Dame i gospodo,
Uvaženi predstavnici medija...,
Izražavam zahvalnost što ste se odazvali pozivu da prisustvujete današnjoj
konferenciji.
Stvaranje uslova za razvoj preduzetništva je jedan od prioritetnih zadataka
Vlade Crne Gore. Ambicija Crne Gore je da postane preduzetničko društvo i to
kvalitetnim i fleksibilnim odnosom prema malim i srednjim preduzećima i
preduzetnicima.
Stoga, Direkcija je svoje aktivnosti usmjerila na razvoj nefinansijske
institucionalne podrške malom i srednjem biznisu, podizanje nivoa znanja,
stvaranje sistemskog ambijenta, jačanje konkurentnosti, a samim tim i
podsticanjem izvoza.
Prije nego Vas upoznam sa ostvarenim rezultatima Direkcije u prethodnom
periodu na planu podsticanja preduzetništva, kao i podršci koju privednici
mogu očekivati u narednom periodu, želio bih se osvrnuti na sljedeće
indikatore:


Mala i srednja preduzeća u Crnoj Gori čine oko 99% ukupnog broja
preduzeća, njihovo učešće u ukupnoj zaposlenosti je oko 67%, a u
ukupnom izvozu 45,04%.
Prema podacima Monstata u 2012. godini u Crnoj Gori je bilo aktivno
22.313 MSP, od čega je 9.249 ili 41.45% na jugu, 9.588 ili 42.97% u
centralnom dijelu i 3.476 ili 15.58% na sjeveru.
Politika razvoja malih i srednjih preduzeća u Crnoj Gori sprovodi se u skladu
sa strateškim ciljevima i mjerama definisanim Strategijom razvoja malih i
srednjih preduzeća 2011-2015, koju koordinira i realizuje Direkcija za razvoj
MSP. Pored toga Direkcija je koordinator realizacije: Strategije podsticanja
konkurentnosti na mikro nivou 2011-2015 i Strategije za cjeloživotno
preduzetničko učenje 2008-2013.
Kao bi se osigurao transparantan proces izrade i realizacije aktivnosti
navedenih strateških dokumenata, formirani su: Koordinacioni tim za izradu i
implementaciju Strategije razvoja MSP, Savjet
za podsticanje
konkurentnosti na mikro nivou i Nacionalno partnerstvo za preduzetničko
učenje koji su sastavljeni od predstavnika javnog i privatnog sektora, i
međunarodnih organizacija, uz predsjedavanje Direkcije za razvoj MSP.
Direkcija radi i na jačanju promocije evropskih vrijednosti i nacionalni je
koordinator sprovođenja principa Akta o malim preduzećima – SBA koji
definiše politiku MSP u EU. U 2012.god publikovani su rezultati Izvještaja o
sprovođenju politike MSP u skladu sa smjernicama SBA za 2012.god. gdje se
navodi da Crna Gora u kontinuitetu ostvaruje progres i daje se preporuka da
treba da nastavi da jača vladine institucije koje pružaju podršku malom i
srednjem biznisu, što je i naš prioritetni cilj.
Ovom progresu doprnijeli su brojni projekti koje Direkcija realizuje već duži niz
godina od kojih se izdvajaju:
Enterprise Europe Network- Montenegro, odnosno Evropski centar za
informacije i inovacije-EIICM je dio najveće preduzetničke mreže u svijetu,
kojim u Crnoj Gori Direkcija uspješno koordinira od 2008. godine, sa patnerima:
Privrednom komorom Crne Gore, Mašinskim fakultetom, Biznis start up centrom
