INFORMATIVNI BILTEN
CENTRA ZA STRUČNO OBRAZOVANJE
B i l t en o r a d u CSO- a
*
Go d i n a II
*
Broj 4
*
M art - maj 2011. godine
Uvodna riječ
Centar za stručno obrazovanje (CSO) je
14. maja 2011. godine proslavio osam
godina svog postojanja. Od osnivanja
do danas, CSO je postao prepoznatljiva institucija u razvoju i promovisanju
stručnog obrazovanja koja se do sada
odgovorno i uspješno suočavala sa svim
izazovima dugotrajnog reformskog procesa u cilju boljeg i kvalitetnijeg obrazovanja. Izrada strateških dokumenata,
reformisani obrazovni programi u srednjem stručnom obrazovanju, brojne obuke nastavnika i trenera, uvođenje novih
atraktivnih zanimanja, izdavanje udžbenika i priručnika, uspješna saradnja sa
socijalnim partnerima i međunarodnim
institucijama, samo su dio aktivnosti
koje CSO sprovodi i koje će nastaviti u
narednom periodu.
Četvrto izdanje Informativnog biltena
CSO-a obilježile su značajne aktivnosti
kao što su sajmovi preduzeća za vježbu,
takmičenja učenika srednjih stručnih
škola, brojni seminari, novi udžbenici
i priručnici, kao i jubilarni X Festival
obrazovanja odraslih. Pored toga, urađena su i važna dokumenta koja doprinose
unapređenju razvoja stručnog obrazovanja i uspješnosti cjelokupnog obrazovnog
sistema: Strategija stručnog obrazovanja
za sjever Crne Gore, Studija o odlivu učenika iz stručnog obrazovanja, a sredinom
maja, uz podršku Projekta MNE/011, pokrenuta je velika
dvogodišnja marketinška kampanja za promociju zanimanja iz područja rada Trgovina, turizam i ugostiteljstvo i Poljoprivreda, proizvodnja i prerada hrane, veterina, pod sloganom STRUČNO JE KLJUČNO!
U ovom broju, međunarodne organizacije ETF i LUXDEVELOPMENT, predstaviće svoje aktivnosti u Crnoj
Gori u oblasti stručnog obrazovanja. Planirano je da
sljedeći broj Informativnog biltena objavimo početkom
naredne 2011/2012 školske godine. U međuvremenu,
aktivnosti CSO-a hronološki možete pratiti na veb sajtu:
www.cso.gov.me .
Hvala na povjerenju i saradnji,
Redakcija
U ovom broju:
• Sajmovi
• Takmičenja
• X Festival obrazovanja odraslih
• Seminari
• Konferencije i okrugli stolovi
• Aktuelnosti
• Međunarodne organizacije:
ETF i Lux-Development
Sajmovi
Drugi nacionalni sajam preduzeća za
vježbu Crne Gore
Gori, predsjednik Opštine Herceg Novi, direktor fonda za investicioni razvoj CG, predstavnici/e CSO-a, Zavoda za zapošljavanje, direktori/ce škola i ostali uvaženi gosti. Čast da otvori
drugi nacionalni sajam u Crnoj Gori imao je direktor CSO-a,
gospodin D.Rajković.
Međunarodni sajam preduzeća za vježbu
u Plovdivu
ŠŠ Servis Centar preduzeća za vježbu je pod pokroviteljstvom au-
strijske organizacije KulturKontakt, organizovao Drugi Nacionalni sajam školskih preduzeća za vježbu iz Crne Gore, 12. 03.
2011. godine, u prostorijama JU Srednje mješovite škole „Ivan
Goran Kovačić“ u Herceg Novom. Na sajmu je učestvovalo 49
preduzeća za vježbu i to: 36 iz 10 srednjih stručnih i mješovitih škola iz Crne Gore, odnosno 10 gradova: Bara, Berana, Bijelog Polja, Budve, Cetinja, Kotora, Nikšića, Pljevalja, Podgorice i
domaćina Herceg Novog, zatim, jedno preduzeće iz Zavoda za
školovanje i profesionalnu rehabilitaciju invalidne djece i omladine iz Podgorice, jedno preduzeće iz Centra za obuku i obrazovanje odraslih lica kao i 11 preduzeća za vježbu sa Kosova
koji su izrazili želju da budu gosti ovog sajma. Sajam su posjetile mnoge važne i ugledne ličnosti, amasador Austrije u Crnoj
2
Mart - maj 2011. ŠŠ 14. i 15. aprila 2011, u organizaciji Ministarstva obrazovanja i
nauke Bugarske, održan je međunarodni sajam preduzeća za
vježbu u Plovdivu. Na sajmu je učestvovalo 131 preduzeće za
vježbu iz nekoliko evropskih zemalja. Crnu Goru je, u organizaciji Servis Centra, predstavilo 10 učeničkih preduzeća iz: Bijelog Polja, Budve, Kotora, Pljevalja, Podgorice i Herceg Novog
koja su brojala oko 70 učesnika.
ŠŠ Preduzeće za vježbu „Elite“ iz Srednje ekonomske škole „Mirko Vešović“ iz Podgorice, osvojilo je treće mjesto u kategoriji kompletnog predstavljanja na sajmu, dok je preduzeće
„Magic tours“ iz iste škole, osvojilo specijalnu nagradu u kategoriji turističkih
agencija. Kao rezultat potpisanog sporazuma o saradnji između crnogorskog
i bugarskog Servis centra, preduzeće
„Montecco“ iz Srednje ekonomske škole
i preduzeće iz Bugarske „Avis“, imali su
zajednički štand u cilju razvijanja međunarodnog prijateljstva.
ŠŠ Pored učenika/ca i nastavnika/ca, sajmu su prisustvovali koordinatori Servis Centra, S.Obradović i S.Brkanović
koji su imali poslovne susrete sa predstavnicima Centra za stručno obrazovanje iz Bugarske.
Bilten br. 4
Takmičenja
Državno takmičenje turističko ugostiteljskih škola
Takmičenje srednjih stručnih škola iz
oblasti Mašinstvo i obrada metala
ŠŠ U organizaciji CSO-a, 24-26. marta 2011. godine, na Jadranskom
ŠŠ U organizaciji MPS-a, CSO-a i SSŠ Bijelo Polje, 07. 05. 2011. go-
sajmu u Budvi, u okviru sajma turizma, održano je sedmo državno takmičenje srednjih stručnih i mješovitih škola iz područja rada
Trgovina, turizam i ugostiteljstvo. Učestvovali su učenici 10 škola iz
Crne Gore i jedne iz Sarajeva koji su se takmičili u četiri discipline:
Priprema jela po meniju, Usluživanje po meniju, Flambiranje i Barsko poslovanje. Cilj takmičenja je bio promocija ugostiteljskih zanimanja, razvijanje timskog rada i pozitivnog takmičarskog duha kod
učenika/ca, razmjena iskustava između nastavnika/ca, učenika/ca i
predstavnika/ca ugostiteljske privrede kao i stvaranje ambijenta za
unapređenje saradnje ugostiteljskih škola u Crnoj Gori i povezivanje
sa ugostiteljskim preduzećima. Prvo mjesto je osvojila ekipa srednje
stručne škole „Sergije Stanić“ iz Podgorice. Čast da otvori sedmo državno takmičenje turističko – ugostiteljskih škola u Crnoj Gori imao
je vlasnik hotela „Splendid“ iz Budve, gospodin Ž.Radulović. U organizaciji sajma je učestvovao predstavnik CSO-a, D.Bošković.
