Univerzitet umetnosti u Beogradu
ISTOK JE
ZAPADNO
OD ZAPADA
Letnja umetnička škola
Univerziteta umetnosti
University of Arts in
Belgrade
Letnja umetnička škola
Univerziteta umetnosti
u Beogradu
RADIONICA MOZAIKA Ulica mozaika - put Nais
University of Arts in
Summer Art School
u Beogradu
Belgrade
RADIONICA GRAFIKE NE obično
Summer Art School
16 - 24. jul 2011.
Sićevo
Niš
16 - 24. july 2011.
Sićevo
Niš
RADIONICA
– ljudke
– ljudi
16 - Lutke
24 July
2011.
16 - 24. jul
2011. LUTKARSKE ANIMACIJE
Sićevo
Sićevo RADIONICA DIZAJNA I IZRADA LUTKE
I MASKE Ljudi – ljudke – lutke
Niš
Niš
RADIONICA MUZIČKE IMPROVIZACIJE Muzička bašta
RADIONICA MUZIČKE PRODUKCIJE Cook Book Pro
ETNOMUZIKOLOŠKA RADIONICA NIŠnu se zvezda
RADIONICA PRIMENJENIH UMETNOSTI U TURIZMU Artefakt 3 u 1
TEORIJSKA RADIONICA Pravi i imaginarni prostori kolektivnog pamćenja
RADIONICA FOTOGRAFIJE Prošlost, budućnost ...
Univerzitet umetnosti u Beogradu tradicionalno organizuje Letnju
umetničku školu, koja svojim inovativnim programima i kreativnim
radionicama iz godine u godinu doprinosi umetničkom razvoju
svojih studenata i proizvodi značajne radove i rezultate kojima se
unapređuje kulturni život širom Srbije. Posle Subotice, Užica, Novog
Pazara, Pirota, Negotina, Sremskih Karlovaca, Senjskog Rudnika i
Despotovca, izazov za umetničku maštu je biti u Nišu i Sićevu – na
mestu susreta istoka i zapada, različitih kultura, civilizacija i epoha.
Letnja umetnička škola 2011. pod nazivom Istok je zapadno od zapada
prema stihu iz poeme Poeziju će svi pisati znamenitog pesnika Branka Miljkovića, vesnik je obeležavanja velikog jubileja – 1700 godina
Milanskog ediktа, koji je doneo car Konstantin I Veliki, rođen u Naisusu.
36
Saradnja je bila veoma važna odlika ovogodišnje Letnje umetničke
škole. Tu su se ukrstili pedagoški i kreativni procesi profesora sa
Univerziteta umetnosti u Beogradu, Fakulteta umetnosti Univerziteta u Nišu i Nacionalne akademije za pozorište i film NATFA u
Sofiji, sa elanom, maštom i invencijom studenata iz Beograda, Niša,
Ljubljane, Beča, Budimpešte, Novog Sada, Kragujevca, Cetinja,
Sofije i Soluna.
Rezultati radionica koje su se odvijale u Likovnoj koloniji u Sićevu,
u ateljeima Fakulteta umetnosti, u Pozorištu lutaka, u okolini Niša i
Sićeva su veoma značajni: dva podna mozaika od prirodnog kamena
tesera u centralnom gradskom jezgru, grafike u raznim tehnikama
štampe, lutkarska predstava sa specijalno kreiranim likovima, nove
muzičke kompozicije, zvučni zapisi tradicionalnih vokalnih i instrumentalnih izvođenja, suveniri prepoznatljivog lokalnog karaktera,
studije o značaju kulturnih i istorijskih spomenika za kreiranje
kolektivnog identiteta i dokumentarne fotografije – svedočanstvo
sadašnjosti za budućeg posmatrača. Ovi rezultati ostaju kao trajni
doprinos Letnje umetničke škole našoj kulturnoj baštini.
prof. dr Ljiljana Mrkić Popović
Rektor Univerziteta umetnosti u Beogradu
37
University of Arts in Belgrade organizes by tradition the Summer Art
School, a program which continuously supports artistic development of
students through innovative and creative workshops, producing noteworthy artworks which develop cultural life crosswise Serbia. After Subotica, Užice, Novi Pazar, Pirot, Negotin, Sremski Karlovci, Senjski Rudnik
and Despotovac, a new challenge was proposed to young artistic imagination – to work in Niš and Sićevo, in the meeting place of the East and
the West, of diverse cultures, civilizations and époques.
RADIONICE
The Summer Art School 2011 is titled The East is West of the West, after
a verse from a poem Everyone will write poetry by the famous poet from
Niš Branko Miljković, as a herald of a great jubilee - 1700 years from the
Milan Edict proclaimed by the emperor Constantine I the Great who was
born in Naissus.
