Proceedings 2011. (2012), Vol 3, ISSN 1986-8146
www.sportkon.com
PREDIKTIVNOST KVALITETA IZVOÐENJA
NOŽNIH TEHNIKA U KARATE SPORTU
NA OSNOVU NEKIH MOTORIČKIH SPOSOBNOSTI
I MORFOLOŠKIH KARAKTERISTIKA
QUALITY PREDICTABILITY OF PERFORMING LEG TECHNIQUES IN KARATE BASED ON SOME MOTOR SKILLS
AND MORPHOLOGICAL CHARACTERISTICS
Milan Gu`vuca1
Visoka {kola unutra{njih poslova, Univerzitet Banja Luka, Bosna i Hercegovina
College of Internal Affairs, Univerzity of Banja Luka, Bosnia and Herzegovina
1
SHORT SCIENTIFIC PAPER
KRATKI NAUČNI ČLANAK
SHORT SCIENTIFIC PAPER
KRATKI NAUČNI ČLANAK
doi​: 10.5550/SP.3.2011.11
UDK: 796.85.012.1 Summary
Sažetak
During this examination the subject of analyze included the
leg techniques quality, according to the proposition of motor abilities tests (widely genetically determined) as well as
some morphological characteristics. The research included
76 students, all first year of academic studies at College of
Internal Affairs, Banja Luka. The complete education had
lasted for 6 hours, when adoption level of front leg kick was
evaluated by expert rating. The sample composed of 5 (five)
motor tests, for evaluation of explosive strength and speed,
as well 3 (three) morphological characteristics as predictors,
while reached level of front leg kick (MG) and front semicircular (MWG) were criterion variables. The estimation
level of adopted kicks has been based on specification
model of leg kick performance. The given results have been
analyzed with adequate statistic procedure, on the basis of
which it is possible to conclude that the observed criterion
variables have got the respectable part in quality of performed
basic leg kicks in Karate sport. That is to say, 27% variability
of dependent variable (MG) and 29% (MWG) is explainable
by impact of independent united variables, when 73% or
71% impacted by unidentified facts. It is therefore thought,
that having the natural forms of movement for the leg kicks
performance, according to predicted models of their specification, having only biotic factor is inadequate and it is
obvious that time improvement and training are absolutely
necessary.
U radu je ispitivana prediktivnost kvaliteta izvođenja udaraca nogom na osnovu testova motoričkih sposobnosti (koje
su u najvećoj mjeri genetski determinisane) i nekih morfolo{kih
karakteristika. Istraživanje je vr{eno na uzorku od 76 studenata prve godine Visoke {kole unutra{njih poslova u Banjoj
Luci. Ukupna edukacija trajala je {est časova, nakon čega je
ekspertskom ocjenom utvrđen nivo usvojenosti udaraca
nogom naprijed. Uzorak varijabli je činilo pet motoričkih
testova za procjenu eksplozivne snage i brzine, te tri morfolo{ke
karakteristike kao prediktori, dok su kriterijumske varijable
činili dostignuti nivoi udaraca nogom pravo naprijed (MG)
i polukružno naprijed (MWG). Procjena nivoa usvojenosti
udaraca vr{ena je na osnovu modela specifikacije izvođenja
udaraca nogom. Dobijeni podaci obrađeni su odgovarajućom
statističkom procedurom, a iz njihove analize moguće je
zaključiti da posmatrane varijable imaju respektabilno uče{će
u kvalitetu izvođenja osnovnih nožnih udaraca u karate
sportu. Naime, 27% ukupnog varijabiliteta zavisnopromjenjive (MG) i 29% zavisnopromjenjive (MWG) moguće je
objasniti uticajem nezavisnih udruženih varijabli, dok je
73%, odnosno 71% pod uticajem neidentifikovanih faktora.
Zato se misli da, iako su u pitanju prirodni oblici kretanja,
za izvođenje udaraca nogom, u skladu sa predviđenim
modelom njihove specifikacije, nije dovoljan samo biotički
faktor, već je potrebno da se udarci usavr{avaju u dužem
vremenskom periodu.
Key Words: motor abilities, morphological characteristics,
kicking.
Ključne riječi: motoričke sposobnosti, morfolo{ke katakteristike, udarci nogom.
Inroduction
Uvod
Karate is one of the most present martial disciplines, not only
in sport, but also in other special programs of practically
Karate je jedna od najaktuelnijih borilačkih disciplina, ne
samo u području sporta, već i u drugim specijalnim progra-
94
Zbornik radova 2011, 94–104
applied fighting. From the standpoint of movement and
situation structure, it belongs to polystructural sports field,
where the activity is taking place in variable conditions. Its
structure consists of complexes of simple and complex movements dominated by transformation from situation to situation, that is, from action to action (attack-defense-counterattack). Dominant techniques that achieve points are hits
(Jovanovic, 1992), and therefore it is necessary to, during
their performance, satisfy the basic elements of performance,
such as: good form, correct posture, expression of power
and speed, timeliness, accuracy and exactness of distance.
Performing the hits is often examined depending on the task
variables and performance variables. When we think of hits
as tasks, then one refers to the instructions that include the
execution of a stroke at a certain speed and precision, then
on to perform at a certain time on a certain length and
defined trajectory. When it comes to performance, it refers
to the mechanical requirements of performance, power,
speed and length of stroke. Of course, the hit performance
is caused by the functioning efficiency of cortical and subcortical areas of the central nervous system, as well as
mechanisms for energy regulation and regulation of movement. Therefore the hit should not be seen only through its
external form, but also through other, internal components,
such are tonic and energy components. As the sport combat
takes place under conditions of constant changing of dynamic situation, it is necessary for Karateka to reach the
utility of techniques. The high level of techniques utility
includes a high level of technical performance, which is one
of the important factors of a successful conducting the sport
combat. Since kicking techniques, by its structure, belong
to more complex techniques than punching techniques, they
are, nevertheless, very close to the natural forms of movement. We know that the natural body movements (biotic
motor skills) allow the formation of more complex motor
programs, and if their level and volume are higher, it is possible to adopt other, specific motor skills easier and faster.
Therefore, given the similarity of kicks with natural forms of
movement, it is very interesting to explore to which extent
are some motor skills, which are genetically predisposed,
and some morphological features relevant to the adoption
and implementation of the basic kicks.
mima praktično primijenjenih borenja. Sa stanovi{ta kretanja i strukture situacija, spada u polistrukturne sportske
grane, gdje se aktivnost odvija u varijabilnim uslovima.
Njegovu strukturu čine kompleksi jednostavnih i složenih
kretanja kojim dominiraju transformacije iz situacije u situaciju, odnosno iz akcije u akciju (napad-odbrana-kontranapad).
Dominantne tehnike kojima se postižu poeni jesu udarci
(Jovanović, 1992), pa je zato potrebno da se, prilikom njihovog izvođenja, zadovolje osnovni elementi izvođenja, kao
{to su: dobra forma, korektan stav, ispoljenost snage i brzine,
pravovremenost, preciznost i korektnost distance. Izvođenje
udaraca najče{će posmatramo u zavisnosti od varijabli zadataka i varijabli izvođenja. Kada udarce posmatramo kao
zadatak, onda se misli na instrukcije koje podrazumijevaju
izvođenje udarca određenom brzinom, precizno{ću, zatim
da se on izvede u određenom vremenu, na određenoj dužini
i definisanom trajektorijom. Kada je pak u pitanju izvođenje,
tada se misli na mehaničke uslove izvođenja, snagu, brzinu
i dužinu udarca. Naravno, izvođenje udarca uslovljeno je
efikasno{ću funkcionisanja kortikalnih i supkortikalnih zona
centralnog nervnog sistema, kao i mehanizmima za energetsku
regulaciju i regulaciju kretanja. Zato udarac ne treba posmatrati samo preko njegove vanjske forme, već i preko
drugih, untura{njih komponenata, kao {to su tonične i energetske komponente. Kako se sportska borba odvija u uslovima neprestanog mijenjanja dinamičke situacije, neophodno je da karatista dostigne utilitarnost tehnika. Visok
nivo utilitarnosti tehnika podrazumijeva i visok nivo tehničkog
izvođenja, {to je jedan od značajnih faktora uspje{nog vođenja
sportske borbe. Po{to tehnike udaraca nogom, po svojoj
strukturi, spadaju u tehnike složenije od tehnika udaraca
rukom, one su, ipak, veoma bliske prirodnim oblicima kretanja. Znamo da prirodni oblici kretanja (biotička motorička
znanja) omogućavaju formiranje složenijih motoričkih programa, i ukoliko je njihov nivo i obim veći, moguće je lak{e
i brže usvajanje drugih, specifičnih motoričkih znanja. Zato
je, s obzirom na sličnost udaraca nogom sa prirodnim
oblicima kretanja, veoma interesantno istražiti u kojoj mjeri
su neke motoričke sposobnosti, koje su genetski determinisane, i neke morfolo{ke karakteristike značajne za usvajanje i izvođenje osnovnih udaraca nogom.