dine, održano je takmičenje iz područja rada Mašinstvo i obrada
metala, za nastavne predmete Tehničko crtanje i Mašinski elementi. Na takmičenju su učestvovale 23 ekipe iz devet stručnih škola iz
Crne Gore. Iz Tehničkog crtanja učestvovalo je 15 ekipa, a iz Mašinskih elemenata osam ekipa. Na takmičenju je učestvovalo 69 takmičara/ki. Takmičari/ke su pokazali/e zavidan nivo znanja i vještina
u rješavanju praktičnih problema, utvrđivanju znanja i vještina iz
oblasti Tehničkog crtanja i Mašinskih elemenata, razvijanje vještina
timskog rada, pravilno korišćenje stručne literature i terminologije,
povezivanje teoretskih i praktičnih znanja. Prvo i drugo mjesto iz
nastavnog predmeta Tehničko crtanje osvojile su ekipe Srednje građevinsko-geodetske škole „Ing. Marko Radević“ iz Podgorice, a treće mjesto ekipa SSŠ iz Bijelog Polja. Prvo mjesto iz nastavnog predmeta Mašinski elementi osvojila je ekipa SSŠ iz Bijelog Polja, drugo
mjesto ekipa SSŠ iz Pljevalja, a treće mjesto ekipa Srednje poljoprivredne škole iz Bara.
X Festival obrazovanja odraslih
seminar na temu „Obuka za interne ocjenjivače menadžmenta zaštite
životne sredine“. Na seminaru su učestvovali/e zaposleni/e u privredi. U saradnji sa „SOS telefon za djecu i žene žrtve nasilja“, 17. maja je
realizovan okrugli sto na temu „Ekonomski problemi marginalizovanih kategorija žena“, kome su prisustvovali/e predstavnici/e nadležnih ministarstava, obrazovnih institucija i NVO sektora. Od 19. do
20. maja u saradnji sa KulturKontaktom Austrija realizovan je seminar na temu „Elektronsko poslovanje“ koji je organizovan za grupu
trenera iz oblasti preduzetništva.
ŠŠ Centralna aktivnost X Festivala, konferencija na temu: „PromovisaŠŠ U periodu 16-22. maja 2011. godine, organizovan je jubilarni X Fe-
stival obrazovanja odraslih u Crnoj Gori koji je obilježen sa sedam
aktivnosti. Cilj Festivala je bio da ukaže na značaj promovisanja koncepta cjeloživotnnog učenja, posebno učenja u odraslom dobu, na
značaj socijalnog partnerstva za razvoj oblasti obrazovanja odraslih,
kao i na neophodnost andragoškog osposobljavanja kadra koji radi u
obrazovanju odraslih. X Festival obrazovanja odraslih održan je pod
sloganom: „Sjutra ne pripada onima koji imaju već onima koji znaju“. Organizatori X Festivala bili su MPS, Ministarstvo rada i socijalnog staranja i CSO, suorganizatori: ZZZ, Biro rada Podgorica, PK
Crne Gore; SOS telefon za žene i djecu žrtve nasilja iz Nikšića, a organizaciju X Festivala posebno su podržali: dvv international, GIZ i
KulturKontakt. Festival je otvoren 16. maja okruglim stolom „Značaj socijalnog partnerstva za obrazovanje odraslih“, a prisustvovali/e
su predstavnici/e nadležnih ministarstava, institucija socijalnog partnerstva, licenciranih organizatora obrazovanja odraslih i poslodavaca. Od 16. do 18. maja u organizaciji Privredne komore realizovan je
Bilten br. 4
nje cjeloživotnog učenja i obrazovanja odraslih kroz festivale obrazovanja odraslih“ održana je 19. maja u Podgorici. Konferenciju je
otvorio ministar prosvjete i sporta, gospodin Slavoljub Stijepović, a
prisustvovali/e su predstavnici/e glavnog finansijera festivala dvv internationala iz Bosne i Hercegovine, stručnjaci za oblast obrazovanja
odraslih iz Srbije, predstavnici/e nadležnih ministarstava, institucija
socijalnih partnera, lokalnih samouprava, organizatora obrazovanja
odraslih, NVO sektora i dr. Tokom konferencije održana je svečana
dodjela sertifikata trenerima iz centralne i južne regije koji su završili program andragoškog osposobljavanja kadra koji radi u obrazovanju odraslih. Za postojeću grupu trenera u obrazovanju odraslih, 20.
maja je realizovan jednodnevni seminar na temu „Savremeni modeli
obrazovanja i učenja odraslih“ koji je vodila prof. dr K. Popović sa Filozofskog fakulteta iz Beograda. Istog dana realizovan je jednodnevni seminar za menadžment organizacije koje se bave obrazovanjem
odraslih. Seminar na temu „Karijerni mendžment“ vodila je prof. dr
Š. Alibabić, šefica katedre za andragogiju, na Filozofskom fakultetu
u Beogradu.
Mart - maj 2011.
3
Seminari
Obuka nastavnika/ca osnovnih škola na
temu „Profesionalna orijentacija“
ŠŠ U okviru projekta GIZ-a „Osmišljavanje prelaska mladih u svijet rada na jugozapadnom Balkanu“ realizovana su dva modula obuke nastavnika/ca i to: u periodu 17-19. februara modul
„Samospoznaja“ i 15-16. aprila modul „Informisanje“. Obuka je
realizovana za nastavnike/ce, predstavnike/ce pedagoško-psihološke službe iz 15 osnovnih škola u Crnoj Gori kao i za predstavnike/ce ZZZ-a. Cilj obuke je bio sticanje vještina kojima će
se učenicima/ama pomoći u procesu prepoznavanja ličnih sposobnosti, prikupljanju informacija iz različitih izvora informisanja o postojećim školama i zanimanjima, čime bi se stvorila
osnova za izbor zanimanja u skladu sa ličnim interesovanjima
i sposobnostima. U realizaciji obuke nastavnika/ca učestvovala
je predstavnica CSO-a, J. Knežević.
Regionalna radionica na temu „Kompe­
tencije za konkurentnost i razvoj
privatnog sektora“
ŠŠ U Budvi je 03. i 04. marta 2011. godine u organizaciji ETF-a
održana regionalna radionica na temu „Kompetencije za konkurentnost i razvoj privatnog sektora“. Crnogorsku delegaciju su predstavljali direktor CSO-a, D.Rajković, istovremeno
i predsjedavajući SEEVET-mreže i savjetnice, I.Mihailović i
J.Radunović, kao i predstavnici/e Unije poslodavaca i Zavoda
za zapošljavanje Crne Gore. Na osnovu razmijenjenih iskustava
u regionu (Zapadni Balkan i Turska), učesnici/e su se složili/e
o značaju komplementarnosti sa ostalim regionalnim inicijativama (RCC, ERISEE, SEECEL, itd). Istaknuto je da je potrebna detaljna analiza podataka, donošenje zajedničke regionalne
metodologije rada, kao i izrada regionalnih platformi za razmjenu iskustava i uzajamno učenje.
orijentisane ka aktivnostima. Seminar su vodili crnogorski eksperti V.Koprivica iz CSO-a i D.Mojović iz SSŠ iz Pljevalja.