RADIONICA MUZIČKE PRODUKCIJE Cook Book Pro
RADIONICA GRAFIKE NE obično
RADIONICA MOZAIKA Ulica mozaika – put Nais
RADIONICA LUTKARSKE ANIMACIJE Lutke – ljudke – ljudi
RADIONICA DIZAJNA I IZRADA LUTKE I MASKE Ljudi – ljudke – lutke
RADIONICA MUZIČKE IMPROVIZACIJE Muzička bašta
ETNOMUZIKOLOŠKA RADIONICA NIŠnu se zvezda
RADIONICA PRIMENJENIH UMETNOSTI U TURIZMU Artefakt 3 u 1
TEORIJSKA RADIONICA Pravi i imaginarni prostori kolektivnog pamćenja
Collaboration was a very important feature of this year’s Summer Art
School. Pedagogic and creative processes of professors from the University of Arts in Belgrade, Faculty of Arts in Niš and the National Academy
for Theatre and Film NATFA from Sofia, intertwined with enthusiasm, imagination and inventiveness of art students from Belgrade, Niš, Ljubljana,
Vienna, Budapest, Novi Sad, Kragujevac, Cetinje, Sofia and Thessaloniki.
RADIONICA FOTOGRAFIJE Prošlost, budućnost...
Results of workshops that took place in the Art colony Sićevo, ateliers of
the Faculty of Arts, Puppet Theatre, surrounding area of Niš and Sićevo,
are highly significant: two ground mosaics made from the natural tessera
stone and placed in the central urban area, graphics developed through
new techniques, a puppet theatre production with specially devised
puppets, new music compositions, recordings of traditional vocal and instrumental music, souvenirs of recognizable local profile, texts about the
role of cultural and historical monuments in creating collective identity,
documentary photographs saving the present for the future: those artworks remain as a lasting contribution of the Summer Art School to our
cultural heritage.
PUPPET DESIGN WORKSHOP People – public – puppets
prof. dr Ljiljana Mrkić Popović
Rector of the University of Arts in Belgrade
Univerzitet umetnosti u Beogradu
ISTOK JE
ZAPADNO
OD ZAPADA
Letnja umetnička škola
Univerziteta umetnosti
u Beogradu
University of Arts in
Belgrade
Summer Art School
16 - 24. jul 2011.
Sićevo
Niš
16 - 24. july 2011.
Sićevo
Niš
RADIONICA MOZAIKA Ulica mozaika - put Nais
RADIONICA GRAFIKE NE obično
RADIONICA LUTKARSKE ANIMACIJE Lutke – ljudke – ljudi
RADIONICA DIZAJNA I IZRADA LUTKE I MASKE Ljudi – ljudke – lutke
RADIONICA MUZIČKE IMPROVIZACIJE Muzička bašta
RADIONICA MUZIČKE PRODUKCIJE Cook Book Pro
ETNOMUZIKOLOŠKA RADIONICA NIŠnu se zvezda
RADIONICA PRIMENJENIH UMETNOSTI U TURIZMU Artefakt 3 u 1
TEORIJSKA RADIONICA Pravi i imaginarni prostori kolektivnog pamćenja
RADIONICA FOTOGRAFIJE Prošlost, budućnost ...
Република Србија
Град Ниш
УНИВЕРЗИТЕТ У НИШУ
ГРАНМЕР ММС
GRAPHICS WORKSHOP UN Usual
MOSAIC WORKSHOP Street of Mosaics – Via Naissus
PUPPET THEATRE WORKSHOP Puppets – public – people
MUSIC IMPROVISATION WORKSHOP Music Garden
MUSIC PRODUCTION WORKSHOP Cook Book Pro
ETHNOMUSICOLOGY WORKSHOP Traditional music of the Sićevo region
ART OF SOUVENIRS WORKSHOP Artifact 3 in 1
THEORETICAL WORKSHOP Real and imaginary spaces of collective memory
PHOTOGRAPHY WORKSHOP Past, Future...