Motor learning and motor know-how
Motori~ko u~enje i motori~ka znanja
If one takes into account the phylogenetic and ontogenetic
development of man, it can be concluded that most derivative forms of movement, in fact, are an upgrade of encoded,
genetically transmitted motion. Man inherits the physical
constitution, certain movements and gene for intelligence,
upon which intellectual ability and memory abilities rely.
Once almost unthinkable, but today very much achievable
motor forms suggest that the adoption and development of
specific motor programs is not possible to bring to an end
of the absolute limit, if it exists at all. Thus, motor learning
refers to the process of forming a motor skill that can be
defined as the ability of smooth and harmonious execution
of a motor task. Since there is descriptive definitions almost
as much as the authors themselves, this time, on the basis
of them, with the aim of saving in space, will be established
conclusion that motor learning is a very complex process of
upgrading, with participation from all the features and characteristics of the individual, such as representative-imaginative, logical-cognitive, emotional, willing, functional and
motor skills. It is a systematized and continuous process of
Ako se uzme u obzir filogenetski i ontogenetski razvoj čovjeka,
može se zaključiti da je većina izvedenih formi kretanja, u
su{tini, nadgradnja kodiranih, genetski prenosivih kretanja.
Čovjek nasljeđuje fizičku konstituciju, određene pokrete i
gen za inteligenciju, od kojih zavise intelektualne sposobnosti i sposobnosti pamćenja. Nekad gotovo nezamislive, a
danas i te kako ostvarive motoričke forme navode na pomisao da usvajanje i usavr{avanje određenih motoričkih
programa i nije moguće dovesti do kraja apsolutne granice,
ako ona uop{te postoji. Dakle, motoričko učenje se odnosi
na proces formiranja motoričke vje{tine koju možemo
definisati kao sposobnost tečnog i harmoničnog izvođenja
nekog motoričkog zadatka. Kako opisnih definicija ima
gotovo koliko i samih autora, ovom prilikom će, na osnovu
njih, a s ciljem u{tede u prostoru, biti formiran zaključak da
je motoričko učenje veoma složeni proces nadgradnje, u
kome učestvuju sve funkcije i svojstva pojedinca, kao {to su:
predstavno-imaginativna, logičko-saznajna, emocionalna,
voljna, kao i funkcionalne i motoričke sposobnosti. To je
sistematizovani i trajni proces usvajanja motornih programa
95
SHORT SCIENTIFIC PAPER
KRATKI NAUČNI ČLANAK
Gu`vica, M.: PREDIKTIVNOST KVALITETA IZVO\ENJA NOŽNIH TEHNIKA...
SHORT SCIENTIFIC PAPER
KRATKI NAUČNI ČLANAK
Gu`vica, M.: QUALITY PREDICTABILITY OF PERFORMING LEG TECHNIQUES...
adoption of motor programs and experiences, their adjustment to personal abilities and conversion to personal property. In essence, learning comes down to acquisition,
transfer and adoption of knowledge.
Motor learning begins when the teacher announces the
topic, explain the principles of the new curriculum and
demonstrates the task. It is done with the help of cognitive
processes - observing and imitating, with a verbal description,
creating a visual representation of the movement (Buccino
and Riga, 2006) claim that motor learning is facilitated when
individual creates a notion of motor movement). After verbal
explanation and demonstration follows the realization of
cognitive and practical activity, that is, training and repetition
of elements (technique), with timely correction and elimination of important errors in a short time, thus eliminating
unnecessary movements and excessive muscle strain. After
removing errors and eliminating unnecessary muscle strain,
the individual elements are becoming interconnected,
therefore building more complex motor program. With
greater and frequent number of repetitions motor programs
are becoming increasingly automated and are less under
constant control of consciousness, which allows the transfer
of motor know-how into a habit, where motion management
is automated. Automated movement and high durability
ensure efficiency in different, very complex circumstances,
allowing to direct attention and thinking at the conditions
in which the movement is performed. However, although
automaticity seems to look like reflex activity, it is under the
control of consciousness, which allows the introduction of
necessary corrections. Hence, perhaps, the claim from Koprivica (2002), although contrary to previous belief, that
there is no complete automation of even the simplest of
movements and especially of complex ones. The last step
in learning is to obtain feedback, whether exerciser comes
by it alone or with others, while the most important ones
are still those that come from the teacher. Wherever possible, new knowledge and skills coalesce with previously
acquired knowledge and skills and thereby strengthen and
improve, establishing internal connection.
When it comes to motor know-how, it refers to the possibility of efficient and smooth execution of purposeful motor
structures of movement, that is, previously established motor algorithms. Specific motor know-how is a know-how
acquired over a period of training and development, they
include adaptation of morphological, motor and functional
abilities, and represent the basis for the successful operation
(Anon, 1999?). So, to make this possible it is necessary for
exerciser to, along with the appropriate skills and characteristics depending on the complexity of the techniques, provide
an optimal number of iterations. Ilic (1999) points to research
by Jaric and Korkos (1993) on the terminal moves where
results show that even after the 1500 attempts the plateau
of motor learning has not been reached. The same author
(see Schmidt et al. 1989) points out that during the process
of learning terminal movements and after 4,000 of repetitions
errors occur, indicating that achieving automaticity, that is,
stabilization of motor program represents a complex and
lengthy process. However, he (Ilic, 1999) says that in many
cases research has shown that 450 is the optimal number of
attempts in which the move is sufficiently learned. Of course,
besides large number of repetitions, the eficiency of adopting and acquiring motor skills depends on the method of
learning that should be in accordance with practitioner’s
abilities and characteristics. If the differences among athletes
are taken into account, it is clear that they are, in the same
time period, also acquire motor knowledge on various levels. The lowest, first level of adoption of technology refers
96
Proceedings 2011, 94–104
i iskustava, njihovo pode{avanje ličnim sposobnostima i
preobraćanje u ličnu svojinu. U su{tini, učenje se svodi na
sticanje, transfer i usvajanje znanja.
Motoričko učenje počinje tako {to nastavnik najavi temu,
objasni zakonitosti novog gradiva i demonstrira zadatak. Ono
se odvija uz uče{će kognitivnih procesa - posmatranjem i
opona{anjem, uz verbalni opis, stvarajući tako vizuelnu
predstavu o pokretu (Buccino i Rigio, 2006) koji tvrde da je
motoričko učenje olak{ano kada pojedinac stvori motoričku
predstavu pokreta). Nakon verbalnog obja{njenja i demonstracije, slijedi realizacija misaone i praktične aktivnosti,
odnosno ponavljanje i uvježbavanje elemenata (tehnike),
uz pravovremenu korekciju i otklanjanje bitnih gre{aka u
kratkom vremenu, elimini{ući tako nepotrebne pokrete i
suvi{na mi{ićna naprezanja. Po otklanjanju gre{aka i eliminisanju suvi{nih mi{ićnih naprezanja, pojedinačni elementi se
međusobno povezuju, gradeći tako složeniji motorički
program. Većim i učestalijim brojem ponavljanja motorički
programi se sve vi{e automatizuju i sve manje su pod stalnom
kontrolom svijesti, {to omogućava prelazak motoričkog
umijenja u naviku, pri čemu je upravljanje kretanjem automatizovano. Automatizovano kretanje i visoka postojanost
obezbjeđuju efikasnost u različitim, veoma složenim okolnostima, omogućavajući da se pažnja i mi{ljenje usmjere
isključivo na uslove u kojima se kretanje izvodi. Međutim,
iako automatizam izgleda kao refleksna aktivnost, on je pod
kontrolom svijesti, {to omogućava uno{enje neophodnih
korekcija. Odatle, vjerovatno, i tvrdnja Koprivice (2002),
iako suprotna dosada{njem vjerovanju, da ne postoji potpuna automatizacija, čak ni najjednostavnijih pokreta, a
posebno ne složenijih. Posljednji korak u učenju jeste dobijanje povratnih informacija, bilo da vježbač do njih dolazi
sam ili uz pomoć drugih, pri čemu su, ipak, najvažnije one
koje dolaze od strane nastavnika. Gdje god je moguće, nova
znanja i vje{tine se sjedinjavaju s ranije usvojenim znanjima
i vje{tinama, i na taj način učvr{ćuju i usavr{avaju, uspostavljajući
unutra{nju vezu.
