1. Narednik Jeli~i} Dragan 2. Podnarednik
Bari{i} Branko, 3. Podnarednik Mago~evi} M. Radojica. Raweni su i to:
1. Narednik @akula B. Ilija, 2. Podnarednik Radulovi} T. \ura|, 3.
Podnarednik ]epan J. Milan, 4. Podnarednik Peran~evi} Stojan i 5.
Redov Krsti} Milan.
187. Od komunista prema izjavi seqaka o~evidaca i to: jedan na|en zatrpan u
li{}e, 11 grobova kod mesta Retke Bukve i oterali su troja volovskih
kola rawenih. Utro{eno municije i to: 2690 mitraqeskih metaka, 3108
pu{~anih i 37 bombi.
188. No}u izme|u 22 i 23. juna 1943. godine na mestu zvanom Ba~insko grobqe
izvr{io je ubistvo nad seqankom udovom @ivanom Raki} i udovom
Dragicom Stamenkovi} iz sela Ba~ine, sreza Temni}kog seqak Vlajko
Kitanovi} iz sela Kaletinci, sreza i okruga Ni{kog, koji je bio sluga
kod ubijene Dragice Stamenkovi}. Motiv ubistva jeste, da bi prikrio
izvr{eno ubistvo skupa sa ubijenim `enama koje su izvr{ili nad mu`em
ubijene Dragice Stamenkovi} Bo`idarom, kojeg su ubili 6. juna 1943.
godine. Ubica je od ubijenih opqa~kao i 20.000 din. Ubica je pobegao
potraga se vodi.
Istorijski arhiv Jagodina
97
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
189. 25. 6. 1943. g. u 11 ~. jedna trojka nepoznatih naoru`anih bandita do{la u
selo Jezero, sreza Despotova~kog i odvela op{tinskog pisara Kamenca
@. Radovanovi}a u nepoznatom pravcu.
190. 28. juna 1943. g. oko 12 ~asova do{la je jedna trojka naoru`anih bandita u
selo Bukovac, sreza Despotova~kog i odveli sa sobom pisara sreskog suda
u Despotovcu Dra`u Aran|elovi}a u nepoznatom pravcu.
191. 1. jula 1943. godine, patrola Gradske stra`e Jagodina ubila je sa 1
pu{~anim i 1 pi{toqskim metkom u Jagodini kradqivca i provalnika
Radu Vuji~i}a, ciganina iz Jagodine, sreza Beli~kog.
192. 1. jula 1943. g. u 14 ~asova patrola odreda sreza Despotova~kog na mestu zv,
Kosa sreza Despotovac sa 10 metaka ubila je seqaka Mom~ila Paunovi}a
iz sela Vitanca, sreza Despotova~kog, koga je sprovodila prekom sudu u
Jagodinu kome se imalo suditi za poku{aj ubistva predsednika op{tine
Paweva~ke i za posedovawe prikrivenog oru`ja(2 bombe), a isti je
poku{ao bekstvo ispred patrole.
193. 14. juna 1943. godine podnarednik Paunovi} J. Ilija, dobio je 5 dana
odsustva za Beograd od komandira odreda sreza Para}in i nije se povratio ve} je izvr{io bekstvo. Po produ`etku potraga raspisana.
194. 4. jula 1943. g. po patroli stanice Rekovac prona|eni su poubijani
slede}i komunisti i razbojnici i to: kod sela Ursule: 1. Vitomir
Marjanovi} i Jovan Jeremi} oba iz Vukmanovca sreza Leva~kog 2.
Svetislav Stefanovi}, @ivomir Markovi} i Qubisav Milosavqevi} iz
Kavadara sreza Leva~kog i 3. Slavka Jovanovi} i }erka joj Mara obe iz
Rekovca po nepoznatim ubicama.
195. 3. jula 1943. godine u blzini sela Cikota, sreza Leva~kog u {umi prona|en
je le{ Spasoja Jovanovi}a iz Rekovca, mu`a ubijene Slavke Jovanovi} i
otac ubijene Mare i odbeglog komuniste Jordana Jovanovi}a koji se i sad
nalazi u {umi. Ubice su nepoznate. (vidi br. 194.)
196. 4. jula 1943. godine po nepoznatim naoru`anim zlikovcima nasilno su
odvedeni od svoje ku}e seqaci Stojadin Stojkovi} i wegov sin Radosav iz
sela Milive, sreza Despotova~kog, potraga se vodi.
197. 4. jula 1943. godine po nepoznatim naoru`anim banditima nasilno je odveden od svoje ku}e radnik \uro Majcen iz Ravne Reke, sreza Ravani~kog,
potraga se vodi.
98
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
198. Kapetan 1. klase Joca S. Mihailovi}, iz sela Bivoqa, sreza Kru{eva~kog,
okruga istog, na dan 8. juna 1943. godine upu}en na 20 dana bolovawa, pad se
vi{e nije vratio u svoju komandu ve} se udaqio.
199. 8. jula 1943. godine u 24 ~asa 10 nepoznatih naoru`anih bandita do{lo je
u selo Vla{ka, sreza Ravani~kog i sa sobom nasilno odveli 26 cigana u
nepoznatom pravcu. Potere su upu}ene, ali se nije moglo ni{ta saznati za
wihovu sudbinu.
200. 10. jula 1943. godine izme|u 13 i 14 ~asova iz sreskog zatvora u Jagodini,
pobegao je osu|enik na smrt ^edomir R. Golubovi} iz sela Ku{iqeva,
sreza Resavskog koji je bio okovan i okove prerezao. Potraga se vodi kao
i istraga za krivicu bekstva protivu stra`ara.
201. 7/8. jula 1943. godine vodnik komandir stanice Belica, Milan L. Savi}
udaqio se je u nepoznatom pravcu, razlog bekstva nepoznat, sa sobom odneo
svu spremu koju je dugovao sem oru`ja.
202. 8. jula 1043. g. od strane nema~ke vojne vlasti uhap{eni su i to: narednik
Stevan Crnkovi}, podnarednik Ivan Stanisavqevi} i kaplar Dragoslav
Ili}, svi iz odreda sreza Beli~kog. Uzrok hap{ewa je nepoznat. Jo{ nisu
pu{teni na slobodu niti se zna da li }e uop{te i biti pu{teni.
203. 13. jula 1943. g. oko 2 ~asa pobegli su iz sreskih pritvora pritvorenici
koje su uhapsili Nemci i to: 1. narednik Stevan Crnkovi}, 2. podnarednik Ivan Stanisavqevi}, 3. kaplar Dragoslav Ili}. Sa navedenima
pobegli su i to: hapsanxija 1. podnarednik Branko Videnovi}, 2. stra`ar
podnar. Radovan Lazarevi} i 3. redov stra`ar Dragomir Stoiqkovi}.
204. 16. jula 1943. godine, nestala je iz svoga stana u~iteqica Obradovi}
Danica, iz osnovne {kole u Strmostenu, sreza Ravani~kog.
205. 21. jula 1943. godine oko 1 ~as jedna ~eta Bugarske vojske do{la je u selo
Dowe Vidovo, sreza Para}inskog. Patrola SDPS koja se je nalazila na
osigurawu vr{alica opalila je 5 metaka iz pu{aka radi uzbune sela neznaju}i ko je do{ao. @rtava nije bilo. Bugari su rasterali seosku miliciju i u selu se zadr`ali istog dana sve do 10 ~asova a zatim selo
napustili.
206. Na dan 21. jula 1943. godine oko 2 ~asa ujutru blokirano je selo od strane
Bugara i to: Gorwe Vidovo, radi hvatawa nekih lica i tom prilikom
u~inili su slede}e: 1. ubili su Petronija Radosavqevi}a iz sela Gorweg
Vidova, starog 75 godina, koji se jedna kretao od iznemoglosti i bolesti.
Istorijski arhiv Jagodina
99
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
2. tukli su qude po selu a naro~ito Aleksandra Aran|elovi}a, koji je
umro na putu za Ni{. 3. tukli su 2 `ene i 1 devojku bez ikakve krivice. 4.
oterali su za Ni{ 9 qudi iz sela Gorweg Vidova i predsednika op{tine
Sikiri~ke. 5. na dan 22. jula 1943. godine do{li su 6 kamiona sa vojnicima i tom prilikom uzeli su 3 sviwe i to: jednu Qubomiru Jovanovi}u,
jednu Qubomiru Stevanovi}u i jednu Stanisavu \uki}u. Seqaku \or|u
Stevanovi}u uzeli su 3 ~abra sira, Savu Savi}u 1 kantu masti i 20.000
dinara u gotovom novcu. 6. spalili su dve ku}e i jedan ko{, uzimali su
mnoge druge stvari po ku}ama, hvatali su po ulicama guske i koko{ke i
tovarili u kamion a gde su na{li vino i rakiju to su sve odneli.
207. 21. 1943. g. u 18 ~asova jedna grupa od 100 naoru`anih bandita pristalica
Dra`e Mihajlovi}a pod vo|stvom poru~nika Vuka{ina Petkovi}a do{la
je u selo Brestovo, sreza Despotova~kog, sakupili seqake iz vi{e susednih sela, odr`ali im govore da se red i mir ima odr`ati i da se
bezuslovno okupatoru ima davati rekvizicija, a zatim se udaqili u nepoznatom pravcu, potere su upu}ene.
208. 22. jula sa stanice Veliki Popovi}, odreda sreza Despotova~kog pobegli
su slede}i stra`ari sa svom opremom i oru`jem i to: 1. vodnik 3.kl. \uro
M. Vukeli}, 2. podnared. Petar N. Vojnovi}, 3. rez. nared. Radoje M.
Rajkovi}, 4. redov Predrag V. Stojanovi}, 5. redov Milan B. Tomi}, 6.
redov Milun R. Jovanovi}, 7. redov Miloje T. Straji}, 8. redov Milan V.
Stamatovi}, 9. redov Bo`idar S. Dimitrijevi}, 10. redov Borisav B.
Marinkovi}, 11. redov Milorad @. Petkovi}, 12. redov Milan D.
Milojkovi}, 13. redov Radovan A. Stevi}, 14. redov Radoje M. Marjanovi},
15. redov Radoqub M. Rajkovi}, 16. redov Milorad M. Malenovi}, 17.
redov Milosav V. Vojnovi}, 18. redov Slavoqub R. Bogdanovi}.
209. 18. jula 1943. god. pobegao je redov stra`ar Nikola M. Stojanovi} sa stanice Veliki Popovi} bez oru`ja u nepoznatom pravcu.
210. 26. jula t.g. dr. Sreten \or|evi}, lekar i in`. Nikola Ne{i} iz Ravne
Reke, zaposleni u Rudniku, napustili su svoju du`nost i oti{li u {umu.
Imenovani uputili su pismo Komesaru policije Sewski Rudnik u kome
navode da su se sklonili zbog toga {to su tra`eni od organa
Feld`andarmerije.
211. No}u izme|u 27 i 28. jula 1943.g. od strane 4 nepoznata naoru`ana lica
odveden je od svoje ku}e u nepoznatom pravcu seqak Milutin M.
Dragutinovi} iz sela Jezera, sreza Despotova~kog. Istraga se vodi.
100
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
212. No}u 27 i 28. jula 1943. godine iznenada je izbio po`ar u gara`i industrijalca Marjana Nikoli}a u Svilajncu. Gara`a i 1 teretni automobil
izgoreli su, istraga se vodi. [teta 370.000 dinara.
213. 30. jula 1943. god. po nepoznatim zlikovcima u selu Jovac, sreza Beli~kog
ubijen je u~iteq u ostavci Milorad Dimitrijevi} iz Jagodine.
214. Na dan 31. jula 1943. god. u 22 ~asa 6 nepoznatih naoru`anih bandita
do{lo je u vodenicu Milana Savi}a iz sela Tropowe, sreza Resavskog,
ispaliv{i 3 metka u vazduh, Milana zlostavqali, odneli mu 500 kg.
p{enice i 1 nove ~ak{ire, a zatim se izgubili u nepoznatom pravcu.
215. 31. jula tek. godine jedno nepoznato naoru`ano lice do{lo je u op{tinu
bobova~ku, sreza resavskog, a posle wega do{la su jo{ 4 naoru`ana lica
i gde su ostala do 19.30 ~asova. Za imenovanima su upu}ene potere.
216. 31. jula t.g. 6 nepoznatih naoru`anih lica do{la su u vodenicu Radomira
Miladinovi}a iz Tropowa sreza resavskog i od pomeqara oduzeli oko 500
kgr `ita a od sopstvenika vodenice Radovanovi}a uzeli 1 par novih
~ak{ira. Istraga se vodi. ( vidi izve{taj br. 214 )
217. 1. avgusta 1943. god. iznenada se pojavio po`ar bez i~ije lrivice i usled
vetra na guvnu u selu Ribniku, sreza Beli~kog na vr{alici-dre{u
Borisava Jovanovi}a iz Ribnika, ovom priliko izgoreo je dre{ vredan
250.000 din. 500 kg. p{enice, na {tetu Velimira Simi}a iz istog sela i
1000 kg. p{enice na {tetu op{tine Bukova~ke kao rekvizicije, i 2000 kg
slame koja se nalazila na guvnu.
218. No}u izme|u 1 i 2. avgusta t.g. nepoznato lice zapalilo je neovr{eno
`ito Radosava Bogdanovi}a i Stane M. Spasojevi}, oboje iz Velikog
Popovi}a, sreza despotova~kog. Ovom paqevinom izgorelo je oko 2000 kgr
p{enice.
219. Izme|u 4 i 5.avgusta 1943. godine na mestu zvanom Dobre Vode kod Ravne
Reke sreza Ravani~kog sukobilo se je odeqewe odreda istog sreza sa banditima ja~ine od 10-15 naoru`anih bandita i tom prilikom ubijena su dva
bandita ~iji se identitet nije mogao utvrditi, stari 20-22 godine,
obu~eni u seqa~ko odelo. Utro{eno municije za pu{ku 109 a za mitraqez
57 metaka.
220. 5. avgusta t.g. tri nepoznata naoru`ana lica presrela su na putu
Lukovica-Bobovo,
predsednika
op{tine
lukovi~ke
Radosava
Mihajlovi}a i u~iteqa Bo`idara Risti}a i iste pitali da li su
Istorijski arhiv Jagodina
101
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
primetili jednu komunisti~ku trojku za kojom tragaju, a koja je pre nekoliko dana opqa~ala jednog starca iz Bobova. Ujedno su skrenuli pa`wu da
se tra`ena revizicija bez oklevawa ima isporu~iti.
221. No}u izme|u 5 i 6. avgusta t.g. 6 naoru`ana lica do{la su u ku}u Krste
@ivkovi}a iz Ravne Reke i naredili mu da po|e s wima. @ivko je iskoristio priliku, sko~io kroz prozor i pobegao i slu~aj prijavio stanici
SDS. Komandir stanice blokirao je rudnik i oko 3.50 ~asova nai{la su
ova naoru`ana lica na zasedu, t. j. zaseda dvojicu ubila, a ostali su uspali
da pobegnu.
222. 6. avgusta t.g. tri nepoznata naoru`ana lica zaustavila su na putu
Glo`ane-Svilajnac Ivana Dimitrijevi}a, ~inovnika sreskog na~elstva u
Svilajncu i po{to su mu vezali o~i, odveli su ga kod Vuka{ina
Petkovi}a, biv.poru~nika. Po{to su ga ispitali kakav je sreski
na~elnik, kao i o drugim stvarima, pustili su ga oko 20 ~asova uve~e. Pri
povratku bio je pra}en od tri lica i o~i su mu bile vezane.
223. 6. avgusta t.g. Vuka{in Petkovi} biv. poru~nik do{ao je u selo Vrlane
sreza resavskog sa oko 40 odmetnika. Naredio je da se sazove zbor i
sakupqenim gra|anima preporu~io da moraju davati rekviziciju i biti
mirni.
224. 6. avgusta t.g. oko 5 ~asova pre podne organi SDGS u Jagodini uhvatili su
u kra|i krompira Radojicu Stamenkovi}a, penzionera iz Jagodine, koji je
priznao da je do sada pokrao ve}u koli~inu krompira, koje je prodavao i
upotrebqavao za ishranu.
225. 6. avgusta t.g. grupa naoru`anih qudi zaustavila je putni~ki voz koji saobra}a izme|u Ravne Reke i ]uprije i tra`ila Krstu @ivkovi}a iz Ravne
Reke. Istog dana grupa od 12 naoru`anih qudi poku{ala je da od patrole
SDS koja je sprovodila Krstu @ivkovi}a iz Ravne Reke, istog oslobodi
i odvede sobom. @ivkovi} koriste}i ovu priliku uspeo je da pobegne. 7.
avgusta jedna grupa od 20-25 naoru`anih qudi zaustavila je voz izme|u
Pasuqanskih livada i Sewskog Rudnika i od sprovodnika voza zahtevala
da iz voza iza|e Krsta @ivkovi} iz Ravne Reke, koga su organi SDS
sprovodili za ]upriju. Oko ovoga do{lo je do borbe izme|u naoru`anih
lica i organa SDS i @ivkovi} je iskoristio priliku i pobegao.
226. 7. avgusta 1943. godine na|ena je ubijena mrtva seqanka Cajka Popovi} iz
sela Crkvenca, sreza Resavskog, na mestu zv. Klewe, kod reke Morave.
102
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
227. No}u izme|u 8 i 9. avgusta 1943. stanica poqske stra`e Vojske sreza
Resavskog, ja~ine od 19 stra`ara napadnuta je od jedne grupe nepoznatih
bandita, a 9.avgusta ujutru nije bilo na stanici ni jednog stra`ara, ve} su
svi pobegli ili odvedeni od bandita u {umu, odnev{i sa sobom sve oru`je
i opremu.
228. 9. avgusta 1943. gpodine u 22.30 ~asova, kod sela Ribara, sreza Beli~kog,
stra`ar okru`ne ~ete iz Jagodine Svetomir Brankovi} u napitom stawu
ubio je iz pu{ke vodnika okru`ne rezerve Milo{a Petrovi}a, a te`e
ranio podnarednika iste ~ete Petra Milojevi}a, pa zatim pobegao u
{umu ponev{i sa sobom laki mitraqez.
229. 7. avgusta t.g. oko 11 ~asova jedna grupa bandita ja~ine 20-25 zaustavili su
putni~ki voz Sewski Rudnik-]uprija, na mestu zv. Buqine Bare i otvorili vatru na voz, a iz voza isko~ila su 4 stra`ara pratioca voza i na bandite otvorili vatru koji su se razbegli. Banditi su tra`ili Krstu
@ivkovi}a iz Ravne Reke.
230. 8. avgusta 1943. godine stra`ar pripravnik Dragi{a M. Simi} odreda
sreza Resavskog, pobegao je sa stanice Tropowe u nepoznatom pravcu sa
spremom i oru`jem.
231. 9 i 10. avgusta t.g. odmetnici napali su na stanicu u selu Tropowu, sreza
Resavskog, i sa sobom odveli tri stra`ara od 10 koliko ih je svega bilo
na stanici. Ostalih 7 stra`ara koji su bili po selima na obezbe|ewu
vr{alica, tako|e su zarobqeni. 10. istog meseca odvedenim stra`arima
uspelo je da pobegnu sa oru`jem i prijavili su se odredu SDS u Svilajncu.
232. 10. avgusta t.g. jedno nepoznato naoru`ano lice do{lo je na gradili{te
na reci Moravi u ataru op{tine crkveni~ke, sreza Resavskog, gde je bilo
oko 100 radnika i ovo lice odr`alo govor preporu~iv{i da budu
poslu{ni, da rade, da slu{aju i po{tuju svoje stare{ine. Posle 10 minuta ovo lice oti{lo je u nepoznatom pravcu.
233. 10.avgusta 1943. godine oko 100 naoru`anih bandita pristalica Dra`e
Mihajlovi}a pod vo}stvom poru~nika Du{ana Zdravkovi}a do{li su u
selo Sedlare, sreza Resavskog, sakupili narod, odr`ali mu govor, da se
red i mir mora odr`ati, da se okupatoru mora davati rekvizicija i sve
{to tra`i, a zatim su instalirali radio, slu{ali vesti, a u 21 ~as izgubili se u nepoznatom pravcu.
Istorijski arhiv Jagodina
103
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
234. 10. avgusta t.g. u 23 ~asa zaklan je rudarski radnik u Ravnoj Reci Mile
Jovanovi} od nepoznatih naoru`anih zlikovaca. Motiv ubistva nepoznat,
istraga se vodi.
235. 12. avgusta 1943. godine, jedan odred dobrovoqaca pre{ao je iz sreza
Trsteni~kog i srez Temni}ski u selo Parcane, pucali bezciqno u sred
sela iz automatskog oru|a, narod zapla{ili koji se je razbegao, molim za
intervenciju kod nadle`nih da se ova samovoqa spre~i i mirno
stanovni{tvo pu{ti na miru da obavqa svoje poslove.
236. 10. avgusta 1943. godine na|ena su tri le{a u Sewskom Rudniku, a vo|enom
istragom utvr|eno je da le{evi su ubijenog Krste @ivkovi}a, Stane
Risti} i Vere Risti}, }erke ubijene Stane, le{evi su unaka`eni, raskomadani u komade, jedni bez glave, trupovi rase~eni itd. Ubistvo je
izvr{eno od nepoznatih po~inilaca.
237. 12. avgusta t. g. u selu Parcani, sreza Temni}skog, od strane dobrovoqaca
ubijen je Qubi{a Maksimovi} sin biv{eg ~etni~kog vojvode, koji je do
sada bio u begstvu sa svojim ocem Dragomirom. Kod ku}e mu je prona|eno
4 pu{ke, 2 revolvera i tri bombe.
238. 14. avgusta t.g. zemqoradenik Jevrem Qubisavqevi} iz sela Kru{ara,
sreza Ravani~kog, ubio je iz pu{ke svog sina Milojka zato {to je Milojko
bio po{ao u {umu da se pridru`i komunistima.
239. No}u izme|u 8 i 9. avgusta t.g. od strane jedne grupe nepoznate ja~ine bandita napadnuta je i razoru`ana stanica Tropowe, odreda sreza Resavskog,
ja~ine od 16 stra`ara, ali su se stra`ari uspeli bekstvom docnije izme|u
12 i 13. avgusta spasiti i do{li u sastav odreda.
240. 13. avgusta 1943. godine u 20.30 ~asa narednik odreda sreza Para}inskog
Vladislav Milanovi} kod po{tanske zgrade u Para}inu te`e je rawen od
dvojice nepoznatih komunista, a u isto vreme jedan od komunista tako|er
je te{ko rawen, a jedan je uspeo da pobegne. Obojicu su Bugari preneli u
svoju bolnicu na le~ewe, u Para}in.
241. 13. avbgusta t.g. na ulici u ]upriji pregazio je automobil organizacije
TOT seqaka @ivka Dimitrijevi}a iz sela Mijatovca, sreza Beli~kog,
koji je od povrede umro u bolnici.
242. 11 avgusta 1943. godine od strane nepoznatih naoru`anih lica ubijen je
seqak Milan Jovanovi} iz Ravne Reke, sreza Despotova~kog.
104
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
243. 14. avgusta t. g. prona|eni su le{evi u reci Moravi slede}ih lica i to :
seqaka Stanimira Stanojevi}a, `ene mu Qubice, sinova mu Vlastimira,
Krste i Radojka, te seqaka Milivoja Vu~kovi}a i Qubomira Jovanovi}a,
svi iz sela Obre`a, sreza Temni}skog, isti su poklani od nepoznatih
zlikovaca, a prema prikupqenim podatcima ranije su pripadali komunistima. Istraga se vodi.
244. 7-8. avgusta t. g. narednik odreda sreza Para}inskog Nastas P.
Stanojevi}, pobegao je iz Para}ina neznano kuda, potraga raspisata kome
treba. Da se zavede u spisak odbeglih stra`ara po{to nije jo{ zaveden.
245. 8, avgusta 1943. godine prilikom napada od strane bandita poru~.
Vuka{ina Petkovi}a na stanicu Vojska, sreza Resavskog, zarobqeni su
slede}i stra`ari i odvedeni sa opremom i oru`jem i to : 1. narednik
Borisav S. Mili}, 2. podnared. Andrija L. Fajfen, 3. kaplar Bogomije @.
Lazarevi}, 4. stra`ar Savo A. Stojanovi}, 5. stra`ar Radosav M.
Milosavqevi}, 6. stra`ar Dobrosav S. Jovanovi}, 7. stra`ar Bratoqub
M. Perovi}, 8. stra`ar Mom~ilo B. Milovanovi}, 9. stra`ar Mirko M.
Todorovi}, 10. stra`ar Bo`idar M. Stamatovi}.
246. 10. avgusta 1943. godine stra`ar Bo`idar ^. Jevti} pobegao je sa stanice
Tropowe, odreda sreza Resavskog, sa oru`jem i opremom u nepoznatom
pravcu.
247. 16. avgusta 1943. g. stra`ar okru`ne ~ete Jagodina Isidor B.
Antonijevi}, pobegao je sa svim oru`jem i opremom u nepoznatom pravcu.
248. 14. avgusta u 2 ~asa jedna Bugarska patrola na `elezn. pruzi izme|u sela
Ribnika i Bukov~a, te{ko je ranila u prsa seqaka Radosava
Milosavqevi}a iz Dow. [tipqa, sreza Beli~kog, koji se je nalazio te
no}i na osigurawu pruge. Raweni je prenet u bolnicu u Jagodinu.
249. 18. avgusta 1943. g. u 6.30 ~asova zaklane su od nepoznatih zlikovaca u svojoj ku}i u selu Drenovcu, sreza Para}inskog, @iki} @ivka i }erka joj
Mica, razlog ubistva nepoznat.
250. 16. avgusta 1943. g. patrola stanice Glogovac sukobila se je sa zloglasnim
komunistom Svetomirom Raki}em iz Majura, sreza Beli~kog, koji je
poku{ao da baci bombu na patrolu, ali ga je patrola preduhitrila i na
mestu ubila. Utro{eno je 7 metaka.
Istorijski arhiv Jagodina
105
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
251. 18. avgusta 1943. g. u 1 ~as ubijen je seqak Milutin Bogosavqevi} iz sela
Lipovice, sreza Despotova~kog. Ubica je Dragomir Gligorijevi} iz istog
sela koji je po izvr{enom ubistvu pobegao.
252. 19. avgusta 1943. g. u 3 ~asa patrola odreda sreza Para}inskog sa~ekala je
u zasedi na putu kod sela Stri`e, sreza Para}inskog, odbeglog zatvorenika i izvr{ioca silovawa Nikolu Jevremovi}a iz sela ^epura sreza
Para}inskog i ubila ga po{to nije hteo stati ve} poku{ao pobe}i.
253. No}u izme|u 15/16. avgusta 1943. g. seqaku Milo{u Stevanovi}u iz sela
Velike Sugubine, sreza Leva~kog, po nepoznatim zlikovcima na mestu zv.
Gaj atar op{tine Sugubina zapaqen jedan stog p{enice i jedan zobi.
Stevanovi} je o{te}en za 260 snopova p{enice i 273 zobi t. j. oko 800 kg.
p{enice i 630 kg. zobi. Istom prilikom i na drugom mestu zapaqeno je i
to: Obradu Todorovi}u 104 snopa p{enice, a Miluni Mileti} 130 snopa
p{enice. [teta je pri~iwena Todorovi}u za 300 kg p{enice a Mileti}ki
oko 400 kg p{enice.
254. 18. avgusta 1943. g. po nepoznatim naoru`anim licim odvedeni su od svojih ku}a seqaci @ivojin Miqkovi} i Dragomir Bogojevi} iz sela Jezera
sreza Despotova~kog, potraga se vodi.
255. 20. avgusta 1943. g. podnarednik Milorad Stefanovi} sa stanice
Svilajnac upu}en u sprovod za Jagodinu i nije se vratio na stanicu,
depe{a vra}ena da se dostave podaci za raspis potrage.
256. 21. avgusta 1943.g. u 10 ~asova od nepoznatih zlikovaca zaklana je u ]upriji kod svoje ku}e zemqodelka Jelena Simonovi}.
257. 20. avgusta 1943. g. u 17 ~. ubijen je seqak Budimir Miqkovi} iz Sikirice,
sreza Para}inskog, na periferiji sela iz revolvera od nepoznatih zlikovaca, potraga se vodi.
258. 22. avgust 1943. g. u 18 ~asova dva nepoznata naoru`ana zlikovca sa
revolverima ubili su Dragoslava Uro{evi}a iz sela Doweg Vidova, sreza
Para}inskog na mestu kod sela Obre`a idu}i ka Moravi.