THE EAST
IS WEST OF
THE WEST
gradu
K JE
40
DNO
PADA
Branko Miljković
POEZIJU ĆE SVI PISATI
Branko Miljković
EVERYONE WILL WRITE POETRY
San je davna i zaboravljena istina
koju više niko ne ume da proveri
sada tuđina peva ko more i zabrinutost
istok je zapadno od zapada lažno kretanje je najbrže
sada pevaju mudrost i ptice moje zapuštene bolesti
cvet između pepela i mirisa
oni koji odbijaju da prežive ljubav
i ljubavnici koji vraćaju vreme unazad
vrt čije mirise zemlja ne prepoznaje
i zemlja koja ostaje verna smrti
jer svet ovaj suncu nije jedina briga
ali jednoga dana
tamo gde je bilo srce stajaće sunce
i neće biti u ljudskom govoru takvih reči
kojih će se pesma odreći
poeziju će svi pisati
istina će prisustvovati u svim rečima
na mestima gde je pesma najlepša
onaj koji je prvi zapevao povući će se
prepuštajući pesmu drugima
ja prihvatam veliku misao budućih poetika:
jedan nesrećan čovek ne može biti pesnik
ja primam na sebe osudu propevale gomile:
KO NE UME DA SLUŠA PESMU SLUŠAĆE
OLUJU
ali:
HOĆE LI SLOBODA UMETI DA PEVA
KAO ŠTO SU SUŽNJI PEVALI O NJOJ
Dream is a long forgotten truth
That no one can prove any more
Now foreign lands sing like sea and distress
East is west of the west
False motion is the fastest
Now wisdom sings and birds of my ignored illness
A flower midway from ashes to scent
Those who refuse to survive love
And lovers who are turning back time
A garden of fragrance unknown to the earth
And the earth remaining loyal to death
For this world’s not the Sun’s only concern
But one day
in place of heart, Sun will stand
And no words of human speaking
Shall embarrass a poem
Everyone will write poetry
Truth will be present in every word
Where a poem grows stunning
The one who started will hush
Leaving a poem to others
I accept the idea of future poets:
An unhappy man cannot be a poet
I take upon me a verdict by a singing crowd:
THOSE WHO WON’T LISTEN TO A POEM, MUST LISTEN
TO A STORM
But:
WILL LIBERTY SING AS TRULY
AS THE ENSLAVED HAVE SANG OF HER
Translation into English
by Sunčica Milosavljević
RADIONICA GRAFIKE NE obično
GRAPHICS WORKSHOP UN Usual
Voditelj:
mr Adam Pantić, docent na Fakultetu likovnih umetnosti u Beogradu
Workshop leader: Docent Adam Pantić, MA
Faculty of Fine Arts in Belgrade
Učesnici:
Taddea Druschovich, student Akademije likovnih umetnosti Univerziteta u Ljubljani,
smer Vizualne komunikacije; Megi Milošević, Pedagoški fakultet u Ljubljani, odsek likovnih umetnosti;
Vladimir Milanovic, doktorske umetničke studije nа Fаkultetu likovnih umetnosti u Beogrаdu;
Danja Tekić, mаster studije Grafike nа Fаkultetu likovnih umetnosti u Beogrаdu
Adam Pantić
EXPERIENCE AS THE TRUE QUALITY
Adam Pantić
ISKUSTVO KAO STVARNI KVALITET
42
Litografska radionica Ne Obično imala je obrazovni karakter. Osnovni cilj radionice bio je približavanje
principa spontanosti, neposrednosti i jednostavnosti u kreiranju odnosa, kako prema ambijentu, tako i
unutar grupe. U našoj radionici litografija je prvi put izašla na teren i time smo skinuli teret ekskluzivnosti
grafičke radionice.
Kao medijum odabrao sam litografiju jer njena jezička i crtačka neposrednost omogućava likovni izraz i
umetnicima koji nemaju grafičkog iskustva. Heterogenost grupe u pogledu stručne orijentacije je naročito
obogatila atmosferu radionice. U posebnom segmentu radionice demonstrirao sam tehnike litografije
prilagođene najmlađima, koje mogu pomoći budućim likovnim pedagozima da osveže prilično nekreativnu
likovnu praksu u našim osnovnim pa i srednjim školama. Kristina (7 god.) iz Sićeva bila je naš pridruženi
član.
Poseban ton dala je grupa studenata etnomuzikologije, sa kojima smo delili prostor. Melodija i zvuk narodnih motiva direktno ili indirektno su uticali da likovna forma dobije osobeni karakter klisure, samog Sićeva
i okolnih sela. Najbolja potvrda ovih tvrdnji jeste performans svih članova grafičke radionice pred sam kraj
našeg boravka u Sićevu. Kao rezultat, ostao je grafički list izložen na završnom predstavljanju u Nišu; stvarni
kvalitet, međutim, leži u iskustvenoj prirodi ovog događaja.
Lithography workshop UN Usual was of educative nature. The main goal of the workshop was acquainting
with the principles of spontaneity, immediacy and simplicity in creating relations – with ambience and
within the group alike. In our workshop, for the first time lithography went into the field, lifting thus the
burden of exclusivity from a graphic workshop.
I chose lithography as a medium due to its communicative and drawing immediacy which provides visual
expression even for artists without graphic experiences. Heterogeneity of the group regarding professional orientation particularly enriched the atmosphere of the workshop. Within a special segment of the
workshop I demonstrated lithography techniques adapted to the youngest artists, which may help future
visual art teachers to energize visual arts practices in our elementary and high schools, which often lacks
creativity. Kristina, age 7, from Sićevo, was our associate member.
A group of ethno-musicology students, with whom we shared the premises, gave a special flair to this
experience. Tune and sounds of folk motives directly and indirectly inspired visual art forms with unique
character of the Sićevo gorge, the village and surrounding places. The best proof is a performance of all
members of graphic workshop that took place in the end of our stay in Sićevo, resulting in a graphic journal, exhibited on the final presentation in Niš. The true quality, however, lays in the experiential nature
of this event.