Kada su u pitanju motorička znanja, misli se na mogućnost
efikasnog i nesmetanog izvođenja svrsishodnih motoričkih
struktura kretanja, odnosno ranije formiranih motoričkih
algoritama. Specifična motorička znanja su znanja stečena
kroz period obučavanja i usavr{avanja, podrazumijevaju
adaptaciju morfolo{kih, motoričkih i funkcionalnih sposobnosti, i predstavljaju osnov za uspje{no djelovanje (Anon,
1999?). Dakle, kako bi ovo bilo moguće potrebno je da
vježbač, pored odgovarajućih sposobnosti i karakteristika, u
zavisnosti od složenosti tehnike, obezbjedi i optimalan broj
ponavljanja. Ilić (1999) ukazuje na istraživanja koja su proveli Jarić i Korkos (1993) na terminalnim pokretima, a čiji
rezultati pokazuju da ni nakon 1.500 poku{aja nije dostignut
plato motoričkog učenja. Isti autor (vidi Schmidt i sar., 1989)
nagla{ava da se u toku procesa učenja terminalnih pokreta
i nakon 4.000 ponavljanja pojavljuju gre{ke, {to ukazuje da
dostizanje automatizma, odnosno stabilizovanje motornog
programa predstavlja složen i dugotrajan proces. Ipak, on
(Ilić, 1999) kaže da su u velikom broju slučajeva istraživanja
pokazala da 450 poku{aja predstavlja optimalan broj pri
kome se pokret u dovoljnoj mjeri nauči. Naravno, pored
velikog broja ponavljanja, efikasnost usvajanja i sticanja
motoričkih znanja zavisi i od metoda učenja koje treba da
su u skladu sa vježbačevim sposobnostima i karakteristikama.
Ukoliko se uzmu u obzir različitosti među vježbačima, jasno
je da oni, u istom vremenskom periodu, i motorička znanja
usvajaju na različitim nivoima. Najniži, prvi nivo usvojenost
tehnike odnosi se na nemogućnost njene izvedbe na nivou
Zbornik radova 2011, 94–104
to the impossibility of its performance at the level of the
information given, although there is notion of her performance. The practitioner has the symbolic, but not motor
information. The second level refers to the stage of rough
coordination, where the least of interferences prevent the
performance of technique and cause a significant deviation
from its ideal performance, while energy and time consumption is much larger than the optimum. The third level is a
little higher than this, some parts of techniques are performed
correctly, while remaining have a significant deviation from
ideal trajectories. The technique is performed with a
greater degree of certainty and more rational expenditure
of time and energy. The next, higher level of technique
acquisition involves performance with a small, slight deviations from the ideal trajectory and internal structure , while
the highest level of adoption of the technique is the one that
runs without deviation from the ideal trajectory and with the
corresponding internal structure.
In most of previously published research it has been determined that the adoption efficiency of karate techniques,
depends on the motor abilities and morphological characteristics of the practitioner to a large extent. In light of this,
the problem of this research is focused on quality of kicks
performance.
The subject of this investigation is to determine the level of
adoption connection kicking techniques as basic elements
of karate sport combat, with some of the motor skills (genetically determined) and morphological characteristics of
students of the Police College from Banja Luka.
The goal of the research is in causality with the issue and
subject of work, which refers to obtaining information about
the connection between explosive power of knee extensor
and speed, then body height, length of lower limbs and body
weight with the quality of performance kicks. This analysis
should show whether the mentioned motor abilities and
morphological characteristics significantly affect the quality
of kicks acquisition, so that the obtained results can be used
during the training of future athletes.
Based on the subject and goal of the research it is possible
to set up the hypothess that motor abilities combined and
morphological characteristics will have significant predictability on quality of kicks straight ahead and U-ahead.
dobijene informacije, iako postoji predstava o njenom
izvođenju. Vježbač ima simboličku, ali ne i motoričku informaciju. Drugi nivo odnosi se na stadijum grube koordinacije, gdje i najmanje smetnje onemogućavaju izvođenje
tehnike i uslovljavaju značajno odstupanje od njenog idealnog izvođenja, a utro{ak energije i vremena je znatno veći
od optimalnog. Treći nivo je ne{to vi{i od ovoga, pojedini
segmenti tehnike se izvode pravilno, dok preostali imaju
znatna odstupanja od idealnih trajektorija. Tehnika se izvodi sa većim stepenom sigurnosti i racionalnijim utro{kom
vremena i energije. Slijedeći, vi{i nivo usvojenosti podrazumijeva izvođenje tehnike sa malim, neznatnim odstupanjima
od idealne trajektorije i unutra{nje strukture , dok je najvi{i
stepen usvojenosti tehnike onaj koji se izvodi bez odstupanja od idealnih trajektorija i sa odgovarajućom unutra{njom
strukturom.
U većem broju ranije objavljenih istraživanja utvrđeno je da
efikasnost usvajanja karate tehnika, u značajnoj mjeri, zavisi od motoričkih sposobnosti i morfolo{kih karakteristika
vježbača. U tom svjetlu i problem ovog istraživanja je usmjeren
na kvalitet izvođenja udaraca nogom.
Predmet istraživanja odnosi se na utvrđivanje veza nivoa
usvojenosti tehnika udaraca nogom, kao osnovnih elemenata sportske karate borbe, sa nekim motoričkim sposobnostima (genetski determinisanim) i morfolo{kim karakteristikama studenata Visoke {kole unutra{njih poslova iz Banje
Luke.
Cilj istraživanja je u kauzalnosti sa problemom i predmetom
rada, a odnosi se na dobijanje podataka o povezanosti
eksplozivne snage opružača nogu i brzine, zatim tjelesne
visine, dužine donjih ekstremiteta i tjelesne težine sa kvalitetom izvođenja udaraca nogom. Ova analiza treba da pokaže
da li pomenute motoričke sposobnosti i morfolo{ke karakteristike, značajno utiču na kvalitet usvojenosti nožnih
udaraca, kako bi se dobijeni rezultati mogli primijeniti u
periodu edukacije budućih sporta{a.
Na osnovu predmeta i ciljeva istraživanja moguće je postaviti hipotezu da će udružene motoričke sposobnosti i
morfolo{ke karakteristike imati značajnu prediktivnost na
kvalitet izvođenja udaraca nogom pravo i polukružno naprijed.
Methods
Metode
Sample of respondents
Uzorak ispitanika
Sample was composed of first year students of Police College
in Banja Luka (N=76), aged between 19 and 21 years. All
subjects were clinically healthy, with no visible physical disabilities or morphological aberrations. Students who have
had previous knowledge compatible with the elements of
the sport of karate, were not included in this study.
Uzorak ispitanika su sačinjavali studenti 1. godine Visoke
{kole unutra{njih poslova u Banjoj Luci (N=76), starosti
između 19 i 21 godine. Svi ispitanici su bili klinički zdravi,
bez vidljivih telesnih nedostataka ili morfolo{kih aberacija.
Studenti koji su imali ranija znanja kompatibilna sa elementima iz sportskog karatea, ovim istraživanjem nisu bili
obuhvaćeni.
Sample of variables
Uzorak varijabli
For the realization of this work it was taken eight variables,
from which five motor and three morphological variables as
predictor variables, whike the kicks have been taken as
criterion. From the area of morphological variables were
taken: height (TV), body weight (TT) and leg length (DUZNOG),
while the motor variables consisted of: foot tapping (TAPNOG),
standing long jump (SKDALJ), standing high jump (ABALAK),
20 meters run with a flying start (TR20LET) and 20 meters
run from a standing start (TR20VIS), as predictor variables.
Za realizaciju ovoga rada uzeto je osam varijabli, od čega
pet motoričkih i tri morfolo{ke kao prediktorske varijable,
dok su za kriterijumske varijable uzeti udarci nogom. Iz
prostora morfolo{kih varijabli uzete su: tjelesna visina (TV),
tjelesna težina (TT) i dužina noge (DUZNOG), dok su
motoričke varijable činili: taping nogom (TAPNOG); skok
udalj s mjesta (SKDALJ); skok uvis s mjesta (ABALAK); trčanje
20 metara letećim startom (TR20LET) i trčanje 20 metara iz
visokog starta (TR20VIS), kao prediktorske varijable. Kriterijumske varijable predstavljali su specifični testovi: udarac
97
SHORT SCIENTIFIC PAPER
KRATKI NAUČNI ČLANAK
Gu`vica, M.: PREDIKTIVNOST KVALITETA IZVO\ENJA NOŽNIH TEHNIKA...
SHORT SCIENTIFIC PAPER
KRATKI NAUČNI ČLANAK
Gu`vica, M.: QUALITY PREDICTABILITY OF PERFORMING LEG TECHNIQUES...
Proceedings 2011, 94–104
Criterion variables were the specific tests: kick straight ahead
(MG) and kick U-ahead (MWG).
nogom pravo naprijed (MG) i udarac nogom polukružno
naprijed (MWG).