Obuka za Evaluacioni komitet projekta IPA
2008
ŠŠ Ministarstvo rada i socijalnog staranja je 24. marta u Podgori-
ci, organizovalo obuku za članove evaluacionog komiteta koji
rade na procjeni projekata iz komponente II IPA 2008 „Lokalne
inicijative za unapređenje zapošljivosti nezaposlenih lica u pilot
opštinama na sjeveru Crne Gore“. Cilj obuke je bio da se članovi komiteta upoznaju sa pozivom za podnošenje predloga projekata u skladu sa praktičnim vodičem za procedure ugovaranja
za spoljne aktivnosti Evropske unije, fazama procesa evaluacije
i načinom vrednovanja projekata. U ime CSO-a obuci je prisustvovala G.Bošković.
Radionica na temu inkluzivnog
obrazovanja
ŠŠ U Torinu je 04. i 05. aprila 2011. godine, u organizaciji ETF-a,
održana radonica posvećena inkluzivnom obrazovanju.
Učesnici/e su bili/e predstavnici/e institucija zaduženih za sprovođenje politike inkluizivnog obrazovanja, iz oblasti zapadnog
Balkana i Turske. Ideje za konkretne aktivnosti iz ove oblasti
biće uobličene u regionalni projekat koji će biti jedan od predloga za IPA 2012. Predstavnici CSO-a bili su V.Koprivica i V.
Mitrović-Radošević.
Seminari na temu upravljanja kvalitetom
– EFQM
Usavršavanja nastavnika/ca iz područja
rada Mašinstvo i obrada metala - Modul 3
ŠŠ U organizaciji CSO-a i Njemačkog društva za međunarodnu
ŠŠ Krajem marta i početkom aprila CSO i GIZ su u SSŠ „Ivan
Uskoković“ u Podgorici organizovali seminar u dvije grupe na
temu „Osnove CAD softvera Solid Works – upotreba u nastavi“. Seminaru je prisustvovalo 40 nastavnika/ca iz Prve SSŠ iz
Nikšića, SSŠ iz Bijelog Polja, Srednje stručne škole „Vukadin
Vukadinović“ iz Berana, SMŠ „Mladost“ iz Tivta i SPŠ iz Bara.
Učesnici/e su imali/e prilike da se upoznaju sa osnovama softvera za mašinsko modeliranje Solid Works kroz primjer konstruisanja ručne polužne prese za probijanje. Učesnici/e su tokom obuke sticali/e nova znanja kroz metodologiju nastave
4
Mart - maj 2011. saradnju - GIZ, održan je prvi modul usavršavanja zaposlenih u
CSO-u posvećen standardu Evropske Fondacije za upravljanje
kvalitetom (EFQM) koji su uvele brojne škole i institucije u Njemačkoj. Na dvodnevnom sminaru koji je organizovan 05. i 06.
aprila 2011. godine u prostorijama Centra za obuku nastavnika u Podgorici, predstavnici/e CSO-a su radili/e na definisanju
motoa, koji obuhvata misiju, viziju i principe djelovanja, kao i
na samoprocjenjivanju na osnovu posebnog upitnika izrađenog
prema unaprijed utvrđenim kriterijumima EFQM-a.
ŠŠ Od 06. do 08. aprila, održan je i drugi EFQM modul za predstavnike/ce SMŠ „Danilo Kiš“ iz Budve, Srednje građevinskogeodetske škole „Ing. Marko Radević“ i SSŠ „Sergije Stanić“ iz
Podgorice. Predstavnici/e ovih škola radili/e su na identifikovanju i razradi projekata koje mogu da sprovedu na nivou svojih
institucija.
Bilten br. 4
Nastavak realizacije projekta „Andragoško
osposobljavanje kadra koji radi u
obrazovanju odraslih“
Seminari
Obuka nastavnika/ca srednjih škola na
temu „Program za razvoj karijere“
ŠŠ U okviru III komponente IPA projekta „Reforma tržišta rada
radne snage“, 07. i 08. aprila, organizovan je drugi dio obuke nastavnika/ca, predstavnika/ca pedagoško-psiohološke službe iz 10 srednjih škola u Crnoj Gori, kao i predstavnike ZZZ-a,
ZZŠ-a i CSO-a na temu „Program za razvoj karijere“. Učesnici/e
su bili/e upoznati/e sa vještinama identifikacije i neposrednim
radom sa učenicima/ama kojima je potrebna dodatna podrška prilikom donošenje odluke, kao i vještinama obuke učenika
za pravilno vođenje intervjua sa poslodavcem i pisanjem CV-a.
Ekspert iz Engleske L.Stevenson imala je priliku da nakon realizacije obuke nastavnika/ca obiđe četiri srednje stručne škole u
Crnoj Gori i proprati njihov rad na polju karijerne orijentacije.
Obuci je prisustvala predstavnica CSO-a, J.Knežević.
ŠŠ Centar za stručno obrazovanje je uz podršku dvv internationa-
la (Društva za obrazovanje odraslih iz Njemačke) nastavio sa
realizacijom projekta „Andragoško osposobljavanje nastavnog
kadra koji radi u obrazovanju odraslih“. Tokom marta i aprila
realizovana su po dva dvodnevna seminara za nastavni kadar iz
centralne i južne regije. Realizovani su seminari na temu „Moderacija obrazovnog procesa i grupna dinamika“ i „Evaluacija
i samoevaluacija u obrazovanju odraslih“. Trenerski par koji je
započeo realizaciju Projekta, Lj.Garić i G.Bošković iz Odjeljenja za obrazovanje odraslih u okviru CSO-a, nastavile su sa realizacijom III i IV seminara.
Obuka nastavnika/ca iz područja rada
Ekonomija, pravo i administracija
Radionica „Finalizacija Operativnog
programa - Razvoj ljudskih resursa za IPA
Komponentu IV“
ŠŠ Ministarstvo vanjskih poslova i evropskih integracija u sarad-
nji sa Delegacijom Evropske unije u Crnoj Gori je u periodu
14-15. aprila 2011. godine, održalo dvodnevnu radionicu u Regionalnoj školi RESPA u Danilovgradu, kako bi se članovima
radne grupe zaduženim za IPA Komponentu IV, pružila adekvatna podrška eksperata Evropske komisije, a u cilju finalizacije strateških dokumenata u skladu sa standardima Evropske
komisije.
ŠŠ Kroz dosadašnje rasprave se došlo do zaključka da se više mjesta u Operativnom programu trebalo posvetiti razvoju obrazovanja pa je odlučeno da se Osa prioriteta 2 Operativnog programa u potpunosti orjentiše na obrazovanje, obuhvatajući i
stručno i visoko obrazovanje i istraživanje, što u ranijem predlogu teksta Operativnog programa nije bilo predviđeno. Na radionici je učestvovala predstavnica CSO-a, N. Šekarić, kao član
radne grupe za IPA Komponentu IV.