43
RADIONICA MOZAIKA Ulica mozaika – put Nais
MOSAIC WORKSHOP Street of Mosaics – Via Naissus
Voditelji:
mr Siniša Žikić, redovni profesor Fakulteta primenjenih umetnosti u Beogradu
mr Slavica Erdeljanović Curk, vanredni profesor Fakulteta umetnosti u Nišu
Učesnici:
Meri Ivanovska, Igor Mitrović, Milena Milenković, Aleksandra Perović, Tijana Smiljković, Stefan Pešić, studenti Fakulteta primenjenih umetnosti u Beogradu; Milan Kulić, student Fakulteta likovnih umetnosti u
Beogradu; Ivana Milev, student master studija na Fakultetu likovnih umetnosti u Beogradu; Elefteria Petridou, student likovnih umetnosti Aristotel univerziteta u Solunu, Nevena Stefanović, Nenad Stamenković,
Maja Jovanović, Stefan Sladić, Jovana Mladenović, Marija Aleksić, Jelena Tamburić, Maja Tlačinac, Nataša
Stojmenović i Jelena Savić, studenti Fakulteta umetnosti u Nišu
Workshop leaders: Professor Siniša Žikić, MA
Faculty of Applied Arts in Belgrade
Associate Professor Slavica Curk, MA
Faculty of Arts in Niš
Siniša Žikić
KONTINUITET UNIVERZALNIH VREDNOSTI
44
Radionica mozaika bila je zasnovana na trajnim vrednostima klasične rimske umetnosti mozaika koju
baštinimo na tlu Srbije. Rad studenata okupljenih oko beogradskog Univerziteta umetnosti izveden je po
principima antičko-rimskog ređanja prirodnog kamena tesera u tehnici podnog livenog mozaika u betonu
veličine 7,5 m2.
Osmišljen kao jednostavna simetrična linearna pravougaona kompozicija koja prati duh i logiku arhitektonskog okruženja, mozaik je sačinjen od šest kvadratnih elemenata na svetloj osnovi, odvojenih u isti
broj radnih površina sa medaljonima, odnosno replikama fragmenata poznatih mozaika iz Mediane,
međusobno povezanih linijama, kao i jedanaest monograma svih studenata, učesnika međunarodne radionice. Mozaik je smešten u središnjem delu Obrenovićeve ulice (pešačka zona), na površini obloženoj
kamenom kockom, koja je svojom dimenzijom odredila veličinu mozaičke slike kao dela celine koja prati
prostornu koncepciju ulice.
Cilj projekta jeste da uputi na značaj mozaičkog nasleđa sa poznatog lokaliteta Mediana: kao podsticaj za
kontinuitet u kreativnom osmišljavanju savremenog mozaika danas, ali i kao način da se oplemeni javni
prostor grada. Postavljanje mozaika u centralnom gradskom jezgru spominje nas na blizinu rimskog lokaliteta sa mozaicima izuzetne, vanvremenske, univerzalne vrednosti. Naš rad koji ostavljamo gradu Nišu
jeste pokušaj da se dosegnu, ili makar približe te vrednosti.
Siniša Žikić
CONTINUITY OF THE UNIVERSAL VALUES
Mosaic workshop within Summer Arts School was based on lasting values of Roman mosaic arts which
is the part of Serbian heritage. Students of the Belgrade University of Arts worked in an antic Roman
technique of ordering natural stone Tesserae and casting in concrete a floor mosaic of 7.5 square meters
in size.
Designed as a simple symmetric linear rectangular composition in accord with the spirit and logic of architectural environment, the mosaic consists of 6 square elements placed on a bright base, divided in
the same number of working areas with medallions i.e. replicas of the famous Mediana mosaic fragments interlinked with lines, as well as 11 monograms of all the students, participants of the international
workshop. Mosaic is positioned in the central part of Obrenoviceva street (pedestrian zone), in the plane
covered with stone blocks the dimension of which determined the size of a mosaic as a part of a lager
street spatial concept.
The aim of the project MOSAIC STREET – VIA NAISSUS is to focus the attention to the significance of
mosaic heritage from the famous area of Mediana: as stimuli for continuity in creative designing of contemporary mosaic nowadays, but also as a way to improve the public spaces of the city. The placement of
mosaics in the town centre reminds us of the closeness of ancient Rome sight with mosaics of exceptional,
eternal, universal value. Our work, donated to the City of Nis is an attempt to reach, or at least get close
to those values.
45
Univerzitet umetnosti u Beogradu
ISTOK JE
ZAPADNO
OD ZAPADA
Letnja umetnička škola
Univerziteta umetnosti
u Beogradu
University of Arts in
Belgrade
Summer Art School
16 - 24. jul 2011.
Sićevo
Niš
16 - 24. july 2011.
Sićevo
Niš
RADIONICA MOZAIKA Ulica mozaika - put Nais
RADIONICA GRAFIKE NE obično
RADIONICA LUTKARSKE ANIMACIJE Lutke – ljudke – ljudi
RADIONICA DIZAJNA I IZRADA LUTKE I MASKE Ljudi – ljudke – lutke
RADIONICA MUZIČKE IMPROVIZACIJE Muzička bašta
RADIONICA MUZIČKE PRODUKCIJE Cook Book Pro
ETNOMUZIKOLOŠKA RADIONICA NIŠnu se zvezda
RADIONICA PRIMENJENIH UMETNOSTI U TURIZMU Artefakt 3 u 1
TEORIJSKA RADIONICA Pravi i imaginarni prostori kolektivnog pamćenja
RADIONICA FOTOGRAFIJE Prošlost, budućnost ...