Research description and mesurement method
Opis istra`ivanja i na~in mjerenja
The research, which included measurement of motor and
morphological variables, was done in two days. Measurements of motor abilities were conducted in the gymnasium
and on the athletic stadium in the afternoon at a temperature
about 25 ° Celsius, while the morphological observations
were made in the morning. The subjects came in sports
equipment (shorts, T-shirts and sneakers) in groups of 19.
Measurements were conducted by examiners who are trained
for it. Tests were arranged so that after a test done the impact
of fatigue resulting from the previous test is completely removed. The results were read at the end of the test or while
the respondent was on the instrument. The person who
registered results, for the sake of control, was loudly repeating the results.
In order to conduct observations motor skills were used:
jogging track, a stopwatch with 1/10th of a second, mats, a
chair, wooden structure for foot tapping, springboard and
measuring tape. For the measurement of body weight and
body height was used the Martin Anthropometer with the
possibility of reading .1 cm and medical scales with a decimal scale reading of .1 kg.
Total education of kicking techniques lasted for 6 hours,
after which the expert assessment of the three examiners
determined the achieved level of technique performance.
Techniques were performed after respondents’ warm up,
without contact with the target surface (as an open kinetic
chain). Punches were taken out of a combat stance and
guard, so that the respondent was facing flank towards the
examiners. Each subject performed hits twice, both attempts
were assessed with grades 5 through 10, and for the final
analysis was used the better result.
Istraživanje je obuhvatilo mjerenje motoričkih i morfoloških
varijabli koje je realizovano u dva dana. Mjerenja motoričkih
sposobnosti sprovedena su u sportskoj sali i na atletskom
stadionu u popodnevnim časovima pri temperaturi cca 25°
Celzijusijevih, dok su morfolo{ka mjerenja urađena u prijepodnevnim časovima. Ispitanici su dolazili u sportskoj
opremi (gaćice, majice i patike) u grupama po 19. Mjerenje su obavili ispitivači koji su za to edukovani. Testovi su bili
raspoređeni tako da se nakon urađenog testa sasvim ukloni
uticaj zamora nastalog pri prethodnom testu. Rezultati su
čitani po zavr{etku testa ili dok je ispitanik na instrumentu.
Osoba koja je upisivala rezultate, radi kontrole, glasno je
ponavljala rezultate.
Kako bi se sprovela mjerenja motoričkih sposobnosti, kori{ćeno
je: staza za trčanje, {toperica sa 1/10 sekundi; strunjače;
stolica; drvena konstrukcija za taping nogom; odskočna
daska i mjerna traka. Za mjerenje tjelesne težine i tjelesne
visine kori{ćen je antropometar po Martinu sa mogućno{ću
čitanja od 0,1 cm i medicinska decimalna vaga sa mogućno{ću
čitanja od 0,1 kg.
Ukupna edukacija tehnika udaraca nogama trajala je 6
časova, nakon čega je ekspertskom ocjenom tri ispitivača
utvrđen dostignuti nivo kvaliteta izvođenja tehnika. Tehnike
su izvođene nakon zagrijavanja ispitanika, i to bez kontakta
sa ciljnom povr{inom (kao otvoreni kinetički lanac). Udarci
su izvođeni iz borbenog stava i garda, tako da je ispitanik
bio okrenut bokom prema ispitivačima. Svaki ispitanik je
udarce izvodio po dva puta, ocjenjivana su oba poku{aja
ocjenama od 5 do 10, a za konačnu obradu kori{ćen je bolji
rezultat.
Statistical data analysis
Statisti~ka odbrada podataka
Data obtained by survey were analyzed by appropriate
statistical procedure and their mathematical processing was
implemented on a PC Pentium 4, using the SPSS (version
19.00) statistical software. Correlation between the observed
variables was determined by regression analysis. Using the
residual variance the standard error of multiple regression
was calculated, while by quantifying the previously explained
(regression) share in total variability was calculated the multiple determination coefficien. To test the significance of the
regression relationship between the variables it was used the
analysis of multiple regression variance, and by applying the
T-test the statistical significance of regression coefficients was
tested (information about individual influance of the independent variables on the dependent variable were determined).
Podaci dobijeni istraživanjem obrađeni su odgovarajućom
statističkom procedurom, a njihovo matematičko procesiranje realizovano je na PC računaru Pentijum 4, uz kori{ćenje
aplikacionog statističkog programa SPSS (verzija 19,00).
Povezanost između posmatranih varijabli određena je regresionom analizom. Preko rezidualne varijanse izračunata
je standardna gre{ka multiple regresije, dok je kvantifikovanjem udjela obja{njenog (regresionog) u ukupnom (totalnom)
varijabilitetu izračunat koeficijent vi{estruke determinacije.
Za testiranje značajnosti regresione veze između promjenljivih
kori{ćena je analiza varijanse multiple regresije, a primjenom
T-testa testirana je statistička značajnost regresionih koeficijenata (određene su informacije o pojedinačnom djelovanju nezavisnih varijabli na zavisnu varijablu).
Interpretation of
the result and discussion
Interpretacija
rezultata sa diskusijom
Table 1 shows the results of descriptive analysis of expert
ratings for both hits. The table shows that the students showed
a relatively low level of kicks forward performance quality
(MG and MWG). The calculated mean value of the quality
of kicks performance (score of 6.6 for MG, and for the MWG,
6.26) indicates a significant deviation from the predicted
quality of the performance, which corresponds to the second
level of technology adoption where the least interference
hinders their performance and cause a significant deviation
U Tabeli 1 prikazani su rezultati deskriptivne analize ekspertskih
ocjena za oba udarca. Iz tabele je vidljivo da su studenti
pokazali relativno nizak nivo kvaliteta izvođenja udaraca
nogom naprijed (MG i MWG). Izračunata srednja vrijednost
kvaliteta izvođenja udaraca (ocjena 6,6 za MG, a za MWG,
6,26) ukazuje na znatno odstupanje od predviđenog
kvaliteta izvođenja, {to odgovara drugom nivou usvojenosti tehnika, gdje i najmanje smetnje onemogućavaju njihovo izvođenje i uslovljavaju značajno odstupanje od ide-
98
Gu`vica, M.: PREDIKTIVNOST KVALITETA IZVO\ENJA NOŽNIH TEHNIKA...
from ideal. Although being natural movements, experience
has shown that structuring of motor program, such as kicking,
however, representss a lengthy and complex process. If these
experiences are managed, and having in mind the time
available for learning and perfecting, it is reasonable to expect
these results. Limited training time caused a small number
of successful attempts, so the minimum quota of 450 attempts
was not reached, which are thought to represent the optimal
number at which the movement is sufficiently learned. The
next cause is probably the lack of imagination, that is, the
inability of complete hit “experience” as a prerequisite for
successful attempts. Onwards, to this could be attributed a
common methodology of learning and training. Namely,
although the practical application of the techniques was
demonstrated and explained, in this phase of training its
practical application was not provided (contact with a partner in its real implementation), but only acquisition of basic
principles of hit performance. Further, relatively low values
for standard deviation were obtained(1.01 and 1.02), and
since it comes to a measure of variation, it is possible to
conclude that the differences in technique performance
between subjects are relatively small and that the group is
quite homogeneous. The explanation of this phenomenon
can be seen in the fact that all the students were subjected
to tests of motor and even other skills and characteristics, in
order to enter the study.
Zbornik radova 2011, 94–104
alnog. Iako su u pitanju prirodni pokreti, iskustva su
pokazala da strukturiranje motornog progama, kao {to su
udarci nogom, ipak, predstavlja dugotrajan i složeni proces.
Ako se rukovodi ovim iskustvima i ako se ima u vidu raspoloživo
vrijeme učenja i usavr{avanja, realno je očekivati ovakve
rezultate. Ograničeno vrijeme obučavanja uslovilo je i mali
broj uspje{nih poku{aja, tako da nije dostignuta minimalna
kvota od 450 poku{aja, za koje se misli da predstavlja optimalan broj pri kome se pokret u dovoljnoj mjeri nauči.
Sljedeći uzrok je, vjerovatno, nedostatak imaginacije,
odnosno nemogućnost potpunog „doživljaja“ udarca, kao
preduslova za uspje{ne poku{aje. Nadalje. ovome bi se
mogla pripisati i uobičajena metodika učenja i uvježbavanja.
Naime, iako je demonstrirana i obja{njena praktična primjena tehnike, u ovoj fazi obuke nije predviđena njegova
praktična primjena (kontakt sa partnerom u njegovoj realnoj
izvedbi), već samo usvajanje osnovnih principa izvođenja
udarca. Dalje, dobijene su relativno niske vrijednosti standardne devijacije (1,01 i 1,02), a s obzirom na to da je u
pitanju mjera varijacije, moguće je zaključiti da su razlike u
izvođenju tehnika između ispitanika relativno male i da je
grupa dosta ujednačena. Obja{njenje ove pojave se vidi u
tome {to su svi studenti bili podvrgnuti testovima motoričkih,
pa i drugih sposobnosti i karakteristika, kako bi mogli upisati studij.