Seminar za nastavnike/ce iz
Automehatronike
ŠŠ CSO je u saradnji i pod pokroviteljstvom KulturKontakta iz
Austrije organizovao osnovnu informatičku obuku nastavnika/
ca srednjih stručnih škola iz područja rada Ekonomija, pravo i
administracija koji/e izvode nastavu iz predmeta Preduzeće za
vježbu. Obuci je prisustvovalo 15 nastavnika/ca srednjih stručnih škola iz Rožaja, Nikšića, Pljevalja, Kotora, Herceg Novog i
Podgorice. Prvi modul obuke od ukupno tri, održan je u računarskoj učionici Prirodno-matematičkog fakulteta u Podgorici
u periodu 07-09. aprila 2011. godine, a predavač je bio D. Stanić iz CSO-a.
Bilten br. 4
ŠŠ CSO i GIZ su 17-19. aprila u SSŠ „Ivan Uskoković“ u Podgori-
ci, organizovali sedmu radionicu u cilju osposobljavanja i usavršavanja nastavnika/ca stručno-teorijskih predmeta i praktične nastave za zanimanje Automehatroničar. Radionicu na temu
„Common Rail“, koja predstavlja nastavak prethodnog seminara, vodio je expert D.Hars iz Specijalizovane srednje stručne
Mart - maj 2011.
5
Seminari
škole za automehatroniku u Hamburgu. Trodnevnom seminaru
prisustvovali/e su nastavnici/e srednjih stručnih škola iz Podgorice, Nikšića, Tivta i Pljevalja. U duhu nastave orijentisane ka
aktivnostima, učesnici/e seminara su se bavili/e problemskim
situacijama i rješenjima na temu Common Rail sistema i dijagnostike kvarova na automobilima.
Seminar „Obrazovanje i Evropska unija“
Seminar „Kako pripremiti uspješan
projekat za finansiranje iz predpristupnih
fondova EU“
ŠŠ Agencija BM iz Podgorice je, u saradnji sa renomiranom među-
narodnom agencijom R&R CO. Ltd. Knowledge Centre iz Ljubljane, 05-06. maja 2011. godine organizovala seminar na temu
„Kako pripremiti uspješan projekat za finansiranje iz predpristupnih fondova EU“. Svi/e polaznici/e seminara su imali/e priliku da, od eksperata iz vodeće slovenačke agencije R&R CO.
Ltd. Knowledge Centre za dobijanje i korišćenje nepovratnih
sredstava EU, čuju dosta praktičnog iskustva i steknu osnovna znanja o tome kako pripremiti uspješan IPA projekat i koje
su najčešće greške na putu ka uspješnoj prijavi projekata, fokusirajući se prevenstveno na projekte prekogranične saradnje
koji su u toku. Nepovratna sredstva su namijenjena za izvođenje projekata i aktivnosti vezanih uz politiku EU. Sredstva će se
dodjeljivati po određenim područjima kao što su: istraživanje,
obrazovanje, zdravlje i dr. Crna Gora trenutno aktivno učestvuje samo u prve dvije komponente IPA programa, a uskoro se
očekuje otvaranje svih pet komponenti. Seminaru je prisustvovala i predstavnica CSO-a, N. Šekarić.
Konferencije i okrugli stolovi
Konferencija „Obezbjeđenje kvalitetainterna evaluacija u srednjim stručnim
školama“
ŠŠ Predstavnici CSO-a: D.Stanić i G.Bošković i predstavni-
ci licenciranih organizatora obrazovanja odraslih: N.Pavličić,
N.Gargović, O.Pavićević i B. Petrović-Njegoš, učestvovali su na
seminaru „Obrazovanje i Evropska unija“. Seminar je realizovan u periodu 16-22. maja u Bad Urachu. Organizaciju seminara podržala je njemačka fondacija Konrad Adenauer. Cilj seminara bilo je da polaznici/e steknu osnovna znanja o načinu
funkcionisanja EU, radu Evropskog savjeta i Evropskog parlamenta, programima čiji fondovi podržavaju obrazovne aktivnosti u određenim zemljama, kao i upoznavanje sa obrazovnim
sistemom njemačke pokrajine Baden-Württemberg.
razvijeni kroz proces pilotiranja novog modela interne evaluacije u stručnom obrazovanju. O značaju obezbjeđivanja kvaliteta
kroz internu evaluaciju govorio je direktor CSO-a, D.Rajković.
Koordinator projekta Ž. Raičević iz CSO-a, kao vođa grupe,
predstavio je model internog objezbjeđivanja kvaliteta u srednjim stručnim školama. Predstavnica Britanskog savjeta gospođa V. Madžgalj je ukazala na značaj internog objezbjeđivanja
kvaliteta i potrebu da se dinamika implementacije ubrza, a Projekat proširi na sve stručne škole u Crnoj Gori. Konferenciji su
prisustvovali/e predstavnici/e svih stručnih škola, ZZŠ, Ispitnog centra, Privredne komore i ZZZ, GIZ-a, Lux developmenta-a i predstavnici/e CSO-a R. Radunović i J. Knežević.
Konferencija „Razvoj karijerne orijentacije
u Crnoj Gori“
ŠŠ U okviru projekta IPA 2008, 05-06. maja 2011. godine u Pod-
ŠŠ U okviru projekta „Samoevaluacija obrazovno-vaspitnog rada
u školi“ pod pokroviteljstvom British Council, 25. marta u Podgorici, organizovana je konferencija „Objezbjeđivanje kvaliteta-interna evaluacija u srednjim stručnim školama“. Cilj Konferencije bio je predstavljanje crnogorskog modela interne
evaluacije u kontekstu evropskog okvira objezbjeđivanja kvaliteta, trendova i preporuka EU. Predstavnica ETF-a gospođa
M.Nikolovska je govorila o značaju internog objezbjeđivanja
kvaliteta u školama koje realizuju programe stručnog obrazovanja i savremene evropske trendove u ovoj oblasti. Predstavnici/e
šest stručnih škola su prezentovali/e strategije i kataloge koji su
6
Mart - maj 2011. gorici je organizovana konferencija o karijernoj orijentaciji.
Cilj konferencije je bio predstavljanje postojećih politika EU iz
oblasti karijerne orijentacije, predstavljanje nacrta Nacionalne
strategije karijerne orijentacije, kao i dobijanje povratnih informacija od učesnika/ca konferencije. Na konferenciji su se,
između ostalih, učesnicima/ama obratili: ministar prosvjete i
sporta Slavoljub Stjepović, ministar rada i socijalnog staranja
dr S. Numanović, direktor ZZZ-a Z.Jelić, šef operativnog sektora Delagacije Evropske unije u Crnoj Gori N.Bertolini, kao
i koordinator projekta karijerne orijentacije mr S.Niklanović.
Predstavnici/e osnovnih, srednjih stručnih škola, gimnazija i
ZZZ-a prezentovali/e su rezultate praktičnog rada na polju karijerne orijentacije. Konferenciji su prisustvovali/e predstavnici/e
CSO-a D. Bošković, G. Bošković i J. Knežević.