Република Србија
Град Ниш
УНИВЕРЗИТЕТ У НИШУ
ГРАНМЕР ММС
THE EAST
IS WEST OF
THE WEST
48
RADIONICA MOZAIKA Ulica mozaika – put Nais
MOSAIC WORKSHOP Street of Mosaics – Via Naissus
Mr Slavica Erdeljanović Curk
GENEZA JEDNOG MOZAIKA U 10 SLIKA ZA PAMĆENJE
Slavica Erdeljanović Curk
GENESIS OF A MOSAIC IN TEN IMAGES TO REMEMBER
1.SLIKA: Radionica za monumentalno slikarstvo Fakulteta umetnosti u Nišu postaje tesna za stotinu studentskih ideja i skica koje bi trebalo sagledati i realizovati u mozaiku od prirodnog kamena.
2.SLIKA: Stolovi su prepuni radova, crteža i slika. Selekcijom se dolazi do kolažnog rešenja od najboljih
detalja sa mnogobrojnih skica. Tako je stvorena slika sa simbolima Niša, koautorsko delo deset studenata.
Tehnički crtež u prirodnoj veličini je položen na pločnik Obrenovićeve ulice kako bi se u prostoru sagledalo
bolje.
3. SLIKA: Početak jula karakteriše zadovoljstvo učinjenim i nestrpljenje da se krene sa realizacijom. Dugi
dani čekanja na svečano otvaranje Škole, okupljanje i upoznavanje.
4. SLIKA: U nedelju, 17. jula se radionica puni, organizuje se radni prostor, vrše pripreme i prenosi tehnički
crtež.
5. SLIKA: Ponedeljak počinje oglašavanjem čekića i nakovnja. Rad, sreća, smeh, šala, buka, neuobičajeno
visoka temperatura koju ni klima uređaji ne mogu da normalizuju. Tako danima, od ujutru do kasno uveče,
sa pauzom za ručak i bez pauze za večeru jer sve treba završiti za šest dana.
6. SLIKA: Petog dana je sve bilo gotovo! Šesti dan je protekao u analizi urađenog i zadovoljstvu, sreći...
7.SLIKA: Odlivanje mozaika, težak fizički posao obavljen je uspešno zahvaljujući neumornoj mladosti i
pomoći prijatelja.
8. SLIKA: Podizanjem šest segmenata mozaika teških po oko 240 kg, potvrđeno je da je ceo proces izveden
savršeno, bez ikakvih propusta. Otkriven je prizor koji ushićuje. Kakva sreća!
9.SLIKA: Prenošenje i postavljanje mozaika u Obrenovićevoj ulici je obavljeno 15.avgusta. Slika za
pamćenje, konačno je sve na svom mestu. Tu su transponovani i apstrahovani detalji podnog mozaika i
arheoloških iskopina iz Medijane, Tvrđava, Bubanj i reka kao simbol različitih kulturnih tokova.
10. SLIKA: Svečano otkrivanje i predavanje mozaika gradu. Studenti Fakulteta umetnosti Univerziteta u
Nišu, koautori i realizatori mozaika, ponosni su, zadovoljni i zahvalni za pruženu šansu.
1st IMAGE: The monumental painting workshop at the Niš Faculty of Arts is too small for hundreds of
students’ ideas and sketches which are to be viewed and carried out in the natural stone mosaic.
2nd IMAGE: Selection leads to the solution – creating a collage of best details from numerous sketches.
An image with symbols of Niš is created, a co-author work of 10 students. A full-size technical drawing is
placed on the pavement of Obrenoviceva Street, to provide better view in the real space.
3rd IMAGE: Impatience to commence the realisation.
4th IMAGE: Sunday, 17th July: the workshop is packed, organising of the working space, preparations and
technical drawing are carried out.
5th IMAGE: Monday starts with sounds of hammer and anvil. Labour, happiness, laughter and unusually
high temperatures that not even air conditioners can control. Day in and day out, till late in the evening,
with a lunch break, and no dinner break.
6th IMAGE: On day 5, everything is completed!
7th IMAGE: Casting the mosaic. Hard physical labour is successfully completed thanks to never tiring youth
and a little help of friends.
8th IMAGE: Lifting six segments of the mosaic, each weighing approximately 240 kilograms. The exhilarating sight was revealed!
9th IMAGE: August 15th: Transportation and laying the mosaic in Obrenoviceva street. A sight to remember. Details of floor mosaic and archaeological findings from Mediana are transposed and abstracted in
the picture, as well as the Fortress, Bubanj and a river as a symbol of various cultural flows.
10th IMAGE: Celebration of opening and handing the mosaic to the City. Students of the Faculty of Arts are
proud, satisfied and grateful for the opportunity they have been given.
49
Univerzitet umetnosti u Beogradu
ISTOK JE
ZAPADNO
OD ZAPADA
Letnja umetnička škola
Univerziteta umetnosti
u Beogradu
University of Arts in
Belgrade
Summer Art School
16 - 24. jul 2011.
Sićevo
Niš
16 - 24. july 2011.