259. 22. avgusta 1943. g. nepoznati zlikovci zaklali su seqanku Kosaru Brki}
iz sela Stri`e, sreza Para}inskog na wenoj wivi gde je brala pasuq, koja
je udaqena od sela za 4 km severo-isto~no.
260. 25. avgusta t. g. u 3.30 ~asova patrola odreda sreza Despotova~kog na mestu
zvanom Jovac sukobila se sa jednom grupom odmetnika kada je sprovodila
106
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
uhva}enog razbojnika Milisava Milisavqevi}a iz sela Balajnca, sreza
Despotova~kog i u kra}oj borbi ubijen je Milisavqevi} kada je poku{ao
da pobegne u pravcu bandita od kuda je vatra dolazila. Utro{eno je 110
metaka pu{~anih, na strani stra`ara nije bilo `rtava.
261. 26. avgusta 1943. god. izme|u 7 i 8 ~asova na putu Jagodina-Kragujevac na
raskrsnici kod mosta jugozapadno od sela Dragocveta sreza Beli~kog ubijen je biv{i ~etni~ki vojvoda Ra{a Arsenijevi} sa jednim pratiocem od
bandita iz zasede iz pu{aka. Ubijeni su putovali automobilom prema
Kragujevcu.
262. 27. avgusta t.g. izme|u 3 i 4 ~asa od bande koja je 26. ovog meseca ubila
biv{. ~etni~kog vojvodu Ra{u Arsenijevi}a i wegovog pomo}nika, ubijena su od strane SDS dva bandita i to: biv{i stra`ar Okru`ne ~ete
Svetomir Brankovi} i robija{ Bogdan Markovi} iz sela Ribara, sreza
Beli~kog. Kod ubijenih je prona|en jedan laki mitraqez.
263. 16. avgusta 1943. god. stra`ar podnarednik Miodrag B. Stefanovi} sa
stanice Svilajnac, sreza Resavskog, upu}en slu`benim poslom za Jagodinu
i sa puta se udaqio u nepoznatom pravcu, sa oru`jem i spremom.
264. 2. septembra t. g. oko 20 ~asa jedna grupa bandita ja~ine 25-30 dobro
naoru`anih qudi pod vo|stvom poru~nika Vuka{ina Petkovi}a do{la je
u selo Dubqe, sreza Resavskog sazvala seqake i dr`ali im govor savetuju}i da moraju davati okupatoru rekviziciju, da odmah po pojavi komunista izve{tavaju wih ili nadle`ne vlasti a zatim se izgubili.
265. 30. avgusta t. g. oko 23 ~. stanica Ku{iqevo primetila je u kukuruzima
komunistu Miloja Jovanovi}a sa jo{ 2 nepoznata bandita. Stanica je
postavila zasedu i banditi su u blizini zasede nai{li, na koje je otvorena pu{~ana vatra, ali su svi uspeli koriste}i gust kukuruz i pomr~inu da
pobegnu nepovre|eni. Ovom prilikom utro{eno je 32 metka za pu{ku.
266. 1. septembra 1943. godine nestala je iz Jagodine Sofija Brankovi} `ena
ubijenog bandita-komuniste Dragomira Brankovi}a sa wenom majkom u
nepoznatom pravcu.
267. 1. septembra 1943. g. od 2 nepoznata naoru`ana bandita odveden je radenik
Andrija Aristov i Jablanka Rabaxijevi} `ena Milo{eva iz Dobri~eva,
sreza Ravani~kog u nepoznatom pravcu, istraga se vodi.
Istorijski arhiv Jagodina
107
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
268. 1. septembra t. g. ubijen je od nepoznatih zlikovaca seqak Qubi{a
Vojinovi} iz sela Rakitova, sreza Beli~kog, sa jednim pu{~anim metkom,
istraga se vodi.
269. 2. septembra 1943. g. u 16 ~asova u Para}inu u ulici Kraqevi}a \or|a,
narednik Lali} Vojin okruga Zaje~arskog ranio je sa pet revolverskih
metaka Milosavu Jovi~i} a zatim se izgubio u nepoznatom pravcu.
270. 4. septembra 1943. g. u 10 ~asova po nema~kim vlastima li{eni su slobode
i stavqeni u zatvor kapetan Stanoje ^. Jevti}, referent Javne bezbednosti, kapetan Voja S. Radovanovi} a|utant, kapetan Stevan M. Ivani~
Komandir ~ete okru`ne rezerve, vodnik Marko Martinovi} i kaplar
Konstantin @ivkovi} oba rez. ~ete. Uzrok nepoznat.
271. Na dan 30. avgusta 1943. g. na|en je ubijen hladnim oru`jem seqak \or|e
Milosavqevi} iz sela Sikirice, sreza Para}inskog u blizini sela
Ratara pored puta koji vodi od Para}ina za Stala}.
272. 2. septembra 1943. g. oko 15 ~. ubijena je iz pu{ke Sibinka Jano{evi}, iz
sela Ma~evca, sreza Resavskog od tri nepoznata naoru`ana lica povi{e
samog sela.
273. No}u izme|u 4/5. septembra 1943. godine od strane tri nepoznata
naoru`ana lica sa~ekana je na vratima ku}e Jugoslovenska ulica br. 2 u
]upriji Nade`da An|elkovi} i ubijena sa jednim revolverskim metkom
i nekoliko uboda no`em.
274. 5. septembra 1943. g. oko 21 ~as prime}ena je jedna grupa od oko 20 komunista kod sela Obre`a, sreza Temni}kog koja `eli da se prebaci preko
reke Morave. Potere su upu}ene.
275. 6. septembra 1943. godine u 13.30 ~asova ubijen je u svojoj kafani u
Para}inu kafexija Dobrosav Jovanovi} sa 3 revolverska metka od strane
dvojice nepoznatih zlikovaca, istraga se vodi.
276. 7. septembra 1943. godine oko 17 ~asa od strane nepoznatog zlikovca sa 5
revolverskih metaka te{ko je rawen Novak Crwanski rentijer iz \uprije pred svojom ku}om i prenet u bolnicu, ali je od zadobivenih rana jutros
umro, zlikovac je pobegao potraga se vodi.
277. No}u izme|u 10. i 11. septembra 43. g. do{la je jedna grupa bandita nepoznate ja~ine u selo Balajnac, sreza Despotova~kog, i sa sobom odveli
108
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
istomesne seqake Radosava Mili}a, Iliju Radojkovi}a i Milojka
Brankovi}a, vo|enom poterom prona|en je mrtav ubijen Radosav Mili}.
278. 13. septembra 1943. godine kod Miqkovog manastira izbacila je reka
Morava le{ seqaka Ili}a Milana iz sela Glo`ana, sreza Resavskog, koji
je ubijen iz vojni~ke pu{ke od nepoznatih zlikovaca.
279. 13. septembra t. g. na putu Despotovac-\uprija prona|eni su poubijani
hladnim oru`jem Petrovi} Dragomir iz Kragujevca i Nedi} Mara iz
Banata.
280. 13. septembra t.g. vi{e sela Tru}evca, sreza Despotova~kog prona|eni su
ubijeni iz vojni~kih pu{aka seqaci Ilija Radojkovi} i Milojko
Brankovi} oba iz sela Balajnca, sreza Despotova~kog.
281. 13. septembra t. g. oko 6 ~asova ubijena je hladnim oru|em Stana
Radosavqevi} iz sela Dowi Jovac, sreza Beli~kog.
282. 13. septembra t. g. oko 17 ~asova u~iteqi Aleksandar Pavlovi}, \or|e
Dimitrijevi} i Radmilo Marinovi}, svi sa slu`bom u Para}inu po{li
su skupa po mlivo u vodenicu Poto~ac kod sela Glavice, sreza
Para}inskog, gde su bili presretani od dva nepoznata naoru`ana bandita
i odvedeni u nepoznatom pravcu.
283. 15. septembra 1943. godine u 13 ~asova ubijena je u svojoj kafani u
Para}inu sa hladnim oru|em Dragiwa Cvetkovi} od strane tri
naoru`ana bandita, koji su se po izvr{enom delu izgubili u nepoznatom
pravcu, istraga se vodi.
284. 13. septambra 1943. g. zaklani su od nepoznatih zlikovaca Mihajlo R.
Nikoli} i Velimir M. ]ini}, oba iz sela Stri`e, sreza Para}inskog,
ubistvo izvr{eno na livadama vi{e sela Stri`e.
285. 17. septembra 1943. godine u 15.25 ~asova ubijen je u blizini svog stana u
Svilajncu @ivota Peri} na~elnik sreza Resavskog, a po iskazu wegovog
pratioca narednika, ubili su ga tri nepoznata bandita sa revolverskim
mecima, i izgubili se u pravcu izlaza iz varo{i.
286. 10. septembra 1943. godine, nesretnim slu~ajem kod sela Kru{ara, sreza
Ravani~kog udavio se je u reci Moravi poru~nik iz Komande S.D.S.
Beograd Branko Stankovi} koji je bio pu{ten na 7 dana odsustva objavom
od 4. septembra t. g.
Istorijski arhiv Jagodina
109
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
287. 19. septembra t. g. vi{e sela Strmostena, sreza Despotova~kog, prona|eni
su poubijani seqaci Gvozden \ur|evi} i wegov sin Radivoje, iz sela
Strmostena, hladnim oru|em od nepoznatih zlikovaca.
288. No}u 16. i 17. septembra 1943. god. nestao je u~iteq osnovne {kole iz sela
Kupinovca, sreza Resavskoga Lazar Vi}entijevi}, u nepoznatom pravcu,
istraga se vodi.
289. 26. septembra 1943. g. u 19 ~asa patrola stanice Ribare, odreda sreza
Beli~kog ubila je iz zasede komunistu i odmetnika Stanimira
Stojkovi}a iz sela Ribara, sreza Beli~kog, na samoj periferiji sela sa 5
bojevih metaka.
290. 26. septembra 1943. g. oko 20 ~asa seqak Petar \oki} iz sela Svojnova,
sreza Temni}kog ubio je istomesnog seqaka ^edomira Marinkovi}a sa
no`em u pijanom stawu, a zatim pobegao.
291. 27. septembra 1943. g. u Despotovcu tri nepoznata naoru`ana lica oko 19
~asova susreli su na ulici i ubili revolverima sve{tenika Damwana
Damwanovi}a, paroha Pla`anskog, a zatim pobegli.
292. 27. septembra t. g. oko 14 ~asova deca Radomira Pani}a `elezni~ara iz
Para}ina Branko star 12 godina i Mica stara 10 godina, na{li su jednu
bombu na `elezni~koj pruzi u blizini `elezni~ke stanice Para}in, sa
istom se igrali koja je eksplodirala i oba deteta te{ko ranila, bomba je
Italijanskog porekla.
293. 27. septembra t.g. izme|u 15 i 17 ~asova u selu Lovcima, sreza Beli~kog
odvedeno je 16 stra`ara iz rekvizicionog odeqewa od strane odmetnika
grupe nekog kapetana Smiqani}a, koji operi{e po srezu Kragujeva~kom,
stra`ari su iz stalne {kole iz Beograda. Nemac i tuma~ koji su se sa
wima nalazili vra}eni su u Bagrdan.
294. 28. septembra 1943. g. oko 19 ~asova 3 nepoznata bandita naoru`ana
revolverima upala su u dvori{te Staje Dragutinovi}a u Despotovcu i
istog ubili. Komandir odreda sa qudstvom hitno je po{ao na lice mesta
i po~eo sa pretresom varo{i ali je iz kukuruza na odeqewe otvorena
pu{~ana vatra. Odeqewe je primilo borbu i u tom momentu vatra je
otvorena i sa suprotne strane usled ~ega se je odeqewe moralo povu}i
radi obezbe|ewa kasarne. Posle toga napad nije ponovqen i banditi su se
udaqili u nepoznatom pravcu. @rtava nije bilo kao ni razoru`awa.
110
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
295. 29. septembra 1943. g. kroz selo Velika Sugubina, sreza Leva~kog pro{la
je grupa od 30 qudi u odelu strane vojske, ima izgleda da su Italijani,
potere su upu}ene.
296. 29. septembra t. g. u 22 ~asa jedan nepoznati naoru`an bandit upao je u
ku}u Milojka Panajotovi}a u Jagodini ulica Ko~e Kapetana i tra`io mu
20.000 dinara, kada ga je Panajotovi} zamolio da ga pusti do `elezni~ke
stanice da novac donese, pustio ga je, Panajotovi} je alarmirao gradsku
stra`u koja je dotr~ala i sa banditima se sukobila kojih je bilo dvojica,
koji su na stra`are otvorili vatru a stra`ari na wih, i u kra}em
pu{karawu pobegli su u nepoznatom pravcu. Stra`ari su utro{ili 15
metaka.
297. 30. septembra 1943. g. u 7.25 ~asova u ulici Stanoja Glava{a u Jagodini od
jednog nepoznatog bandita ubijeni su iz revolvera Du{an Popovi} kafexija iz Markovca i Milenku Radowi} doma}ica iz Markovca, oboje sreza
Ora{a~kog i potom pobegao u nepoznatom pravcu.
298. 30. septembra 1943. godine pre{li su dobrovoqci iz okru`ja
Kru{eva~kog u srez Temni}ki u op{tinu Bo{wansku i naredili mobilizaciju 30 mladi}a. Wihovim samovoqnim radom narod se popla{io i
begao u {umu i mlado i staro. Molim za potrebno nare|ewe.
299. No}u izme|u 29/30. septembra 1943. g. odmetnik Vuka{in Petkovi} do{ao
je u okru`nu bolnicu u Svilajnac, pro{ao kroz bolesni~ke sobe, a zatim
se izgubio u nepoznatom pravcu. U bolnici nije ni{ta ~inio ni govorio.
Preduzete mere za hvatawe ali bez rezultata.
300. 4. oktobra 1943. g. u 18 i 35 ~asova od strane nepoznatog lica koji se je
prestavio kao agent policije, odveden je iz svog stana student prava i
~etovo|a nacionalne slu`be Petar [vabi}, i za wegovu sudbinu se nije
moglo ni{ta doznati.
301. 5. oktobra 1943. g. tri nepoznata naoru`ana bandita na putu SvilajnacMarkovac kod reke Morave susreli su kapetana Ostoju Mili}evi}a
komandira U`i~kog odreda, koji se je nalazio na odsustvu u Svilajncu,
kada je bio po{ao za Beograd i odveli ga u nepoznatom pravcu. Za sudbinu
istog nije se ni{ta doznalo.
302. 7. oktobra 1943. g. u 10 ~asova pu{ten je na slobodu od stra`e pristalica
DM koji je bio odveden na dan 5. oktobra 1943. godine (kapetan Ostoja
Mili}evi}).
Istorijski arhiv Jagodina
111
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
303. 7. oktobra 1943. god. na|eno je jedno nepoznato lice u vojni~kom odelu
sivo maslinaste boje zaklano iza vodenice Bore \uri}a u Para}inu i kod
le{a je prona|ena vojni~ka torbica i u woj 14 metaka za vojni~ku pu{ku.
Identitet nije mogao biti utvr|en.
304. 7. oktobra t. g. u 12 i 30 ~asova ubijen je pred svojom ku}om u uluci
Svetozara Markovi}a u Jagodini student Pavle @ivkovi} sin veterinara @ivkovi}a sa nekoliko revolverskih metaka od nepoznatog zlikovca. Potere su upu}ene ali bez uspeha. Ubica je pobegao.
305. 7. oktobra 1943. god. u 20 ~asa ubio je iz vojni~ke pu{ke Milo{evi}
Milan iz sela Bo{wana, sreza para}inskog istomesnog seqaka
Milenkovi}a Milana-Gaju, a zatim sa oru`jem pobegao u nepoznatom
pravcu. Razlog ubistva me|usobna sva|a i mr`wa.
306. 6. 10. 1943. godine oko 22 ~asa jedna grupa od sto naoru`anih bandita
do{la je u Svilajnac u fabriku kudeqe, pokupila sav alat natovarili na
2 kola i poterali sa sobom. (neistinit izve{taj).
307. (ispravka prethodnog izve{taja) U Fabriku kudeqe u Para}inu nije
u~estvovalo u kra|i oko sto bandita, ve} oko 10 kradqivaca, od kojih su
bila naoru`ana 2-3 lica pokraden je samo bravarski alat, a pala je sumwa
na sve{tenika Nikolu Vukovi}a.
308. Pre 15 dana nestao je iz Jagodine profesor U~iteqske {kole Vojislav
Plav{i}, koji je stanovao u Masarikovoj ulici br. 5 u Jagodini, poveo je
sa sobom i `enu. Upravi Tehni~ke policije kod Uprave grada Beograda
dostavqen akt pod J.B. br. 3206.
309. 4. oktobra 1943. godine, rudarski radenik Gojko Manojlovi} u Ravnoj Reci
izvr{io je ubistvo no`em nad svojom qubavnicom Radmilom [u{war iz
Ravne Reke, a zatim pobegao, potraga raspisata preko tehni~ke policije
Uprave Grada Beograda pod J.B. Br. 3203 od 10 oktobra 1943. god.
310. No}u 11. oktobra 1943. g. u 22.30 ~. od strane organa gradske stra`e u
Jagodini u Wegu{evoj ulici ubijen je jedan nepoznati bandit kada je na
patrolu zapucao iz revolvera, identitet nije utvr|en, a jedan je bandit
uspeo da pobegne, kod ubijenog prona|eno je Ruski nagan sa 3 opaqena i 2
neopaqena metka, jedna o{rafqena bomba.
311. 11. oktobra t. g. oko 10 ~asova od nepoznatih bandita ubijen je seqak
Radomir Jeli}, sin mu Stanislav i seqanka Kristina Jankovi}, u selu
Pra}ini, sreza Beli~kog.
112
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
312. 11. oktobra t. g. oko 19 ~asova ubijen je seqak Dragutin Vuli} u selu
Majuru, sreza Beli~kog, od strane nepoznatih zlikovaca.
313. 12. oktobra 1943. godine, od strane tri nepoznata naoru`ana lica ukraden
je dr`avni kow pastuh iz Sto~ne stanice u Svilajncu.
314. 11. oktobra t. g. izme|u 13-14 ~asa seqaci sela @upawevca, sreza
Leva~kog, kopali su i vadili neke predmete na mestu zvanom Beli Potokstenice i tom prilikom od eksploziva poginuli su slede}i i to : ^edomir
Radisavqevi}, Rada{in Gaji}, Radomir Pavlovi}, Milutin Nikoli},
Arsenije Dimitrijevi}, Milutin Mihajlovi}, Vasilije Luki} svi iz sela
@upawevca, sreza Leva~kog, i Veqko Obradovi} iz sela Dulena, sreza
Leva~kog, a te{ko su raweni i to : @ivota Lazarevi} iz @upawevca i
Radivoje Markovi} iz Dulena.
315. 13. oktobra 1943. g. u 18 ~asa rawen je od jednog nepoznatog lica iz
revolvera radnik fabrike {e}era u ]upriji Jo`ef Rada, prenet u bolnicu na le~ewe, ali je 14. oktobra u 13 ~asova od 2 nepoznata zlikovca zaklan je u bolnici.
316. 15. oktobra 1943. g. oko 5 ~. do{lo je 20 komunista naoru`anih u ku}u
@ivote Gaji}a u selo Ku{iqevo, koje je predvodio komunista Miloje
Jovanovi} iz Ku{iqeva, sreza resavskog i tu su se zadr`ali sve do 20
~asova, a pri polasku ubili su pred ku}om Gaji}evom jednog ~oveka i jednu
`enu koje su sa sobom doveli pri dolasku u Ku{iqevo, a odakle su ubijeni
ne zna se.
317. No}u 16-17. oktobra 1943. god. nepoznata lica izveli su iz ku}e u ]upriji Svetomira Milovanovi}a, odveli ga kod klanice blizu reke Morave i
zaklali ga.
318. 21. oktobra 1943. oko 20 ~asova tri nepoznata naoru`ana lica sa
revolverima do{la su pred ku}u zemqoradnika Vitomira Savi}a iz
Svilajnca, sreza resavskog i odveli ga sa sobom u nepoznatom pravcu.
319. 32. oktobra 1943. oko 23 ~asa upala je jedna grupa nepoznate ja~ine
naoru`anih bandita u zgradu 6. ~ete nacionalne slu`be rada kod fabrike
{e}era u ]upriji i odneli oko 160 }ebadi, ~etni {tambiq i pisa}u
ma{inu, a zatim se izgubili u nepoznatom pravcu.
320. 22. oktobra 1943. g. seqaci iz sela Pla`ana, sreza Resavskog ^edomir
Petrovi}, Bo`idar Korunovi} i Miroslav Anti} me|usobno su se
Istorijski arhiv Jagodina
113
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
posva|ali i potukli, u kojoj je tu~i te{ko povre|en sa gvozdenim vilama
^edomir Petrovi}, od koje je povrede umro 23. oktobra 1943.
321. 30. oktobra t. g. Milutin Jevremovi} iz Kru{ara sreza ravani~kog pao je
sa bicikla na mostu u selu Kru{aru i od dobivenih povreda posle kratkog
vremena je umro.
322. 30. oktobra t. g. pred ku}om Mike Milanovi}a iz Jagodine na|eno je jedno
pismo, upu}eno Milanovi}u u kome nepoznato lice tra`i od istog 100.000
dinara, koju sumu da istog dana ostavi ispod mosta kod varo{kog grobqa.
Povedenom istragom utvr|eno je, da ovo ucewiva~ko pismo napisao
Konstantin Bogosavqevi}, u~enik 4. razreda u~iteqske {kole u
Jagodini, koji je delo priznao i uhap{en je.
323. 31. oktobra t. g. oko 22 ~asa stra`ar Gmitrovi} Dmitar odreda sreza
Resavskog dobio je 10 ~asa dozvole za selo Ku{iqevo, gde se potpuno opio
i u pijanom stawu opalio pu{ku i te`e ranio u levu ruku seqaka
Stanisavqevi}a Radomira iz Ku{iqeva, sreza Resavskog.
324. 4. novembra t. g. oko 17 ~asova jedna grupa dobro naoru`anih bandita
ja~ine oko 12 qudi, upala je u dr`avni rasadnik na periferiji varo{i
Jagodine i iz rasadnika odneli 72 kg. ko`e nameqene za izradu amova i
odveli dr`avnog kowa po imenu Solunca sa amovima. Kow se vratio 5.
novembra.
325. 5. novembra 1943. g. oko 17 ~asova, patrola odreda sreza Beli~kog na putu
izme|u sela Pra}ina-Mijatovac, susrela je odbeglog stra`ara
Svetislava Stevanovi}a, pozvala ga da stane ali je ovaj na patrolu otvorio vatru iz pu{ke, na{ta je patrola na istog zapucala i ubila ga.
326. No}u izme|u 4. i 4. novembra 1943. g. jedna grupa naoru`anih bandita
nepoznate ja~ine, koji su imali na kapama zna~ke Smrt ili sloboda do{li
su u selo Ku{iqevo, sreza Resavskog i sa sobom odveli slede}a lica i to:
1. Mla|ena Gaji}a, 2. Vladimira Petrovi}a, 3. @ivotu Gaji}a, 4. Milana
Milanovi}a, 5. Du{ana Raji}a, 6. Miodraga Raji}a, 7. Qubomira
Gavrilovi}a, 8. Stanicu Milosavqevi}, 9. Du{ana Gavrilovi}a i 10.
@ivadina Milanovi}a, u nepoznatom pravcu. Sva ova lica evidentirana
su pod sumwom kao komunisti u vr{ewu raznih krivi~nih dela.
327. No}u izme|u 5. i 6. novembra t. g. nepoznato lice izvr{ilo je kra|u
kaji{a iz mlina Pante Nikodijevi}a iz Jagodine. Izvr{ilac dela nije
na|en i za istim se traga.
114
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
328. 13. novembra 1943. g. u 12 i 40 ~asa prega`en je od putni~kog voza u
Jagodini 14-godi{wi Dragan Buga~i} iz Lapova.
329. 13. novembra 1943. g. od strane nepoznatih naoru`anih bandita odvedena
su iz Svilajnca i to raspu{tenica Prvoslava Petrovi}, Jelisaveta
Veseli} koja nema mu`a i Natalija Jevremovi} ~iji je mu` u ropstvu i sve
tri o{i{ane sa ma{inom a zatim pu{tene na slobodu i re~eno im je da
vi{e ne vuckaraju se sa okupatorima.
330. 13. novembra 1943. g. na|en je mrtav ubijen hladnim oru`jem seqak @ika
Trifunovi}-Gruji} iz sela Bogave, sreza Despotova~kog, na mestu zvanom
Dobratin.
331. 14. novembra 1943. g. u 19 ~asova prega`ena je i poginula od strane
vanrednog nema~kog brzog voza u Jagodini kod fabrike salame Klefi{
Darinka Milo{evi} iz Jagodine, sreza Beli~kog.
332. 16. novembra 1943. g. u 18 ~asova na drumu ]uprija-Svilajnac, na 32 km od
strane nepoznatih naoru`anih bandita napadnuti su voze}i se u ~ezi {ef
poreske uprave u Svilajncu Milovan Vuki}evi} i predsednik op{tine
Dubqe Stevan Jovanovi} sreza Resavskog i obojica ubijeni iz pu{aka.
333. 16. novembra 1943. g. u 11. 57 ~asa zaustavqen je putni~ki voz Sewski
Rudnik-]uprija od strane nepoznatih naoru`anih bandita i tom prilikom razoru`ana su dva Bugarska vojnika od kojih je oduzeto jo{ 40
pu{aka koje su sa sobom u xaku nosili.
334. 19. novembra 1943. g. od nepoznatog naoru`anog bandita ubijena je iz
revolvera raspu{tenica Radmila Pap u ulici Kosovqanskoj u Jagodini.
335. 21. novembra 1943. g. oko 16 ~asova jedna grupa ~etnika pripadnika Dra`e
Mihajlovi}a pro{la je pored sela Despotovca u ja~ini oko 300 qudi i
oti{li u pravcu sela Bigrenice, sreza Ravani~kog, navodno radi borbe sa
komunistima.
336. 23. novembra 1943. godine u 11 ~asova izvr{io je samoubistvo narednik
SDS Odreda sreza Ravani~kog u ]upriji Du{an Deli} u du{evnom rastrojstvu.
337. 24. novembra 1943. g. prema izve{taju SDS okruga Kru{eva~kog, jedna
grupa komunista u ja~ini 400-500 qudi krenula je iz sela Velike Drenove
prema Rekovcu, a prema izve{taju komandira odreda Varvarin. Wegove
patrole izme|u 24. i 25. novembra oko 22 ~asa stupile su u borbu sa ovim
Istorijski arhiv Jagodina
115
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
bandama na liniji Mala Kru{evica, Parcane, Marenovo i Zalogovac.
Kre}e komandant iz Jagodine sa svim qudstvom na teren.
338. (dopuna prethodnog izve{taja) No}u 23/24. o.m. (novembra) grupa od oko
500 komunista, pre{la je reku Rasinu kod sela Stepo{a, i oti{la u selo
Ma~kovac. Ova ista banda prebacila se 24. o.m. oko 8 ~. preko Morave u
selo Bela Voda, spalili op{tinsku arhivu, poveli delovo|u i 12
doma}ina, pa oti{li u selo Velika Drenova i tamo spalili arhivu. Iz
ove bande odvojili se 300 bandita i oko 12 ~. istog dana krenuli su prvo
ka Rekovcu, a potom ka selu Parcane, gde su ih sa~ekale patrole SDS
sreza temni}kog i seoska milicija i stupile u borbu sa wima oko 22 ~.
Slabiji brojno stra`ari i milicija su se povukli, pa ih je prihvatio
odred SDS sreza temni}skog od 40 stra`ara. Poja~awa iz Jagodine su
odmah upu}ena. Ostatak grupe koji se zadr`ao u selu V. Drenovi, 25. o.m.
oko podne prebacio se u selo Mala Drenova, gde je oko 16 ~. napadnut od
odreda DM iz srezova trsteni~kog, leva~kog, beli~kog i temni}skog.
Borbe su bile `estoke. Komunisti su se poja~avali u mawim grupama iz
sreza rasinskog. Kod sela Ba~ine komuniste su napali odredi SDS sreza
temni}skog i para}inskog. Sa ju`ne i zapadne strane izvr{ili su napad
odredi DM. U toku ove borbe ubijeno je 60 bandita a odredi DM zarobili
su 35 i odmah pobili. Komunisti, razbijeni pobegli su u srez kru{eva~ki.
Poginuo je 1 stra`ar i 7 ~etnika, a raweno je 10 ~etnika. Komandant SDS
okruga moravskog p. puk Dragovi} sa~ekao je komuniste u selu Duleni i
napao ih sa svojim poternim odeqewem. Jednovremeno su ih napali i pripadnici DM.