Bilten br. 4
Okrugli sto na temu: „Uzroci lošijeg upisa
učenika/ca poljoprivrednog smjera“
Konferencije i okrugli stolovi
nja u partnerskim zemljama, kao i diskusija o tome na koji način se proces sačinjavanja politike može unaprijediti kroz praksu, na osnovu instrumenata i metodologija.
XIII konferencija obrazovanja odraslih u
Njemačkoj
ŠŠ CSO je u saradnji sa Projektom MNE/011 20.04.2011. godine
u Podgorici, organizovao okrugli sto na temu: „Uzroci kontinuiranog opadanja broja upisanih učenika/ca poljoprivrednog
smjera u srednjim stručnim školama i mogućnosti prevazilaženja problema“. Okruglom stolu su prisustvovali/e direktori/
ce i nastavnici/e stručnih škola u kojima se realizuju obrazovni
programi iz područja rada Poljoprivreda, proizvodnja i prerada
hrane, veterina, predstavnici/e Projekta MNE/011, kao i predstavnici CSO-a, D.Rajković, D.Pejović i V.Koprivica. Učesnici/e
su zaključili/e da je problem kompleksan i da je potrebno formirati radnu grupu koja će se ubuduće baviti problemom slabijeg upisa na poljoprivredna zanimanja kao i drugim problemima vezanim za poljoprivredne škole.
Konferencija „Torino proces: Učenje na
osnovu činjenica“
ŠŠ U periodu 09-11. maja 2011. godine, ETF je organizovao me-
đunarodnu konferenciju „Torino proces: Učenje na osnovu činjenica“ u Torinu, kojoj je prisustvovao direktor CSO-a,
D.Rajković, kao i predstavnici/e MPS-a i ZZŠ-a. Ova konferencija je omogućila razmjenu iskustva i revidiranje politike stručnog obrazovanja koje ETF sprovodi u saradnji sa partnerskim
zemljama. Stvorena je platforma za diskutovanje dostignuća iz
oblasti saradnje sektora obrazovanja i biznisa u partnerskim zemljama u kojima ETF aktivno djeluje u ime Evropske komisije.
Ova konferencija je okupila ministre, sačinioce politika, službenike i eksperte iz Evropske unije i partnerskih zemalja Zapadnog Balkana, Mediteranskog regiona, istočne Evrope i centralne Azije. Cilj konferencije bio je izvođenje zaključaka na osnovu
dva različita pristupa sprovođenja politike stručnog obrazova-
Bilten br. 4
ŠŠ Predstavnici/e MPS-a i CSO-a, bili/e su učesnici/e XIII konfe-
rencije obrazovanja odraslih u Njemačkoj 10-13. maja 2011. godine. Prvog dana je organizovana posjeta jednom od Centara za
obrazovanje odraslih u Berlinu i panel diskusija nacrta Strategije obrazovanja. Konferencija je održana u Berlinskom kongres centru. Na konferenciji je govorio predsjednik SR Njemačke, K.Vulf i njemački eksperti za oblast obrazovanja odraslih.
U okviru ove manifestacije organizovan je festival obrazovanja
odraslih kome je prisustvovala Lj.Garić.
Konferencija na temu „Vještine za 21.
vijek“
ŠŠ Britanski savjet je, 16. maja 2011. godine, u Podgorici, organi-
zovao konferenciju i radionicu na temu „Vještine za 21. vijek:
Mladi u Crnoj Gori i globalno tržište rada“. Učesnici/e konferencije bili/e su direktori/ce srednjih stručnih i mješovitih škola, učenici/e, predstavnici/e međunarodnih organizacija, socijalni partneri i predstavnici privrede. Specijalni gosti, koji su
održali/e prezentacije bili/e su predstavnici/e ETF-a, E.Petkova
i S.Nilsen, GIZ-a, J.Burmester, predstavnik Sektorskog vijeća
Ujedinjenog kraljevstva za turizam, S.John i A.Mitrović, predsjednica sektorske komisije za turizam u Crnoj Gori.
ŠŠ Cilj ove konferencije bio je razumijevanje različitih perspektiva
i njihovo usaglašavanje kroz zajedničke inicijative. Konferenciju
je otvorio direktor CSO-a, D.Rajković zajedno sa predstavnicima/ama Britanskog savjeta u Crnoj Gori, V.Madžgalj i A.Glass.
Mart - maj 2011.
7
Aktuelnosti
Sajam didaktičkog materijala u Njemačkoj
- DIDACTA
vanje je imalo za cilj upoznavanje sa sistemom stručnog obrazovanja u Njemačkoj i razmjenu iskustava iz oblasti turizma i ugostiteljstva. Nastavnici/e iz Crne Gore su aktivno učestvovali/e
u sadržaju programa putovanja tako što su za svoje njemačke
kolege i njihove učenike/ce pripremili/e prezentacije na temu
„Crna Gora kao turistička destinacija“ kao i prezentaciju koja
se odnosila na tok obuke nastavnika/ca iz područja rada Trgovina, turizam i ugostiteljstvo u Crnoj Gori.
Obilazak škola iz Berana i Bijelog Polja
ŠŠ Predstavnici/e Servis Centra i KulturKontakta su 02. marta
ŠŠ Njemačko društvo za međunarodnu saradnju GIZ, organizova-
lo je posjetu nastavnika/ca i direktora Srednje elektrotehničke
škole „Vaso Aligrudić“ iz Podgorice, Srednje elektro-ekonomske
škole iz Bijelog Polja i SSŠ iz Pljevalja, međunarodnom sajmu
didaktičkog materijala 22-26. februara 2011. godine. u Stuttgartu. Posjetioci su imali prilike da se upoznaju sa novim trendovima u obrazovanju, da razmjenjuju informacije i diskutuju o
raznim aspektima obrazovne politike. Na sajmu je bilo oko 800
izlagača i rekordan broj posjetilaca (preko 83000), nastavnika/
ca iz svih oblasti obrazovanja, posebno iz oblasti elektrotehnike, automatskog inženjeringa i multimedije, koji su pokazali/e
ogromno interesovanje za korišćenje eksponata i pratećeg programa u nastavi.
Nastavnici/e iz područja rada Trgovina,
turizam i ugostiteljstvo u studijskoj
posjeti Njemačkoj
2011. godine obišli Srednju elektro-ekonomsku školu iz Bijelog Polja i Srednju stručnu školu „Vukadin Vukadinović“ iz Berana. Tom prilikom su prisustvovali/e časovima Praktične nastave za učenike/ce III razreda, smjera Ekonomski tehničar, na
kojima se realizuju preduzeća za vježbu, razgovarali/e sa učenicima/ama, nastavnicima/ama i direktorima/ama koji su se
pripremali/e za Drugi Nacionalni sajam učeničkih preduzeća u
Herceg Novom. Predstavnici/e KulturKontakta su finansijskim
sredstvima podržali/e pripremu preduzeća za vježbu za učetvovanje na ovom sajmu.