Sićevo
Niš
RADIONICA MOZAIKA Ulica mozaika - put Nais
RADIONICA GRAFIKE NE obično
RADIONICA LUTKARSKE ANIMACIJE Lutke – ljudke – ljudi
RADIONICA DIZAJNA I IZRADA LUTKE I MASKE Ljudi – ljudke – lutke
RADIONICA MUZIČKE IMPROVIZACIJE Muzička bašta
RADIONICA MUZIČKE PRODUKCIJE Cook Book Pro
ETNOMUZIKOLOŠKA RADIONICA NIŠnu se zvezda
RADIONICA PRIMENJENIH UMETNOSTI U TURIZMU Artefakt 3 u 1
TEORIJSKA RADIONICA Pravi i imaginarni prostori kolektivnog pamćenja
RADIONICA FOTOGRAFIJE Prošlost, budućnost ...
Република Србија
Град Ниш
УНИВЕРЗИТЕТ У НИШУ
ГРАНМЕР ММС
THE EAST
IS WEST OF
THE WEST
RADIONICA DIZAJNA I IZRADA LUTKE Ljudi – ljudke – lutke
PUPPET DESIGN WORKSHOP People – public – puppets
Voditelji:
mr Maja Studen Petrović, docent Fakulteta primenjenih umetnosti u Beogradu
mr Katarina Radojlović, vanredni profesor Fakutleta umetnosti u Nišu
Milicа Grbić Komаzec, kostimogrаf i lutkаr
Workshop leaders: Docent Maja Studen Petrović, MA
Faculty of Applied Arts in Belgrade
Associate Professor Katarina Radojlović , MA
Faculty of Arts in Niš
Milica Grbić Komazec
Costume and puppet designer
Učesnici:
Nina Kojc, student Likovnih umetnosti na Pedagoškom fakultetu u Ljubljani; Lena Violetta Leitner, student Digitalne umetnosti i medija na Univerzitetu primenjenih umetnosti u Beču; Andrijana Radomirović,
student Master studija slikarstva na Fakultetu likovnih umetnosti u Beogradu; Jаsminа Obrаdović i Dunjа
Ćirić, studenti Fakulteta umetnosti u Nišu; Željana Jurković, student Master studija vajarstva na Akademiji
umetnosti u Novom Sadu; Maja Mrdaković i Sanja Solunac, studenti Master studija zidnog slikarstva na
Filološko-umetničkom fakultetu u Kragujevcu; Anni Kaltsidou, student likovnih umetnosti na Aristotel Univerzitetu u Solunu; Dimitra Stavropoulou, student filmske umetnosti na Aristotel Univerzitetu u Solunu.
52
BIĆА NEZNАNIH SVETOVА
Mаjа Studen Petrović
Spoj kreаtivnosti, želje zа stvаrаnjem i novim iskustvimа desio se uprаvo nа mestu koje je prirodno izvorište
stvаrаnjа lutkаrskog svetа – u Pozorištu lutаkа Niš. Sjedinjаvаnje rаzličitih kreаtivnih idejа, mаterijаlа,
strukturа i pokretа, preplitаnje kulturа, jezikа i energijа, rodili su misаo kojа je oživljenа i primenjenа.
Kаtаrinа Rаdojlović
Od svih čudа nа svetu, sem tаjni dubokog svemirа i nečuveno mаlih stvаri, jedino lutkа kojoj je podаren
pokret imа moć dа svаkodnevno i obično pretvori u neobično i posebno. Nаrodnа pripovetkа Bаš čelik
pružilа je prostor polаznicаmа rаdionice dа negde između imаginаcije i učenjа stvore bićа sаmo njimа
znаnih svetovа.
Milicа Grbić Komаzec
Proces stvаrаnjа lutke je nаjlepši segment lutkаrstvа. To je spoj ljubаvi, znаnjа, veštine i tаlentа. Pretočiti
ideju u oblik koji dobijа život nа sceni, jednаko je čаroliji. Uz mnogo trudа, u rаdnoj аli i drugаrskoj
аtmosferi, nаstаjаle su uporedo jаvаjke, ginjoli, senke, mаpet lutkа, mаrionetа. Upotrebom rаzličitih
mаterijаlа, kаo i rаzličitih likovnih i lutkаrskih tehnikа, podsticаnа je kreаtivnost i vrednost individuаlnog
pristupa lutki.
BEINGS OF THE WORLDS UNKNOWN
Mаjа Studen Petrović
The compound of creativity, desire to create and new experiences took place on the very place which is
the natural source of creating the puppet world – in Niš Puppet theatre. Bringing various creative ideas,
materials, structures and movement, intertwining culture, languages and energies, devised a thought
brought to life, and put into practice.
Kаtаrinа Rаdojlović
Of all the wonders in the world (save the mysteries of deep space and unthinkably small things), only a
puppet gifted with movement, can turn the common and usual into the special and unusual. The folk fairy
tale Bаš Čelik opened space between imagination and learning, for participants to imagine creatures from
extraordinary worlds.
Milicа Grbić Komаzec
The process of creating a puppet is the most beautiful part of puppetry. It is a mixture of affection, knowledge, skills and talent. To bring the idea into a form which becomes animated on the stage, is magic-like.