Variables
N
M
SD
MG
76
6.59
1.01
MWG
76
6.26
1.02
SKDALJ
76
241.13
17.11
ABALAK
76
50.32
9.28
TAPNOG
76
39.58
4.24
TR20LET
76
2.56
.23
TR20VIS
76
3.34
.24
TT
76
79.48
10.27
TV
76
179.34
6.07
DUZNOG
76
105.00
3.91
SHORT SCIENTIFIC PAPER
KRATKI NAUČNI ČLANAK
Tabela 1: Deskriptivni pokazatelji zavisnopromjenljivih i nezavisnopromjenljivih
Table 1: Descriptive indicators of dependent variables and independent variables
Legend/Legenda: N - Number of respondent (Broj ispitanika); M – Mean (Aritmetička sredin);
SD – Standard deviation (Standardna devijacija); MG – Kick right forward (Udarac nogom
pravo naprijed); MWG – Kick forward (Udarac nogom polukružno naprijed); SKDALJ –
Long jump (Skok udalj); ABALAK, - High jump (Skok u vis); TAPNOG – Foot taping (Taping
nogom); TR20LET – Running twenty meters, flying start (Trčanje 20 metara iz visokog starta); TR20VIS – Running twenty meters from high start (Trčanje dvadeset metara, leteći
start); TT – Body weight (Tjelesna te`ina); TV – Body height (Tjelesna visina); DUZNOG
– Leg length (Du`ina noge).
In table 2 there are values of Pearson’s coefficient shown in
correlation with both criteria variables. This shows strength
(level) of correlation connection. In order to save space, this
occasion will observe only numeric (in) consistency between
criteria and predictor variables. The table shows correlation
connection to be moving form positive to negative values.
Positive values for MG are moving from 0.012 (absence of
any connection) for TAPNOG to 0.245 for SKDALJ (pour
connection), while negative values are moving from -0.002
for TV variable, to -0.390 (almost the line of significant connection) for TR20LET variable. However, the weak and
U Tabeli 2 prikazane su vrijednosti Pirsonovog koeficijenta
korelacije za obje kriterijumske varijable, koji ukazuje na
jačinu (stepen) korelacionih veza. Zbog uštede u prostoru,
ovom prilikom posmatraće se samo numerička (ne)saglasnost
između kriterijumskih i prediktorskih varijabli. Iz tabele je
vidljivo da se korelacione veze kreću od pozitivnih, pa do
negativnih vrijednosti. Pozitivne vrijednosti za MG kreću se
od 0,012 (izostanak bilo kave veze) za TAPNOG do 0,245
za SKDALJ (slaba povezanost), dok se negativne vrijednosti
kreću u rasponu od -0,002 za varijablu TV, do -0,390 (skoro
granica značajne veze) za varijablu TR20LET. Ipak, slaba,
negativna veza evidentirana je sa brzinom, dok rezultati koji
99
Gu`vica, M.: QUALITY PREDICTABILITY OF PERFORMING LEG TECHNIQUES...
negative connection is evident in speed, while results given
for TAPNOG, TT, and DUZNOG are pointing the absence
of any consistency with criteria variable. Regarding the u
kick MWG, positive values are moving from .014 for TAPNOG
to .243 for SKDALJ. Negative values are evident for variable
TR20LET (-.388) and TR20VIS (-.362). Therefore, with u kick
forward, as well as kick forward, with small deviation, the
similar consistency of predictor variables to criteria variables
are shown. The question is raised why is there such pour
connection of criteria variables to explosive force of leg
extensor if it is very well known that in hierarchy of ability
the explosive force is on the top. The answer to this question
lies, before all, in different angles of force that take part in
given moves, but in high irradiation of moves as well, meaning in relatively weak adoption of techniques. Furthermore,
the pour connection was evident in body weight as well,
which was expected having in mind that body weight contributes the absolute power of kick. When it comes to speed
and its negative correlation to criteria variable (the lower
result represents better time) it can be said that negative
correlation of speed to criteria variable is also expected,
having in mind that this as well as motor ability are very
important for kick performance impact. Unfortunately, due
to lack of movement adoption, the respondents in desire to
perform the kick as fast as possible made significant deviation
to foreseen trajectory of movement. This has made negative
impact on final numbers, so in this case the evident correlation was below the level of expected.
Proceedings 2011, 94–104
su dobijeni za TAPNOG, TT i DUZNOG ukazuju na odsustvo bilo kakve saglasnosti sa kriterijumskom varijablom. Kada
je u pitanju polukružni udarac MWG, pozitivne vrijednosti
se kreću od 0,014 za TAPNOG, do 0,243 za SKDALJ, a
negativne vrijednosti su evidentirane za varijable TR20LET
(-0,388) i TR20VIS (-0,362). Dakle, i kod udarca nogom
polukružno naprijed, kao i kod udarca nogom pravo, uz
mala odstupanja, dobijena je slična saglasnost prediktorskih
varijabli sa kriterijumskom varijablom. Postavlja se pitanje
zašto je dobijena ovako slaba povezanost kriterijumskih
varijabli sa eksplozivnom snagom opružača nogu, kada se
zna da je u hijerarhiji sposobnosti eksplozivna snaga na
samom vrhu? Odgovor na to pitanje treba potražiti, prije
svega, u različitim uglovima djelovanja sila koje učestvuju u
zadanim kretnjama, ali i visokoj iradijaciji pokreta, odnosno
u relativno slaboj usvojenosti tehnika. Nadalje, slaba veza
evidentirana je i sa tjelesnom težinom, {to je i očekivano s
obzirom na to da tjelesna težina doprinosi apsolutnoj snazi
udaraca. Kada je u pitanju brzina i njena negativna korelacija sa kriterijumskom varijablom (manji rezultat predstavlja bolje vrijeme), može se reći da je negativna korelacija
brzine s kriterijumskom varijablom takođe očekivana, s
obzirom na to da je i ona, kao i motorička sposobnost, od
velikog značaja za izvođenje udaraca. Nažalost, zbog nedovoljne usvojenosti pokreta, ispitanici su u želji da pokret
izvedu {to brže, pravili znatna odstupanja od predviđene
trajektorije kretanja, {to je negativno uticalo na konačnu
ocjenu, tako da je i u ovom slučaju dobijena korelacija ispod
nivoa očekivanog.
Tabela 2: Koeficijenti korelacije zavisnopromjenljivih i nezavisnopromjenljivih
Table 2: Coefficients of correlation of dependent variables and independent variables
SHORT SCIENTIFIC PAPER
KRATKI NAUČNI ČLANAK
MG
MWG
SKDALJ
.245
.243
ABALAK
.170
.173
TAPNOG
.012
.014
TR20LET
-.390
-.388
TR20VIS
-.362
-.301
TT
.140
.235
TV
-.002
.073
.050
.136
DUZNOG
Legend/Legenda: MG – Kick right forward (Udarac nogom pravo naprijed); MWG – Kick forward
(Udarac nogom polukružno naprijed); SKDALJ – Long jump (Skok udalj); ABALAK, - High
jump (Skok u vis); TAPNOG – Foot taping (Taping nogom); TR20LET – Running twenty
meters, flying start (Trčanje 20 metara iz visokog starta); TR20VIS – Running twenty meters
from high start (Trčanje dvadeset metara, leteći start); TT – Body weight (Tjelesna te`ina);
TV – Body height (Tjelesna visina); DUZNOG – Leg length (Du`ina noge).
The table 3 shows in what extent the regression plane features
relation between dependent variables (MG and MWB) and
independent joint variables, meaning with what degree of
probability it is possible to use regression model for prediction of dependent variables. Given Coefficient of multiple
determination whose value is R2=.270 shows that 27% of
total variability of dependent variable (MG) and 29% of
dependent variable (MWG) can be explained with the influence of independent joint variables, while remaining 73%
or 71% of variability is under influence of unidentified factors.
Considering that gained value is significantly lower than
value R2=.5 it is possible to conclude that there is no static
significant connection of dependent variable to joint inde-
100
Koliko regresiona ravan vjerno odslikava relacije između
zavisnopromjenljivih (MG i MWG) i nezavisnih udruženih
varijabli, tj. sa kojim stepenom vjerovatnoće je moguće
koristiti dobijeni regresioni model za predikciju zavisnih
varijabli, vidljivo je u Tabeli 3. Dobijeni Koeficijent vi{estruke
determinacije čija je vrijednost R2=0,270 pokazuje da se
27% ukupnog varijabiliteta zavisnopromjenljive (MG) i 29%
zavisnopromjenljive (MWG) može objasniti uticajem nezavisnih udruženih varijabli, dok je preostalih 73%, odnosno
71% varijabiliteta pod uticajem neidentifikovanih faktora. S
obzirom na to da je dobijena vrijednost znatno manja od
vrijednosti R2=0,5 moguće je zaključiti da ne postoji statistički
značajna povezanost zavisne varijable sa udruženim neza-
Gu`vica, M.: PREDIKTIVNOST KVALITETA IZVO\ENJA NOŽNIH TEHNIKA...