339. 25. novembra 1943. g. u 10 i 30 ~. odred sreza Leva~kog ja~ine od 40
stra`ara pod komandom kapetana Markovi}a, na kosi zapadno od brda
Blagotina sela Opari}a, sukobio se sa jednom grupom komunista ja~ine
150-200 qudi naoru`anih automatskim oru`jem, borba je trajala sve do 15.
30 ~asova, komunisti su odstupili na teritoriju sreza Trsteni~kog. Na
strani komunista bilo je 6 mrtvih i vi{e te`e i lak{e rawenih a na
strani stra`ara nije bilo gubitka u mrtvima i rawenima.
340. No}u izme|u 26. i 27. novembra 1943. god. grupa komunista koja je potisnuta od poternih odeqewa ka planini Gledi}u, krenuli su u pravcu sela
Stuble, Ravne Reke i Vrbe, sreza @i~kog, potere su za istima jake i gone
ih u stopu. Oblasna komanda izve{tena i susedni odredi.
341. Pre 8 dana nestao je iz svoga sela seqak Svetislav Petrovi} iz V.
Popovi}a, sreza Despotova~kog a na 26. novembar t.g. na|en je mrtav ubijen od nepoznatih zlikovaca u ataru op{tine Vitanovac.
116
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
342. 26. novembra 1943. prema izve{taju oficira za J. B. Okruga Kru{eva~kog
na 26. novembar posle pola dana vodila je se borba 2 ~asa sa komunistima,
grupom jakom oko 600 qudi kod sela Ba~ine sreza Temni}kog. Borba je
vo|ena izme|u komunista na jednoj strani i na drugoj strani ^etnika DM
i SDS. Komunista ubijeno 60 i zarobqeno 35 koji su od ~etnika DM odmah
poklani. Na strani DM poginulo 6 i 10 raweno i 1 na strani SDS poginuo. Komunisti su imali nameru da se dohvate planine Juhora, ali im nije
uspelo ve} su odba~eni na teritoriju okruga Kru{eva~kog.
343. 28. novembra prema telefonskom izve{taju K-ta ove komande potpukovnika g. Dragovi}a iz Rekovca, vode se borbe izme|u komunista sa
jedne strane i ~etnika D.M. i SDS sa druge strane kod Crnog Vrha izme|u
sreza Kragujeva~kog, Leva~kog i Beli~kog, ishod borbe nepoznat a ima
veliki br. mrtvih i rawenih komunista.
344. 28. novembra 1943. god. u 21 ~as K-t SDS Okruga Moravskog potpukovnik
g. Dragovi} telefonom sa terena iz Rekovca izvestio je: Komunisti se
nalaze izme|u Baj~etine i Haxine Livade. Odred D.M. vr{i koncentraciju na Crnom Vrhu srez Gru`anski, odredi D.M. presekli su ostupnicu komunistima, Nemci i dobrovoqci nastupaju od Kragujevca na liniji Gro{nica i Tre{wevka, jedna grupa D.M. zatvorila je pravac ka
Gledi}skim planinama, kapetan Dimitrijevi} sa 4 ~ete oko 250 stra`ara
SDS nastupa prema Dulenu, Baj~etinim i Haxinim Livadama. Prema do
sada prikupqenim podatcima komunisti su izgubili 42 mrtva i 30
rawenih, odredi D.M. oko 20 mrtvih i rawenih, a na strani SDS ima 2
lak{e rawena.
345. 26. novembra 1943. godine putni~ki voz koji saobra}a izme|u Ravne Reke
i ]uprije na kilometru 24. 800, skliznuo je iz {ina. Lokomotiva i 7
teretnih vagona potpuno uni{teni, dok su vagoni sa putnicima ostali na
{inama. Ovom prilikom te{ko je povre|en lo`a~ Stanislav
Milenkovi} iz ]uprije na taj na~in {to mu je desna noga i leva ruka
slomqena, drugih `rtava nije bilo. Slu~aj se desio nesretnim slu~ajem
usled skliznu}a lokomotive, klizavosti {ina od vode i ki{e.
346. 30. novembra 1943. godine oko 16 ~asa sru{io se jedan transportni
nema~ki avijon izme|u sela [tipqa i Voqev~e, u avijonu je bilo 13
~lanova posade, svi su `ivi ali su raweni usled izgoretina od benzina,
preneti su u bolnicu dok je avijon potpuno izgoreo. Do nesre}e je do{lo
pukim slu~ajem usled pojave po`ara u motorima.
Istorijski arhiv Jagodina
117
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
347. No}u izme|u 20. i 21. decembra izme|u sela Lozovika i Prwavora, po
~etnicima D.M. ubijen je komunista Mila{in M. Vasiqevi} iz Lozovika,
sreza Beli~kog.
348. 21. decembra 1943. g. u 14 ~asova u selu Lozoviku, sreza Beli~kog, ubijen je
iz vatrenog oru`ja od nepoznatih zlikovaca dobrovoqac 3. bataqona
Stanimir Caki}, koji se nalazio na otsustvu.
349. U srezu Temni}skom, pojavio se je pegavi tifus u selima Suvaja, Svojnovo
i Karanovac 5 obolewa, smrtnih slu~ajeva nije jo{ bilo.
350. 25. decembra 1943. g. u 18. 41 ~asa 4 naoru`ana bandita upala su u zgradu
sreskog na~elstva sreza Beli~kog u Jagodini, nasilno obili vrata od
kancelarije i odneli umno`avaju}i aparat gestetner i jednu pisa}u
ma{inu i pobegli u nepoznatom pravcu.
351. 25. decembra 1943. g. oko 20.45 ~asova 15 nepoznatih naoru`anih lica
upali su u {talu ovda{we pivare u Jagodini i iz {tale odveli 5 kowa,
vlasni{tvo pivare. Jedan od odvedenih kowa u toku no}i sam se je vratio
u {talu.
352. 22. decembra 1943. g. u 16 ~. u ]upriji pred kafanom Dardaneli na ulici
pregazio je auto organizacije TOT 16-godi{weg seqaka Borisava
Avramovi}a iz sela Lomnice, sreza Despotova~kog.
353. No}u 23/24. decembra t.g. od nepoznatih lica naoru`anih revolverima
odvedeni su od svojih ku}a iz Svilajnca dobrovoqci Predrag Maksimovi}
i Bogoqub Markovi}, koji su se nalazili na otsustvu. Maksimovi} je bio
naoru`an pu{kom i bombom, a Markovi} revolverom, koje su oru`je banditi poneli sa sobom.
354. No}u 24/25. decembra t.g. po nepoznatim kradqivcima ukraden je kaji{ iz
elektri~nog mlina Gruji}a Ilije u Leva~koj ulici br. 3 u vrednosti oko
100.000 dinara.
355. No}u 26/27. decembra t.g. po nepoznatim licima odveden je iz stana iz
Svilajnca |ak 5. raz. gimnaz. Miodrag Stojanovi}, rodom iz Lapova.
356. No}u 26/27. decembra 1943. g. po nepoznatim kradqivcima ukradeno je iz
magacina nacionalne slu`be rada u Svilajncu 9 komada dr`avne }ebadi.
357. 27. decembra 1943. g. u 15 ~asova u selu Sewe, sreza Ravani~kog bio je sudar
putni~kog i teretnog voza, kojom je prilikom poginulo 2 i raweno 7 lica.
118
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
358. Na dan 26. decembra 1943. godine u 8.30 ~asa u svom privatnom stanu ulica
Cara Lazara u Para}inu izvr{ila je samoubistvo `ena podnarednika
SDS Bajrama Imerovi}a, Emina, na taj na~in {to je iz slu`bene pu{ke
svog mu`a opalila sebi u stomak jedan metak, a izjavila je na samrti da se
je na ovo re{ila za to {to se nije slagala sa svojim mu`em.
359. 26. decembra 1943. god. nestao je iz svog stana u ulici Kraqa Aleksandra
br. 123 iz Jagodine dobrovoqac kaplar 5. Dobrovoqa~kog puka iz
Kru{evca koji se je nalazio na otsustvu, a prilikom udaqewa kod ku}e je
ostavio 1 bombu Talijanskog porekla, fi{ekliju i 90 metaka koje se
stvari nalaze kod okru`nog oficira ove komande.
Istorijski arhiv Jagodina
119
Izve{taji
1944. godina
1.
31. decembra 1943. g. u 17 ~asova dva nepoznata naoru`ana lica iznenadno
su upali u kancelariju dr`avnog rasadnika u Jagodini i odneli jednu
pisa}u ma{inu marke Kontinental vrednu 8.000 dinara, a zatim se izgubili u nepoznatom pravcu.
2.
2. januara 1944. g. oko 20 ~. upala su tri nepoznata naoru`ana bandita u
ku}u opan~ara Sretena Brankovi}a u ulici \ure Jak{i}a u Jagodini,
opqa~kali mu 210.000 gotovog novca i ve}u koli~inu |ona za opanke i
drugih stvari od vrednosti, a zatim se izgubili.
3.
4. januara 1944. g. u 13.30 ~asova na `elezni~koj stanici u Jagodini
prega`en je od lokomotive voza koji je dolazio iz \uprije, 16-togodi{wi
de~ko @ivojin Stanojevi} rodom iz ]uprije, kada je hteo pre}i preko
koloseka i odmah ostao mrtav na mestu.
4.
6. januara 1944. g. na putu Markovac-Svilajnac 5 nepoznatih naoru`anih
bandita zaustavili su kurira sprovodika nacionalne slu`be rada iz
Svilajnca i oteli mu 15 letwih bluza, 14 letwih ~ak{ira-pantalona, 20
pari drvenih cipela, 21 kg. {e}era, 500 komada cigareta Drava, 8 kg.
sapunskog pra{ka, 3 litre zeitina, 10 praznih xakova i 10 metara platna.
5.
10. januara 1944. g. u 10 ~asa kod sela Sikirice Nema~ki telefonisti
ubili su Qubomira Milenovi}a iz sela Sikirice, sreza Para}inskog,
koji je na dan 7. maja 1943. g. pobegao kao stra`ar iz Odreda Para}inskog,
a uhvatili su 18-togodi{weg Milana Peri}a iz istog sela.
6.
17. januara 1944. god oko 14 ~asa odeqewe odreda sreza Leva~kog na mestu
zvanom Kaleni}ske {ume, sreza Leva~kog kod sela Nadrqa nai{lo je na
dva partizana verovatno kurire na koje je otvorilo pu{~anu vatru i oba
Istorijski arhiv Jagodina
121
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
ubili a na strani stra`ara `rtava nije bilo, poubijani nisu mogli biti
identifikovani.
7.
No}u 26/27. januara t.g. nalazili su se na stra`i kod nema~kog magacina
spreme u Jagodini, pored ostalih i ovi stra`ari odreda sreza Beli~kog
Budimir S. Antonijevi}, Desimir P. Dimitrijevi}, Milo{ @. Pani},
Mom~ilo ]. Petrovi}, Aleksandar M. Tanasijevi} i Adam M. Veqi},
koji su izvr{ili kra|u nema~ke spreme i pobegli sa oru`jem i spremom
pokradenom i koju su dugovali u nepoznatom pravcu.
8.
No}u izme|u 29/30. januara 1944. godine sru{io se jedan nema~ki avion
Junkers 52 na mestu zvanom Starine Livade kod planine Beqanice, sreza
Despotova~kog. U avionu je bilo 12 ~l. posade, od kojih je 7 ostalo na
mestu mrtvo, 3 te`e i 2 lak{e rawena. Posadi je ukazana lekarska pomo}
od lekara pripadnika D.M. Istraga se vodi.
9.
30. januara t.g. na `elezni~koj stanici u Jagodini od tri nepoznata
provalnika provaqen je vagon G.C. br 151649 koji je bio natovaren sa 377
sirovih gove|ih ko`a vlasni{tvo firme K. K. Miro iz Jagodine, koja su
bila upu}ena na fabriku Omnipromet A.D. Beograd iz istog odneto 35
sirovih ko`a.
10.
No}u 18/19. januara 1944. godine od strane nepoznatih provalnika
izvr{ena je provala mlekare u Svilajncu svojine Dragi}a Mirkovi}a iz
Beograda i iz iste odnete su razne stvari, kazani, kante, kofe, koturovi
i drugo za spravqawe putera u vrednosti 750.000 din.
11.
No}u 1/2. februara 1944. godine u gradu Jagodini ubijena su slede}a lica
od nepoznatih po~initeqa i to: 1. Radovi} Damjan sudija, 2. Altman
Danica filozof, 3. Gruji~i} Svetomir sudija, 4. Stojanovi} Bo`idar
u~iteq u penziji, 5. Panti} Milorad penzioner, 6. Risti} Miroslav
bravar, 7. Lopi~i} \uro profesor, 8. A}imovi} Jovan zvani @an profesor, 9. Ili} Sima sviwarski trgovac, 10. Ili} Zorka `ena Simina
doma}ica, 11. Radosavqevi} Milan obu}ar, 12. Radosavqevi} Branislav
svr{eni u~iteqac, 13. Nenkovi} Dinka doma}ica, 14. Dirak Borka frizerka odvedena, 15. Dragoqub Stojanovi} radenik ubijen, 16. Kaja
Stojanovi} doma}ica zaklana, 17. Bora Luki} magacioner Zemq. rad.
Zadruge zaklan, 18. Sofija Mladenovi} kroja~ica zaklana, 19. Miroslav
Mladenovi} ~inovnik ubijen, 20. \oka Pavi}evi} apotekar odveden, 21.
Milica Pavi}evi} odvedena, 22. Per~evi} Gligorije sud. ~in. odveden, 23.
@ivojin Xelatovi} student odveden, 24. Milan Xelatovi} student odveden, 25. Milan Cani} kasapin odveden, 26. Todor Netkovi} sudija odveden,
27. Zorka Bo{kovi} radnica odvedena i 28. Du{an Miqkovi} u~. 5. raz.
122
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
Gimnaz. odveden. Iz Para}ina i to: 1. @ivka Petrovi} u~en. 5. raz. U~it.
{kole zaklana, 2. Milo{ Simi} piqar zaklan, 3. Miroslav Duni} trg.
pomo}. zaklan, 4. Vod. SDS Stanko Risti} te`e rawen, 5. Qubivoje
Crn~anin lak{e rawen, 6. Jovan \uki} kafexija odveden. Iz ]uprije i
to: 1. Julijana Radosavqevi} doma}ica zaklana, 2. Aleksandar Stojanovi}
berberin odveden, 3. Stanka Jovanovi} doma}ica odvedena, 4. Radomir
Spasi} ~inovnik odveden, 5. Quba Haxi} kafexija odveden, 6. Dobrivoje
Marinkovi} ~in. po{te odveden, 7. Paja [imuni} `eq. odveden, 8. Du{an
Gaji} penz. poru~. odveden, 9. Anta Gaji} student odveden, 10. Bo`idar
Mihajlovi} opan~ar odveden, 11. Milan Anti} opan~ar, odveden, 12.
Branka Stefanovi} odvedena.
12.
2. februara 1944. godine na drumu Selo Ribare-Jagodina, za 2 km od
Jagodine, prona|en je le{ ubijenog u~iteqa Raduna D. Bogavca iz sela
Malog Popovi}a, sreza Beli~kog, koji je ubijen sa 2 revolverska metka a
rodom je iz sela Veli}a, sreza Beranskog-Crna Gora ubica nepoznat.
13.
4. februara 1944. g. oko 6 ~asova, jedno nepoznato naoru`ano lice do{lo
je u stan u ulici Kraqevi}a \or|a u Para}inu @ivote ^ortana, izvelo
ga iz ku}e i u dvori{tu ubilo iz pi{toqa.
14.
No}u 3/4. februara 1944. godine jedna grupa nepoznatih naoru`anih lica
do{la je u selo Dubqe, sreza Resavskog, i iz sela odveli slede}a lica: 1.
Petra Tomi}a, 2. Qubomira Zaki}a, 3. Bo`idara Ili}a, 4. Jovana
Stojanovi}a, 5. Mihajla Daki}a, u nepoznatom pravcu, za sudbinu istih
ni{ta se nije doznalo.
15.
No}u izme|u 4. i 5. februra 1944. godine po do sada nepoznatim
naoru`anim licima iz sela Dubqa, sreza Resavskog, odvedena su slede}a
lica: 1. U~iteq Dragoslav Novakovi}, 2. Delovo|a Bo`idar Cvetkovi},
3. seqak Bo`idar M. Cvetkovi}, 4. seqak Milo{ Savi}, 5. Milija
Gen~i}, 6. seqak Jovan Kiti}, 7. seqak Dragutin Gvozdenovi} i 8. seqak
Milan Stamenkovi} u nepoznatom pravcu.
16.
6. februara 1944. g. u 11.30 ~asa u radwi Vlade Ili}a piqara u Para}inu
nehotice je eksplodirala defanzivna bomba koju je imao na rukovawu
vojnik vojvode Bla{ka Miloje Milovanovi} iz Kru{evca. Ovom prilikom te`e je povre|en sam Milovanovi} a lak{e Miroqub Pe{i} stolar, Miomir Dimitrijevi} {ofer i Vlada Pe{i} svi iz Para}ina.
17.
8. februara 1944. godine pored `elezni~ke pruge Jagodina-Bukov~e
prona|en je mrtav Milan Ivanovi} sin Dimitrija iz Smedereva bravar
Istorijski arhiv Jagodina
123
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
radnik u fabrici SARTIN, u Smederevu ro|en 21. juna 1901. godine,
nesre}nim slu~ajem ispao iz voza a putovao je za Ni{.
18.
11. februara 1944. g. na putu kod Miki}evog mosta preko reke Ravanice u
5 ~asova u ]upriji na|ena su dva nepoznata seqaka obu~ena u seqa~ko
odelo mrtva zaklana, jedan je bio bez glave a drugom glava otse~ena, identitet nije utvr|en istraga se vodi.
19.
10. februara 1944. godine od strane nepoznatih naoru`anih lica odveden
je iz svog stana u ulici Pere Panajotovi}a, Dragi{a Milojkovi} piqar
star 28 godina.
20.
11. februara 1944. god. izme|u 19 i 22 ~. iz Jagodine po nepoznatim
naoru`anim qudima odvedena su slede}a lica: 1. Svetomir Gruji} trgovac star 32 god. Kraqa Aleksandra br. 37, 2. Qubo Panti} {ofer, star 24
g. Kapetana Ko~e br. 24, 3. Radomir Batak kroja~ star 22 god. Vojvode
Putnika br. 16, 4. Dragi{a Milojevi} piqar star 28 g. ulica Pere
Panajotovi}a br. 4.
21.
11. februara 1944. g. oko 17 ~asova izme|u sela Komarice sreza
Kragujeva~kog i sela Lovca, sreza Beli~kog pojavila se je jedna grupa
naoru`anih qudi ja~ine oko 40 lica i prebacila se u srez Kragujeva~ki.
22.
14. februara 1944. g. oko 9 ~asa jedan vod dobrovoqaca iz Kru{evca pohapsio je slede}a lica iz Jagodine i sproveli za Kru{evac i to: 1. Trifuna
\uri}a, trgovca 2. Dragog Proki}a, trgovca 3. Milivoja-Miku Ili}a,
trgovca 4. Dacu Stojkovi}a, trgovca 5. Dragog Ne{i}a, trgovca 6. Lalu
Jovanovi}a, trgovca 7. Branka \ori}a, trgovca 8. Milana Joci}a, posednika 9. Mom~ila Simi}a, posednika, 10. Radomira Dodi}a, piqara.
23.
16. februara 1944. godine na putu Jagodina-Rakitovo, ubijen je biv{i
robija{, seqak iz sela Rakitova, sreza Beli~kog Milun Mili}evi}, od
nepoznatih lica sa jednim metkom u slepoo~nicu, a zatim mu glavu od
trupa otsekli.
24.
No}u 16/17. februara 1944. godine nastao je iz svog stana u Obili}evoj
ulici br. 38 iz Svilajnca Obren D. Cankovi} u nepoznatom pravcu.
25.
10. februara 1944. godine podnarednik Dragutin V. Tepav~evi} iz ~ete
okru`. rez. iz Jagodine udaqio se u nepoznatom pravcu sa svom opremom i
oru`jem.
124
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
26.
13. februara 1944. god. stra`ar Du{an V. Bawac i Stojan Radisavqevi}
iz sreskog odreda Jagodina pobegli su u nepoznatom pravcu sa svom spremom i oru`jem.
27.
No}u 11. februara 1944. godine po nepoznatim naoru`anim licima iz
]uprije odvedena su slede}a lica i to: 1. Stevan Stefanovi},
ma{inovo|a, 2. Bogoqub [a{i}, `elezni~ar, 3. Dragoqub Kenizberg,
ma{inista, 4. Miloje Petkovi}, lo`a~ i 5. Stanoje Miqkovi}, zemqoradnik, svi iz ]uprije.
28.
18. februara 1944. godine prilikom hap{ewa nekih sve{tenika u
Svilajncu od strane nema~kih vlasti, pobegli su verovatno iz straha
stra`ari odreda sreza Resavskog Mladen Stanojevi} i Miodrag
Stanojevi}, oba rodom iz sela Glo`ana, sreza Despotova~kog, u nepoznatom pravcu, sa sobom su poneli opremu i oru`je.
29.
No}u izme|u 17. i 18. februara 1944. god. od strane nema~kih vlasti
uhap{eni su slede}i sve{tenici i to: 1. Miloje Tirjani}, 2. Petar
Petrovi}, 3. Aleksandar Keler, 4. Ivan Simonovi} i 5. \uro Jovanovi}.
Svi navedeni uhap{eni su prema pogovarawu {to su pristalice D.M. i
{to su vr{ili Zakletvu Dra`inovaca, sada se nalaze u Nema~kom
zatvoru.
30.
22. februara 1944. godine od strane Nema~ke vlasti uhap{en je narednik
SDS Odreda sreza Ravani~kog u ]upriji Krsto Spasi} sproveden u
zatvor u Jagodinu, gde se sada nalazi. Razlog hap{ewa nepoznat.
31.
23. februara 1944 god. oko 10 ~asa u blizini mosta Morava, sreza
Resavskog jedna grupa nepoznate ja~ine razbojnika sa~ekala je po{tu koja
je putovala iz Svilajnca za Markovac i iz iste opqa~kali 1.508.000
dinara i sa sobom odveli dva stra`ara odreda sreza Resavskog koji su
po{tu pratili, istraga se vodi op{iran izve{taj dostavi}e se.
32.
No}u 23. februara 1944. godine izme|u 23 i 24 ~asa, jedna grupa nepoznatih naoru`anih lica upala je u stan kafexije @ivojina Ostoji}a u
Rekovcu ubili i to: 1. @ivojina Ostoji}a, 2. Milku Ostoji} `enu @ivojina, 3. Nadu Ostoji} }erku @ivojina, 4. Razumenku Ostoji} }erku @ivojina i 5. Olgu Ostoji} }erku @ivojina.
33.
Na dan 24. januara 1944. godine izme|u 18 i 20 ~asova od strane nepoznatih
naoru`anih lica odneto je iz magacina privredne nabavqa~ke zadruge 14.
798 kilograma kamene sode u nepoznatom pravcu.
Istorijski arhiv Jagodina
125
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
34.
29. februara 1944. godine povratio se je odvedeni narednik odreda SDS
sreza Resavskog Prica Manojlo koji je bio na dan 18. februara 1944.
godine odveden po nepoznatim naoru`anim licima prilikom prepada na
po{tanska kola sa spremom i oru`jem.
35.
2. marta 1944. god. od strane Gestapo uhap{ena su lica u Para}inu i to: 1.
@ivojin A}imovi}, berberin, 2. Veqa Tobolar |ak 7. raz. gim. 3. Milorad
Baji}, |ak 7. raz. gim. i odmah tarnsportovani za Jagodinu u zatvor.
36.
29. februara 1944. godine po nema~kim vlastima uhap{ena su slede}a
lica iz Sewa i varo{i ]uprija i to: 1. Milivoje Jovanovi}, predsednik
op{tine Sewe, 2. Stojan Raji} kmet iz Sewe, 3. Milan Anti}, zemqodelac
Sewe, 4. Slobodan A}imovi} `elezni~ar, 5. Svetislav Veqkovi} priv.
name{t. 6. Slobodan Petkovi} livac Sewe, 7. Milorad A}imovi}
`elezni~. Sewe, 8. Ilija Nikoli} zemqorad. Sewe, 9. Svetislav Anti}
`elezni~. Sewe, 10. Du{an Bi`i} upravnik doma izbeglica u manastiru
Ravanici, 11. Branko Pavlovi} manastir. sluga, 12. Milena Lazarevi}
kuvarica manastirska, 13. Radomir Stojanovi} zemqorad. 14. Dragomir
Nikoli} `elezni~ar, 15. Milosav Nikoli} rud. radnik, 16. Branko
Vulovi} `elezni~ar, 17. Gvozdenovi} Milutin kwi`. ]uprija, 18.
Sini{a Radojkovi} trgovac i 19. Dragoqub Dimitrijevi} zemqorad.
Razlog hap{ewa nepoznat i gde su sprovedeni nepoznato je.
37.
29. februara 1944. godine po nepoznatim licima ubijen je seqak Lazar
Nikoli} iz sela Milo{eva, sreza Beli~kog.
38.
1. marta 1944. g. po nepoznatim licima ubijen je od strane nepoznatih lica
seqak Milosav Trailovi} iz sela Lovci, sreza Beli~kog.
39.
2. marta 1944. godine po nepoznatim licima ubijeni su i to: Arsenije
Jankovi} pretsednik op{tine Lovci i Bo`idar @ivkovi} seqak oba iz
sela Lovci, sreza Beli~kog.
40.
2. marta 1944. g. od strane nepoznatih naoru`anih lica ubijena su slede}a
lica i to: Radosav Miti} ciganin kmet, Stanoje Miti} sin Radosavov,
Stanko Stanojevi} i Pavle \or|evi}, cigani svi iz sela Stri`ila, sreza
Beli~kog.
41.
5. marta 1944. g. u 13.30 ~asova u selu Opari}u, sreza Leva~kog od strane
nepoznatih lica ubijen je sve{tenik Miodrag Jovanovi}.
126
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
42.
6. marta 1944. godine po nepoznatim naoru`anim licima odveden je u
nepoznatom pravcu seqak Milan Stevi~i} star 65 g. iz sela Koprivnice,
op{tine Bagrdan, sreza Beli~kog. Postoji sumwa da je ubijen.
43.
8. marta 1944. godine oko 19 ~asova od strane nepoznatih naoru`anih lica
odveden je u nepoznatom pravcu, blagajnik izbegli~ke kuhiwe iz
Svilajnca Zdravko Manojlovi}.
44.
9. marta 1944. g. od strane Nema~kih vlasti uhap{ena su u Svilajncu
slede}a civilna lica i to: 1. Dragomir Nedeqkovi} ~etovo|a nacionalne
slu`be rada u Svilajncu. 2. Nacionalac Pavle Stefanovi}. 3.
Nacionalac Tihomir Milenkovi}. 4. Nacionalac Mirko Vojnovi}, 5.
Kafexija @ivko Radivojevi}, 6. ]erka kafexije Jelica Pen~i}, i 7.
U~enica gimnaz. Jelica Tripkovi}. Razlog hap{ewa nepoznat, svi su
sprovedeni za Jagodinu.
45.
11. marta 1944. g. od strane nepoznatih lica uboden je sa no`em seqak
Milan Markovi} iz sela Dubnice, sreza Resavskog, od koje je povrede docnije umro. Ubica je pobegao.
46.
[ef `elezni~ke stanice Obradove Livade, preko komandira odreda
sreza Para}inskog izvestio je, da je u no}i 12. marta t.g. oko 23.30 ~asova
napadnuta `elezni~ka skretnica Javorac od strane nepoznatih
naoru`anih razbojnika, i odneli iz dr`avne kase 120 dinara gotovog
novca i sanitetski materijal, a ~uvaru ukrsnice Du{anu Petkovi}u
odneli i to: 1. 1 par cipela, 2. 2 jorganska ~ar{afa, 3. 2 krevetna
~ar{afa, 4. 5 pari mu{kog ve{a, 5. 4 para `enskog ve{a, 6. 3 pe{kira za
brisawe, 7. 4 salvete, 8. 5 maramice, 9. 5 kalupa sapuna, 10. 1 podko{uquuntercig, 11. 1 xepni sat, 12. 1 kilogram {e}era, 13. 1 kantu sa 25 kg. sviwske masti, 14. 4 navlake za jastuke, 15. Gotovog novca 550 dinara i 16. 5
pakli}a cigareta.