With lots of effort, in a working but friendly atmosphere, java dolls, guinolles, shadows, Muppets and
marionettes were created. Using diverse materials, along with diverse artistic and puppetry techniques,
each of them was given the potential to come to life in the skilled hands of animators. With good ideas and
interesting practical solutions, creativity and value of individual expression were encouraged.
53
RADIONICA LUTKARSKE ANIMACIJE Lutke – ljudke – ljudi
PUPPET THEATRE WORKSHOP Puppets – public – people
Voditelj:
Rumen Račev, redovni profesor Nacionalne akademije za pozorište i film, Sofija
Asistent:
Jelena Đorđević, glumica Demonstratori: glumci Pozorišta lutaka Niš
Workshop leader: Professor Rumen Račev
National Academy for Theatre and Film, Sofia
Assitant: Jelena Đorđević, actress
Demonstrators: Actors of the Puppet Theatre Nis
Učesnici:
Jelisaveta Karadžić, Dušan Matejić, Anita Stojadinović, studenti glume na Fakultetu dramskih umetnosti
u Beogradu; Tea Kovše, student dramaturgije na Akademiji za gledališče, radio, film i televiziju AGRFT
u Ljubljani; Aleksandra Pejić i Uroš Mladenović, studenti glume na Akademiji umetnosti u Novom Sadu;
Milivoje Lakić, student produkcije na Fakultetu dramskih umetnosti na Cetinju
Rumen Račev
PLACE WHERE GOD LIVES
Rumen Račev
TAMO GDE ŽIVI BOG
54
Želeo bih da sa Vama podelim da ja već odavno znam gde živi Bog. Bog živi u umetnosti! U svakoj umetnosti, istovremeno i ravnopravno. Zato što – Bog je duh. A koje je prirodnije mesto za njegovo bivstvovanje
od najduhovnije ljudske delatnosti – Umetnosti? I ako čovek reši da krene na to beskrajno putovanje kroz
kosmos nazvan Umetnost, ima šanse da jednog dana sretne Boga.
Jelena Đorđević
LUTKARSTVO: POSEBAN NAČIN MIŠLJENJA
U toku Letnje umetničke škole najviše me je zadivila ozbiljnost sedmoro izuzetno talentovanih mladih
ljudi i njihova želja da za nedelju dana nauče što je moguće više o lutkarstvu. Ovi mladi ljudi su u svakom
trenutku bili spremni za rad i za nova istraživanja. Pošto je vremena bilo malo, a lutkarstvo je zahtevna
umetnost koja se uči celog života, profesor Račev i ja smo se trudili da studente upoznamo ne samo sa
tehnikama vođenja lutke, već i sa posebnim načinom mišljenja karakterističnim za lutkarsko pozorište.
Pokušali smo da im objasnimo sličnosti i razlike između dramskog i lutkarskog pozorišta, ali isto tako da im
pokažemo kakva se magija rađa kada se spoje dramski i lutkarski elementi.
Iskreno se nadam da će znanja koja su dobili tokom ove Letnje škole iskoristiti u svom daljem profesionalnom radu, i još više se nadam da smo barem malo uspeli da im približimo ovu predivnu umetnost –
lutkarstvo.
I wish to share with you that I, for a long time now, know where the God lives.
The God lives in the arts! In each art, simultaneously and equally.
Because – God is spirit. And what is a more natural place for his existence from the most spiritual human
activity – Arts? And if a person chooses to embark on such an endless voyage through the space called
Arts, there is a chance that some day that person will encounter God.
Jelena Đorđević, actress
PUPPETRY: A DIFFERENT WAY OF THINKING
During the Summer Arts School, I was most impressed by the dedication of seven very talented young
people, and their desire to learn about puppetry as much as possible in seven days. These young people were at any moment ready to work and research. Since the time was limited, whereas puppetry is
a demanding art that takes lifetime to learn, professor Račev and I tried to introduce the students with
not only puppet leading techniques, but also with a special way of thinking, typical for puppet theatre.
We have tried to explain similarities and differences between drama theatre and puppet theatre, and to
demonstrate the kind of magic that is born when drama and puppetry elements are brought together.
I sincerely hope that students will use the knowledge they acquired during the Summer school in further
professional work, and even more, I hope that we have succeeded to introduce them at least a little bit,
to this wonderful art – puppetry.