Zbornik radova 2011, 94–104
pendent variables. However, if all factors important for
learning and perfecting the kick are taken in consideration
it can be concluded that the percentage of prediction is very
respectable. In further procedure aiming to eliminate eventual lacks of coefficient of multiple determination this coefficient is corrected. This process has given somewhat lower
values of corrected coefficients of multiple determination
(R2c = .182 for MG and .205 for MWG). The conclusion
stays that there is no statistically significant connection of
joint variables to dependent variable.
visnim varijablama. Međutim, ako se uzmu u obzir svi faktori koji su značajni za učenje i usavr{avanje udaraca, tada
možemo zaključiti da je procenat predikcije veoma respektabilan. U daljoj proceduri, s ciljem otklanjanja eventualnih
nedostataka koeficijenta multiple determinacije, vr{ena je
njegova korekcija. Tom prilikom dobijene su ne{to manje
vrijednosti korigovanih koeficijenata multiple determinacije
(R2c = 0,182 za MG i 0,205 za MWG), te zaključak da ne
postoji statistički značajna povezanost udruženih varijabli sa
zavisnom varijablom ostaje isti.
Tabela 3: Regresiona analiza kriterijumskih varijabli i udruženih prediktorskih varijabli
Table 3: Regression analysis of criteria variables and joint predictor variables
Model
R
R2
R2c
SE
MG
.519
.270
.182
.915
MWG
.538
.290
.205
.914
Legend/Legenda: R - Multiple correlation coefficient (Koeficijent multiple korelacije); R2 - Determination coefficient (Koeficijent determinacije); R2c - Corrected determination coefficient
(Korigovani koeficijent determinacije); SE - Standard error (Standardna gre{ka).
Further statistic procedure (analysis of variance of multiple
regressions) shows the results in table 4 that are given for
both criteria variables that point that values of explained
(regression) variability lower that values of unexplained
(residual). The value of F test for kick forward (MG) is 3.092,
while obtained level of significance is p=.00; for U kick
forward (MWG) is 3.416 while obtained level of significance
is p=.00. Therefore, the obtained results in both cases point
that there is statistically significant difference between explained and unexplained part of total variance of multiple
regression. Meaning that the explained variability is statistically notably lower than unexplained variability and this
confirms the information given by coefficient of determination.
Daljom statističkom procedurom (analizom varijanse multiple regresije), dobijeni su rezultati (Tabela 4) za obje
kriterijumske varijable, koji ukazuju da su vrijednosti
obja{njenog (regresionog) varijabiliteta manje od vrijednosti neobja{njenog (rezidualnog). Vrijednost F testa za
udarac nogom naprijed (MG) iznosi 3,092, a ostvareni nivo
značajnosti p=0,005, dok za udarac nogom polukružno
naprijed (MWG) iznosi 3,416, a dobijeni nivo značajnosti
p=0,002. Dakle, dobijeni rezultati, u oba slučaja, ukazuju
da između obja{njenog i neobja{njenog dijela ukupne varijanse multiple regresije postoji statistički značajna razlika,
odnosno, da je obja{njeni varijabilitet statistički značajno
manji od neobja{njenog varijabiliteta, čime je i potvrđena
informacija koju je dao koeficijent determinacije.
Sum of
squers
Model
MG
MWG
df
Mean
square
Regresion
20.722
8
2.590
Residual
56.133
67
.838
Total
76.855
75
Regresion
22.813
8
2.852
Residual
55.924
67
.835
Total
78.737
75
F
SHORT SCIENTIFIC PAPER
KRATKI NAUČNI ČLANAK
Tabela 4: Statistička značajnost regresione veze ANOVA
Table 4: Statistic significance of regression connection ANOVA
p
3.092
.005
3.416
.002
Legend/Legenda: Sum of Squares – Suma kvadrata; df – Freedom degrees (Stepeni slobode); Mean Square – Prosječni kvadrat; F – F-test (F-test); p – Probibality (Vjerovatno}a).
The Table 5 shows values of standardized regression coefficients (Beta) being information on individual influence of
independent variables to dependent variables MG and MWG.
It is obvious that significant prediction or contribution to the
quality of kick forward (MG) has only the body weight. The
body weight contributes the explanation of the kick forward
the most when variance explained by other variables in the
model is taken out (Beta=.45). While statistically significant
(partial) contribution in U kick forward (MWG) have two
variables TR20LET (Beta=.31) and TT (Beta=.50).When
kick forward (MG) is observed the table shows that morpho-
Vrijednosti standardizovanih regresionih koeficijenata (Beta),
odnosno informacije o pojedinačnom uticaju nezavisnih
varijabli na zavisne varijable MG i MWG prikazane su u
Tabeli 5. Iz tabele je vidljivo da značajnu predikciju,
odnosno doprinos kvalitetu izvođenju udarca nogom naprijed (MG) ima samo tjelesna težina koja, kada se oduzme
varijansa koju obja{njavaju sve ostale promjenljive u modelu, najvi{e doprinosi njegovom obja{njenju (Beta=0,45),
dok statistički značajan (parcijalni) doprinos u izvođenju
polukružnog udarca nogom (MWG) imaju dvije varijable, i
to: TR20LET (Beta=0,31) i TT (Beta=0,50). Kada se posma-
101
SHORT SCIENTIFIC PAPER
KRATKI NAUČNI ČLANAK
Gu`vica, M.: QUALITY PREDICTABILITY OF PERFORMING LEG TECHNIQUES...
logic characteristics TT and TV contributes more to the
predictions of quality of performance than motor abilities
tests such as explosive power and speed (SKDALJ and TR20LET). Obtained beta coefficients referring to body weight
(TT) and explosive power of leg extensor (SKDALJ) indicate
positive prediction of kick performance quality. Other coefficients with negative sign indicate negative prediction.
Obtained results given by variables with positive sign point
to the conclusion that these variables contribute to the quality of kick technique. Those variables with negative sign
represent interfering factor in performance of mentioned
techniques. The question here comes up: Why does body
weight have positive contribution to the quality of kick
performance when it is well known that body weight usually is interfering factor? The answer possibly lies in the fact
that the study sample was made of students who had special
physical training class four times a week which has probably
influenced their total body composition. So it would be
realistic to presume that in their case the muscle tissue makes
the most of the body weight. Since the force that muscle
can develop mostly depends on its physiological cross-section
(in maximum voluntarily activation in isometric regime of
contraction and in its mid length the active component of
the muscle develops the force 50 N/cm2 (Jaric 1997) it is
justified to claim that the respondents with greater body
weight have shown greater force which is significant factor
for performance of kick techniques. Contrary the body weight
has shown to be interfering factor in kick performance. The
explanation of this appearance can be seen in possible insufficiency of muscle set involved in the movement. The
muscle set with certain number of respondents have conditioned very slow technique performance which resulted in
impossible ‘leading’ of limb all the way. Alongside earlier
ascertainment of insufficient adoption of technique and its
moderate (slow) performance (while the movement was
supposed to be performed in maximum speed) it was expected to obtain the greater level of variability meaning that
the precision of the kick was absent. On the other side, due
to pour technique adoption certain number of respondents
who tried to complete the kick in shortest time, it was noticed
that the technique was taking on characteristics of swing and
therefore, especially in kick forward, the resultant of the
forces involved in the kick instead of dominant normal
component has had dominant tangential component. This
kind of technique performance caused significant deviation
from the given model: lowered support base surface, lifting
the center of gravity of the body up, lowered angle of
safety of balance and leaning the body backward. Shortly,
we could conclude that the cause for this was wide irradiation in nerve system that led to shortness of muscle adaptation observed for stabilization and leg leading on longer path
and given trajectory of movement, which is again the consequence of small number of repetitions and successfully
implemented attempts. When it comes to U kick forward
(MWG) in order of magnitude, the prediction contribution
is rated as followed: TT, TV, TR20LET, and SKDALJ. Other
variables have almost no contribution to the explanation.