47.
21. marta 1944. god. od do sads nepoznatih zlikovaca ubijen je vatrenim
oru`jem zemqodelac Milosav Milojevi}, a te`e rawen Svetislav
Milojevi} oba iz Para}ina, na mestu zvanom Crvenica, op{tina
Para}in. Izgleda da je po sredi osveta, a prema prikupqenim podatcima
delo su izvr{ili seqaci sela Tre{wevice, sreza Beli~kog.
48.
23. marta 1944. g. oko 9 ~asa dva Ruska vojnika sprovode}i dva pritvorenika iz Nema~kog zatvora radi uzimawa vode za pi}e u podrum Vinarske
zadruge u Jagodini. U podrumu uzeli su vojnici da piju jedan vino a drugi
rakiju, {to su pritvorenici iskoristili i pobegli, a vojnici vide}i da
im pritvorenika nema, opalili su jedan metak na podrumxiju Adama
Istorijski arhiv Jagodina
127
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
Milo{evi}a i na mestu ga ubili, a zatim istr~ali na ulicu i te{ko
ranili pri prolazu |aka 3. raz. U~iteqske {kole @ivotu Stojanovi}a
koji je tuda prolazio.
49.
23. marta 1944. g. na putu \uprija-Dobri~evo vojvoda Bla{ko Mihajlovi}
voze}i se automobilom sa pratwom, primetio je 3 nepoznata lica da begaju, pozvao ih da stanu, ali ovi nisu hteli, pak je iz mitraqeza na wih
otvorena vatra i jedan od begunaca rawen u nogu, a druga dvojica pobegla.
50.
24. marta t.g. u 18.30 ~asova nema~ka policija u ]upriji u Dositejevoj
ulici ranila je te`e u stomak zemqoradnika Momira Mileti}a iz
]uprije, koji je prenet u bolnicu.
51.
24. marta 1944. g. od strane Nema~kih vojnih vlasti u ]upriji uhap{ena su
slede}a lica i to: 1. Bo`idar Boji} {kol. nadzornik, 2. \or|e Stojkovi}
radenik, 3. Borisav \. Pandurovi} rez. P. Puk. 4. Milorad D.
Aran|elovi} kroja~, 5. Milutin I. Markovi} mlinar, 6. Dragoslav T.
Pandurovi} kafexija, 7. Milica Xelatovi} doma}ica, 8. Bogosav
Petkovi} zemqodelac, 9. Bo`idar Nikodijevi} zemqodelac i 10. Petar
Ku{eq ~inovnik. Razlog hap{ewa nepoznat, a veruje se da }e biti sprovedeni u Jagodinu.
52.
No}u izme|u 22/23. marta 1944. g. Jedan odred Nema~ke vojske oko 800
do{la je i opkolila sela G. Mutnicu i Izvor, sreza Para}inskog i uhapsili slede}a lica i to: 1. Milana Raki}a zemqoradnika, 2. Milovana
Milojkovi}a, zemqoradnika, 3. Vojislava Sekuli}a zemqoradnika, 4.
Borivoja Paunovi}a zemqoradnika, 5. ^edomira Paunovi}a zemqoradnika, 6. Vasilija Milenkovi}a zemqoradnika, 7. Milosava Vu~kovi}a
zemqoradnika, 8. Milana Vu~kovi}a zemqoradnika, 9. Radivoja
Stanojevi}a zemqoradnika svi iz sela Gorwe Mutnice. 10. Radomira
@ivkovi}a zemqoradnika, 11. Boru Todorovi}a zemqoradnika, 12.
Milana Raji}a zemqoradnika, iz sela Izvora. Ovom prilikom Nemci su
zaplenili i to: 1. 311 komada ovaca, 2. 99 komada koza, 3. 1 kowa sa sedlom,
4. 2 krave, 5. 8.200 kila kukuruza, 6. 80 kilograma p{enice, 7. 300 kilograma pasuqa, 8. 21 komad sviwa, 9. 5.000 gotovog novca, 10. 84 ko{nice p~ela,
11. 1 magarca, 12. 700 kilograma krumpira i 13. 1 ~abar sira. Pored ostalog nema~ki vojnici po selima vr{e}i pretres oduzimali su {to je koji
hteo od seqaka kao `enske ve{ove, ~arape i tome sli~no.
53.
No}u 29. marta 1944. godine 4 naoru`ana nepoznata razbojnika upala su u
ku}u Du{ana Cvetkovi}a voskara i Mite Zlatkovi}a {losera u Jagodini
i opqa~kali im slede}e: 1. Cvetkovi}u 205.000 din. gotovog novca, i 2.
128
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
Zlatkovi}u 140.000 din. gotovog novca i u raznim stvarima za 60.000
dinara, pa zatim pobegli u nepoznatom pravcu.
54.
30. marta 1944. godine u selu D. Ra~niku, sreza Beli~kog nema~ke vlasti
uhapsile su seqaka @ivka Vasiqevi}a i sina mu @ivadina, razlog
hap{ewa nepoznat. 30. marta 1944. g. nema~ke vlasti zapalile su ku}u
seqaka i odbeglog pritvorenika Milije Nikoli}a zvanog Cajka iz sela
D. Ra~nika, sreza Beli~kog i oduzeli mu 2 krave.
55.
31. marta 1944. g. oko 16 ~asa jedna grupa Nema~ke vojske u selu Glavice,
sreza Para}inskog, ubili su Aleksandru Jovanovi} iz istog sela a wenog
mu`a Radomira ranili u desnu butinu.
56.
1. aprila t.g. u 17 ~asova prinudno se spustio jedan nema~ki transportni
avijon na putu izme|u sela Varvarina i Ba~ine, u avijonu je bilo 6 ~l.
posade i 4-5 rawenika.
57.
1. aprila 1944. g. dva nepoznata razbojnika izvr{ili su napad na stan dr.
Velimirovi}a u Jagodini u ciqu pqa~ke novca i tom prilikom lak{e ga
povredili no`em u levu ruku i desnu sisu, a potom pobegli i nisu uspeli
opqa~kati ga.
58.
2. aprila 1944. g. oko 16 ~asova nepoznata naoru`ana grupa od 50-60 bandita napala je nema~ki avijon koji se je prinudno spustio izme|u sela
Varvarina i Ba~ine, razoru`ali stra`u i sa avijona odneli tri
mitraqeza, te po{li u pravcu Juhora. Nema~ko i na{e obezbe|ewe nije
moglo dati otpora ovim banditima.
59.
3. aprila 1944. g. od strane 3 nepoznata naoru`ana lica odvedena je iz
]uprije doma}ica Mileva Markovi}, ulica Kraqa Aleksandra br. 24 u
nepoznatom pravcu i iz nepoznatih razloga.
60.
6. aprila u ve~er teretni automobil u ]upriji ulica Kraqa Petra 1.
pregazio je jednog bugarskog vojnika koji je od zadobivenih povreda umro.
Povodom toga Bugari su uhapsili Markovi}a Du{ana pomo}nika {ofera
i suprugu \ure Ivkovi}a {ofera koji je vojnika pregazio a za tim pobegao neznano kuda. 7. aprila t.g. Bugari su u ]upriji uhapsili 2 mladi}a
koji su krali pirina~ u wihovoj kasarni. 7. aprila 1944. g. Nema~ke
vlasti u ]upriji uhapsile su Mirka Manojlovi}a i Vasilija
Milenkovi}a, oba iz ]uprije uzrok hap{ewa nepoznat.
61.
7. aprila 1944. godine oko 11 ~asa nesretnim slu~ajem udavili su se u reci
Moravi i to: 1. Velimir [qivi}, 2. Milo{ Milovanovi} i 3. Olga
Istorijski arhiv Jagodina
129
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
Milovanovi} `ena Milo{a. Le{evi nisu prona|eni jer je Morava
nado{la, svi su rodom iz sela ^epura, srez Para}inski.
62.
8. aprila 1944. godine u ]upriji po nema~kim vlastima uhap{ena su
slede}a lica i sprovedena za Jagodinu i to : 1. Svetomir \uri} stolar, 2.
Milosav Savi} kafexija i 3. Milosav Milovanovi} zemqoradnik svi iz
]uprije, sreza Ravani~kog.
63.
13. aprila 1944. godine u 23 ~asa Nema~ka policija Gestapo u ]upriji
uhapsila je lica i to: 1. Milojka [ebu ~inovnika kod {kolskog nadzornika i 2. Stevana Kova~evi}a mlinara oba iz ]uprije, razlog nepoznat.
64.
14. aprila 1944. godine u 17 ~asa od strane Nema~kih vojnika uhap{en je
stra`ar SDS odreda sreza Ravani~kog u ]upriji Miodrag Marinkovi},
uzrok hap{ewa nepoznat.
65.
15. aprila 1944. god. oko 12 ~asa jedan Amerikanski avijon sru{io se je
usled kvara motora na mestu zvanom Katarxija atar sela Drenovca, sreza
Para}inskog. Avijon se zapalio i izgoreo. Od strane Bugarskih vojnika
uhva}en je pilot Franc Suter Amerikanac prilikom pada padobranom.
66.
18. aprila 1944. g. od strane nema~kih vojnika uhap{en je Miodrag ^.
Stojanovi} u~enik 5. raz. gimnaz. rodom iz Lapova a sa {kolom u
Svilajncu razlog nepoznat.
67.
Dragomir Nedoma~ki potporu~nik iz Svilajnca dobio 5 dana po{tede i
sa iste se nije povratio i ne zna se kuda je nestao potraga se vodi, pismeni
izve{taj da se dostavi.
68.
Od strane Nema~ke vojske u selu Jasenovo, sreza Resavskog uhap{ena su
slede}a lica i to: 1. Bo`idar Pavlovi} delovo|a, 2. An|elko \or|evi}
zemqoradnik, 3. Radosav Pavlovi} zemqoradnik, 4. Milojko Ili} zemqoradnik, 5. Aleksandar Kadi} zemqoradnik, 6. Milorad Paunovi} zemqoradnik, 7. Svetolik Vasiqevi} zemqoradnik, 8. Viktor Trajlovi} zemqoradnik, 9. Milosav \or|evi} zemqoradnik, 10. Stanislav Pavlovi}
zemqoradnik, 11. Nikola Kosti} zemqoradnik, 12. Du{an Petkovi}
zemqoradnik, 13. Alimpije Poslanovi} zemqoradnik, 14. Dragoqub
Trajlovi} zemqoradnik, 15. Spasoje Ili} zemqoradnik, 16. Du{an Gruji}
zemqoradnik.
130
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
69.
21. aprila 1944. g. u 11 ~asa ubijen je Dragoqub Sibinovi} ni`i vojni
~inovnik 1. kl. neraspore|en u selu Dowoj Mutnici, sreza Para}inskog
pri deobi imawa sa svojom bra}om.
70.
21. ovog meseca oko 21 ~. zaklana je od strane tri nepoznata naoru`ana
lica Danica Jovanovi} u svom stanu u ]upriji Bosanska ulica br. 39,
stara 70 god. po zanimawu doma}ica.
71.
4. aprila 1944. g. vodnik Miju{ko Antovi} i podnarednik \or|e \okovi}
upu}eni su za Ni{ u istragu za ukradenim kai{ima iz fabrike {e}era u
]upriji za Ni{ i vi{e se nisu povratili postoji sumwa da su izginuli
prilikom bombardovawa.
72.
20. aprila 1944. godine po no}i izgorelo je seno kafexije Branka
Stojanovi}a iz Jagodine, a {teta se ceni na oko 30.000 dinara,
po~initeqi nepoznati.
73.
16. aprila 1944. g. podnarednik Peren~evi} Stojan upu}en je u Beograd
kao kurir, ali se nije vratio i ni{ta se ne zna za wegovu sudbinu veruje
se da je pri bombardovawu poginuo-nestao.
74.
24. aprila t.g. no}u odvedeno je po nepoznatim banditima 6 kowa vlasni{tvo vojske Ruskog korpusa u Jagodini sa sedlima, uzdama i ostalim
priborom.
75.
24. aprila 1944. g. po no}i podnared. Vojislav Stefanovi} ~ete okru`.
rez. nalaze}i se kod sreskog zatvora pobegao je sa oru`jem i opremom
povev{i sa sobom jo{ 6 `enskih koje su bile osu|ene po nema~kim vlastima.
76.
24. aprila 1944. g. na periferiji varo{i Jagodina na|en je mrtav ubijen
od nepoznatih po~initeqa Radmilo Vu~kovi} svr{eni student Trgova~ke
akademije u nacionalnoj slu`bi, rodom iz Jagodine, sin Jovana.
77.
No}u 26. aprila 1944. godine iz Gradske stra`e iz Jagodine pobegli su i
to: 1. Radovan M. Ivanovi} p. Poru~nik, 2. kaplar Stevan D. Pe{kir i 3.
kaplar Ratko J. Vu~kovi}, u nepoznatom pravcu, sa svom opremom i
oru`jem, ponev{i sa sobom jo{ i laki mitraqez sa municijom.
78.
No}u izme|u 28. i 29. aprila 1944. godine, od strane nepoznatih
naoru`anih lica odvedeni su iz Svilajnca u nepoznatom pravcu slede}a
lica i to: 1. ^edo Proti} sreski ~inovnik, 2. Ivan Dimitrijevi}, 3.
Istorijski arhiv Jagodina
131
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
Du{an Kati} obu}ar, 4. Du{an Miqkovi} obu}ar, 5. Petar Lazarevi}
mesar, 6. Mihailo Jovanovi} u~iteq i 7. Ilija Bu|in sve{tenik.
79.
30. aprila 1944. godine, oko 40 naoru`anih nepoznatih lica napali su
strugaru Troglan Bare, sreza Ravani~kog, odneli kaji{e za pogon ma{ina
i neke daske na kolima u nepoznatom pravcu.
80.
4. maja 1944. god. oko 8 ~asova napadnut je brzi voz koji je putovao Ni{Beograd, kod sela Ara~i}eva, sreza Beli~kog, od strane jedne grupe nepoznatih naoru`anih qudi, banditi su na voz otvorili pu{~anu paqbu, pogovara se da su tom prilikom rawena dva nema~ka, tri bugarska vojnika i
dva civila.
81.
5. maja 1944. godine oko 15 ~asova sru{io se jedan Engleski ~etvoromotorni avijon bombarder kod sela Isakova, sreza Ravani~kog, koji je
izgoreo, a posada pobegla u {umu.
82.
27. aprila 1944. godine oko 21 ~as kod sela Ba~ine, sreza Temni}skog iz
zasede ubijen je biv{i potporu~nik odbegli iz gradske stra`e Milutin
^abri}, a te`e je rawen odbegli stra`ar sreza Rasinskog Stojadin
Petrovi} i jo{ jedno civilno lice koji su preneti u bolnicu u ]upriju
na le~ewe. Na strani stra`ara nije bilo `rtava.
83.
10 maja 1944. godine oko 2 ~asa 150-200 naoru`anih lica napali su stra`u
od 10 stra`ara odreda sreza Resavskog koja je obezbe|ivala Amerikanski
avijon kod sela Isakova, stra`ari su morali povu}i se pred nadmo}nosti,
a po povratku konstatovano je da su sa avijona odnete razne stvari i tri
mitraqeza a po tom su se izgubili u nepoznatom pravcu.
84.
13. maja 1944. g. oko 12 ~asova na glavnom drumu Jagodina-]uprija, jedna
grupa pripadnika DM nepoznate ja~ine sa~ekala je kamion sa kojim se je
vozio vojvoda Bla{ko-Blagoje Mihajlovi} kod `eq. rampe na mestu
zvanom Giqe i tom prilikom poubijali slede}a lica i to: 1. Bla{kaBlagoja Mihajlovi}a, 2. Bo`idara M. Andrejevi}a, 3. Branislava D.
Lazarevi}a, svi iz Kragujevca. 4. Qubi{u N. Stevanovi}a Kragujevac, 5.
Milana R. Lazarevi}a iz Jovanovca kod Kragujevca, 6. Milorada V.
Manojlovi}a iz Kragujevca, 7. Aleksandra R. Golubovi}a iz Klewe, srez
Belopalana~ki, 8. Borisava Megi}a iz Tropowe srez Resavski, 9. Milana
S. Bandi}a iz Beograda, 10. \or|a V. Pavlovi}a iz Beograda, 11. Milo{a
Milo{evi}a iz Para}ina, 12. Aleksandar Ja{ek iz Para}ina, 13.
Milivoje Jevti} i `ena mu Desanka rodom iz Ivankovca, sreza
Ravani~kog i 14. Stanko @. Joci} {ofer iz Para}ina.
132
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
85.
13. maja 1944. godine, grupa od 15 dobrovoqaca 5. dobrovoqa~kog puka pod
vo|stvom kapetana ^upi}a do{la je u Rekovac, sreza Leva~kog, gde su se
dobrovoqci izopijali, pucali i me|use se posva|ali i potukli, te jednog
dobrovoqca te`e ranili koji je prenet u bolnicu u Kragujevac.
86.
13. maja 1944. godine oko 2 ~. patrola odreda sreza Resavskog pod vodstvom
potporu~nika Qubi{e Mladenovi}a, izme|u sela Vite`eva i Porodina,
sreza Resavskog sukobila se je sa jednom grupom bandita od 5-6 lica, na
koje je otvorila vatru i u kra}oj borbi poginuo je jedan nepoznati bandit,
a ostali su se razbegali, kod bandita je prona|ena pu{ka, 3 metka, 1 bomba
i 1 kama na pu{ki i kami urezane petokrake zvezde. Odmetnik nije identifikovan a `rtava na strani stra`ara nije bilo.
87.
Na dan 27. aprila 1944. godine oko 15 ~asova dva oficira iz kraj{tele iz
Jagodine li{ili su slobode vodnika Borislava ]ali}a i odveli ga sa
sobom za Jagodinu, a po saznawu isti je 10. maja t.g. sproveden za Bawicu u
Beograd po gestapovu.
88.
12. maja 1944. g. kod Jovanova~ke reke poginuli su u~enici 4. raz. gimn.
Aleksandar Blagojevi} iz Varvarina i Miodrag Raki} iz Ba~ine, oba
sreza Temni}skog od upaqa~a od bombe avijonske koje su razmontirali
kao radoznali nesretnim slu~ajem.
89.
13. maja 1944. godine do{ao je jedan odred nema~kih vojnika iz Kraj{tele
iz Jagodine u selo Varvarin, sreza Temni}skog i zapalili ku}e slede}im
seqacima i to: 1. Aleksandru R. Daki}u, i opqa~kali mu sve `ivotne
namirnice i svu pokretninu u vrednosti oko 4.500.000 dinara. 2. Branku
Milo{evi}u zapalili ku}u i odneli sve pokretne stvari u vrednosti oko
3.000.000. 3. Dragoqubu S. Pavlovi}u zapalili ku}u i odneli sve pokretne
stvari u vred. oko 5. 300.000. 4. Svetomiru Daki}u, zapalili ku}u, ubili
mu sina Stanislava starog 19 godina i odneli mu svu pokretninu u vrednosti oko 3.500.000 dinara.
90.
17. maja 1944. g. oko 23 ~asa na `eq. stanici Bagrdan sudario se brzi voz
sa teretnim vozom Br. 108 koji je dolazio od Beograda i tom prilikom
poginula su slede}a lica i to: 1. Milorad Ili} direktor bioskopa iz
Ni{a, 2. Slobodan Trajkovi} skretni~ar `eq. pruge iz K. Mitrovice, 3.
Milan Buleti} zemqoradnik iz Ba{ajida, srez Velika Kikinda, 4.
Mihajlo Zdravkovi} ko~ni~ar iz Ni{a, 5. \or|e Nikoli} magacioner
`eq. lo`. iz Beograda, 6. Radojica Antonijevi} slu`iteq Ma{in.
Odeqewa Beograd, 7. Dragoqub Todorovi} rodom iz Para}ina `ivi u
]upriji i 8. Jedna `enska ~iji identitet nije ustanovqen.
Istorijski arhiv Jagodina
133
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
91.
19. maja 1944. na|en je ubijen tupim predmetom seqak Milutin
Marinkovi} iz sela Sladaje, sreza Despotova~kog, a le{ je prona|en
vi{e sela.
92.
20. maja 1944. godine ubio je sa no`em svoju `enu Milku, Milojko
Miqkovi} trgovac iz Vel. Popovi}a, sreza Despotova~kog ubica je sam se
predao vlastima i nalazi se u zatvoru.
93.
27. maja 1944. g. nema~ke vojne vlasti uhapsile su iz nepoznatih razloga i
sproveli u Jagodinu Obrena Ran|elovi}a lo`a~a lo`ionice u ]upriji.
94.
25. maja 1944. g. oko 4 ~. nema~ke vojne vlasti iz Jagodine, uhapsile su
narednika Simu M. Labusa sa slu`bom na stanici Ravna Reka. Razlog
hap{ewa nije poznat.
95.
27. i 28. maja 1944. godine iz zatvorenog prostora ukradeno je ekonomu
dr`avnog rasadnika u Varvarinu po nepoznatim provalnicima i to: 150
kg. Plavog kamena i 40 kg. sviwske masti skupa u vrednosti oko 190.000.
96.
29. maja 1944. g. oko 22 ~asa od strane Nemaca uhap{en je op{tinski
stra`ar Svetomir Spasi} iz ]uprije, sreza Ravani~kog, razlog hap{ewa
prema podatcima-pqa~ka, a prilikom hap{ewa prona|ene su mu dve
bombe. Kuda je sproveden nepoznato je.
97.
30. maja 1944. g. patrola odreda s. d.p.s. sreza despotova~kog uhvatila je
Arter-^uk Nikolaja i Rajeski Nikolaja, oba iz Ki{iweva-Besarabija, i
Mic Jozefa iz Velepkovca-Poqska, koji su izjavili, da su patroliraju}i
prugom 21. maja 1944. g. nai{li na zasedu nepoznatih naoru`anih qudi
koji su ih razoru`ali i odveli, te da su 29. maja 1944. g. uspeli pobe}i.
Isti su predani Ruskoj komandi u ]upriji.
98.
2. juna 1944. godine u ulici Kraqa Aleksandra Br. 119 u Jagodini upala su
dva nepoznata lica jedan u gra|anskom a drugi u seqa~kom odelu u stan
kelnera Stojadina \or|evi}a, rodom iz sela Ba~ine, sreza Temni}skog,
sada `ive}eg u Jagodini i sa kamama izboli ga na vi{e mesta od kojih je
povreda na mestu ostao mrtav, a ubice pobegle.
99.
3. juna 1944. g. nema~ke vojne vlasti uhapsile su Evicu @iki} suprugu
kapetana @iki}a i Milovana Nikoli}a vozovo|u, oboje iz \uprije.
Razlog hap{ewa nije poznat.
100. 1. juna 1944. g. narednik odreda SDPS sreza para}inskog Hristivoje
Jeleni} nastupio je 5. dana slu`benog putovawa kao obave{tajni organ na
134
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
teritoriji sreza para}inskog, ali se sa ovog putovawa nije vratio, niti
se ma {ta o wemu moglo saznati. Pored odela sa sobom je odneo i pu{ku sa
30 metaka.
101. 5. juna 1944. g. u 8 ~asova prijavilo je stanici gradske stra`e Jagodina
Ciganin Petar Petrovi} iz Jagodine da je pre dva dana nestao wegov sin
Milan. Preduzetim tragawem prona|en je Milanov le{ na raskrsnici
atara grada Jagodine i s. Vinora~e. Pregledom le{a ustanovqeno je da je
isti zaklan. Za izvr{iocima preduzeto je tragawe.
102. No}u izme|u 4. i 5. juna 1944. dva nepoznata naoru`ana bandita napala su
nekoliko ku}a u selu Mirilovcu sreza Para}inskog, izvr{ili pqa~ku
stvari u vrednosti oko 150.000 dinara, a zatim se izgubili u nepoznatom
pravcu.
103. 31. maja 1944. g. Radomir Miloradovi} zemqodelac iz sela Pla`ana, sreza
Despotova~kog, ubio je svog dedu Qubisava Miloradovi}a, sa tupim
oru|em, iz nepoznatih razloga, ubica je uhva}en i predat sudu.
104. 29. maja 1944. godine oko 19 ~asa udova Zora Haxi-Miti} posednica iz
Para}ina nestala je u nepoznatom pravcu i do danas se nije povratila.
105. 8. juna 1944. god. oko 6 ~asova pobegli su sa stra`e stra`ari odreda SDPS
sreza beli~kog narednik Dragutin L. Vasiqevi} i stra`ari: Stanoje
Bra{i}, Qubi{a Dini} i \or|e Marjanovi}, koji su kod nema~kog zatvora u Jagodini ~uvali pritvorenike. Prilikom bekstva pustili su
pritvorenike Evicu @iki}, doma}icu i Miodraga Arsi}a, mehani~ara.
Pored odela i obu}e isti su sobom odneli pu{ke sa po 30 bojevih metaka.
106. 8. juna 1944. godine dva nepoznata lica u seqa~kom odelu upala su u stan
Marka Mija~a fin. kontrolora u ]upriji i sa sobom odveli mu sina
Budimira |aka 8. raz. gimnazije starog 20 godina u nepoznatom pravcu.
107. 4. juna 1944. g. stra`ari Jagodinske ~ete: Miroslav Bogojevi}, Dragutin
M. Nikoli}, Milorad D. Pavlovi} i Milo{ D. Nikoli} pu{teni su na 1
dan otsustva svojim ku}ama u selo Milo{evo, srez beli~ki, odakle se nisu
povratili. Po saznawu isti su 6. juna t.g. uhva}eni i odvedeni u nepoznatom pravcu od strane ilegalnih ~etnika.
108. 8. juna 1944. godine oko 4 ~asa na putu ]uprija-Batinac, od strane
nema~kih vojnih vlasti uhap{eni su: podnarednik SDPS stanice ]uprija, Miloje Dimitrijevi} i |aci Momir Dimitrijevi}, Slavko
Istorijski arhiv Jagodina
135
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
Mihailovi} i Mile Momirovi}, svi iz ]uprije. Uzrok hap{ewa nije poznat. Isti su sprovedeni za Jagodinu.
109. 7. juna 1944. godine oko 23 ~asa nema~ke vojne vlasti uhapsile kafexiju
Bo`u Veli~kovi}a, trgovca Gvozdena Vu~kovi}a, iz ]uprije, i jo{ jedno
lice,~ije je ime Bo`idar, rodom iz Beograda koji su se nalazili u kafani
Veli~kovi}a u dru{tvu sa bugarskim vojnicima. Uzrok hap{eqa je taj,
{to je Veli~kovi} posle policijskog ~asa po zahtevu bugarskih vojnika
dr`ao kafanu otvorenu.
110. 10. juna t.g. stra`ari upu}eni iz odreda Resavskog u prikomandu za Ni{ i
to: Bo`idar Jovanovi} i Miloje Pavlovi}, nestali su sa spremom i
oru`jem na `elezni~koj stanici Lapovo.
111. 13. juna 1944. godine na `elezni~koj stanici @itkovac nesretnim
slu~ajem prega`en je od voza stra`ar odreda Resavskog Milan
Bogdanovi}, koji je prenet u bolnicu Aleksinac ali je podlegao
povredama, porodica mu je obave{tena, a isti je bio upu}en kao kurir za
prenos hrane otkomandovanom qudstvu za Ni{-Leskovac.
112. 13. juna 1944. godine u borbi sa komunistima kod sela Vrela i Kravqeg,
sreza Aleksina~kog poginuli su slede}i stra`ari okruga Moravskog i
to: 1. podnared. Pantelija I. Kne`evi} Bos. Petrovac Bawalu~ki, 2.
stra`ar Milosav A. Gvozdenovi} Dvori{te Despotovac, 3. stra`ar
Dragoslav R. Vojnovi}, Dowi Ra~nik Beli~ki, 4. Podnared. Qubisav M.
Tanasijevi}, Bogo{evci [arplaninski Prizrenski, 5. stra`ar Mihajlo
K. Tasi} Leskovac-Leskova~ki, 6. Vodnik Pilavi} M. Borivoje Prozor,
Nevesiwski, 7. Nared. Petar ]. Todorovi} Mi{evi} Bos. Gradi{ka
Bawaluka, 8. Stra`ar Nikola J. Trifunovi} Prizren, Prizrenski, 9.
Stra`ar @ivojin M. Milutinovi} Vitanci-Despotovac, 10. kapetan
Milo{ P. Uli} Kragujevac Kragujeva~ki, 11. podnared. Milo{ D.
Jovanovi} Pridvorica-Trnavski Kraqeva~ki, 12. stra`ar \or|e D.
\oki}, [avac, ^epure, Para}in, Moravski. 13. potporu~. Stevan J.