Dodjela računara djeci sa posebnim
obrazovnim potrebama
ŠŠ U okviru projekta „VET treneri u inkluzivnom obrazovanju“,
pod pokroviteljstvom KulturKontakta u periodu 07-14. marta,
izvršena je donacija lap top računara sa instaliranom govornom
podrškom za učenike/ce sa oštećenim vidom u Srednjoj mješovitoj školi „Ivan Goran Kovačić“ u Herceg Novom i Srednjoj
ekonomskoj školi „Mirko Vešović“ u Podgorici, kao i lap topa
i projektnog platna za učenika sa oštećenjem sluha u Srednjoj
medicinskoj školi u Podgorici. U organizaciji posjete školama
učestvovala je predstavnica CSO-a, J. Knežević.
Strategija razvoja stručnog obrazovanja
za sjever Crne Gore (2011-2014)
ŠŠ Strategija razvoja stručnog obrazovanja za sjever Crne Gore
urađena je uz podršku Projekta MNE/011 i obuhvata deset opština: Andrijevica, Berane, Bijelo Polje, Žabljak, Mojkovac, Plav,
Plužine, Pljevlja, Rožaje i Šavnik. Jedna od bitnijih novina koju
Strategija i Akcioni plan predviđaju je aktivno učešće socijalnih
partnera u sektoru stručnog obrazovanja, naročito u segmentu praktične nastave, definisanja obrazovnih programa i njihove revizije u skladu sa lokalnim potrebama, upisne politike
i uprave škola. U Podgorici je 15. marta 2011. godine održana
prezentacija, a u amfiteatru Gimnazije „Panto Mališić“ u Beranama 22. marta 2011. godine promocija Strategije. Prezentaciji
i promociji su prisustvovali/e predstavnici/e MPS-a, Ministarstva održivog razvoja i turizma, Ministarstva poljoprivrede i ruralnog razvoja, Zavoda za zapošljavanje Crne Gore, Privredne
komore Crne Gore, Unije poslodavaca, CSO-a, međunarodnih
projekata, škola, privrede, lokalne zajednice, kao i predstavnici medija.
ŠŠ U periodu 28.02-05.03.2011. godine, međunarodna organiza-
cija GIZ je organizovala studijsko putovanje u SR Njemačku za
nastavnike/ce stručno-teorijskih predmeta i praktične nastave
koji su u prvom ciklusu obuka prošli/e pet modula usavršavanja.
Nastavnici/e iz SSŠ „Sergije Stanić“ iz Podgorice i SMŠ „Danilo
Kiš“ iz Budve, kao i predstavnik CSO-a, D.Bošković, posjetili/e
su niz renomiranih škola i obrazovnih institucija koje se bave
obukom nastavnika/ca, kao i preduzeća i hotelskih lanaca kod
kojih učenici/e obavljaju profesionalnu praksu. Studijsko puto-
8
Mart - maj 2011. Projekat „Sprečavanje ranog napuštanja
školovanja“
ŠŠ U okviru projekta „Sprečavanje ranog napuštanja školovanja“
koji podržava Projekat MNE/011, predstavnice radne grupe sastavljene od pedagoškinja škola i predstavnica CSO-a, boravile
su u studijskoj posjeti Ljubljani 24-26. marta 2011. godine sa ciljem da se stekne uvid u mjere prevencije ranog napuštanja ško-
Bilten br. 4
lovanja koje sprovodi slovenački sistem obrazovanja. Studijsku
posjetu organizovao je Centar za poklično izobraževanje Slovenije, a osim njihove institucije naše predstavnice su posjetile
CIPS, program Projektno učenje mladih (PUM) i Srednjoškolski centar Grm u Novom Mestu. Predstavnica CSO-a bila je V.
Mitrović-Radošević.
Aktuelnosti
Studijska posjeta Engleskoj
ŠŠ U okviru projekta „Nacionalni okvir kvalifikacija i obezbjeđiva-
nje kvaliteta u obrazovanju“, organizovana je studijska posjeta
Engleskoj od 27. marta do 03. aprila 2011. godine. U studijsku
posjetu su bili uključeni/e predstavnici/e MPS-a, Ministarstva
rada i socijalnog staranja, ZZZ-a, CSO-a, IC-a, Univerziteta i
Sektorskih komisija za oblast turizma. Posjeta je imala za cilj
upoznavanje učesnika/ca sa načinom uključivanja poslodavaca u razvijanje kvalifikacija i odgovarajućih nivoa, postupkom
sticanja akreditacije, eksternim provjerama kod poslodavaca za
sticanje kvalifikacije i sa procedurama obezbjeđivanja kvaliteta.
U toku studijske posjete učesnici/e su posjetili/e relevantne institucije u Aksbridžu, Birmingemu, Konventriju, Volverhemptonu, Glosteru i Londonu. Predstavnica CSO-a bila je Lj.Garić.
Studijska posjeta Danskoj
ŠŠ Od 04. do 08. aprila 2011. godine, crnogorska delagacija, koju
ŠŠ Nakon studijske posjete i istraživačkih aktivnosti u školama
uključenim u Projekat, radna grupa je pripremila dokument/
studiju o ranom napuštanju srednjeg stručnog obrazovanja za
koji će prezentacija biti organizovana u drugoj polovini juna
2011. godine.
Studijsko putovanje u Irsku
su sačinjavali/e predstavnici/e Univerziteta Crne Gore, na čelu
sa rektorom P.Miranovićem, MPS-a, CSO-a, ZZZ-a, WUS Austrija, posjetila je obrazovne institucije u Kopenhagenu. Studijska posjeta je jedna u nizu aktivnosti predviđenih Tempus projektom „Razvoj koncepta cjeloživotnog učenja na Univerzitetu
Crne Gore – DeLLco“. Ispred CSO-a, članove delagacije činile
su predstavnice Odjeljenja za obrazovanje odraslih, Lj. Garić i
G.Bošković. Delegacija je posjetila Pedagoški Univerzitet u Arhusu, Asocijaciju za obrazovanje odraslih i Vladin Centar za
razvoj ljudskih resursa u Kopenhagenu. Cilj ove studijske posjete bilo je upoznavanje sa praksom, idejama, politikom, strukturom i drugim odlikama obrazovnog sistema Danske, sa posebnim akcentom na univerzitetsko obrazovanje, različite aspekte
i mogućnosti obrazovanja odraslih i sprovođenje koncepta cjeloživotnog učenja.
Eksterno utvrđivanje kvaliteta
ŠŠ U periodu 1.02. - 21.04. 2011. godine izvršeno je eksterno utvr-
đivanje kvaliteta obrazovno-vaspitnog rada u četiri srednje
stručne i mješovite škole: Srednjoj pomorskoj školi iz Kotora,
SSŠ iz Rožaja, SSŠ „Sergej Stanić“ iz Podgorice i SSŠ „Vukadin
Vukadinović“ iz Berana.
ŠŠ U ovim školama tim savjetnika iz CSO-a je utvrđivao kvalitet
realizacije nastave iz stručno-teorijskih predmeta i praktične
nastave.