Having in mind that the results are almost identical to those
previously presented the explanation of this appearance is
the same. What is especially interesting is that the second
test for estimate of explosive power of leg extensor (ABALAK)
has the least contribution to the explanation of the dependent
variable. This was somewhat expected considering the different angles of different angles of the leg extensor muscle
forces applied to the movement. Specifically, the kicks
techniques and generally rational movement in karate involves
102
Proceedings 2011, 94–104
tra udarac nogom naprijed (MG), iz tabele je vidljivo da
morfolo{ke karakteristike TT i TV vi{e doprinose predikciji
kvaliteta izvođenja od testova motoričkih sposobnosti:
eksplozivne snage i brzine (SKDALJ i TR20LET). Dobijeni
beta koeficijenti, koji se odnose na tjelesnu težinu (TT) i
eksplozivnu snagu opružača nogu (SKDALJ), ukazuju na
pozitivnu predikciju kvaliteta izvođenja udarca, dok ostali
koeficijenti sa negativnim predznakom ukazuju na negativnu
predikciju. Dobijeni rezultati varijabli sa pozitivnim predznakom upućuju na zaključak da one doprinose kvalitetu
izvođenja tehnika udaraca, dok one sa negativnim predznakom predstavljaju ometajući faktor u izvođenju pomenutih
tehnika. I ovdje se može postaviti pitanje, za{to tjelesna
težina ima pozitivan doprinos kvalitetu izvođenja udarca,
kada se zna da ona uglavnom djeluje kao ometajući faktor?
Odgovor je moguće potražiti u činjenici da su uzorak
sačinjavali studenti koji su imali četiri časa nedjeljno nastave
iz specijalnog fizičkog obrazovanja, {to je vjerovatno, uticalo na njihovu tjelesnu kompoziciju, pa je realno pretpostaviti da je kod njih, u odnosu na cjelokupnu tjelesnu
težinu, prevladavalo mi{ićno tkivo. Po{to sila koju mi{ić može
da razvije najvi{e zavisi od njegovog fiziolo{kog presjeka (pri
maksimalnoj voljnoj aktivaciji u izometrijskom režimu kontrakcije i pri svojoj srednjoj dužini, aktivna komponenta
mi{ića razvija silu od 50 N/cm2 (Jarić 1997), opravdano je
tvrditi da su ispitanici sa većom tjelesnom težinom ispoljavali i veću silu, {to je, poznato je, zanačajan faktor za izvođenje
tehnika udaraca. Suprotno ovome, tjelesna visina se pokazala kao ometajući faktor u izvođenju udaraca. Obja{njenje
ove pojave vidi se u mogućoj insuficijenciji sklopa mi{ića
koji učestvuju u pokretu, {to je, kod određenog broja ispitanika, uslovilo relativno sporo izvođenje tehnike, pa samim
tim i nemogućnost preciznog “vođenja” ekstremiteta na
cijeloj dužini puta. Uz već raniju konstataciju nedovoljno
dobre usvojenosti tehnike i njenom umjerenom (sporom)
izvedbom (umjesto da se pokret izvede maksimalnom brzinom), bilo je i očekivano da će se pojaviti i određeni stepen
varijabiliteta, odnosno da će izostati preciznost udarca. S
druge strane, zbog loše usvojenosti tehnike, kod određenog
broja ispitanika koji su nastojali da udarac izvedu u najkraćoj
vremenskoj jedinici, primijećeno je da je tehnika poprimala karakteristike zamaha, te je zbog toga, posebno kod
izvođenja udarca nogom pravo naprijed, rezultanta sila koje
učestvuju u udarcu, umjesto dominantne normalne komponente, imala dominantnu tangencijalnu komponentu.
Ovakvo izvođenje tehnike uzrokovalo je značajno odstupanje od zadanog modela: smanjena povr{ina oslonca,
podizanje teži{ta tijela navi{e, smanjen ugao sigurnosti
ravnotežnog položaja i naginjanje tijela unazad. U najkraćem,
mogli bismo zaključiti da je uzrok ovome {iroka iradijacija
u nervnom sistemu, pa time i otežano mi{ićno prilagođavanje,
u smislu stabilizacije i „vođenja“ noge na dužem putu i
zadanoj trajektoriji kretanja, {to je, opet, posljedica malog
broja ponavljanja i uspje{no realizovanih poku{aja. Kada je
pak u pitanju udarac polukružno nogom naprijed (MWG),
redom veličina, doprinos predikciji imaju: TT; TV; TR20LET;
SKDALJ. Ostale varijable imaju gotovo neznatan doprinos
obja{njenju. S obzirom na to da su rezultati gotovo identični
prethodno iznesenim, i obja{njenje ove pojave jeste istovjetno. Ono {to je posebno zanimljivo, to je da drugi test
kojim se procjenjuje eksplozivna snaga opružača nogu
(ABALAK) ima najmanji doprinos obja{njenju zavisne promjenljive. Ovo je donekle i očekivano, s obzirom na različite
uglove djelovanja sila mi{ića opružača nogu pod kojima se
vr{e kretanja. Naime, tehnike izvođenja udaraca nogom, i
uop{te racionalno kretanje u karateu, podrazumijeva mini-
Gu`vica, M.: PREDIKTIVNOST KVALITETA IZVO\ENJA NOŽNIH TEHNIKA...
Zbornik radova 2011, 94–104
minimizing or completely eliminating the vertical oscillations miziranje, odnosno potpuno eliminisanje vertikalnih osciof the body center of gravity, which is contrary to the require- lacija teži{ta tijela, {to je suprotno zahtjevu testa. Zahtjevi
ment of the test. Demands on the performance kicks include koji se postavljaju kod izvođenja udaraca nogom podrazueconomizing energy, time and path, and striking surface mijevaju ekonomisanje energijom, vremenom i putem, a
should be perpendicular to the target surface, all of which udarna povr{ina treba da je normalna na ciljnu povr{inu, {to
causes movement of the limbs in approximately horizontal sve skupa uslovljava kretanje ekstremiteta u, približno,
plane. However, when it comes to jumps, the resultant force horizontalnoj ravni. Međutim, kada su u pitanju skokovi,
(in the long jump weighs about app. 45 ° angle, and for high rezultanta sila (kod skoka udalj teži uglu cca 45°, a uvis uglu
jump angle of app. 90 °) does not match the movement of cca 90°) se ne podudara sa trajektorijom kretanja udaraca.
kick trajectory. At such different directions of the forces Kod ovako različitih smjerova djelovanja sila, različito je,
impact, it is different, and probably more difficult neural vjerovatno i otežano neuromiogeno prilagođavanje, pa
myogenic adjustment, and hence insignificant prediction of odatle i neznatna predikcija kvaliteta izvođenja udaraca.
quality of kick performance. Poor adaptation of neural fac- Slaba adaptacija neuralnih faktora ima za posljedicu slabiju
tors can result in poor synchronization of muscle involved sinhronizaciju mi{ića koji učestvuju u pokretu. Naredbe iz
in the movement. Commands from the cerebral cortex are kore velikog mozga nisu precizne, a samim tim ni vremenski
not accurate, and therefore no time-sequence in turning on redosljed uključenja agonista i antagonista, tako da nije
the agonists and antagonists, so it is not possible to com- moguće u potpunosti prigu{iti ometajuće refleksne akpletely muffle distracting reflex activity, preventing activation tivnosti, koje onemogućavaju uključenje samo motornih
of motor units only that are important for quality of kick jedinica značajnih za kvalitetno izvođenje udaraca. Ukoliko
performance. If all this is true, and it is thought that it is, then je sve ovo tačno, a misli se da jeste, tada su i dobijeni rezulthe results obtained are reasonable. Therefore, it is proposed tati opravdani. Zato se predlaže da se predikcija udaraca
that the prediction of leg kicks, according to explosive nogom, na osnovu eksplozivne snage koja je od velikog
power that is of great importance for their execution, is značaja za njihovo izvođenje, vrši specifičnim testovima,
performed by specific tests, whose movement trajectories čije bi trajektorije kretanja bile približne trajektorijama
would be approximate to the technique kicks trajectories.
tehnika udaraca.
Tabela 5: Vrijednosti standardizovanih regresionih koeficijenata
Table 5: Values of standardized regression coefficients
b
Constant
t
p
Model MWG
b
t
p
3.852
.000 Constant
3.233
.002
SKDALJ
.230
1.305
.196 SKDALJ
.193
1.108
.272
ABALAK
-.026
-.201
.841 ABALAK
-.006
-.047
.963
TAPNOG
-.065
-.575
.567 TAPNOG
-.035
-.312
.756
TR20LET
-.225 -1.462
.148 TR20LET
-.312 -2.052
.044
TR20VIS
-.196 -1.197
.235 TR20VIS
-.077
-.479
.634
.503
3.337
.001
-.385 -1.601
.112
TT
2.923
.005 TT
TV
-.305 -1.259
.212 TV
DUZNOG
-.068
.780 DUZNOG
.447
-.281
.076
.319
.751
Legend/Legenda: b - Beta coefficient (Beta koeficijent); t – t-test (t-test); p – Probibality (Vjerovatno}a).