Bar. Direkcija ima značajno iskustvo u sprovodjenju ovog projekta, jer je još od
2002.god. koordinirala Euro Info Centrom, koji je bio prva institucija Evropske
komisije u Crnoj Gori.
Enterprise Europe Network- Montenegro je u toku 2012.god.:
 Organizovao brojne dogadjaje na lokalnom nivou, na kojima je
učestvovalo 505 učesnika.
 129 preduzeća je učestvovalo u poslovnim susretima i misijama
 tokom kojih je održano 187 direktnih sastanaka,
 167 klijenata/potencijalnih i postojećih preduzetnika je dobilo
informacije o mogućnostima finansiranja, zaštiti autorskih prava,
internacionalizaciji, inovacijama, i sl.;
Tržišno Informativi Servispruža informacionu podršku u viduobezbjeđenja
pouzdanih informacija koje će menadžmentu preduzeća pomoći u donošenju
boljih odluka vezanih za sve segmente izvoza.
U 2012.god. primljeno je i obrađeno 55 zahtjeva za informacijama o stranim
tržištima, a takođe izrađene su i 3 sveobuhvatne studije tržišta za sektor
prehrambene industrije, i to: tržišta Srbije,Hrvatske i Bosne i Hercegovine.
Izrađen je i opšti pregled tržišta Ruske Federacije koji uključuje i obavezne
zahtjeve tržišta i potencijalne mogućnosti za izvoz, a sve u cilju izrade Izvozno
razvojnog program Rusija 2012-2013.
Pored toga, crnogroska predzeća su predstavljena i na brojnim sajamskim
manifestacijama i organizovanim poslovnim susretima u inostranstvu, što
istovremeno predstavlja platformu za razmjenu ideja, saradnju, kao i
mogućnosti za privlačenje stranih investicija i unaprijeđenje trgovinske
razmjene.
Preporuke Evrope su sposobni i preduzimljivi mladi ljudi, više inovacija i više
brzo rastućih preduzeća. U tom cilju, naše aktivnosti su usmjerene na
stimulisanje preduzetničkog načina razmišljanja i stvaranje pozitivne
preduzetničke klime kroz obrazovanje i obuku.
U saradnji sa Ministarstvom prosvjete, realizovali smo projekat „Razvoj
preduzetničkih kompetencija u ISCED 2“ za osnovno obrazovanje u 4 osnovne
škole.
Održano je niz okruglih stolova, radionica, konferencija na kojima je
učestvovalo oko 200 polaznika.
Imajući u vidu da su inovacije faktor konkurentnosti podjednako važan na
globalnom ali i na domaćem tržištu i predstavljaju izazov za svaki biznis,
uvođenje
inovativnih aktivnosti najčešće zahtijevaja korišćenje usluga
poslovnog savjetovanja. U cilju podsticanja kompanija za implementaciju
inovativnih aktivnosti realizovana je finansijska podrška kroz Vaučerske šeme
gdje je podržano 16 preduzeća kojima su sufinansirane usluge poslovnog
savjetovanja u iznosu od 20.351,66 €.
Učestvujemo u realizaciji više međunarodnih projekata:
WBC inco net,
Adria Tre, Ri Qua, Adria Footoring, Prekogranično preduzetništvo mladih.
Kroz projekat „Monitoring i evaluacija podsticajnih mjera“ sprovedeno je
istraživanje o uticaju realizovane
podrške Direkcije na poslovanje
preduzeća. Kao primjer navešću rezultate koji se odnose na promociju
preduzeća na međunarodnim tržištima kroz organizaciju sajmova i poslovnih
susreta:





84.61% ispitanih kompanija se izjasnio da je podsticaj odlaska na sajam
uticao na povećanje prodaje kompanije koja se u prosjeku povećavala za
20.25% u odnosu na prethodnu godinu.
66.67% kompanija je ostvarilo prodaju novim klijentima u zemljama u
koje se nije prije izvozilo
76.92% kompanija su odlučile da ulože u osavremenjavanje svoje ponude
kao odgovor na posljedicu suočavanja
sa savremenim poslovnim
procesima svojih konkurenata. Kompanije su ulagale u opremu,
informacione tehnologije, marketing.
Kao rezultat dodatnog investiranja i povećanja proizvodnje, 46.15%
kompanija je imalo potrebu za dodatnom radnom snagom
Preporuka kompanija za naredni period odnosi se na organizovanje
edukativnih programa orijentisanih na izvozno poslovanje.
Ovo je samo dio projekata i rezultata koje smo ostvarili u prethodnom
periodu, koji nas obavezuju da predano radimo i u narednom periodu i time
doprinesemo povećanju ekonomskih aktivnosti i poboljšanju životnog
standarda građana Crne Gore.
Stoga, u narednom periodu posebnu pažnju ćemo posvetiti:

Stvaranju povoljnog poslovnog ambijenta za razvoj
preduzetništva u Crnoj Gori
ženskog
Prema zvaničnim podacima u Crnoj Gori je u 2011.godini broj preduzeća u
vlasništvu žena iznosio 2.025 ili 9.6%. Kao što se može zaključiti većina
crnogorskih kompanija je u vlasništvu muškaraca. Iako većinu zemalja
karakteriše niži procenat žena - nosioca vlasništva u odnosu na muškarce, taj
prosjek je u Evropi daleko viši nego u Crnoj Gori, npr. u Austriji prosjek iznosi
33,9%, Francuskoj 28%, italiji 24%, a što se tiče regiona u Hrvatskoj su žene
vlasnice 22% a u Srbiji 25% odsto preduzeća.
Ovi podaci ukazuju da je žensko preduzetništvo oblast kojoj se u narednom
periodu treba posvetiti posebna pažnja. Po ugledu na razvijene zemlje koje
raznim politikama, programima i instrumentima utiču na postojeće stanje i
Direkcija je započela izradu Strategije razvoja ženskog preduzetništva.
Strategija razvoja ženskog preduzetništva u Crnoj Gori treba da doprinese
boljem razumijevanju ženskog preduzetništva kao ljudskog prava i važnog
izvora stvaranja nove vrijednosti i imaće uticaj na stvaranje povoljnog
poslovnog ambijenta za uključivanje žena u preduzetništvo. Koristim priliku da
najavim da će pomenuti strateški dokument biti završen do kraja ove godine.

Jačanje institucionalne podrške i podrške razvoju biznisu
implementaciju projekta Mentoring
kroz
Od strane Japanske Vlade i Japanske Ambasade dobili smo tehničku podšku za
implementaciju projekta “Uspostavljanje i promocija mentoring sistema u
malim i srednjim preduzećima“, koju ćemo spovoditi u saradnji sa Japanskom
agencijom za međunarodnu saradnju JICA
Zvanična implementacija projekta je započela u maju 2013.god. i ima za cilj
standardizovanje i implementaciju modela mentoring usluga sa ciljem
podržavanja nesmetanog razvoja i smanjenja broja neuspješnih preduzeća i
preduzetnika, pružanjem sveobuhvatne i blagovremene podrške preduzećima
koji se nalaze na putu daljeg rasta i razvoja.
 Internacionalizacija malih i srednjih preduzeća
Evropski centar za informacije i inovacije ima značajnu ulogu u
internacionalizaciji malog i srednjeg biznisa. Vjerujem da će njegove usluge
koje su usmjerene na pružanje praktičnih informacija, pomoći privrednicima da
lakše pronalaze poslovne partenere, uspostavljaju poslovnu saradnju,
pristupaju informacijama o pravnim aspektima i poslovnim regulativama EU,
informišu se o programima podrške, tansferu tehnologije i znanja, i
inovacijama.
Direktan
pristup bazi inostranih preduzeća koja su zainteresovana za
ostvarivanje saradnje sa crnogorskim preduzećima, kao i o programima
podrške EU, omogućićemo preko novog web sajt-a čija izrada je u toku.
Izvozno razvojni program Rusija realizovaćemo u cilju unaprijeđenju
kapaciteta preduzeća da planiraju i razvijaju svoj nastup na ciljnom tržištu.
Program obuhvata organizaciju seminara, pripremu i organizovanje trgovinske
misije gdje bi mogućnost saradnje crnogorskih preduzeća bila razmotrena u
direktnom kontaktu sa potencijalnim poslovnim partnerima.
Projekat Adria Footouring koji će se realizovati u naredne dvije godina ima
za cilj pružanje podrške inovativnim preduzećima u tradicionalnim sektorima,
kao što su sektor turizma i sektor proizvodnje i prerade hrane. Podrška će se
pružiti kroz poboljšanje okruženja u kome posluju postojeća inovativna
preduzeća, a ujedno će se stvoriti povoljniji uslovi za uspostavljanje novih
inovativnih preduzeća.

S obzirom da znanje predstavlja najznačajniji faktor razvoja, jedan od
prioriteta u narednom periodu je i edukacija preduzetnika kroz
organizovanje seminara, okruglih stolova, radionica.
Kao što se vidi započeli smo mnoge aktivnosti, počeli da primjenjujemo
savremene instrumente i mehanizme za podršku malom i srednjem biznisu.
Smatramo da sve relevantne institucije koje se bave podrškom preduzetništvu
treba da budu usmjerene ka jednom cilju a to je prevazilaženje preduzetničkog
pesimizma koji je nastao kao posljedica globalne ekonomske krize i siguran sam
da će broj malih i srednjih preduzeća biti sve veći i veći, a procenat
nezaposlenosti će se smanjivati.
Utvrdili smo put kojim treba ići, ali moramo biti uporni u ostvarivanju ciljeva.
Download

Govor Aleksandra Pavićevića - Direkcija za razvoj malih i srednjih