Kampanja „STRUČNO JE KLJUČNO“
ŠŠ Projekat MNE/011 je u periodu između 27. marta i 01. aprila
2011. godine organizovao studijsku posjetu Irskoj za predstavnike CSO-a, MPS-a, Ispitnog centra i direktore srednjih stručnih i mješovitih škola obuhvaćenih Projektom. Cilj ove posjete
bio je upoznavanje sa sistemom stručnog obrazovanja Republike Irske, irskim kvalifikacionim okvirom, modularizacijom
i kreditnim vrednovanjem obrazovnih programa s posebnim
akcentom na područja rada turizam i poljoprivreda u svjetlu
preduzetništva. Učesnici/e su posjetili/e nekoliko stručnih škola iz oblasti turizma i poljoprivrede, kao i institucije koje se bave
stručnim obrazovanjem, priznavanjem i razvojem kvalifikacija. Tokom posjete, učesnici/e su, takođe, imali/e priliku da prisustvuju časovima praktične nastave i lično se uvjere u kvalitet izvođenja nastave i korišćenja nastavnih sredstava i opreme.
Ova posjeta je ocijenjena kao veoma uspješna i korisna za unapređenje sistema stručnog obrazovanja u Crnoj Gori, a uspostavljena je saradnja pojedinačno sa svakom institucijom koju
je delegacija posjetila.
Bilten br. 4
ŠŠ MPS i CSO kreću sa kampanjom promovisanja stručnog obrazovanja i to sa akcentom na sjeveroistok Crne Gore i fokusom
na zanimanja iz oblasti poljoprivrede i turizma u okviru Projekta MNE/011 koji traje četiri godine (2010 - 2014). Turistička
Mart - maj 2011.
9
Aktuelnosti
i poljoprivredna zanimanja će u narednim godinama biti veoma tražena i zato kampanja ima zadatak da na njih stavi poseban akcenat. Za potrebe kampanje pripremljena je pjesma, čiji
tekst direktno afirmiše prednosti stručnih zanimanja u oblasti
turizma i poljoprivrede, a urađen je i spot, čiji su junaci energični i nasmijani đaci koji se obraćaju svojim vršnjacima, ali i
svojim roditeljima, a njihov stil, pjesma i iskazi su osnova za
komuniciranje glavnih poruka kampanje. Povodom predstavljanja kampanje „Stručno je ključno“ , u srijedu, 18. maja 2011.
godine održana je konferencija za medije, a tema konferencije
je bila „Novine i promjene koje se dešavaju u sektoru stručnog
obrazovanja“. Na konferenciji su govorili Marko Vukašinović,
predstavnik MPS-a i Duško Rajković, direktor CSO-a. Jedna od
glavnih poruka ovogodišnje kampanje je „Vaše dijete - svoj čovjek“, tj. da osnovci izborom stručne škole i to turističkih ili poljoprivrednih zanimanja mogu brzo postati samostalni ljudi i
imati zanat u rukama, a slogan kampanje koji će se koristiti je
„STRUČNO JE KLJUČNO!“.
preporuka iz izvještaja o eksternom obezbjeđivanju kvaliteta.
Radionici je prisustvovalo 24 nastavnika i saradnika u nastavi
koji su upoznati sa principima i ciljevima internog objezbjeđivanja kvaliteta, metodologijom za procjenu kvaliteta i pojedinačnim zadacima na utvrđivanju nivoa indikatora kvaliteta.
Nastavak projekta “Razvoj ključnih
kompetencija u obrazovanju“
Priručnik za nastavnike/ce „Profesionalna
orijentacija-Pet koraka do odluke o školi i
zanimanju“
U okviru projekta GIZ-a „Osmišljavanje prelaska mladih u svijet
rada na jugozapadnom Balkanu“ iz štampe je izašao priručnik za
nastavnike/ce „Profesionalna orijentacija-Pet koraka do odluke o
školi i zanimanju“. Autori udžbenika su obučeni treneri,
predstavnici/e MPS-a, osnovnih škola, CSO-a i ZZZ-a: B. Kankaraš, R. Mujović, K. Vučinić. J. Knežević, i J. Đukić. Kratak metodski priručnik sadrži materijale sa četiri modula obuke: Samospoznaja,
Informacije
i
istraživanje /mogućnosti školovanja i karijere, Realni susreti i Odluka, koji su razrađeni kroz niz scenarija za
interaktivne radionice koje
nastavnici mogu koristiti u
neposrednom radu sa učenicima/ama.
Savladavanjem
praktičnih aktivnosti iz Priručnika učenici/e će biti u
mogućnosti da identifikuju
lične sposobnosti, interesovanja i vrijednosne orijentacije,
uporede ih sa zahtjevima željenog zanimanja, upoznaju se
sa realnim zahtjevima zanimanja obilaskom preduzeća i
neposrednim razgovorom sa
ljudima iz struke, što je jedan od bitnih preduslova za donošenje
prave odluke prilikom izbora željenog zanimanja.
Podrška Zavodu za školovanje i
rehabilitaciju lica sa poremećajima
sluha i govora iz Kotora na internom
objezbjeđivanju kvaliteta
ŠŠ Predstavnik odjeljenja za evaluaciju Ž.Raičević je 12.05.2011.
godine na inicijativu Zavoda za školovanje i rehabilitaciju lica
sa poremećajima sluha i govora iz Kotora održao radionicu na
temu „Uloga nastavnika u procesu planiranja i realizacija aktivnosti na internom objezbjeđivanju kvaliteta“. Zavod iz Kotora preduzima aktivnosti na unapređivanju kvaliteta obrazovno-vaspitnog rada kroz realizaciju ciljeva akcionog plana i
10
Mart - maj 2011. ŠŠ Projekat „Razvoj ključnih kompetencija u obrazovanju“, u or-
ganizaciji ETF-a, CSO-a i ZZŠ-a, nastavljen je 17. maja aktivnostima na temu „Obuka nastavnika za ključne kompetencije u
obrazovanju-na nivou škole“. Seminaru je prisustvovalo 20 nastavnika/ca, polaznika/ca obuke realizovane u prethodnoj fazi
projekta, kao i predstavnici/e brojnih međunarodnih projekata
iz oblasti obrazovanja. U tekućoj godini planirano je razvijanje i
testiranje novog modela na nivou škole „Model za razvoj ključnih kompetencija uspostavljanjem zajednice praktičara u svakoj od devet pilot škola“ i umrežavanje zajednica praktičara na
nacionalnom nivou. Seminar je otvorila pomoćnica ministra
prosvjete i sporta, V.Vučurović.
Objavljeni novi udžbenici
ŠŠ CSO je tokom aprila objavio dva nova udžbenika za potrebe
srednjeg stručnog obrazovanja. Udžbenik „Osnove elektrotehnike II“, autora prof. dr G.Joksimovića, namijenjen je učenicima/ama drugog razreda obrazovnih programa Elektrotehničar/
ka računara, Elektrotehničar/ka elektronike i Elektrotehničar/
ka telekomunikacija. Drugi objavljeni udžbenik „Osnovi prava“,
autora doc.dr M.Vukčevića, doc.dr M.Dokića i mr Ž.Bošković,
koristiće učenici/e prvog razreda obrazovnog programa Pravno-administrativni tehničar/ka.Udžbenici su vizuelno i sadržajno prilagođeni učenicima/ama, na način da podstiču njihova interesovanja, talenat i istraživački rad.