Pozni} Jaseno{, Grub. Poqe, Hrvatska, 14. Podnared. Pavle J.
[urkalovi} Smrti}, srez Oku~ane, Bawalu~kog, 15. stra`ar Predrag M.
Gaji} Svilajnac, Resav. Moravskog, 16. Podnared. Grujica B. Lazarevi}
Bobovo Resavski Moravska, 17. Stra`ar Milovan N. Todorovi}
Kupinovac, Resav. Moravski, 18. podnared. Milutin N. Bogdanovi}
Glavince, Para}in, Moravski, 19. Podnared. Radivoje D. Avramovi}
Ku{iqevo, Resavski Moravskog, 20. Stra`ar Miladin @. Antonijevi}
Miliva, Despotovac, Moravskog, 21. Nared. Milutin K. Veqkovi},
Ostrovica, Ni{kog, Ni{kog, 22. Nared. Peri{a J. Dovijani} Dubrava,
Moravi~ki U`i~ki, 23. stra`ar @ivojin M. @ivanovi} Ba~ina,
136
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
Temni}ski, Moravski, 24. Stra`ar Milorad B. Todorovi} Bo{wane,
Temni}ski, Moravskog, 25. stra`ar Miodrag B. Brankovi} Ora{je,
Temni}ski, Moravski.
113. R A W E N I H: stra`ar @ivotije D. Milo{evi} Siokovac, Deonica,
Beli~ki, 2. Stra`ar Rodoqub R. Risti}, Brzan, srez Kragujevac,
Kragujevac, 3. stra`ar Tihomir S. \ur|evi}, Brzan Kragujevac,
Kragujeva~ki, 4. potporu~. Ranislav S. Novakovi} Le{nica, Jadarski,
[aba~ki, 5. Podnared. Petar P. [aban, [aban, Cetiwe, Cetiwski, 6.
Stra`ar Borislav N. Simi}, Drenovac, Para}in, Moravski, 7. stra`ar
Mom~ilo D. Savi} Stri`a, Para}inski Moravskog, 8. Vodnik Dimitrije
J. Nikoli} ]uprija, Ravani~ki, Moravskog.
114. NESTALIH I ZAROBQENIH: stra`ar Milorad L. Mila~i} Merdare,
Kosani~ki, Leskova~ki, 2. stra`ar Miladin M. \uri~i} Tulare,
Jablani~ki, Leskova~ki, 3. stra`ar Radoslav \. Raci}, Pla`ane,
Despotovac, Moravski, 4. stra`ar Stojan M. Miti}, Leskovac, Leskovac,
Leskova~kog, 5. @ivko T. Ivanovi} stra`ar, Bremovac, Leskovac,
Leskova~ki, 6. Svetislav S. Nikoli} Bremovac, Leskovac, Leskova~ki,
7.Miloje P. Marjanovi} stra`ar, Bremovac, Leskovac, Leskova~ki, 8.
stra`ar Andreja D. \or|evi}, Grdelica, Vlasotina~ki, Leskova~ki, 9.
stra`ar @ivojin M. Mladenovi}, Vel. Grabovica, Leskovac, Leskovac,
10. stra`ar Miroslav V. Lazarevi} Maskare, Temni}ski, Moravski i 11.
Milutin M. Vu~kovi} stra`ar, Leskovac, Leskovac, Leskova~ki.
115. 5. juna 1944. g. u 6 ~. pu{tem je na dozvolu u Beograd, narednik odreda
S.D.P.S. sreza temni}kog Dragoqub M. Jeli}, i istog dana upu}en
slu`benim poslom tako|e u Beograd podnarednik istog odreda Mile S.
Karadarevi}, odakle se do sada nisu vratili, te se veruje da su prilikom
bombardovawa Beograda poginuli.
116. 14. juna 1944. g. nema~ka `andarmerija uhapsila je i sprovela u Jagodinu
Nade`du Miranovi} iz ]uprije, zbog kra|e.
117. 14. juna 1944. g. oko 23.30 ~. anglo-ameri~ki avioni bacili su na Para}in
4 bombe, od kojih je samo 1 zapaqiva eksplodirala i zapalila magacin
starih krpa industrijalca Teokarevi}a.
118. 18. maja 1944. god. pobegli su iz {kole iz Jagodine i odneli sa sobom svu
svoju spremu i oru`je slede}i stra`ari i to: Radivoje Lackovi} kaplar,
stra`ar Dimitrije Nikoli} i Du{an Januzovi}. 10. juna 1944. god. sa
`elezni~ke stanice u Lapovu pobegli su stra`ari iz odreda u Svilajncu
i to: Bo`idar Jankovi} i Ilija Pavlovi}.
Istorijski arhiv Jagodina
137
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
119. 14. juna 1944. god. u 19.30 ~. jedan nepoznat mladi}, obu~en u seqa~ko odelo
i u ovda{woj okru`noj bolnici i na{ao Bo`anu Filti}, zvanu Anku
staru 28 godina, sa stanom u Leva~koj ulici u Jagodini, i sa istom razgovarao, a zatim je pozvao da sa wime pro{eta pa kada se je malo od bolnice
odmakao Bo`anu je sa kamom udario 5 puta. Konstatacijom lekara sumwa
se da }e ostati u `ivotu.
120. 14. na 15. juna 1944. god. pobegao je iz privredne policije sreza Beli~kog
narednik Lazo Axija, sa svom spremom i oru`jem, te se ni do sada nije
javio.
121. 14. na 15. juna 1944. god. oko 22 ~asa nadletelo je nad Para}inom nekoliko
aviona nepoznate pripadnosti i ovom prilikom je Para}in sa raketlom
osvetqen, a zatim su ba~ene zapaqive bombe koje su potrefile jedan magacin sa raznim alatom svojina Teokarevi}a. [teta se ceni 10.000.000
dinara qudskih `rtava nije bilo.
122. 9. juna 1944. god. izvr{ena je kra|a poku}anstva i ostalih stvari na {tetu
Vladimira Sotorovi}a `eqez. ~inovnika u Para}inu u vrednosti 89.500
dinara, po nepoznatim po~initeqima.
123. 17. juna 1944. godine, isko~ila je iz teretnog voza na rampi u Jagodini
Katarina @ivkovi} stara 40 godina, iz Beograda sa stanom u
Pri{tinskoj ulici 68. koja je po vozu prega`ena posle ~ega je u Dr`avnoj
bolnici u Jagodini umrla.
124. 12. juna 1944. god. Sofija Milanovi} udova iz Para}ina odlutala je od
svoje ku}e u nepoznatom pravcu pa se ni do danas nije vratila, a niti se za
wenu sudbinu znade. Razlog ove odlutalosti je nepoznat.
125. Naredbom Komandanta SDS broj 43 od 1. juna 1944. godine, podnaredniku
Odreda SdG. Stra`e u Jagodini Mihajilu V. Ivo{evi}u, odobreno je 20
dana bolovawa za Vrwa~ku bawu, koje je nastupio 25. maja 1944. godine, a
sa bolovawa imao se je povratiti 15. juna 1944. godine. Imenovani ni do
danas nije se vratio u svoju komandu, a niti se wegovo sadawe boravi{te
moglo ustanoviti.
126. 23. juna 1944. g. narednik odreda SDPS sreza Beli~kog nije se vratio sa 5odnevnog bolovawa, ve} pobegao u nepoznatom pravcu sa svom spremom i
oru`jem sa kojima je bio zadu`en. Razlog bekstva nije poznat.
138
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
127. 22. juna 1944. g. stra`ar odreda SDPS sreza leva~kog, Qubomir S. Vesi}
koji je bio nestao u borbi sa komunistima kod s. Kravqe, srez aleksina~ki, vratio se u svoj odred.
128. 24. juna 1944. god. u mestu Rekovcu po nepoznatim po~initeqima provaqen
je magacin monopola @ivadina Jakovqevi}a iz istoga odne{eno 243
kilograma duvana i 3.950 komada {ibica. Vo|enom istragom nije se moglo
ustanoviti ko su ova lica bila i odakle su.
129. No}u izme|u 24. juna 1944. godine oko 23 ~asa do{lo je 14 dobro
naoru`anih nepoznatih qudi u {talu Jagodinske pivare i iz iste odveli
9 zapre`nih kowa sa priborom u nepoznatom pravcu. Kowi su vlasni{tvo
pivare.
130. 30. juna 1944. god. no}u oko 23 ~. u{ao je u ogra|eno dvori{te vodnika
Samuila Vrbice, nema~ki vojnik telegrafista u Para}inu sa nepoznatom
namerom. Vodnik Vrbica vide}i iz svog stana da mu se nepoznato lice
privla~i prozoru opalio je 2 metka iz svog revolvera, te je ovog vojnika
ranio u ruku i nogu.
131. 21. juna 1944. god. stra`ar Milosav D. Nikoli}, okru`ne ~ete iz Jagodine
oti{ao je na dozvolu svojoj ku}i u selo Milo{evo, sreza Beli~kog radi
odna{awa bolesnog deteta iz bolnice u Jagodini, a koja mu je dozvola
va`ila za 2 dana, te se sa te dozvole ni do danas nije povratio. Kuda je
imenovani oti{ao i na koji je na~in nestao nije utvr|eno.
132. 28. juna 1944. god. oko 21 ~asa do{la su 3 nepoznata naoru`ana lica
obu~ena u seqa~ko odelo u stan Narednika Jablana Petrovi}a sa stanom
u ulici Petra br. 57 u Jagodini vezali ga i sa sobom odveli u nepoznatom
pravcu, a za ovaj slu~aj izvestila je wegova supruga Milena na dan 29. juna
t.g. po{to su joj naoru`ana lica zapretili smr}om ako prije izvesti ma
koga od bilo koje vlasti. Imenovani je sa sobom morao da ponese svu spremu kao i oru`je i municiju koju je na upotrebi imao.
133. 2. jula 1944. god. u selu Mijatovcu sr. ]uprija, nalazio se je jedan vojnik
ruskoga korpusa koji je navodno tra`io nestalog kowa, te su pred wega
iza{la 3 nepoznata naoru`ana lica, te na lukavi na~in oduzeli mu
pu{ku, no` i fi{ekliju sa municijom i po zavr{enom ovom delu izgubili se u nepoznatom pravcu. 3. Jula 1944. god. jedno odelewe ruskih vojnika pod komandom svojih stare{ina do{li su u pomenuto selo i u istom
uhapsili 40 seqaka i oterali za ]upriju.
Istorijski arhiv Jagodina
139
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
134. 4. jula 1944. god. oko 22 ~asa ~ula se je pucwava a zatim jedan polurafal iz
mitraqeza, a zatim jedna bomba. Komandir odreda iz Rekovca sa qudstvom
iza{ao je na lice mesta, izvr{io pretres terena i ostao u zasedi do 2 ~asa
5. ov. meseca. U koliko se je moglo oceniti ovo je verovatno bila jedna
komunisti~ka trojka koja je napala na 6 nema~kih vojnika i radio stanicu
da bi na taj na~in stvorila zabunu kod stanovni{tva, a sebe za{titila da
se tim pravcem prebaci od strane pomenutoga odreda preduzete su potrebne mere.
135. 2. jula 1944. god. oko 24 ~asa kod `eqezni~ke stanice Bagrdan, nai{ao je
Milan Simonovi} na `eqezni~ki most koga su ~uvali bugarski vojnici,
te su istoga zaustavili, ali ovaj nije stao pa su ga ubili. Imenovani je na
mestu ostao mrtav, a rodom je iz sela Duboke sreza Beli~kog.
136. Dana 4. jula 1944. god. oko 22 ~asa od strane nepoznatih lica napadnuta je
nema~ka stra`a na Kupres brdu kod nema~ke radio stanice, i ovom prilikom rawen je jedan nema~ki vojnik u ruku od nepoznatih bandita. Od
strane odreda SDS Sreza Leva~kog u Rekovcu preduzete su mere ali se
ni{ta pozitivnoga nije moglo ustanoviti.
137. Dana 2. maja 1944. god. upu}en je na teren u Ra{ku potporu~nik Stevan
Uzelac iz ]uprije, te se ni do danas nije vratio u svoju komandu, a niti se
zna za wegovu sudbinu. Imenovani je prilikom odlaska sa sobom odneo svu
svoju spremu kao i oru`je i municiju sa kojom je bio zadu`en.
138. 5. jula 1944. godine na pruzi izme|u bunkera kod `elezni~kog mosta i
Klefi{ fabrike u Jagodini na|en je u 11 ~asova zaklan jedan Bugarski
vojnik po nepoznatim licima, radi odmazde Bugari su pripucali na
seqake koji su u okolini lica mesta radili i ubili zemqoradnika @ivojina Stankovi}a iz sela Voqev~e, i jo{ 14 lica pohapsili koje su sproveli u zatvor u Krajskomandu Jagodina.
139. 3. jula 1944. godine u 11.15 ~asova jedan Anglo-Ameri~ki avion bacio je 8
bombi na `elezni~ku }upriju kod ]uprije, 2 bombe pogodile su most i
malo ga o{tetile, koji je most popravqen i saobra}aj uspostavqen u roku
48 ~asova. Qudskih `rtava nije bilo.
140. No}u izme|u 4. i 5. jula 1944. godine 4 naoru`ana nepoznata lica u
seqa~kom odelu do{la su u fabriku stakla u Para}inu i razoru`ali 2
fabri~ka stra`ara odnev{i im pu{ke i 20 metaka koje su imali a zatim
se izgubili u nepoznatom pravcu.
140
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
141. No}u izme|u 7. i 8. jula 1944. godine nema~ki stra`ar u fabrici stakla u
Para}inu ranio je iz pu{ke u desnu nogu seqaka Gavrila Gaji}a iz sela
Glogovca sreza Para}inskog, kada je ovaj poku{ao da krade staklo.
142. No}u izme|u 7. i 8. jula 1944. godine po nepoznatim licima skinuta je sa
spomenika u Svilajncu bista Mara Resavkiwa i odneta u nepoznatom
pravcu.
143. 8. jula 1944. godine oko 16 ~asova napadnut je putni~ki voz od strane
nepoznatih naoru`anih lica koji saobra}a Zaje~ar-Para}in, ispaqeno
nekoliko plotuna, `rtava nije bilo.
144. 11. jula 1944. god. narednik odreda SDPS sreza Beli~kog, Miodrag
Mitrovi}, pozvat je od strane nema~ke policije u Jagodini navodno na
neko saslu{awe, a kada se je imenovani pomenutoj policiji javio odmah je
bio po istoj pritvoren i predat Gestapovu. Razlog ovoga hap{ewa nije
poznat.
145. 11. jula 1944. godine u 16 ~asova na tre}em kilometru na drumu
Despotovac-]uprija, voze}i se u kamionu, posva|ala su se dva vojnika
Ruskog korpusa iz ]uprije, i jedan drugog ubio je iz pu{ke i ranio tri
gra|anska lica putnika koji su se nalazili u kamionu, a zatim je zgrabio
svoju pu{ku i pu{ku ubijenog druga sa municijom i pobegao u nepoznatom
pravcu.
146. 12. jula 1944. godine oko 3 ~asa od strane nepoznatih naoru`anih bandita
razorena je `elezni~ka pruga izme|u Sewa i Vavila, teritorija sreza
Ravani~kog u du`ini od oko 800 metara sa dinamitom, obustavqen saobra}aj, opravci pruge pristupilo se. Ovi banditi izgleda da su bili
komunisti, jer su na pojedinim stra`arama pisali petokrake zvezde.
147. No}u izme|u 13. i 14. jula 1944. godine Bugarski vojnici u ]upriji ubili
su nekog Mi{u sudskog slu`iteqa iz U`ica koji je prodavao neki tamjan
i opqa~kali mu sumu od 15.000-20.000 dinara, a wega ubili tupim predmetom i izboli no`evima.
148. 16. jula 1944. god oko 9.30 ~asova u Wegu{evoj ulici broj 4 u Jagodini pred
ku}om Milorada Stefanovi}a obu}ara 4 nepoznata ~oveka u seqa~kom
odelu uhvatili su prolaze}ega ruskog vojnika naoru`anog sa revolverom
i guraju}i ga oborili u dvori{te pomenutog obu}ara i tom prilikom su
ga povredili sa no`em u desnu ruku. Na zapomagawe ruskog vojnika nepoznati qudi koji su ga napali pobegli su preko Wegu{eve ulice u pravcu
Istorijski arhiv Jagodina
141
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
grobqa te nisu mogli biti uhva}eni a pomenuti revolver koji su od wega
oduzeli odneli su sa sobom.
149. 12. jula 1944. god. oko 2.45 ~asova, Vukadin R. Stefanovi} iz sela i
op{tine bukova~ke, sreza Beli~kog, oti{ao je u poqe da `awe `ito koje
se je nalazilo sa isto~ne strane `eqezni~ke pruge, te kada je prolazio
preko `eqezni~ke pruge na stanici Bukov~a nai{ao je teretni voz iz
Ara~i}eva iz koga su ispaqena 2 pu{~ana metka na Stefanovi}a i isti je
pogo|en i na mestu ostao mrtav. Vo|enom kontrolom nije se moglo
ustanoviti ko je ovo ubistvo izvr{io, ali se veruje da je od strane
nema~kih ili Bugarskih vojnika zato {to je pokojni prelazio preko
pruge dok nije bilo dozvoqeno kretawe.
150. 7. jula 1944. god. stra`ar pripravnik rezervne ~ete SDS okruga
Moravskog, Dragoslav Ivanovi}, pobegao je u nepoznatom pravcu i iz
nepoznatih razloga odne{iv{i sa sobom svu svoju opremu oru`je i municiju. Razlog ovoga wegovog begstva nije se mogao ustanoviti.
151. 1. jula 1944. god. podnarednik Svetozar Puhar odreda srpske dr`avne
poqske stra`e sreza Ravani~kog nestao je sa svom dr`avnom spremom kao
i oru`jem i municijom te se wegov nestanak ni do danas nije mogao
ustanoviti, a niti se zna za wegovu sudbinu.
152. 17. jula 1944. godine u 2.30 ~asova jedna grupa nepoznatih naoru`anih lica
napala je nema~ki vagon sa municijom u fabrici {e}era u ]upriji, od
napada~a ubijen je jedan sa dugom kosom i bradom. Na strani Nemaca bilo
je 3 rawena od kojih je jedan podlegao ranama.
153. 18. jula 1944. godine oko 15.30 ~asova prolazila je jedna nema~ka oficirska patrola na kowima kroz varo{ Jagodinu Kara|or|evom ulicom i
na ulazu u Jagodinsko grobqe primetili su jednog nepoznatog mladi}a
kako bega, pak su jurili za wim, koji je pred kowe bacio bombu ali nije
eksplodirala, i kada je video da }e ga susti}i ras{rafio je drugu bombu
legao na istu koja ga je raznela i ostao je mrtav.
154. 19. jula 1944. godine oko 15.30 ~asova u Kova~evskoj ulici u Jagodini u
neposrednoj blizini fabrike Rot Nema~ka S. D. Policija skinula je sa
kamiona koji saobra}a Jagodina-Kragujevac jednog nepoznatog mladi}a i
poveli ga sa sobom, a kada je ovaj poku{ao da bega pucali su na istog i
ubili ga. Identitet nije utvr|en.
155. 19. jula 1944. godine Bugarski vojnik \or|e @akota, odeqewa 92+86
Zvezda t. j. Ni{, kod `elezni~ke stanice Para}in izvr{io je razbo142
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
jni{tvo nad seqakom @ivojinom Milo{evi}em iz [avca, sreza
Para}inskog otev{i mu 76.000 dinara, a zatim produ`io za Ni{.
156. 4. jula 1944. god. narednik Obrad M. Trifunovi}, Todor M. Mari} i
Blagoje M. Rakovi} odreda SDPS sreza Ravani~kog u ]upriji, upu}eni su
u rudnik Ravnu Reku radi vo|ewa istrage povodom izvr{ene kra|e, pa se
ni do danas nisu u svoju komandu vratili, a niti se je moglo saznati za
wihovu sudbinu. Prilikom polaska u slu`bu imenovani su sa sobom
odneli oru`je i municiju koju su po slu`benoj du`nosti imali.
157. 16. jula 1944. godine stra`ar okru`ne rezervne ~ete u Jagodini Nikola
Jevremovi} nestao je iz kasarne u nepoznatom pravcu i sve do 27. jula 1944.
god. nije se javio u svoju jedinicu niti je wegov boravak poznat.
Imenovani prilikom udaqewa odneo je sa sobom svu svoju spremu kao i
oru`je i municiju.
158. 27. jula 1944. god. oko 10.15 ~asa od strane nepoznatih aviona napadnuta je
jedan kamion nema~ki i `elezni~ka lokomotiva na pruzi Jagodina]uprija, ovom prilikom povre|ena su slede}a lica: 1. Qubo Kova~ radnik iz Osjeka, 2. Radomir ]irkovi} iz ]i}evca, 3. Obren Miti} iz
Bobovca, sreza Aleksina~kog, 4. Milunka Popovi}, 5. Bogosav
Radisavqevi} iz Jagodine, 6. Svetislav Dan~i} iz Varvarina, 7. Du{an
Gli{i} iz Kova~evca, 8. Nikola Stojiqkovi}, srez Rasinski i 9. Uro{
Kalem SDPS sreza Ravani~kog.
159. 24. jula 1944. godine u selu Mozgovo sreza Aleksina~koga i Ra`awskog
vo|ena je borba izme|u ~etnika DM i Komunista. Prema prikupqenim
podacima do sada ima vi{e ~etnika mrtvih i oko 70 rawenih. U ovoj borbi
poginuo je Komandant Korpusa major Qubi{a Terzi}, a rawen je komandant brigade poru~nik Vuka{in Petkovi}. Prema nepotvr|enim podacima na strani komunista bilo je oko 500 mrtvih, za rawene nema podataka.
160. 26. jula 1944. godine oko 13.30 na `elezni~koj pruzi izme|u sela Drenovca
i Sikirice, srez Para}inski napadnut je i mitraqiran putni~ki voz Br.
111 koji je dolazio iz Ni{a prema Beogradu. Poginula su 3 putnika, a 4
te`e i 8 lak{e raweno, putnici su preneti u ]uprijsku bolnicu na
le~ewe, me|u putnicima bili su pripadnici SDS i to: Poru~nik
Ratomir Mi{kovi} odreda sreza Temni}kog, lak{e rawen, Vodnik
Radenko Pavlovi} iz Smedereva i Du{an Kosti}, grani~ar iz Zaje~ara.
161. 27. jula 1944. god. oko 17.30 ~. za vreme datog znaka za uzbunu, nai{la su 2
nepoznata aviona, te na `eqezni~koj stanici Jovac iz mitraqeza
o{tetili jednu lokomotivu i ovom prilikom povre|eno je 8 lica.
Istorijski arhiv Jagodina
143
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
Povre|enih 7 lica preneto je lokalnim vozom u bolnicu u ]upriju na
le~ewe, ~iji se identitet nije mogao ustanoviti dok jedno lice Vladimir
Nikoli} zemqoradnik iz sela Ostrikovca, sreza Beli~kog, prenet je u
bolnicu u Jagodinu na le~ewe. Istog dana oko 18 ~asova Du{anka 22
godine stara ~inovnica u `eqezni~koj stanici ]uprija na `elezni~koj
stanici ]uprija u Ara~i}evu, sreza Beli~kog, prilikom napada aviona
na voz isko~ila je iz voza koji je putovao iz ]uprije prema Lapovu i ovom
prilikom slomila levu nogu. Povre|ena je odmah sa voza preneta u
Jagodinsku okru`nu bolnicu na le~ewe.
162. No}u izme|u 22. i 23. jula 1944. god. izme|u 24 i 2 ~asa pobegao je sa poqske
stanice Ravna Reka, odreda S.D.P.S. sreza ]uprija podnarednik Mirko S.
[obota, a prilikom bekstva od dr`avne spreme i oru`ja odneo je sa sobom
i to : Holandski laki mitraqez sa 10 okvira 970 metaka i francusku
pu{ku sa 60 metaka koju je kod sebe imao na slu`benoj upotrebi. Razlog
bekstva nepoznat.
163. 27. jula 1944. godine oko 10.30 ~asova tri aviona nepoznate pripadnosti
mitraqirali su jedan kamion organizacije TOT kod fabrike {pirita u
Jagodini u kome su te`e povre|ena 2 gra|anska lica. Istom prilikom ovi
avioni mitraqirali su jednu lokomotivu na mostu reke Lugomir kod
Jagodine, koja je posve o{te}ena i na istoj raweno 8 gra|anskih lica i 2
nema~ka vojnika.
164. 28. jula 1944. godine tri grupe komunista od po 20 qudi u{le su u selo
Dowu i Gorwu Mutnicu, dobro naoru`ani. Jedna grupa komunista ja~ine
oko 600 qudi sa baca~ima i vi{e automatskog oru`ja nalazi se u selu
Krivi Vir, sreza Boqeva~kog. ^etnici se nalaze u selu Skorica koncentrisani. Za sada sudara nije bilo, a postoji opasnost da komunisti za|u
~etnicima iza le|a.
165. 28. jula 1944. godine oko 11 ~asova izme|u postaje `elezni~ke Vavile i
sela Bigrenice, sreza Ravani~kog, sru{io se jedan anglo-ameri~ki avion,
prime}eno je 8 padobranaca koji su oti{li u nepoznatom pravcu.
166. 30. jula 1944. godine oko 17 ~asova naletela su tri aviona nad Para}inom
mitraqirali su 2 teretna voza na ulazu na teretni kolosek, o{te}ene su
3 lokomotive, poginula su 3 Nemca, 3 Srbina i 3 Italijana, te{ko rawen
1 Srbin i 1 Italijan, a lak{e 11 Srba. Isti avioni mitraqirali su
lokalni voz kod sela Drenovca poginuo lo`a~, 2 lica te{ko rawena i 3
lica lak{e.
144
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
167. 30. jula 1944. godine jedna grupa partizana oko 25 dobro naoru`anih lica
do{la je na `elezni~ki most kod sela Glavinca, sreza Para}inskog na
pruzi Para}in-Zaje~ar, most minirali i o{tetili na 4 mesta i saobra}aj
obustavqen. 31. jula t. g. ~etnicima je stiglo veliko poja~awe iz okruga
Zaje~arskog pod komandom potpukovnika Qube Jovanovi}a i borba se
vodi sa partizanima na Javoru na granici sreza Para}inskog i
Zaje~arskog i u blizini Krivog Vira, do sada je zarobqeno oko 30 komunista sa dva baca~a granata, a neki major Bora vodi borbu kod Crnog Vrha
u blizini sreza para}inskog. Zarobio je oko 15 komunista sa dva tovarna
kowa.
168. 1. avgusta 1944. godine u 22 ~asa pobegla su dva civila stra`ara koji su
~uvali sudski zatvor u Jagodini i to : \or|e Duki} i Stojadin Jovi}, oba
izbeglice, sa sobom su poneli i oru`je koje je vlasni{tvo okru`nog suda.
169. 7. avgusta 1944. godine oko 10 ~asova jedan seqak napao je jednog Ruskog
vojnika u ]upriji i oduzeo mu pu{ku, a zatim pobegao u nepoznatom
pravcu. Kao represaliju za ovo Rusi su po odobrewu Nema~ke vlasti uhapsili 10 gra|ana, 9 iz ]uprije i jednog seqaka iz okoline, kome je pri pretresu na|en no` u xepu.
170. 10. avgusta 1944. god. oko 11.20 ~asova napadnut je iz mitraqeza putni~ki
voz br. 111 na pruzi izme|u Para}ina i ]uprije. Tom prilikom od strane
putnika bilo je jedan mrtav i tri rawena. Istoga dana i u isto vreme
napadnut je mali voz kod stanice Sikirica i ovom prilikom bio je jedan
mrtav i jedan rawen od `eqezni~kog osobqa. Avioni su engleskog
porekla. Putnici raweni kao i le{evi poginulih preneti su u Dr`avnu
bolnicu u ]upriji.
171. 12. avgusta 1944. godine nekoliko nepoznatih naoru`anih lica do{lo je
sa kamionom u Svilajnac i iz Sidostrop stanice natovarili 33.023 kg.
kukuruza i odvezli u nepoznatom pravcu, proverom je utvr|eno da su bili
nacionalni ~etnici.