Conclusion
Zaklju~ak
Researching predictability of quality of leg kicks performance
based on five tests of motoric abilities and three morphological dimensions was done on sample of 76 students of
first academic year of College of internal affairs in Banja
Luka.
The predictor variables were consisted of tests to assess
explosive power and speed: jump from a place (SKDALJ),
high jump from a place (Abalac), running 20 meters from a
standing start (TR20VIS), running 20 meters flying start (TR20LET) and foot taping (TAPNOG). These were followed by
three morphological dimensions: height (TV), body weight
(BW) and leg length (DUZNOG). While criteria variables
accounted for kicking right forward (MG) and U kick forward
(MWG). Assessment of the level of kick adoption was performed on the basis of the specification model of leg kick
performance. The analysis of the results showed no statistically significant correlation between the dependent variables
associated with the independent variables, but, nevertheless,
the percentage of their prediction is very respectable. Spe-
Istraživanje prediktivnosti kvaliteta izvođenja udaraca nogom
na osnovu pet testova motoričkih sposobnosti i tri morfolo{ke
dimenzije, vr{eno je na uzorku od 76 studenata prve godine
Visoke {kole unutra{njih poslova u Banjoj Luci.
Prediktorske varijable su činili testovi za procjenu eksplozivne
snage i brzine: skok udalj s mjesta (SKDALJ), skok uvis s
mjesta (ABALAK), trčanje 20 metara iz visokog starta (TR20VIS),
trčanje 20 metara letećim startom (TR20LET) i taping nogom
(TAPNOG), zatim tri morfolo{ke dimenzije: tjelesna visina
(TV), tjelesna težina (TT) i dužina noge (DUZNOG), dok su
kriterijumske varijable činili udarci nogom pravo naprijed
(MG) i polukružno naprijed (MWG). Procjena nivoa usvojenosti udaraca vr{ena je na osnovu modela specifikacije
izvođenja udaraca nogom. Analizom dobijenih rezultata
utvrđeno je da ne postoji statistički značajna povezanost
zavisne varijable sa udruženim nezavisnim varijablama, ali
je, ipak, procenat njihove predikcije veoma respektabilan.
Naime, 27% ukupnog varijabiliteta zavisnopromjenjive (MG)
103
SHORT SCIENTIFIC PAPER
KRATKI NAUČNI ČLANAK
Model MG
SHORT SCIENTIFIC PAPER
KRATKI NAUČNI ČLANAK
Gu`vica, M.: QUALITY PREDICTABILITY OF PERFORMING LEG TECHNIQUES...
Proceedings 2011, 94–104
cifically, 27% of the total variability of dependent variable
(MG) and 29% of dependent variable (MWG) can be explained
by the influence of independent variables associated, while
73% and 71% by the influence of unidentified factors. Further analysis of individual influence of independent variables
to dependent variables, it was found that significant prediction of quality for kick forward performance (MG) has only
body weight, which explains 44.7% of its variability, while
statistically significant contribution to the performance of
the U kick (MWG) have two variables as follows: TR20LET
and TT, explaining 31.2% and 50.3% of the total variability
of dependent variable. It is believed that the reason for this
contribution is that the total body weight of respondents was
mostly made of muscle tissue, whose structure would provide
greater development of muscle shortening velocity, and thus
more power, as important factors of contribution to quality
of kick performance. Furthermore, it was noted that the
body height proved to be a interfering factor in the kick
performance, which is explained by the lack of vigor complex
of muscles involved in the movement, the relatively poor
motor control and low adjustment of muscles in the movement, as a result of the insuficient repetitions. At first sight
surprising, but not unexpected, the lowest prediction of kicks
is showed by the test of explosive power of leg extensor
(ABALAK), which is explained by the discrepancy of angles
of muscles work in the implementation of the given movements, or low neuro myogenic adjustment. Therefore, it is
proposed that prediction, given the specification of motor
abilities, is performed by specific tests, whose trajectories
of movements would be approximate to the trajectories of
kick techniques. It is also thought that the obtained results
of prediction of genetically determined motor abilities to
perform kick techniques, in large part, are caused by the
low number of repetitions. With small number of repetitions
it is not possible to adopt techniques at a high level that
would ensure implementation in accordance with the given
performance requirements. Therefore, although natural forms
of movement to perform kicks are in question, in accordance
with the model provided by their specifications, the biotic
factor is not enough, and it is necessary for kicks to be improved in the long run. If we take into account the results
obtained, it is justified to bring this research into question,
and it is proposed that these and similar studies are carried
out in the case when kick technique is fully adopted.
i 29% zavisnopromjenjive (MWG) moguće je objasniti uticajem nezavisnih udruženih varijabli, dok je 73%, odnosno
71% pod uticajem neidentifikovanih faktora. Daljom analizom
pojedinačnih uticaja nezavisnopromjenjivih na zavisnopromjenjive, utvrđeno je da značajnu predikciju kvaliteta izvođenju
udarca nogom naprijed (MG) ima samo tjelesna težina, koja
obja{njava 44,7% njegovog varijabiliteta, dok statistički
značajan doprinos u izvođenju polukružnog udarca nogom
(MWG) imaju dvije varijable, i to: TR20LET i TT, koje
obja{njavaju 31,2% i 50,3% ukupnog varijabiliteta zavisnopromjenjive. Vjeruje se da je razlog ovakvom doprinosu taj
{to je u ukupnoj tjelesnoj težini ispitanika prevladavalo
mi{ićno tkivo, čija je struktura omogućila veći razvoj brzine
skraćenja mi{ića, pa time i veću snagu, kao značajne faktore
doprinosa kvalitetu izvođenja udaraca. Nadalje, primijećeno
je da se tjelesna visina pokazala kao ometajući faktor u
izvođenju udaraca, {to se obja{njava nedovoljnom jako{ću
sklopa mi{ića koji učestvuju u pokretu, relativno slabom
motornom kontrolom i slabom prilagođeno{ću mi{ića
zadanom kretanju, kao posljedicom malog broja ponavljanja. Na prvi pogled iznenađujuće, ali ne i neočekivano,
najmanju predikciju udaraca pokazao je test eksplozivne
snage opružača nogu (ABALAK), {to se obja{njava diskrepancom uglova djelovanja mi{ića u realizaciji zadanih kretnji,
odnosno slabom neuromiogenom prilagođeno{ću. Zato se
predlaže da se predikcija, s obzirom na specifikaciju motoričkih
sposobnosti, vr{i specifičnim testovima, čije bi trajektorije
kretanja bile približne trajektorijama tehnika udaraca. Takođe
se misli da su dobijeni rezultati predikcije genetski determinisanih motoričkih sposobnosti na izvođenje tehnika
udaraca, u velikoj mjeri, uzrokovani malim brojem ponavljanja. Malim brojem ponavljanja nije moguće usvojiti tehnike
na visokom nivou, koje bi garantovale realizaciju u skladu
sa postavljenim zahtjevima njihovog izvođenja. Zato, iako
su u pitanju prirodni oblici kretanja, za izvođenje udaraca
nogom, u skladu sa predviđenim modelom njihove specifikacije, nije dovoljan samo biotički faktor, već je potrebno
da se udarci usavr{avaju u dužem vremenskom periodu.
Ako se imaju u vidu dobijeni rezultati, sasvim je opravdano
ovo istraživanje dovesti u sumnju, pa se predlaže da se
ovakva i slična istraživanja vr{e u slučaju kada je tehnika
udaraca u potpunosti usvojena.
Reference
Jarić, S. (1997). Biomehanika humane lokomocije sa biomehanikom sporta ŠBiomechanics of human locomotion with biomechanins of sports¹. Belgrade.
Jovanović, S. (1992). Karate 1, teorijska polazi{ta ŠKarate 1,
teorethic foundation¹. Novi Sad.
Koprivica, V. (2002). Osnove sportskog treninga I deo ŠBasics of sport training I part¹. Belgrade.
Anon. (1999?). Motorička znanja ŠMotoric knowledge¹.
Zagreb: Faculty of physical education.
Buccino, G., & Rigio, L. (2006). Uloga sustava zrcalnih
neurona u motoričkom učenju ŠThe role of mirror
neurons in motor learning¹. Kineziologija, 38.
Ilić, D. (1999). Motorna kontrola i učenje brzih pokreta
ŠMotor control and learining of fast movements¹. Belgrade: Zadužbina Andrejević, .
Korespodencija/Correspodence to:
Dr Milan Gu`vica
Phone: 0038766165536
E-mail: guzvica.milanªgmail.com
104
Download

prediktivnost kvaliteta izvoðenja nožnih tehnika u karate sportu na