Bilten br. 4
Međunarodna saradnja
ETF
LUX-DEVELOPMENT – PROJEKAT MNE/011
ŠŠ Evropska fondacija za obuku (European Training Foundation -
ŠŠ Lux-Development je Agencija Luksemburga za razvojnu sarad-
ETF) je specijalizovana Agencija Evropske unije koja pruža savjetodavnu i stručnu pomoć u 30 partnerskih zemalja s ciljem
korišćenja potencijala njihovih ljudskih resursa kroz reformu
sistema obrazovanje i obuke, kao i tržišta rada u kontekstu politike spoljnih odnosa u Evropskoj uniji. ETF je od 2000. godine
aktivan u Crnoj Gori tako što omogućava dijalog politike razvoja ljudskih resursa u zemlji i predstavlja crnogorskim akterima relevantne koncepte i prakse Evropske unije.
nju. Primarni cilj razvojne saradnje Luksemburga jeste iskorijenjivanje siromaštva. Aktivnosti i intervencije u okviru ove
saradnje osmišljene su u duhu održivog razvoja. Lux-Development je institucija koja je u ime Vlade Luksemburga odgovorna za implementaciju programa koji je predmet bilateralnog sporazuma sa Crnom Gorom. Lux-Development je dobila
mandat od Ministarstva inostranih poslova Luksemburga i odgovorna je za efikasnu implementaciju Projekta. Glavne vrijednosti koje su ujedno i srž aktivnosti Lux-Development-a su:
poštovanje drugih, integritet, solidarnost i efikasnost.
ŠŠ Trenutno najvažnije aktivnosti ETF-a obuhvataju:
ŠŠ Podršku akterima da razrade održivi školski model za „in-
service“ obuku nastavnika/ca i profesionalni razvoj u oblasti
promovisanja ključne kompetencije kroz osnivanje Zajednice
prakse u srednjim školama. Ove Zajednice su osnovane i postale operativne uz pomoć međunarodne ekspertize, dok je
njihova održivost povjerena lokalnim akterima (MPS, CSO i
ZZŠ, akteri građanskog društva);
ŠŠ Izgradnju kapaciteta za osnivanje partnerstva škola i privre-
de koje se zasniva na preduzimanju konkretne akcije s ciljem unapređenja ishoda učenja koje pruža crnogorski sistem
stručnog obrazovanja, kao i s ciljem unapređenja zapošljivosti onih kojih završe srednje stručne škole;
ŠŠ Savjetovanje o politici zasnovanoj na činjenicama radi suz-
bijanja dugoročne nezaposlenosti u sjevernom regionu Crne
Gore, s ciljem jačanja veza između nacionalnog i lokalnog nivoa formulisanja i sprovođenja politike, kao i s ciljem unapređenja njihovih kapaciteta za saradnju i kreiranja sinergija
kako bi crnogorsko tržište rada postalo inkluzivno;
ŠŠ Podršku i konkretne odgovore na zahtjeve Evropske komisije
u oblasti obrazovanja, obuke i zapošljavanja omogućavanjem
osnovnih informacija (analize države i tematske analize) koje
se uklapaju u pomoć koju pruža Evropska unija (IPA programi). U 2010. godini, ETF je sačinio i objavio iscrpnu analizu
razvoja ljudskih resusrsa u zemlji koju trenutno koriste nacionalni akteri u procesu osmišljavanja svog prvog operativnog
programa za IPA komponentu IV u periodu 2011-2013.
ŠŠ Veliki dio aktivnosti ETF-a u Crnoj Gori sprovodi se u bliskoj
saradnji i sinergiji sa donatorima Evropske unije, kao što su Britanski savjet, LUX- DEVELOPMENT, GIZ, ADA, itd.
ŠŠ Projekat MNE/011 se fokusira na jačanje stručnog osposoblja-
vanja u Crnoj Gori, a posebno na sjevero-istoku Crne Gore.
Nacionalna strategija i strategije lokalne vlade za razvoj poljoprivrede i turizma treba da doprinesu zaustavljanju odliva stanovništva sa sjevero-istoka Crne Gore, i podsticanju mladih
ljudi da se vrate u region. Prema tome, razlog za sprovođenje
ovog Projekta jeste podrška MPS-u, prvenstveno preko CSO-a,
u izradi Nacionalne i Regionalne strategije za razvoj stručnog
obrazovanja, i obezbjeđivanje njihove usklađenosti sa postojećim strategijama za razvoj poljoprivrede i turizma. U skladu sa
tim, Projekat je osmišljen tako da pruža podršku izradi odgovarajućih profila zanimanja, kvalifikacija i obrazovnih programa u
oblasti poljoprivrede (uključujući organsku poljoprivredu) i turizma (uključujući i ugostiteljstvo), zajedno sa odgovarajućim
materijalima za obuku. On podrazumijeva i unapređenje sredine u kojoj se vrši obuka i kvalitet nastave, sve veću uključenost
socijalnih partnera u razvoju i pružanju obuke i jačanje preduzetništva u sektorima poljoprivrede i turizma na sjevero-istoku Crne Gore. Projekat traje četiri godine, od jula 2009. godine do jula 2013. godine, a njegov budžet iznosi 4.280.000 EUR,
od čega 4.100.000 EUR predstavlja doprinos Velikog vojvodstva
Luksemburg1, a 180.000 EUR predstavlja doprinos Crne Gore.
ŠŠ Među ključnim aktivnostima u 2011. godine su: renoviranje
i opremanje ciljnih škola na sjevero-istoku Crne Gore; izrada kvalifikacija, obrazovnih programa i materijala za obuku za
sektore poljoprivrede i turizma; implementacija komunikacione/marketing kampanje za stručno obrazovanje; razvoj sistema
ocjenjivanja koji obezbjeđuje kvalitet u stručnom obrazovanju;
pružanje preduzetničke obuke u stručnom obrazovanju i kontinuirano stručno obrazovanje.
ŠŠ Za dalje informacije, molimo posjetite: www.vetnem.org i
www.lux-development.lu ili kontaktirajte direktno kancelariju
projekta: [email protected] .
Bilten br. 4
Mart - maj 2011.
11
Međunarodna saradnja
ETF
(Evropska fondacija za stručnu obuku)
GIZ
(Njemačko društvo za međunarodnu saradnju)
KulturKontakt
dvv international
(Institut za međunarodnu saradnju Udruženja za obrazovanje
odraslih Njemačke)
Delegacija Evropske unije
LuxDevelopment
(Luksemburška agencija za razvojnu saradnju)
Britanski savjet
Glavni i odgovorni urednik: Duško Rajković Urednik: Srđan Obradović Redakcija: Ivana Mihailović, Sandra Brkanović,
Gordana Bošković, Jadranka Radunović Lektura: Magdalena Jovanović
Tehnički urednik: Dejan Stanić
***
Izdavač: Centar za stručno obrazovanje
Adresa: Vaka Đurovića bb, 81000 Podgorica Telefon: +382 20 664 713 Faks: +382 20 664 714 e-mail: [email protected] Website: www.cso.gov.me
***
Podgorica, maj 2011.
12
Mart - maj 2011. Bilten br. 4
Download

Bilten broj 4 MNE - Centar za stručno obrazovanje