172. 12. avgusta 1944. godine oko 8 ~asova na|ena su dva nepoznata mu{ka le{a
zaklani u Dobri~evskoj ulici (ada) kod ]uprije 12. avgusta 1944. god. oko
10 ~asova jedan avion nepoznate pripadnosti napao je 1 kamion koji je prevozio }umur iz Despotovca za Para}in u ]upriji, ovom prilikom bilo je
dva mrtva i 4 lak{e rawena radnika. Istog dana oko 10.30 ~asova avioni
nepoznate pripadnosti napali su putni~ki voz na pruzi Ni{-Beograd i
ovom prilikom bilo je 1 te{ko i 3 lak{e rawena lica. Ovo se je odigralo
izme|u Stri`a-Para}in. Istoga dana oko 10 ~asova mitraqiran je
teretni voz na pruzi Ni{-Beograd kod `elezni~ke stanice Ara~i}evo,
Istorijski arhiv Jagodina
145
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
od strane jednog nepoznatog aviona, ovom prilikom avion je bacio jednu
bombu malog kalibra pred voz. Da li je bilo `rtava o poginulim i rawenim nije za sada poznato.
173. 13. avgusta 1944. god. oko 20 ~asova odvedena je od strane nepoznatih lica
Qubica Vidovi}, doma}ica stara 25 godina, rodom iz sela Sikirice sreza
Para}inskog sa stanom u ulici Kraqa Petra broj 114 u Jagodini i vi{e
se nije vratila ku}i.
174. 8. avgusta 1944. god. Ranko P. Simi} redov stra`ar na slu`bi u Okru`noj
rezervnoj ~eti okruga Moravskog u Jagodini dobio je od komandira ~ete
dozvolu 48 ~asa za selo Vukmanovac sreza Beli~kog radi smrtnog slu~aja
u familiji pa se ni do danas nije vratio u svoju komandu, a niti se za
wegovu sudbinu ma {to moglo doznati. Imenovani je sa sobom odneo svu
svoju spremu kao i oru`je i municiju.
175. 10. avgusta 1944. god. u Beogradu od strane Gestapova policije uhap{eni su
stra`ari odreda sreza Resavskog i to: Branko Stamenkovi}, Dragi{a
Ko{anovi}, Mili} Stepanovi} i ^edomir Stojanovi}, koji su bili
upu}eni slu`benim poslom za Beograd. Razlog hap{ewa je nepoznat.
176. 10. avgusta 1944. god. prema nare|ewu nema~ke policije u Jagodini iz
odreda sreza Rekovac upu}en je narednik vodnik Spiro Stojanovi} da se
javi pomenutoj stanici. Imenovani ni do danas nije se javio pomenutoj
nema~koj stanici, a niti se je u odred povratio. Imenovani je sobom odneo
svu svoju spremu kao i oru`je.
177. 13. avgusta 1944. godine u Boqevcu od 22 ~asa 12. ovoga meseca vodi se
borba izme|u SDS i Partizana sve do danas do 14 i 55 ~asova. Stra`a
moli pomo} jer je opkoqena i preti opasnost wima kao i samom Boqevcu
da ga partizani ne zauzmu.
178. 15. avgusta 1944. godine 3 anglo-ameri~ka aviona iz mitraqeza i iz topova ga|ali su fabriku Teokarevi}a u Para}inu, nastala je {teta po magacinima i postrojewima, a zapaqene su neke slame privatna svojina okolnih gra|ana. Qudskih `rtava nije bilo.
179. 18. avgusta 1944. godine jedan Anglo-Ameri~ki bombarder bacio je 7
bombi pored `elezni~ke stanice Jagodina, `rtava nije bilo.
180. 19. avgusta 1944. godine u 9 ~asova 4 anglo-ameri~ka bombardera bacilo je
4 bombe na Rusku ulicu u ]upriji, 7 lica mrtvih, 4 lak{e rawena, 5 ku}a
sru{eno i 9 te{ko o{te}eno.
146
Istorijski arhiv Jagodina
Izve{taji
181. 18. avgusta 1944. godine izbacila je reka Morava jedan nepoznati mu{ki
le{ kod ]uprije.
182. 19. avgusta 1944. godine u 12 ~asova po nepoznatim licima rawen je komesar fabrike stakla u Para}inu Oskar Brijen iz lova~ke pu{ke te`e,
prenet je u bolnicu na le~ewe.
183. 21. avgusta 1944. god. stra`ar odreda S.D.P.S. sreza ]uprijskog Milorad
Stevi} udaqio se je u nepoznatom pravcu, a prilikom udaqewa sa sobom je
odneo svu svoju spremu kao i oru`je i municiju. Imenovani je rodom iz
sela Nesvrta, sreza i okruga Leskova~kog, pa je odred S.D.P.S u Leskovcu
izve{ten da imenovanog potra`i i u komandu sprovede.
184. 25. avgusta 1944. godine ugu{io se je u reci Moravi Milorad Pavlovi} iz
sela Bukov~e, sreza Beli~kog, a utopio se je kupaju}i i wegovi roditeqi
izvadili su ga te odneli radi sahrane.
185. 25. avgusta 1944. godine na|eni su u livadama sela Motri}a sreza
Leva~kog, poubijani vatrenim oru`jem, Dragomir Petrovi} i Milosav
Milenkovi}, oba iz sela Dragova, sreza Leva~kog.
186. 27. avgusta 1944. godine na Dr`avnom dobru Dobri~evo dr`avni bik ubio
je ~uvara bikova Tihomira \or|evi}a koji je bika negovao iz neopreznosti napadnut i od bika ubijen.
187. 30. avgusta 1944. godine oko 9 ~asova anglo-ameri~ki bombarderi bombardovali su `elezni~ki most na reci Moravi kod ]uprije, most je sru{en,
saobra}aj obustavqen, qudskih `rtava jedna `ena poginula.
188. 2. septembra 1944. godine Anglo-Ameri~ki bombarderi bombardovali su
]upriju, ulice : Kraqa Petra, Svetosavsku, \ure Dani~i}a i Hajduk
Veqkovu. 5 lica poginulo i 7 te{ko raweno od kojih je jedno lice podleglo ranama.
189. 2. septembra 1944. godine prilikom bombardovawa ]uprije, stra`ar
Stanoje ^. Jovanovi} na{ao je jednu mawu neeksplodiranu bombu uzeo je u
ruke koja je odmah po~ela {i{titi koju je bacio ali je eksplodirala i
te{ko ga ranila u glavu od koje je rane docnije umro.
190. 3. septembra 1944. godine Bogoqub Miqkovi} iz ]uprije poku{ao je u}i
u Nema~ku kowu{nicu-koga je stra`ar primetio i na mestu ubio.
Istorijski arhiv Jagodina
147
Izve{taji Komande Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
191. 4. septembra 1944. godine @ivojin Micki} iz ]uprije poga|ao pi{toq za
20.000 dinara sa nema~kim vojnikom koji mu je pi{toq bio dao, ali ovaj
umesto da novac isplati po~eo je begati, ali je vojnik imao drugi pi{toq
i ubio ga u begawu.
192. 6. septembra 1944. godine u`ar Stanko Stojanovi} iz Jagodine posva|ao
se sa nema~kim vojnicima u Jagodini a potom po~eo pred wima begati koji
su ga sustigli i sa 2 pu{~ana metka ubili.
193. 6. septembra 1944. godine jedna Nema~ka kolona od 18 tenkova zapucala je
na ~etnike u Svilajncu koju su ~etnici razoru`ali i kamione zaplenili,
4 Nemca poginula i 12 raweno, 10 ~etnika mrtvih i 15 raweno, rawena su
dva stra`ara SDS iz Svilajnca.
194. 2. septembra 1944. godine prilikom bombardovawa ]uprije od strane
Anglo-Ameri~kih aviona poru{ena je zgrada u kojoj je bio magacin odreda SDS u ]upriji i tom prilikom uni{ten je slede}i ubojni materijal:
1. francuska pu{ka br. 55293, 2. dve engleske br. 38174 i 76680 sve sa municijom, 3. 834 metka za francuske pu{ke, 4. 1.680 metaka za engleske pu{ke,
5. 8 komada ru~nih bombi, 6. jedan sanduk za franc. municiju, 7. jedan sanduk za englesku municiju.
195. 24. septembra 1944. godine u 21 ~as jedan avion nepoznate pripadnosti iz
niska leta bacio je 9 komada bombi na glavnu ulicu u Svilajncu, tom prilikom poginulo je 12 lica i 6 te`e i lak{e raweno, od stra`ara poginuo
je Toma Marinkovi} a lak{e kontuzovan potporu~nik Qubi{a
Mladenovi}.
196. Dana 19, 20, 21. i 22. septembra 1944. godine vo|ena je borba izme|u partizana sa jedne strane i SDS i ^etnika sa druge strane, na polo`aju
Stevanov grob, 9 dubova, sela Orlova i Doweg Kr~ina, teritorija odreda
Sreza Temni}kog. Ovom prilikom rawen je vodnik K. Milo{evi} iz
Temni}kog odreda i kaplar Ilija D. Markovi} iz Ni{kog odreda. Na
strani ~etnika 6 mrtvih i oko 14 rawenih, a na strani partizana oko 120
mrtvih, 60 zarobqenih i oko 20 kola oterali su rawenih.
197. 1. oktobra 1944. godine vo|ena je borba izme|u ~etnika i SDS sa jedne
strane i partizana sa druge strane, kod Popovca u srezu Para}inskom.
Ovom prilikom poginulo je 28 partizana a 58 zarobqeno, na strani ~etnika 2 poginula i 12 rawenih, a na strani SDS nije bilo `rtava.
148
Istorijski arhiv Jagodina
Summary
SUMMARY
Although a great number of publications about the Second World War in Yugoslavia
has been published, a lot of important facts of this period are still uncovered. The best way
of presenting relevant historical facts about the war in Yugoslavia is publishing such
sources. Serbian State`s Guard`s reports as a direct historical source, mirror a real situation
in the occupied Serbia (1941-1944). Named documents are full of very important and interesting facts about the life in Serbia during the occupation. Struggles, assassinations, plunders and overall chaos were main characteristics, usual for the war time.
This historical source was created by military and police administration of Serbian
State`s Guard and, naturally, it was full of details useful for scientific (historical) research.
Content of reports reveals the real nature of civil war between diferent groups (partisans,
royalists, Ljotic`s volunteers etc.) and fighting against occupants (Germans and
Bulgarians). Guard`s reports could be perceived as some kind of police black chronicle and
military report at the same time. Reports were written on a daily basis and they cover the
complete period between 1941 and 1944.
This is just a first step, made by our institution, in discovering the reality of the
Second World War in Serbia and Yugoslavia. Constant work on publishing original documents from this period could be a very important enterprise by our archivists and historians.
Istorijski arhiv Jagodina
149
Registar imena
REGISTAR IMENA
A
Avramovi} Borislav, 118.
Avramovi} D. Radivoje, 136.
Adamovi} Jovan, 86.
Ajradin Vojin, 21.
Aleksandar, narednik SDS, 57.
Aleksi} Dragomir, 53.
Aleksi} Milojko, 90.
Aleksi} Radomir, 74.
Altman Danica, 122.
Amzi} Vladimir, 21.
Andrejevi} M. Bo`idar, 132.
Andreji} Blagoje, 53.
Andreji} Vu~ko, 55.
Andreji} Danilo, 91.
Andri} Bo{ko, 63.
Andri} Du{an, kalu|er, 63.
Andri} Petar, 74.
An|elkovi} Milovan, 83.
An|elkovi} Nade`da, 108.
An|elovi} Svetislav, 51.
Ani~i} Z. Dragoqub, 49.
Anti} Danilo, 56.
Anti} Milan, opan~ar, 123.
Anti} Milan, zemqoradnik, 126.
Anti} Miroslav, 113.
Anti} Nikola, 54.
Anti} Svetislav, 126.
Antovi} Miju{ko, 131.
Antonijevi} Arsenije, 79.
Antonijevi} S. Budimir, 122.
ISTORIJSKI ARHIV JAGODINA
Antonijevi} B. Isidor, 105.
Antonijevi} @. Miladin, 136.
Antonijevi} Radojica, 133.
Aran|elovi} Aleksandar, 100.
Aran|elovi} Dra`a, 98.
Aran|elovi} D. Milorad, 128.
Aristov Andrija, 107.
Arsi} Dobrivoje, 85.
Arsi} Miodrag, 135.
Arsenijevi} Ra{a, ~etni~ki vojvoda, 107.
Arter-^uk Nikolaj, 134.
A}imovi} Vladimir, 28.
A}imovi} @ivojin, 126.
A}imovi} Jovan, 122.
A}imovi} Milorad, 126.
A}imovi} Slobodan, 126.
Axija Lazo, 138.
B
Babi}, pukovnik, 40, 44.
Baji} Milorad, 126.
Baki} Bogomir, 66.
Bandi} S. Milan, 132.
Bankovi}, kapetan, 71, 76.
Bawac Du{an, 125.
Bari{i} Branko, 97.
Barjaktarevi} Desanka, 46.
Batak Radomir, 124.
Beli} Veqa, 81.
Bi`i} Du{an, 126.
Blagojevi} Aleksandar, 133.
Blagojevi} Qubi{a, 83.
151
Izve{taji Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
Blagojevi} S. Qubi{a, 96.
Blagojevi} Slavko, 87.
Bogavac D. Radun, 123.
Bogdanovi} Jovan, 53.
Bogdanovi} Jovan (Poto~ac), 63.
Bogdanovi} Milan, 136.
Bogdanovi} Milutin, 136.
Bogdanovi} Radosav, 101.
Bogdanovi} R. Slavoqub, 100.
Bogdanovi} Sreten, 21.
Bogi}evi} Bo`idar, 53.
Bogi}evi} Kosta, 86, 88.
Bogojevi} Dragomir, 106.
Bogojevi} Miroslav, 135.
Bogosavqevi} Vitan, 21.
Bogosavqevi} Milutin, 106.
Bogosavqevi} Konstantin, 114.
Bo`idar (Ba~ina), 95.
Bo`idar (Beograd), 136.
Bo`inovi} Sveta, 69.
Boji} Bo`idar, 128.
Bora (Lani{te), 41.
Bora, major, 145.
Bo{kovi} Zorka, 122.
Brankovi} Gruja, 83.
Brankovi} Dragomir, 107.
Brankovi} Milovan, 81.
Brankovi} Milojko, 109.
Brankovi} B. Miodrag, 137.
Brankovi} Svetomir, 103, 107.
Brankovi} Sofija, 107.
Brankovi} Sreten, 121.
Bratisavqevi} @. Miodrag, 51.
Bratisavqevi} Radomir, 51.
Bra{i} Stanoje, 135.
Brijen Oskar, 147.
Brki} Kosara, 106.
Buga~i} Dragan, 115.
Bu|in Ilija, 132.
Buleti} Milan, 133.
V
Vasiqevi} V. Aleksandar, 94.
Vasiqevi} Bo`idar, 52.
Vasiqevi} Drag. , 26.
Vasiqevi} L. Dragutin, 135.
152
Vasiqevi} @ivadin, 129.
Vasiqevi} @ivko, 129.
Vasiqevi} @ivotije, 94.
Vasiqevi} Miladin, 60.
Vasiqevi} M. Mila{in, 118.
Vasiqevi} Svetolik, 130.
Vasi} Milan, 30.
Vasi} Milan, `elezni~ar, 33.
Vasi} Milorad, 34.
Vasi} Mihajlo, 53.
Vasi} Svetolik, 85.
Velimirovi}, lekar, 129.
Velimirovi} Milan, 22.
Veli~kovi} Bo`a, 136.
Veqi} M. Adam, 122.
Veqkovi} Zlata, 61.
Veqkovi} Milutin, 136.
Veqkovi} Svetislav, 126.
Verloger Karlo, 25.
Veseli} Jelisaveta, 115.
Vesi} S. Qubomir, 139.
Ve{ovi} Puni{a, 95.
Vidanovi} Qubodrag, 52.
Videnovi} Branko, 99.
Vidi} D. Milan, 67.
Vidovi} Qubica, 146.
Vidulovi} Nikola, 61.
Viti} Mato, 96.
Vi}entijevi} Lazar, 110.
Vojvoda Beli~ki, 49.
Vojvoda Bigorski, 50.
Vojinovi} Qubi{a, 108.
Vojinovi} T. Novak, 21.
Vojnovi} R. Dragoslav, 136.
Vojnovi} V. Milosav, 100.
Vojnovi} Mirko, 127.
Vojnovi} N. Petar, 100.
Vrbica Samuilo, 139.
Vuji} Bogomir, 46.
Vuji~i} Momir, 53.
Vuji~i} Rade, 98.
Vuj~i} Milosav, 62.
Vukalovi} Miqko, 68.
Vukeli} M. \uro, 100.
Vuki} Jovan, 86.
Vuki}evi} @ivan, 67.
ISTORIJSKI ARHIV JAGODINA
Registar imena
Vuki}evi} Milovan, 115.
Vukovi} Nikola, 112.
Vukosavqevi} @ivadin, 66.
Vuksanovi} Jovan, 47.
Vuli} Dragutin, 113.
Vulovi} Branko, 126.
Vu~eni} Slobodan, 74.
Vu~i} C. Jovan, 22.
Vu~kovi} Gvozden, 136.
Vu~kovi} Dragutin, 83.
Vu~kovi} Jovan, 131.
Vu~kovi} Lazar, 50.
Vu~kovi} Milan, 128.
Vu~kovi} Milivoje, 105.
Vu~kovi} Milosav, 128.
Vu~kovi} M. Milutin, 137.
Vu~kovi} Radmilo, 131.
Vu~kovi} Radomir, 83, 96.
Vu~kovi} J. Ratko, 131.
G
Gavrilovi} Du{an, 114.
Gavrilovi} Qubomir, 114.
Gaji} Anta, 123.
Gaji} Vasilije, 66.
Gaji} Gavrilo, 141.
Gaji} Dragi{a, 71.
Gaji} Du{an, 123.
Gaji} @ivadin, 63.
Gaji} @ivojin, 79.
Gaji} @ivota, 113, 114.
Gaji} Mla|en, 114.
Gaji} M. Predrag, 136.
Gaji} Rada{in, 113.
Gvozdenovi} Dragutin, 123.
Gvozdenovi} A. Milosav, 136.
Gvozdenovi} Milutin, 126.
Gen~i} Milija, 123.
Gergina{evi} Petar, 31.
Gligorijevi} Aleksandar, 82.
Gligorijevi} Dragomir, 106.
Gli{i} Du{an, 143.
Gli{i} Radosav, 83.
Gmitrovi} Dmitar, 114.
Golubovi} R. Aleksandar, 132.
Golubovi} Jovan, 85.
ISTORIJSKI ARHIV JAGODINA
Golubovi} ^edomir, 82.
Golubovi} R. ^edomir, 99.
Goro{evi} J. Naum, 50.
Grbi} \ura, 86.
Grepina{ Petar, 30.
Grki} Nikola, 28.
Gruji} (Jasenovo), 87.
Gruji} Du{an, 130.
Gruji} @ivana, 22.
Gruji} Ilija, 118.
Gruji} Milan, 94.
Gruji} Pavle, 22.
Gruji} Sava, 29.
Gruji} Svetomir, 124.
Gruji~i} Svetomir, 122.
D
Daki} R. Aleksandar, 133.
Daki} Mihajlo, 123.
Daki} Svetomir, 133.
Daki} Stanislav, 133.
Damwanovi} Damwan, paroh pla`anski,
110.
Dan~i} Svetislav, 143.
Deli} Du{an, 115.
Deli} Nikola, 50.
Dimi} \ur|e, 57.
Dimitrijevi}, kapetan SDS, 117.
Dimitrijevi} Arsenije, 113.
Dimitrijevi} S. Bo`idar, 100.
Dimitrijevi} P. Desimir, 122.
Dimitrijevi} Dobrosav, 91.
Dimitrijevi} Dragoqub, 126.
Dimitrijevi} \or|e, 109.
Dimitrijevi} @ivko, 104.
Dimitrijevi} @ivojin, 53.
Dimitrijevi} Ivan, 102, 131.
Dimitrijevi} Miloje, 135.
Dimitrijevi} Milorad, 101.
Dimitrijevi} Miomir, 123.
Dimitrijevi} Momir, 135.
Dimitrijevi} Obren, 61.
Dini} Qubi{a, 135.
Dini} Milorad, 91.
Dini} Sima, 80.
Dirak Borka, 122.
153
Izve{taji Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
Disi} Stojan, 47.
Dobrosavqevi}, (Dubnica), 90.
Dobrosavqevi} Cvetko, 50.
Dovijani} Peri{a, 136.
Dodi} Radomir, 124.
Dragovi}, potpukovnik SDS, 97, 116, 117.
Drago{, partizanski komandir, 62.
Dragutinovi} Milutin, 100.
Dragutinovi} Staja, 110.
Duki} \or|e, 145.
Dumitrovi} \or|e, 96.
Duni} Miroslav, 123.
Du{anka, (]uprija), 144.
\uri} Bora, 112.
\uri} Veselin, 44.
\uri} Svetomir, 130.
\uri} Trifun, 124.
\uri~i} Bo{ko, 31, 46, 54.
\uri~i} M. Miladin, 137.
\uri~i} Milovan, 81.
\uri~i} Slavka, 54.
E
Eder Petar, 25.
Erceg Vladimir, 87.
@
\oki} D. \or|e, 136.
\oki} Petar, 110.
\okovi} \or|e, 131.
\oli} Stojadin, 28.
\or|evi}, delovo|a, 81.
\or|evi} An|elko, 130.
\or|evi} D. Andrija, 137.
\or|evi} Gruja, 60.
\or|evi} @ivojin, (Bo{wane), 33.
\or|evi} @ivojin, (Svilajnac), 66.
\or|evi} Ivan, 52.
\or|evi} Ilija, 52.
\or|evi} Milija, 82.
\or|evi} Milosav, 130.
\or|evi} M. Miodrag, 79.
\or|evi} Mihajlo, 68.
\or|evi} Pavle, 126.
\or|evi} Radomir, 83, 84.
\or|evi} Svetislav, 86.
\or|evi} dr Sreten, 100.
\or|evi} Stojadin, 134.
\or|evi} Tihomir, 147.
\ori} Branko, 124.
\uji} Manojlo, 79.
\uki} Jovan, 123.
\uki} Petar, 87.
\uki} Stanisav, 100.
\ur|evi} Gvozden, 110.
\ur|evi} Nikola, 63.
\ur|evi} Radivoje, 110.
\ur|evi} S. Tihomir, 137.
@akota \or|e, bugarski vojnik, 142.
@akula B. Ilija, 97.
@ivadinovi} Radisav, 41.
@ivanovi} Blagoje, 80.
@ivanovi} Despot, 73.
@ivanovi} Drag. , 30.
@ivanovi} @ivka, 94.
@ivanovi} M. @ivojin, 136.
@ivanovi} Qubi{a, 76.
@ivanovi} Sveta, 46.
@ivkovi}, veterinar iz Jagodine, 112.
@ivkovi}, potporu~nik SDS, 68.
@ivkovi} Aleksandar, 55.
@ivkovi} Bo`idar, 126.
@ivkovi} Vojka, 55.
@ivkovi} Gvozden, 75.
@ivkovi} Dragi, 61.
@ivkovi} Jevrem, 76.
@ivkovi} Katarina, 138.
@ivkovi} Konstantin, seqak iz Lo}ike,
75.
@ivkovi} Konstantin, kaplar SDS, 108.
@ivkovi} Krsta, 102, 103, 104.
@ivkovi} Milosav, 90.
@ivkovi} D. Nikola, 92.
@ivkovi} Pavle, 112.
@ivkovi} Radomir, 128.
@ivojinovi} Nikola, 62.
@ivoti} Aleksandar, 66.
@ivulovi} Jana, 64.
@idilovi} Toma, 96.
@i`i} Sreten, 92.
@ika (Dragocvet), 47.
154
ISTORIJSKI ARHIV JAGODINA
\
Registar imena
@iki}, kapetan, 134.
@iki} Evica, 134, 135.
@iki} @ivka, 105.
@iki} Mica, 105.
@uni} Milorad , 25.
Z
Zaki} Qubomir, 123.
Zari} Ivan, 56.
Zdravkovi} Du{an, ~etni~ki poru~nik,
103.
Zdravkovi} M. Milan, 59.
Zdravkovi} Mihajlo, 133.
Zlatkovi} Mita, 128.
Zupan~i} Alojz, 67.
I
Ivani~ M. Stevan, 108.
Ivanov Vikentije, 38.
Ivanovi} Dimitrije, 123.
Ivanovi} Dragoslav, 142.
Ivanovi} T. @ivko, 137.
Ivanovi} Milan, 123.
Ivanovi} M. Radovan, 131.
Ivanovi} J. Radosav, 49.
Ivkovi} \ura, 129.
Ivkovi} Ni}ifor, 92.
Ivo{evi} V. Mihajlo, 103, 138.
Igwatovi} Du{an, 58.
Igwatovi} Milorad, 87.
Ili}, kapetan SDS, 27.
Ili} Bogi}, 75.
Ili} Bo`idar, 123.
Ili} Velimir, 69.
Ili} Vlada, 123.
Ili} S. Vlastimir, 96.
Ili} Dragoslav, 99.
Ili} Dragutin, 87.
Ili} @ivojin, 70.
Ili} Zorka, 122.
Ili} Ivan, 93.
Ili} Ilija, 54.
Ili} Qubomir, 70.
Ili} Milan, 109.
Ili} Milenko, 58.
Ili} Milivoje-Mika, 124.
Ili} Milisav, 75.
ISTORIJSKI ARHIV JAGODINA
Ili} Milojko, 130.
Ili} Milorad, 133.
Ili} Sima, 122.
Ili} Spasoje, 130.
Imerovi} Bajram, 119.
Imerovi} Emina, 119.
J
Jablanovi} Milenko, 91.
Jakovqevi} Dimitrije, 59.
Jakovqevi} @ivadin, 139.
Jani}ijevi} Dobrivoje, 64.
Jankovi} Aleksa, 80.
Jankovi} Arsenije, 126.
Jankovi} Bo`idar, 137.
Jankovi} Q. Borivoje, 49.
Jankovi}-Petrovi} Vlada zv. Baxa, 49.
Jankovi} Zorka, 21.
Jankovi} Kristina, 112.
Jankovi} Milica, 21.
Jankovi} Milo{, 71.
Jankovi} Novica, 21.
Jankovi} Radivoje, 51.
Jankovi} Radosav, 49.
Jano{evi} Cvetko, 94.
Jano{evi} Sibinka, 108.
Januzovi} Du{an, 137.
Ja{ek Aleksandar, 132.
Jevremovi} Angelina, 45.
Jevremovi} Du{an, 45, 76.
Jevremovi} Lazar, 61.
Jevremovi} Mara, 45.
Jevremovi} Milutin, 114.
Jevremovi} Natalija, 115.
Jevremovi} Nikola, 105.
Jevremovi} Nikola, stra`ar SDS, 143.
Jevti} ^. Bo`idar, 105.
Jevti} Vojislav, 74.
Jevti} Desanka, 132.
Jevti} Dragutin, (Drago{evac), 29.
Jevti} Dragutin, (Nadrqe), 95.
Jevti} Milan, 74.
Jevti} Milivoje, 132.
Jevti} Stanoje, 74.
Jevti} ^. Stanoje, 108.
Jeleni} Hristivoje, 134.
155
Izve{taji Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
Jeli} M. Dragoqub, 137.
Jeli} Radomir, 112.
Jeli} Stanislav, 112.
Jeli~i} Dragan, 97.
Jeremi} V. @ivotije, 46.
Jeremi} Jovan, 98.
Jeremi} Mladen, 57.
Jefti} Jovan, 26.
Jovanovi} Aleksandra, 129.
Jovanovi} Bogdan, 21.
Jovanovi} Bo`idar, penzioner, 45.
Jovanovi} Bo`idar, stra`ar SDS, 136.
Jovanovi} @. Bo`idar, 78.
Jovanovi} Bo`o, 33.
Jovanovi} Borisav, 101.
Jovanovi} Vitomir, 78.
Jovanovi} Grozda, 45.
Jovanovi} Danica, 131.
Jovanovi} Danko, 55.
Jovanovi} Drag. 30.
Jovanovi} Dragoqub, 56.
Jovanovi} S. Dobrosav, 105.
Jovanovi} Dobrosav, (Para}in), 108.
Jovanovi} \uro, 125.
Jovanovi} M. @ivojin, 49.
Jovanovi} Ilija, 89.
Jovanovi} Jani}ije, 79.
Jovanovi} Jova, 29.
Jovanovi} Jordan, 98.
Jovanovi} Kosta, 26.
Jovanovi} Lala, 124.
Jovanovi} Quba, potpuk. , 145.
Jovanovi} N. Qubi{a, 51.
Jovanovi} Qubomir, (D. Vidovo), 100.
Jovanovi} Qubomir, (Obre`), 105.
Jovanovi} Mara, 98.
Jovanovi} Milan, 104.
Jovanovi} Mile, 104.
Jovanovi} Milivoje, 126.
Jovanovi} Miloje, 80, 107, 113.
Jovanovi} D. Milo{, 136.
Jovanovi} R. Milun, 100.
Jovanovi} Miodrag, 66.
Jovanovi} Miodrag, sve{tenik, 126.
Jovanovi} Mihajlo, 58.
Jovanovi} Mihailo, u~iteq, 132.
Jovanovi} Radivoje, 55, 56, 65.
Jovanovi} Radomir, 129.
Jovanovi} Ru`ica, 66.
Jovanovi} Slavka, 98.
Jovanovi} Spasoje, 98.
Jovanovi} Stanislav, 21.
Jovanovi} Stanka, 123.
Jovanovi} ^. Stanoje, 147.
Jovanovi} Stevan, 97, 115.
Jovanovi} Timotije, 33.
Jovi} Stojadin, 145.
Jovi~i} Qubomir, 60.
Jovi~i} Milan, 57.
Jovi~i} Milosav, 108.
Joji} Bo`idar, 75.
Joji} Svetolik, 75.
Joksimovi} Bo`in, 34.
Joksimovi} M. Velimir, 92.
Jokovi} Dobrivoje, 44.
Joci} Du{an, 29.
Joci} Milan, 124.
Joci} @. Stanko, 132.
156
ISTORIJSKI ARHIV JAGODINA
K
Kadi} Aleksandar, 130.
Kalem Uro{, 143.
Kalendarevi} J. Pavle, 92.
Kanimovi} Toma, 64.
Karadarevi} S. Mile, 137.
Karanovi} Bora, ~etni~ki
komandant, 64.
Karanovi} Branko, 81.
Karlo, nema~ki vojnik, 57.
Kasapovi} Du{an, 96.
Kati} Du{an, 132.
Keler Aleksandar, 125.
Kenizberg Dragoqub, 125.
Kesi} @ivorad, 72, 74.
Kitanovi} Vlajko, 97.
Kiti} Jovan, 123.
Kiti} Marija, 64.
Kiti} Sava, 64.
Klefi{, 34, 115, 140.
Kne`evi} I. Pantelija, 136.
Kne`evi} Slavko, 62.
Kova~ Qubo, 143.
Registar imena
Kova~evi} Stevan, 130.
Koji} Dobrivoje, 53.
Kolarevi} C. Mirko, 51.
Komarov [aquq, 93.
Korunovi} Bo`idar, 113.
Kosi} @ivorad, 66.
Kosti} M. Bo`idar, 50.
Kosti} Bora, 94.
Kosti} Du{an, 143.
Kosti}-Zaharijevi} \or|e, 55.
Kosti} Nikola, 130.
Kocemovi} Milan, 22.
Ko{anovi} Dragi{a, 146.
Krki} Lazar, 58.
Krsti} Milan, 97.
Krsti} F. Mihajlo, 92.
Kuzmanovi} Dragoqub, 23, 30.
Ku{a Milutin, 54, 59, 75.
Ku{eq Petar, 128.
L
Labus N. Sima, 134.
La|arevi} Olga, 27.
Lazarevi} @. Bogomije, 105.
Lazarevi} Branislav, 132.
Lazarevi} Grujica, 136.
Lazarevi} Dragomir, 47.
Lazarevi} @ivota, 113.
Lazarevi} Qubisav, 54.
Lazarevi} T. Qubisav, 49.
Lazarevi} Milan, 132.
Lazarevi} Milena, 126.
Lazarevi} V. Miroslav, 137.
Lazarevi} Petar, 132.
Lazarevi} Radovan, 99.
Lazi} Reqa, 63.
Lali} Vojin, 108.
Lalovi} @ivomir, 93.
Lackovi} Radivoje, 137.
Le|enski Milenko, 71.
Lepenac Milan, 67.
Livac Pavle-Paja, 54.
Lopi~i} \uro, 122.
Luki} Bora, 122.
Luki} Vasilije, 113.
Luki} Velimir, 86.
ISTORIJSKI ARHIV JAGODINA
Q
Qubisavqevi} Branko, 64.
Qubisavqevi} @ivadin, 63.
Qubisavqevi} Jevrem, 104.
Qubisavqevi} Milojko, 104.
M
Magasi} Lujo, 76.
Magdi} Bratislav, 49.
Mago~evi} M. Radojica, 97.
Majcen \uro, 98.
Maksimovi} Vasilije, 77.
Maksimovi} Dragomir, 77, 104.
Maksimovi} Dragutin, 70.
Maksimovi} Katarina, 77.
Maksimovi} Qubi{a, 104.
Maksimovi} D. Milan, 51.
Maksimovi} Predrag, 118.
Maksimovi} Stanko, 70.
Malenovi} M. Milorad, 100.
Malenovi} @. Nenad, 79.
Mandi} Branko, 53.
Mandi} S. Vidak, 79.
Manojlovi} Aleksandar-Tanda, 21, 32.
Manojlovi} Gojko, 112.
Manojlovi} Zdravko, 127.
Manojlovi} Milorad, 45.
Manojlovi} V. Milorad, 132.
Manojlovi} Mirko, 129.
Marvinovi} Jovan, 84.
Marinkovi} B. Borisav, 100.
Marinkovi} @. Borislav, 79.
Marinkovi} Dobrivoje, 123.
Marinkovi} Miodrag, 130.
Marinkovi} Milutin, 134.
Marinkovi} Toma, 148.
Marinkovi} ^edomir, 110.
Mariwes Dragomir, 21.
Marinovi} Radmilo, 109.
Marisavqevi} Svetislav, 86.
Mari} Gavro, 78.
Mari} M. Todor, 143.
Marjanovi} Branislav, 92.
Marjanovi} Vitomir, 98.
Marjanovi} \or|e, 135.
Marjanovi} S. Ili}, 58.
157
Izve{taji Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
Marjanovi} Krstivoje, 83.
Marjanovi} P. Miloje, 137.
Marjanovi} Obren, 53.
Marjanovi} Radi{a, 83.
Marjanovi} M. Radoje, 100.
Markovi}, kapetan SDS, 116.
Markovi} Blagoje, 54.
Markovi} Bogdan, 52, 107.
Markovi} Bogoqub, 118.
Markovi} Du{an, 129.
Markovi} @ivomir, 98.
Markovi} @ivota, 59.
Markovi} @ika, 88.
Markovi} D. Ilija, 148.
Markovi} Qubica, 49.
Markovi} Milan, 127.
Markovi} Mileva, 129.
Markovi} I. Milutin, 128.
Markovi}-Buqakovi} Petar, 81, 82.
Markovi} Radivoje, 113.
Markovi} Slobodan, 89.
Martinovi} Marko, 108.
Mati} Borisav, 53.
Mati} Malina, 92.
Megi} Borisav, 132.
Mijajlovi} Vojislav, 65.
Mija~ Budimir, 135.
Mija~ Marko, 135.
Mijatovi} Petar, 35.
Mijatovi} Radmila, 95.
Mikoli} Milutin, 21.
Miladinovi} @ivan, 73.
Miladinovi}-\or|evi} Jova, 62.
Miladinovi} Petar, 78.
Miladinovi} Radomir, 101.
Milakovi} R. Aleksandar, 51.
Milanovi} Vitomir, 70.
Milanovi} Vojislav, 78.
Milanovi} Vladislav, 104.
Milanovi} Dragomir, 84.
Milanovi} @ivadin, 114.
Milanovi} Mika, 114.
Milanovi} Milan, 114.
Milanovi} Mihajlo, 69.
Milanovi} Svetomir, 87.
Milanovi} Sofija, 138.
Milanovi} Stojan, 85.
Mila~i} L. Milorad, 137.
Milenkovi} Vasilije (G. Mutnica), 128.
Milenkovi} Vasilije (]uprija), 129.
Milenkovi} S. Vidoje, 30.
Milenkovi} @ivojin, 51.
Milenkovi} Milan, 112.
Milenkovi} Milosav, 147.
Milenkovi} Mihajlo (Izvor), 68.
Milenkovi} Mihajlo (D. Jovac), 52.
Milenkovi} Stanislav, 117.
Milenkovi} Stevan, 27.
Milenkovi} Tihomir, 127.
Milenovi} J. Qubomir, 91, 121.
Miler, nema~ki kapetan, 69.
Mileti} S. Dragomir (Ostrikovac), 85.
Mileti} Dragomir (Para}in), 23.
Mileti} K. @ivota, 52.
Mileti} Milosav, 70.
Mileti} Miluna, 106.
Mileti} Momir, 128.
Mileti} Stanisav, 52.
Mileti} Stanojlo, 58.
Milivojevi} Joksim, 28.
Milivojevi} Milutin, 94.
Milisavqevi} Milisav, 107.
Milisavqevi} @. Mihajlo, 52.
Mili} Blagoje, 71.
Mili} S. Borisav, 83, 105.
Mili} @ivojin, 71.
Mili} M. Maksim, 50.
Mili} Milosav, 50.
Mili} Milo{ (Grabovac), 29.
Mili} Milo{ (Karanov~i}), 50.
Mili} V. Obrad, 36.
Mili} Radosav, 109.
Mili}evi} Milun, 124.
Mili}evi} Ostoja, 111.
Milovanovi} Vitomir, 64.
Milovanovi} Dragutin, 79.
Milovanovi} @ivan, 55.
Milovanovi} @ivojin, 58.
Milovanovi} @ika, vojvoda Go~ki, 33.
Milovanovi} Milan (Voqav~e), 68.
Milovanovi} Milan (Ku{iqevo), 80.
Milovanovi} Miloje, 123.
158
ISTORIJSKI ARHIV JAGODINA
Registar imena
Milovanovi} Milosav, 130.
Milovanovi} Milo{, 129.
Milovanovi} Mir~a, 76.
Milovanovi} B. Mom~ilo, 105.
Milovanovi} Olga, 130.
Milovanovi} Svetomir, 113.
Milojevi}, kapetan SDS, 95.
Milojevi} Arsenije, 93.
Milojevi} Blagoje, 86, 88.
Milojevi} Bogoqub, 66.
Milojevi} S. Borivoje, 96.
Milojevi} Velimir, 21.
Milojevi} Dragi{a, 124.
Milojevi} Miladin, 70.
Milojevi} Milosav, 127.
Milojevi} Milutin, 74.
Milojevi} Petar, 103.
Milojevi} Radoje, 27.
Milojevi} Svetislav, 127.
Milojkovi} V. Branislav, 79
Milojkovi} Du{an, 78.
Milojkovi} D. Milan, 100.
Milojkovi} Milovan, 128.
Milojkovi} Svetomir, 57.
Miloradovi}, zvani~nik (Sewski Rudnik), 24.
Miloradovi} B. @ivojin, 79.
Miloradovi} Qubisav, 135.
Miloradovi} Manojlo, 64.
Miloradovi} Radomir, 135.
Milosavqevi} Vladanka, 91.
Milosavqevi} Vojislav (Dragocvet), 46.
Milosavqevi} Vojislav (Ku{iqevo), 74.
Milosavqevi} Dragoqub, 57.
Milosavqevi} Dragutin, 70.
Milosavqevi} \or|e, 108.
Milosavqevi} N. @ivojin, kurir, 44.
Milosavqevi} @ivojin, 68.
Milosavqevi} Jani}ije, 59.
Milosavqevi} Qubisav, 98.
Milosavqevi} Milan, 90.
Milosavqevi} Milica, 86.
Milosavqevi} Petronije, 57.
Milosavqevi} M. Radosav, 105.
Milosavqevi} Radosav (D. [tipqe), 105.
Milosavqevi} Stanica, 114.
ISTORIJSKI ARHIV JAGODINA
Milosavqevi} Stanka, 24.
Milosavqevi} Stojadin, 60, 62.
Milo{evi} Adam, 127, 128.
Milo{evi} Adam (Ro}evac), 81.
Milo{evi} Branko, 133.
Milo{evi} Vuka{in, 86.
Milo{evi} Darinka, 115.
Milo{evi} Dragoqub, 81.
Milo{evi} Dragomir, 74.
Milo{evi} @ivojin ([avac), 143.
Milo{evi} @ivojin (D. [tipqe), 85.
Milo{evi} D. @ivotije, 137.
Milo{evi} K. vodnik SDS, 148.
Milo{evi} J. Qubomir, 50.
Milo{evi} Milan, 112.
Milo{evi} Milorad, 68.
Milo{evi} Milorad, 56.
Milo{evi} Milo{, 132.
Milo{evi} Obren, 37.
Milo{evi} Svetislav (Bukov~e), 33, 34.
Milo{evi} Svetislav ([uqkovac), 68.
Milo{evi} Svetomir, 58.
Milo{evi} Stanimir, 68.
Milo{evi} Cvetko, 85.
Milutinovi} Branko, 61.
Milutinovi} Vojin, 27.
Milutinovi} Dragoslav, 57.
Milutinovi} S. \or|e, 49.
Milutinovi} M. @ivojin, 136.
Milutinovi} @. Milivoje, 63.
Milutinovi} Milutin, 49.
Milutinovi} Ru`a, 27.
Miqkovi} Aleksandar, 45.
Miqkovi} Bogoqub, 147.
Miqkovi} Budimir, 106.
Miqkovi} Du{an (Jagodina), 122.
Miqkovi} Du{an (Svilajnac), 132.
Miqkovi} @ivojin, 106.
Miqkovi} Milka, 134.
Miqkovi} Milojko, 134.
Miqkovi} Miodrag, 74.
Miqkovi} Stanoje, 125.
Miqkovi} Uro{, 60.
Miranovi} Nade`da, 137.
Mirkovi} Dragi}, 122.
Mirkovi} Du{an, 70.
159
Izve{taji Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
Miti} @. Branko, 51.
Miti} Dragi{a, 50.
Miti} Obren, 143.
Miti} Radosav, 126.
Miti} Stanoje, 126.
Miti} M. Stojan, 137.
Mitrovi} Bogdan, 57.
Mitrovi} Bo`ana, 49.
Mitrovi} Miodrag, 141.
Mitrovi} Pavle, 27.
Mitrovi} Hristivoje, 68.
Mihailovi} S. Joca, 99.
Mihailovi} Slavko, 136.
Mihajlovi}Blagoje-Bla{ko, ~etn. vojvoda, 61, 64, 128, 132.
Mihajlovi} Bo`idar, 123.
Mihajlovi} Vlastimir, 77.
Mihajlovi} Vojislav, 45.
Mihajlovi} Dra`a, komandant JVuO, 63,
73,
81, 82, 83, 85, 86, 87, 91, 100, 103, 115.
Mihajlovi} Latinka, 26.
Mihajlovi} Milan, 53.
Mihajlovi} Milutin, 113.
Mihajlovi} Radosav, 101.
Mihajlovi} Sofronije, 61.
Mic Jozef, 134.
Micki} @ivojin, 148.
Mi~i} Adam, 60.
Mi~i} Mihajlo, 60.
Mi{a (U`ice), 141.
Mi{kovi} @ivko, 62.
Mi{kovi} Ratomir, 143.
Mladenovi} B. Danilo, 79.
Mladenovi} M. @ivojin, 137.
Mladenovi} Jevrem, 46.
Mladenovi} Qubi{a, 133, 148.
Mladenovi} Milojko, 65.
Mladenovi} Miroslav 122.
Mladenovi} Sofija, 122.
Mladenovi} Trifun, 60.
Momirovi} Blagoje, 51.
Momirovi} Gligorije, 51.
Momirovi} Mile, 136.
Nedeqkovi}-Mijuci} Vojin, 21.
Nedeqkovi} Dragoqub, 68.
Nedeqkovi} Dragomir, 127.
Nedeqkovi}-Osman Marjan, 21.
Nedeqkovi} Milan, 91.
Nedeqkovi} Mila{in, 70.
Nedi} Milan, |eneral, 43.
Nedi} Mara, 109.
Nedoma~ki Dragomir, 130.
Nenkovi} Dinka, 122.
Nestorovi} Milo{, 81.
Netkovi} Todor, 122.
Ne{i} Voja, 89.
Ne{i} Dragi, 124.
Ne{i} @ivojin, 88.
Ne{i} Kostadinka, 89.
Ne{i} Nikola, in`ewer, 100.
Ne{i} Srba, 89.
Ne{kovi} Stojan, 54.
Ne{kovi} Stojmen, 53.
Nikodijevi} Bo`idar, 128.
Nikodijevi} Panta, 114.
Nikodijevi} Mileva, 85.
Nikodijevi} Milo{, 85.
Nikodijevi} ^edomir, 67.
Nikoli} Borivoj, 49.
Nikoli} Borivoje, 28.
Nikoli} Vladimir, 144.
Nikoli} Dimitrije (Vite`evo), 86.
Nikoli} J. Dimitrije (]uprija), 137.
Nikoli} Dimitrije (Jagodina), 137.
Nikoli} Dragomir, 126.
Nikoli} M. Dragutin, 135.
Nikoli} \or|e, 133.
Nikoli} U. @arko, 52.
Nikoli} Ilija, 126.
Nikoli} Lazar (Ku{iqevo), 50.
Nikoli} Lazar (Milo{evo), 126.
Nikoli} Leposava, 52.
Nikoli} Pavle, 42.
Nikoli} Marjan, 101.
Nikoli} Milan, 56.
Nikoli} Milija, 129.
Nikoli} Milovan, 134.
Nikoli} Milorad, 21.
Nikoli} Milosav, 126.
Nikoli} D. Milosav, stra`ar SDS, 139.
160
ISTORIJSKI ARHIV JAGODINA
N
Registar imena
Nikoli} D. Milo{, 135.
Nikoli} Milutin, robija{, 25.
Nikoli} Milutin (@upawevac), 113.
Nikoli} Miroslav, 21.
Nikoli} R. Mihajlo, 109.
Nikoli} Nikola, 82.
Nikoli} Pavle, 41.
Nikoli} Radomir, 84.
Nikoli} S. Svetislav, 137.
Nikoli} Stanoje, 95.
Nikoli} D. Stanojlo, 95.
Nik~evi} Nade`da, 89.
Nik~evi} Petar, 89.
Novakovi} Vojislav, 85.
Novakovi} Dragoslav, 123.
Novakovi} S. Ranislav, 137.
Noni} Jovan, 30.
Noni} Marta, 30.
O
Obradovi} Veqko, 113.
Obradovi} Danica, 99.
Obradovi} Dragutin, 75.
Obradovi} \or|e, 64, 80.
Obradovi} Nikola, 53.
Obradovi} J. ^edomir, 89.
Oluji} Pane, 79.
Ostoji} @ivojin, 125.
Ostoji} Milisav, 64.
Ostoji} Milka, 125.
Ostoji} Nada, 125.
Ostoji} Olga, 125.
Ostoji} Razumenka, 125.
P
Pavi}evi} \oka, 122.
Pavi}evi} Milica, 122.
Pavlovi} Aleksandar, 109.
Pavlovi} Bo`idar, 130.
Pavlovi} Borivoje, 45.
Pavlovi} Borisav, 75.
Pavlovi} Branko, 126.
Pavlovi} Drag. , 30.
Pavlovi} Dragoqub, 133.
Pavlovi} \or|e, 132.
Pavlovi} @ivka, 59.
Pavlovi} @ivojin, 71.
ISTORIJSKI ARHIV JAGODINA
Pavlovi} Ilija, 137.
Pavlovi} Milan, 66.
Pavlovi} Miloje, 136.
Pavlovi} D. Milorad, 135.
Pavlovi} Milorad, 147.
Pavlovi} Nikodije, 77.
Pavlovi} Predrag, 38, 75.
Pavlovi} Radenko, 143.
Pavlovi} Radomir, 113.
Pavlovi} Radosav, 130.
Pavlovi} Stanislav, 130.
Panajotovi} Milojko, 111.
Pandurovi} \. Borisav, 128.
Pandurovi} T. Dragoslav, 128.
Pani} Branko, 110.
Pani} @. Milo{, 122.
Pani} Mica, 110.
Pani} Radomir, 110.
Panti} Aleksandar, 23.
Panti} Qubo, 124.
Panti} @. Milorad, 116.
Panti} Milorad, 122.
Panti} Nikola, 30.
Panti} Taleta, 91.
Pap Radmila, 115.
Paunkovi} Miodrag, 59.
Paunkovi} Nevena, 59.
Paunovi} Borivoje, 128.
Paunovi} Dimitrije, 24.
Paunovi} Ilija, 84.
Paunovi} J. Ilija, narednik SDS, 98.
Paunovi} Ilija (Vite`evo), 95.
Paunovi} Mijajlo, 24.
Paunovi} Milorad, 130.
Paunovi} Mom~ilo, 98.
Paunovi} Nikola, 87.
Paunovi} ^edomir, 128.
Peji} Dragutin, 60.
Pen~i} Jelica, 127.
Pen~i} Ratko, 50, 53.
Peren~evi} Stojan, 97, 131.
Peri} @ivota, 109.
Peri} Milan, 121.
Perovi} M. Bratoqub, 105.
Per~evi} Gligorije, 122.
Petkovi} Bogosav, 128.
161
Izve{taji Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
Petkovi} Vuka{in, ~etni~ki poru~nik,
67, 78, 79, 82, 87, 88, 100, 102, 105, 107,
111, 143.
Petkovi} Du{an, ~uvar, 127.
Petkovi} Du{an (Jasenovo), 130.
Petkovi} Miloje, 58, 125.
Petkovi} @. Milorad, 100.
Petkovi} Miroslav, 66.
Petkovi} Slobodan, 126.
Petkovi} ^edomir, 87.
Petar Drugi, kraq Jugoslavije, 43.
Petrovi} Boro, 40.
Petrovi} Bora, 33.
Petrovi} Vladimir, 114.
Petrovi} M. Vojislav, 81.
Petrovi} Gvozden, 65.
Petrovi} Gospava, 50.
Petrovi} Dragomir (Kragujevac), 109.
Petrovi} Dragomir (Dragovo), 147.
Petrovi} Du{an, 75.
Petrovi} @ivka, 123.
Petrovi} Jablan, 139.
Petrovi} Jovan, 57.
Petrovi} Maksim, 84.
Petrovi} Milan, atentator, 25.
Petrovi} N. Milan , razbojnik, 28, 81.
Petrovi} Milan (Jagodina), 135.
Petrovi} Milena, 139.
Petrovi} Milentije, 86.
Petrovi} Milo{, 103.
Petrovi} Miodrag, 51.
Petrovi} Mom~ilo, 122.
Petrovi} Pavle, 47, 81.
Petrovi} Petar, 135.
Petrovi} @. Petar, 51.
Petrovi} Prvoslava, 115.
Petrovi} Radojica, 59.
Petrovi} Radosav, 29.
Petrovi} Svetislav, 116.
Petrovi} Svetozar, 28.
Petrovi} Stanimir, 92.
Petrovi} Stanislav, 60.
Petrovi} Stojadin, 132.
Petrovi} Stojan, 81.
Petrovi} ^edomir, 113, 114.
Pe{i} Vlada, 123.
Pe{i} Miroqub, 123.
Pe{i} S. Svetislav, 79.
Pe{kir D. Stevan, 131.
Pilavi} M. Borivoje, 136.
Pi{nakt Petar, 25.
Plav{i} Vojislav, 112.
Pla{tinovi} Petar, 22.
Pletkovi} Jelena, 90.
Pozni} J. Stevan, 136.
Poletika V. Vitalije, 46.
Pop Toza, 83.
Popovi} Borisav, 66.
Popovi} Borislav, 22.
Popovi} Du{an, 111.
Popovi} \ura, 71.
Popovi} Milunka, 143.
Popovi} Mihajlo, 66.
Popovi} Savo, 76.
Popovi} Cajka, 102.
Poslanovi} Alimpije, 130.
Prvulovi} Milosav, 81.
Prica Manojlo, 126.
Proki} Dragi, 124.
Proki} Teofil, 60.
Proti} ^edo, 131.
Puhar Svetozar, 142.
Pu{i} Kuzman, 35.
162
ISTORIJSKI ARHIV JAGODINA
R
Rabaxijevi} Jablanka, 107.
Rabaxijevi} Milo{, 107.
Rabovi} Ilija, 86.
Rada Jo`ef, 113.
Radivojevi} Bo`a, 62.
Radivojevi} @ivko, 127.
Radivojevi} Rajko, 75.
Radisavqevi} Bogosav, 143.
Radisavqevi} M. \ur|e, 65.
Radisavqevi} Stanimir, 52.
Radisavqevi} Stojan, 125.
Radisavqevi} ^edomir, 113.
Radovanovi} S. Voja, kapetan SDS, 108.
Radovanovi} Dositej, 42.
Radovanovi} @. Kamenac, 98.
Radovanovi} Kamen~e, 96.
Radovanovi} Radovan, 77.
Registar imena
Radovanovi} iz Tropowa, 101.
Radovi} Damjan, 122.
Radojevi} Milosav, 55.
Radojevi}-Miqkovi} S. Radojko, 65.
Radojkovi} Dragoslav, 83.
Radojkovi} Ilija, 109.
Radojkovi} Sini{a, 126.
Radomirovi} Stojan, 89.
Radowi} Milenka, 111.
Radosavqevi} Branislav, 122.
Radosavqevi} Julijana, 123.
Radosavqevi} Milan, 122.
Radosavqevi} G. Mihajlo, 94.
Radosavqevi} Petronije, 99.
Radosavqevi} Radisav, 96.
Radulovi} T. \ura|, 97.
Rajeski Nikolaj, 134.
Raji} Bora, 81.
Raji} Danilo, 56.
Raji} Dragoqub, 23.
Raji} Dragoslav, 23.
Raji} Du{an, 114.
Raji} Milan, 128.
Raji} Miodrag, 114.
Raji} Stanojka, 23.
Raji} Stojan, 126.
Rajkovi} M. Radoje, 100.
Rajkovi} Rodoqub, 100.
Raki} Danilo, 53.
Raki} Dragomir, 88.
Raki} @ivana, 97.
Raki} Milan, 128.
Raki} Miodrag, 133.
Raki} Sava, 24.
Raki} Svetomir, 62, 105.
Raki} Sergije, 85.
Rakovi} M. Blagoje, 143.
Ran|elovi} Obren, 134.
Ran~i} \. Aleksandar, 74, 75.
Raci} \. Radoslav, 137.
Ribarac Rade, 47.
Risti} Bo`idar, 101.
Risti} Vera, 104.
Risti} Jeremija, 96.
Risti} Marija, 96.
Risti} Miroslav, 122.
ISTORIJSKI ARHIV JAGODINA
Risti} Radosav, 76.
Risti} R. Rodoqub, 137.
Risti} Stana, 104.
Risti} Stanko, 123.
S
Savi} Vitomir, 113.
Savi} @ivko, 81.
Savi} L. Milan, 99.
Savi} Milan, vodeni~ar, 101.
Savi} Milosav, 23, 54.
Savi} Milosav (Lebine), 30.
Savi} Milosav (]uprija), 130.
Savi} Milo{, 123.
Savi} D. Mom~ilo, 137.
Savi} Sava, 100.
Savi} Svetozar, 28.
Sav~i} Milan, 46.
Sagi} @ivota, 89.
Sekuli} Vojislav, 128.
Sibinovi} Dragoqub, 131.
Simeunovi} Jovan, 95.
Simi} N. Borislav, 137.
Simi} Velimir, 101.
Simi} Danilo, 41.
Simi} M. Dragi{a, 103.
Simi} Milena, 92.
Simi} Milo{, 123.
Simi} Mom~ilo, 124.
Simi} Radovan, 22.
Simi} P. Ranko, 146.
Simi} Tadija, 26.
Simonovi} Vladimir, 86.
Simonovi} Ivan, 125.
Simonovi} Jelena, 106.
Simonovi} Miodrag, 55.
Simonovi} Milan, 140.
Simonovi} M. Radivoje, 96.
Slobodan zv. Dro}a, 42.
Smiqani}, kapetan, 110.
Sokolovi} Branislav, 75.
Sotorovi} Vladimir, 138.
Sofronijevi} Lapad, 64.
Spasi} Krsto, 125.
Spasi} Radivoje, 46.
Spasi} Radomir, 123.
163
Izve{taji Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
Spasi} V. Radovan, 79.
Spasi} Milan, 29.
Spasi} Svetomir, 134.
Spasojevi} Danica-Kristina, 74.
Spasojevi} M. Mili}, 79.
Spasojevi} A. Milovan, 79.
Spasojevi} M. Stana, 101.
Sre}kovi} Najdan, 92.
Staji} Milosav, 36.
Staqin, 28.
Stamatovi} M. Bo`idar, 105.
Stamatovi} V. Milan, 100.
Stamenkovi} Bo`idar, 97.
Stamenkovi} Branko, 146.
Stamenkovi} Dragica, 97.
Stamenkovi} \ur|e, 55.
Stamenkovi} Milan, 123.
Stamenkovi} Radojica, 102.
Stanisavqevi} @ivota, 25.
Stanisavqevi} Ivan, 99.
Stanisavqevi} Radomir, 114.
Stani} Adam, 29.
Stankovi} Branko, 109.
Stankovi} Dobrivoje, 28.
Stankovi} \ur|e, 90.
Stankovi} @ivojin, 140.
Stankovi} @ivota, 85.
Stankovi} Milunka, 90.
Stanojevi} Bora, 82.
Stanojevi} Vlastimir, 105.
Stanojevi} @ivojin, 121.
Stanojevi} Krsta, 105.
Stanojevi} Qubica, 105.
Stanojevi} Mila, 58.
Stanojevi} Milka, 58.
Stanojevi} Milenko, 76.
Stanojevi} Miodrag, 125.
Stanojevi} Mladen, 125.
Stanojevi} P. Nastas, 105.
Stanojevi} Radivoje (Ribare), 90.
Stanojevi} Radivoje (G. Mutnica), 128.
Stanojevi} Radojko, 105.
Stanojevi} Rado{, 90.
Stanojevi} Stanimir, 105.
Stanojevi} Stanka, 76.
Stanojevi} Stanko, 126.
Stevanovi} Aleksandar, 29.
Stevanovi} \or|e, 100.
Stevanovi} Qubi{a, 132.
Stevanovi} Qubomir, 100.
Stevanovi} Milovan, 53.
Stevanovi} Milo{, 106.
Stevanovi} Ratko, 89.
Stevanovi} Sveta, 93.
Stevanovi} Svetislav, 114.
Stevi} Milorad, 147.
Stevi} A. Radovan, 100.
Stevi} Svetislav, 95.
Stevi~i} Milan, 127.
Stepanovi} Mili}, 146.
Stefanovi} Borisav, 76.
Stefanovi} Branka, 123.
Stefanovi} Vojislav, 131.
Stefanovi} Vukadin, 142.
Stefanovi} Du{an, 53.
Stefanovi} Krstivoj, 54.
Stefanovi} Milorad, podnarednik SDS,
106.
Stefanovi} Milorad, obu}ar, 141.
Stefanovi} Milutin, 65.
Stefanovi} B. Miodrag, 107.
Stefanovi} Pavle, 127.
Stefanovi} Svetislav, 98.
Stefanovi} Stevan, 125.
Stojadinovi} Gruja, 77.
Stojadinovi} Milija, 51.
Stojanovi} Aleksandar(SDS), 67
Stojanovi} Aleksandar, 123.
Stojanovi} Bo`idar (Drenovac), 60.
Stojanovi} Bo`idar (Vite`evo), 82.
Stojanovi} Bo`idar (Jagodina), 122.
Stojanovi} V. Branislav, 79.
Stojanovi} Branko, 131.
Stojanovi} Dragoqub, 122.
Stojanovi} Dragoslav, 33.
Stojanovi} @ivota, 128.
Stojanovi} Jovan, 123.
Stojanovi} Kaja, 122.
Stojanovi} S. Lazar, 49.
Stojanovi} Qubomir, 53.
Stojanovi} ^. Miodrag, 130.
Stojanovi} Miodrag, 118.
164
ISTORIJSKI ARHIV JAGODINA
Registar imena
Stojanovi} Milosav, 64.
Stojanovi} M. Nikola, 100.
Stojanovi} V. Predrag, 100.
Stojanovi} Radomir, 126.
Stojanovi} Radosav, 83.
Stojanovi} A. Savo, 105.
Stojanovi} Spiro, 146.
Stojanovi} Stanko, 148.
Stojanovi} Toma, 84.
Stojanovi} Trle, 89.
Stojanovi} ^edomir, 146.
Stojiqkovi} Bo`in, 85.
Stojiqkovi} Dragomir, 99.
Stojiqkovi} Nikola, 143.
Stojkovi} Daca, 124.
Stojkovi} \or|e, 128.
Stojkovi} @ivota, 34.
Stojkovi} Radosav, 98.
Stojkovi} Sava, 56.
Stojkovi} Stanimir, 110.
Stojkovi} Stojadin, 98.
Stojkovi} Stojan, 60.
Straji} T. Miloje, 100.
Suter Franc, 130.
Todorovi} N. Mirko, 105.
Todorovi} ]. Petar, 136.
Todorovi} Obrad, 106.
Toki} Milutin, 55.
Tomi} B. Milan, 100.
Tomi} Petar, 123.
Tomi} Toma, 86.
To{i} D. Toma, 68.
To{i} Milo{, 40.
Trailovi} Milosav, 126.
Trailovi} Paun, 86.
Trajilovi} Vojislav, 83.
Trajlov Bogi}, 96.
Trajlovi} Viktor, 130.
Trajlovi} Dragoqub, 130.
Trajkovi} Slobodan, 133.
Tripkovi} Jelica, 127.
Trifunovi} S. Avram, 51.
Trifunovi}-Gruji} @ika, 115.
Trifunovi} J. Nikola, 136.
Trifunovi} M. Obrad, 143.
Trifunovi} Todor, 82.
Trojilovi} Svetislav, 51.
Truji} Ilija, 22.
Tabakovi} Avdo, 93.
Tanasijevi} M. Aleksandar, 122.
Tanasijevi} M. Qubisav, 136.
Tasi} K. Mihajlo, 136.
Tasi} Peri{a, 52.
Tasi} Petar, 52.
Teokarevi}, industrijalac, 137, 138, 146.
Tepav~evi} V. Dragutin, 124.
Terzi} Qubi{a, 143.
Timoti} Qubomir, 62.
Tirjani} Miloje, 125.
Tobolar Veqa, 126.
Todor iz Izvora, 30.
Todorovi} Bora, 128.
Todorovi} Dimitrije, 28.
Todorovi} Dragoqub, 133.
Todorovi} Miladin, 29.
Todorovi} Mili}, 95.
Todorovi} N. Milovan, 136.
Todorovi} B. Milorad, 137.
]ali} Borislav, 133.
]epan J. Milan, 97.
]irkovi} @ivojin, 78.
]irkovi} Radomir, 143.
]ini} M. Velimir, 109.
]osi} Joksim, 26.
]o}kalo Stevan, 83.
T
ISTORIJSKI ARHIV JAGODINA
]
U
Uzelac Ilija, 33.
Uzelac Stevan, 140.
Uli} P. Milo{, 136.
Uro{evi} Bogosav, 52.
Uro{evi} Vladislav, 56.
Uro{evi} Desanka, 91.
Uro{evi} Dragoslav, 106.
Uro{evi} Momir, 90.
F
Fajfer Adam, 27.
Fajfen L. Andrija, 105.
Filipovi} Jovan, 29.
165
Izve{taji Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
Filipovi} Marjan, 29.
Filipovi} Milovan, 29.
Filipovi} Stanimir, 22.
Filti} Bo`ana, 138.
Frikolovi} Bo`idar, 77.
H
Haxi-Miti} Zora, 135.
Haxi} Quba, 123.
C
^
^abri} Milutin, 132.
^ortan @ivota, 123.
^ubrilo Mirko, 44.
^upi}, kapetan, 133.
X
Xelatovi} @ivojin, 122.
Xelatovi} Milan, 122.
Xelatovi} Milica, 128.
[
Caki} Stanimir, 118
Cani} Milan, 122.
Cankovi} D. Obren, 124.
Cveji}, ma{inovo|a, 41.
Cvetkovi} Bo`idar, 123.
Cvetkovi} M. Bo`idar, 123.
Cvetkovi} Dragiwa, 109.
Cvetkovi} Du{an, 128.
Cvetkovi} Pavle, 76.
Cvetkovi} Sava, 76.
Crnkovi} Stevan, 99.
Crn~anin Qubivoje, 123.
Crwanski Novak, 108.
[aban P. Petar, 137.
[a{i} Bogoqub, 125.
[vabi} Petar, 111.
[eba Milojko, 130.
[iqa, partizan, 54, 55, 56.
[imuni} Paja, 123.
[qivi} Velimir, 129.
[qivi} Milan, 22.
[obota S. Mirko, 144.
[osteri} Bojan, 78.
[urkalovi} J. Pavle, 136.
[u{war Radmila, 112.
166
ISTORIJSKI ARHIV JAGODINA
Topografski registar
TOPOGRAFSKI REGISTAR
A
Bagrdan, 22, 24, 35, 41, 43, 46, 49, 71, 110,
127, 133, 140.
Baj~etina, 117.
Balajnac, 77, 83, 107, 108, 109.
Baqolin, 74.
Banat, 109.
Bawa Luka, 136.
Bawica, 133.
Bare, rudnik, 25, 33, 60, 65, 83, 93, 95, 96.
Batinac, 27, 52, 55, 102, 135.
Bato~ina, 89.
Ba~ina, 29, 32, 90, 95, 97, 116, 117, 129, 132,
133, 134, 136.
Ba{aid, 133.
Bele Vode, 116.
Belica, 21, 24, 99.
Beloica, 23.
Belu{i}, 30, 53, 96.
Beqanica, 64, 122.
Beograd, 39, 40, 41, 43, 51, 65, 68, 71,77, 79,
93, 96, 98, 109, 110, 111, 112, 122, 131, 132,
133, 136, 137, 143, 145, 146.
Beo~i}, 26, 35.
Besarabija, 134.
Be{inac, 89.
Be{waja ({uma), 23.
Bivoqe, 99.
Bigrenica, 22, 23, 29, 30, 31,
59, 60, 80, 96, 115, 144.
Bistrica, 51.
Bitoq, 95.
Bobovac, 143.
Bobovo, 50, 54, 56, 61, 64, 68, 69,, 70, 81, 82,
83, 85, 86, 91, 101, 102, 136.
Bogava, 57, 115.
Bogalinci, 93.
Bogo{evci, 136.
Bo`urovac, 63.
Boqevac, 146.
Bor, 85.
Bosanska Gradi{ka, 136.
Bosanski Petrovac, 136.
Bo{wane, 27, 33, 53, 58, 64, 65, 93. 112, 137.
Bremovac, 137.
Bresje, 44, 45, 66, 73, 85.
Brestovo, 100.
Brzan, 35, 137.
Bukovac, 75, 98.
Bukovik, 23.
Bukovica, 83, 91.
Bukov~e, 33, 34, 90, 105, 123, 142, 147.
Buqane, 26, 32, 53, 58, 84, 89, 91, 95.
Bunar, 24, 35, 45, 46, 54, 59, 75.
Burovac, 51.
Busilovac, 23, 29, 59, 62.
Busur, 51, 73, 79.
ISTORIJSKI ARHIV JAGODINA
167
Aleksandrovac, 51.
Aleksinac, 136.
Ara~i}evo, 22, 24, 39, 40, 41, 42. 43, 45,48,
132, 142, 144, 145.
B
Izve{taji Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
V
Vavilo, 32, 141, 144.
Varvarin, 30, 33, 37, 41, 42, 55,68, 69, 75, 89,
115, 129, 133, 134, 143.
Vare{, 46.
Vezi~evo, 50.
Velepkovac, 134.
Velika Grabovica, 137.
Velika Drenova, 115, 116.
Velika Kikinda, 157.
Veliko Laole, 44.
Veliki Popovi}, 76, 79, 81, 89, 94, 95, 100,
101, 116, 134.
Velika Sugubina, 89, 106, 111.
Veli}, 123.
Vinora~a, 39, 40, 58, 135.
Virine, 23, 30, 82.
Vitanovac, 116.
Vitanci, 42, 78, 98, 136.
Vite`evo, 43, 44, 49, 55, 63, 68, 82,
83, 84, 85, 86, 87, 92, 133.
Vladivostok, 46.
Vla{ka, 57, 99.
Vojska, 41, 55, 62, 69, 94, 103, 105.
Voqav~e, 49, 68, 69, 92, 117, 140.
Vranovac, 53, 86, 88.
Vratari, 74, 75.
Vrba, 44, 116.
Vrelo, 136.
Vrlane, 102.
Vrwa~ka Bawa, 138.
Vukmanovac, 63, 98, 145.
G
Giqe, 38, 132.
Glavinci, 36, 38, 44, 45, 47, 66.
Glavica, 31, 30, 59, 109, 129, 136, 145.
Gladna, 81.
Gledi}ke pl. 116.
Glogovac, 21, 45, 85, 90, 91, 94, 96, 105.
Glo`ane, 23, 68, 69, 102, 109, 125.
Gorwak, 62.
Gorwe Vidovo, 64, 80, 99, 100.
Gorwi Katun, 85.
Gorwe Livadice, 44 .
Gorwa Mutnica, 27, 83, 84, 128,, 144.
Gorwi Ra~nik, 47, 55.
168
Grabovac, 29, 74.
Grabovica, 50, 51, 67, 78, 79, 88, 89, 94.
Grdelica, 137.
Grubi{ino Poqe, 136.
D
Davidovac, 29, 30.
Dvori{te, 136.
Deonica, 29, 38, 44, 58, 92, 94, 137.
Despotovac, 21, 45, 52, 65, 67,69, 76, 78, 80,
96, 97, 98, 109, 110, 115, 136, 137, 141, 145.
Dobra Voda, 28, 101.
Dobriwe, 51.
Dobri~evo, 107, 128, 147.
Dobroselica, 70.
Dowe Vidovo, 30, 32, 60, 91, 92, 96, 99, 106.
Dowi Jovac, 52, 109.
Dowi Katun, 60.
Dowi Kr~in, 30, 42, 61, 62, 66, 78, 83, 89, 96,
148.
Dowa Mutnica, 27, 30, 33, 40, 41, 54, 131,
144.
Dowa Ra~a, 46.
Dowi Ra~nik, 59, 60, 129, 136.
Dowe [tipqe, 23, 34, 59, 75, 85,, 86, 88, 105,
117.
Dragovo, 28, 53, 147.
Dragocvet, 35, 38, 39, 41, 42, 44, 46, 47, 66,
76, 107.
Drago{evac, 22, 29, 45, 54, 76.
Dra`mirovac, 77, 89.
Drenovac, 28, 58, 59, 60, 105, 130,, 137, 143,
144.
Drenova, 74.
Drqevica, 25.
Dubi~, 55, 84.
Dubqe, 23, 24, 55, 68, 70, 74, 85, 89, 97, 107,
115, 123.
Dubnica, 50, 51, 55, 69, 77, 83, 87, 90, 91, 127.
Duboka, 34, 35, 37, 53, 87, 91, 94, 140.
Dubrava, 136.
Duleni, 113, 116, 117.
\
\ur|evo Brdo, 33.
\urinci, 91.
E
Esen, 93.
ISTORIJSKI ARHIV JAGODINA
Topografski registar
@
@abare, 43.
@agubica, 54.
@drelo, 44.
@idiqe, 60, 95.
@upawevac, 70, 113.
Z
Zabela, 59.
Zabrega, 25, 29, 32, 53, 82.
Zaje~ar, 29, 36, 56, 141, 143, 145.
Zalogojevac, 68, 69, 70, 76, 116.
I
Ivankovac, 132.
Igri{te, 26.
Izvor, 27, 30, 40, 68, 69, 128.
Isakovo, 24, 60, 64, 80, 93, 132.
J
Jagodina, 21, 22, 27, 33, 34, 35, 38, 39, 40, 41,
42, 43, 44, 45, 46, 49, 51, 52, 53, 54, 55, 56,
57, 61, 63, 67, 69, 70, 71, 75, 76, 77, 78, 79,
86, 87, 92, 93, 94, 98, 99, 101, 102, 103, 105,
106, 107, 111, 112, 114, 115, 116, 118, 119,
121, 122, 123, 124, 125, 126, 127, 128, 129,
130, 131, 132, 133, 134, 135, 136, 137, 138,
139, 140, 141, 142, 143, 144, 145, 146, 148.
Jasenovo, 49, 51, 70, 76, 77, 82, 86, 87, 94, 96,
130.
Jezero, 98, 100, 106.
Jelovac, 68.
Jovac, 21, 39, 40, 41, 42, 44, 69, 101, 124, 143.
Jo{anica, manastir, 43, 61, 63.
Jo{ani~ki Prwavor, 22, 38.
Ju`ni Ku~aj, pl. 29.
Juhor pl. 35, 45, 46, 117, 129.
K
Kavadar, 70, 98.
Kaleni}, 71.
Kalenovac, 55.
Karanovac, 118.
Karanovi}i 50, 66, 70, 74, 78.
Kaletinci, 97.
Kaludea, 60, 66.
Kara|or|evo brdo,55.
Kiwi{ev, 134.
Klewe, 102, 132.
ISTORIJSKI ARHIV JAGODINA
Kwa`evac, 78.
Kovanica, 29, 89, 96.
Kova~evac, 35, 46, 143.
Komarice, 124.
Koprivnica, 127.
Kosovska mitrovica, 133.
Kotinci, 26.
Ko~ino selo, 35, 36, 54, 55, 56, 60, 65, 90.
Kravqe, 136, 139.
Kraqevo, 74, 79.
Kragujevac, 22, 23, 32, 33, 34, 35, 38, 44, 46,
64, 69, 107, 109, 117, 132, 133, 136, 137,
142.
Kreybinac, 92.
Krivi vir, 144, 145.
Krivoje, 44.
Kru{ar, 37, 53, 104, 109, 114.
Kru{evac, 30, 32, 53, 68, 69, 78, 119, 123,
124.
Kupinovac, 52, 74, 78, 79, 85, 88, 110, 136.
Kupres brdo (Leva~), 140.
Kupci, 81.
Ku{iqevo, 24, 25, 42, 43, 44, 46, 49, 50, 51,
62, 70, 74, 75, 80, 90, 99, 107, 113, 114, 136.
L
Lani{te, 36, 40, 41, 50, 55, 56, 57.
Lapovo, 115, 118, 130, 136, 137, 144.
La}arak, 53.
Lebine, 30, 74.
Lepojevi}, 66.
Leskovac, 136, 137, 147.
Le{je, 57.
Le{nica, 137.
Lipovica, 106.
Lovci, 51, 110, 124, 126.
Lozovik, 54, 66, 118.
Lomnica, 55, 118.
Lo}ika, 29, 31, 38, 46, 56, 75.
Lugomir, 39, 57, 144.
Lukar, 91.
Lukovica, 40, 68, 69, 71, 80, 101.
M
Majur, 27, 34, 35, 36, 37, 39, 44
52, 60, 62, 88, 105, 113.
Mala Drenova, 116.
Mala Kru{evica, 116.
169
Izve{taji Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
Mali Popovi}, 92, 143.
Malo Laole, 44.
Manasija, manastir, 61.
Marenovo, 76, 116.
Markovac, 63, 80, 111, 121, 125.
Maskare, 59, 137.
Ma~evac, 87, 108.
Ma~kovac, 116.
Medve|a (srez despotova~ki), 21, 45, 58,
64, 70, 76, 88, 96.
Medve|a (srez trsteni~ki), 76.
Medojevac, 29, 56, 75.
Me|ure~, 46, 59, 74.
Merdare, 137.
Mijatovac, 37, 92, 104, 114, 139.
Miliva, 79, 80, 88, 98, 136.
Mili}i, 28.
Milo{evo, 32, 71, 89, 126, 135, 139.
Miqkov manastir, 109.
Mirilovci, 49, 52, 135.
Mi{evi}, 46, 54.
Mozgovo, 143.
Motri}, 147.
N
Nadrqe, 95, 121.
Nesvrt, 147.
Ni{, 39, 40, 41, 42, 43, 100, 124, 131, 132,
133, 136, 142, 143, 145.
Novi Sad, 90.
Novo Selo, 22.
O
Obradove Livade, stanica, 127.
Obre`, 57, 90, 94, 105, 106, 108.
Oku~ani, 136.
Opari}, 67, 116, 126.
Op{tina beli~ka, 23, 30, 41, 43.
Op{tina beo~i}ka, 31.
Op{tina bigreni~ka, 23.
Op{tina bobova~ka, 101.
Op{tina bo{wanska, 33, 111.
Op{tina bukova~ka, 24, 26, 28, 101, 142.
Op{tina bunarska, 25, 31, 44.
Op{tina veliko-kru{evi~ka, 25.
Op{tina virinska, 23.
Op{tina glavina~ka, 28, 44, 47.
170
Op{tina glavi~ka, 31.
Op{tina glogova~ka, 33.
Op{tina grabova~ka, 70.
Op{tina deoni~ka, 46.
Op{tina dragocvetska, 24, 34.
Op{tina dubqi{ka, 56.
Op{tina zabre{ka, 26.
Op{tina zalagojeva~ka, 62.
Op{tina ivankova~ka, 29.
Op{tina izbeni~ka, 32, 31.
Op{tina jova~ka, 36.
Op{tina lebinska, 83.
Op{tina lova~ka, 31, 85.
Op{tina lo}i~ka, 32.
Op{tina majurska, 29, 44.
Op{tina mijatova~ka, 42.
Op{tina mirilova~ka, 31, 33, 83.
Op{tina nukrivijska, 31.
Op{tina paweva~ka, 98.
Op{tina planska, 78.
Op{tina sikiri~ka, 100.
Op{tina stubi~ka, 40.
Op{tina crkveni~ka, 103.
Op{tina {antarova~ka, 26, 35, 43, 47.
Op{tina {tipqanska, 32.
Ora{je, 137.
Oreq, 94.
Ore{kovica, 44, 50, 55, 92.
Orlovo, 148.
Osijek, 143.
Ostrikovac, 34, 37, 85, 144.
Ostrovica, 136.
P
Pade`, 68.
Padali{te, rudnik, 90.
Pajkovac, 70.
Palermo, 93.
Paqane, 80, 81.
Pawevac, 52, 55, 65, 67, 75.
Para}in, 22, 23, 24, 29, 30, 36, 41, 52, 56, 57,
64, 68, 80, 89, 92, 94, 98, 104, 105, 108, 109,
110, 112, 119, 123, 126, 127, 132, 133, 135,
136,137, 138, 139, 140, 141, 142, 144, 145,
146, 147.
Parcane, 77, 79, 104, 116.
Pasuqanske livade, 32, 102.
ISTORIJSKI ARHIV JAGODINA
Topografski registar
Pa{i}evo, 27.
Petrovac, 44.
Pla`ane, 50, 81, 129, 113, 135, 137.
Plana, 81, 94.
Po`arevac, 28, 65.
Poqska, 134.
Popovac, 28, 31, 58, 59, 78, 81, 89, 91, 148.
Popovwak, 78, 105, 95.
Porodin, 133.
Poto~ani, 70.
Poto~ac, 32, 42, 63, 70.
Prawane, 65.
Pra}ina, 37, 38, 52, 92, 112, 114.
Preve{t, 55.
Pridvorica, 136.
Prizren, 136.
Prwavor, 118.
Prozor, 136.
Pro{tinac, 26, 91.
R
Ravanica, manastir, 126.
Ravna Reka, 24, 25, 32, 37, 38, 43, 45, 46, 63,
71, 84, 95, 97, 98, 100, 101, 102, 103, 104,
112, 116, 117, 134, 143, 144.
Rado{in, 62, 73.
Radovi{te, 55.
Rajkinac, 51, 53.
Rakitovo, 108, 124.
Ratari, 108.
Ratkovi}, 94.
Ra~a, 43, 44.
Ra{evica, 32.
Ra{ka, 140.
Rekovac, 25, 27, 46, 52, 59, 64,
69, 70, 84, 87, 95, 96, 98, 115, 117, 125, 133,
139, 140, 146.
Resavica, 28, 95.
Ribare, 36, 36, 38, 52, 56, 62, 69, 70, 82, 90,
103, 107, 110, 123.
Ribnik, 24, 26, 40, 53, 101, 105.
Roanda, 51, 73, 79, 88.
Ro}evac, 81, 88, 95.
97, 101, 102, 103, 106, 107, 109, 111, 112,
113, 115, 118, 121,122, 124, 125, 127,
130,131, 136, 137, 141, 145, 148.
Svojnovo, 54, 89, 110, 118.
Sedlare, 54, 67, 85, 103.
Sekuri~, 62, 73, 96.
Sewe, 28, 32, 90, 118, 126, 141.
Sewski Rudnik, 23, 24, 25, 31, 32, 33, 37, 41,
63, 86, 93, 100, 102, 103, 104, 115.
Sibnica, 51, 55, 93.
Siga, 93.
Sikirica, 106, 108, 121, 143, 145, 146.
Siwi Vir, 52.
Siokovac, 40, 41, 54, 86, 137.
Sisevac, 23, 25, 29,
Skopqe, 42.
Skorica, 144.
Sladaja, 134.
Slatina, 95.
Smederevo, 123, 143.
Sov. Rusija, 28.
Sorojevac, 54.
Sredwi Kr~in, 79.
Stala}, 108.
Stewevac, 28, 65, 89.
Stepo{, 116.
Stri`a, 24, 106, 109, 137, 145.
Stri`ilo, 46, 76, 126.
Strmosten, 57, 65, 67, 75, 90, 99, 110.
Stubik, 29.
Stubica, 25, 28, 98.
Stuble, 116.
Subotica, 75, 81, 86, 88.
Suvaja, 54, 56, 118.
Sugubina, 63.
Supska, 60.
T
Sala{, 71.
Svilajnac, 22, 24, 41, 42, 44, 46, 49, 50, 51,
52, 59, 63, 65, 66, 67, 69, 74, 76, 80, 81, 85,
Tabanovac, 51.
Toqevac, 62.
Tre{wevica, 36, 38, 42, 61, 69,, 127.
Trnava, 57, 58.
Troglan Bare, 24, 61, 97, 132.
Tropowe, 59, 60, 77, 82, 85, 87, 94, 101, 103,
104, 105, 132.
Tru}evac, 53, 109.
Tulare, 137.
ISTORIJSKI ARHIV JAGODINA
171
S
Izve{taji Srpske dr`avne stra`e za okrug Moravski 1941 - 1944
]
]i}evac, 143.
]uprija, 22, 26, 28, 32, 37, 38, 41, 42, 46, 50,
55, 57, 60, 65, 80, 89, 90, 93, 95, 96, 102,
103, 104, 106,108, 109, 113, 115, 117, 118,
121,, 123,124, 125, 126, 128, 129, 130, 131,
132, 133, 134, 135, 136, 137, 139, 140, 141,
142, 143, 144, 145, 146, 147, 148.
U
Uri~e, 23.
Ursule, 46, 70, 98.
H
Haxine Livade, 117.
Homoqske planine, 73.
Hrvatska, 161.
C
Cetiwe, 137.
Cikot, 38, 98.
172
Crkvenac, 69, 74, 83, 102.
Crna Gora, 123.
Crni Vrh, 55, 82, 84, 117.
Crni Vrh (Tim. Krajina), 145.
^
^epure, 106, 130, 136.
[
[avac, 136, 143.
[ajlica, 59.
[aludovac, 84.
[anac, 93.
[antarovac, 28, 46, 90.
[qivovo, 51.
[tipqe, 23.
[uqkovac, 24, 26, 46, 68, 69, 90.
[utec, 51.
ISTORIJSKI ARHIV JAGODINA
Sadr`aj
RE^ UREDNIKA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9
IZVOD IZ RECENZIJE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1
1
UVOD . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1
3
IZVE[TAJI . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1
9
1941. godina . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .2
1
1943. godina . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .7
3
1942. godina . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .4
9
1944. godina . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1 2 1
SUMMARY
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1 4 9
REGISTAR IMENA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1 5 1
TOPOGRAFSKI REGISTAR . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .167
CIP - Katalogizacija u publikaciji
Narodna biblioteka Srbije, beograd
940.53/.54(497.11) ”1941/1944” (093.2)
IZVE[TAJI Komande srpske dr`avne stra`e za
okrug moravski : 1941 - 1944 / priredili
Dobrivoje Jovanovi}, Dejan Tani}. - Jagodina :
Istorijski arhiv, 2001 (Beograd : MV grafika).
- 172 str. ; 24 cm
Tira` 500. - Symmary. - Registri.
1. Jovanovi}, Dobrivoje 2. Tani}, Dejan
a) Srpska dr`avna stra`a - 1941-1944 Istorijska gra|a b) Moravski okrug 1941-1944 - Istorijska gra|a
ID=93696524
CIP - Katalogizacija u publikaciji
Narodna biblioteka Srbije, beograd
886.1-1
[ARI\, Sekule
Lake pesme za L. Lu~ana / Sekule [ari}. Jagodina : Gambit, 2001 (Beograd : MV grafika).
- 51 str. : slika autora ; 21 cm
Tira` 200. - (bele{ka o autoru): str. 45-46
ID=93696780
Download

преузмите комплетну публикацију у pdf формату