55
RADIONICA MUZIČKE IMPROVIZACIJE Muzička bašta
MUSIC IMPROVISATION WORKSHOP Music Garden
Voditelj:
mr Nebojša Ignjatović, redovni profesor Fakulteta muzičke umetnosti u Beogradu
Workshop leader: Professor Nebojša Ignjatović, MA
Faculty of Music Art in Belgrade
Učesnici:
Milena Miladinović, Marija Družijanić, Luka Čubrilo, Milan Berginc, Eli Krsteva, Tamara Komatović, studenti
Fakulteta muzičke umetnosti u Beogradu; Luka Bibić, student Fakulteta umetnosti u Nišu
Nebojša Ignjatović
UNSCRUPULOUS CREATIVITY
Nebojša Ignjatović
BESKRUPULOZNA KREATIVNOST
56
Koncept radionice bio je da se ideja muzičkih crossover-a pretoči iz muzikoloških sfera u muzičku stvarnost na sceni. Tokom rada su se bez okolišanja ukrštale i odmah realizovale naizgled veoma udaljene
kompozicione procedure, kao i neki vanmuzički koncepti. Na zadati etnomuzički zapis “Ehe-hej” iz okoline Niša aplicirani su kompozicioni postupci koji su karakteristični za “muzičku modernu” i Vitolda Lutoslavskog; citati Olivije Mesijana su interpolirani uz odgovarajuće tradicionalne muzičke obrasce; našlo se
i dramaturško opravdanje za glumački izlet studenata kroz poznatu repliku Monty Python-a; na kraju je
usledila transformacija poznate stare narodne pesme “Reče čiča da me ženi” u urbanu rep numeru.
Sve ovo dovoljno ilustruje fantastični kreativni potencijal ove izuzetne grupe mladih ljudi. Kao rukovodilac
ove radionice, moram da napomenem da su svi studenti pored “beskrupulozne kreativnosti”, pokazali i
vrhunsku umešnost u vladanju svojim osnovnim instrumentom, bez čega ovaj nesvakidašnji muzički eksperiment ne bi imao potrebnu serioznost.
The initial concept was to transpose the idea of a musical crossover from the musicology spheres to music
reality on the stage. During the work, seemingly very distant composition procedures inter-crossed and
came to life, along with some non-musical concepts. Composition processing typical for “music moderna”
and Vitold Lutoslavski was applied to a given ethno-musical code “Ehe-hej” from the wider region of Niš;
musical quotes of Olivie Messian were interpolated with appropriate traditional music patterns; artistic
justification was found also for students’ acting escapade using the famous Monty Python’s quote; finally,
transformation of the famous traditional song “Reče čiča da me ženi” (a humorous traditional song about
marriage) into an urban rap song.
All of this illustrates the fantastic creative potential of this exceptional group of young people. As a workshop leader, I need to mention that all students, apart from “unscrupulous creativity”, demonstrated great
skill in their basic instrument, which was a precondition for this unusual musical experiment to have necessary seriousness.
57
RADIONICA KREATIVNE MUZIČKE PRODUKCIJE Cook Book Pro
MUSIC PRODUCTION WORKSHOP Cook Book Pro
Voditelj:
Đorđe Petrović, vanredni profesor Fakulteta muzičke umetnosti u Beogradu
Workshop leader: Associate Professor Đorđe Petrović
Faculty of Music Art in Belgrade
Učesnici:
Branislav Stojanović, student kompozicije i Vladimir Perišić, student muzikologije na Fakultetu muzičke
umetnosti u Beogradu; Đorđe Marković, student kompozicije na Akademiji umetnosti u Novom Sadu
Đorđe Petrović
ART OF CONTEMPORARY CREATIVE PRODUCTION
Đorđe Petrović
UMETNOST SAVREMENE KREATIVNE PRODUKCIJE
58
U kojoj meri kreativna produkcija može uticati na stvaranje umetničkog dela?
Sa akcentom na umetničku – kreativnu – stranu produkcije, istraživali smo mogućnosti i način korišćenja
audio okruženja. Stvarali smo kompozicije kroz interakciju sa radionicama improvizacije i etnomuzikologije – kombinovanjem snimljene muzike u studiju, materijala snimljenog na terenu i instrumenata kreiranih od obrađenih uzoraka (semplova) “nemuzičkih zvukova“. Snimali smo udarac u stalak mikrofona,
duvanje u flaše sa vodom, lupanje vrata, izgovaranje glasova, zveckanje ključevima... Ovi uzorci su u sempleru obrađeni često do granice neprepoznatljivosti. Tako dobijeni novi “muzički instrumenti“ kasnije su
kombinovani sa “citatima“ sa terena i snimljenim fragmentima iz studija.
Polaznici su stimulisani da se fokusiraju na ZVUČANJE i TRAJANJE kao osnovne odrednice sadržaja, dok
su muzički elementi, melodija, harmonija i ritam, svesno potisnuti u drugi plan. Ovaj pristup omogićio je
slobodu u eksperimentisanju i maksimalno korišćenje produkcijskih alata.
Realizovana su dva zvučna zapisa: snimak rezultata radionice za muzičku improvizaciju, i kompozicija muzički kolaž sastavljen od semplovanih zvukova, terenskih citata i namenskih studijskih snimaka fragmenata improvizacije.
Zanimljivo je da oba zapisa za osnovu imaju isti snimak narodnog pevanja. Poređenje ova dva zapisa najbolje pokazuje u kojoj meri kreativna produkcija utiče na stvaranje umetničkog dela, što je i bio cilj ove
radionice.
To what extent does creative production influence art creation?
With the focus on artistic – creative – side of production, we explored potentials and models how to
include audio surroundings. We created compositions through interaction with workshops of music improvisation and ethnomusicology – by combining music recorded in the studio and in the field, and instruments created from sampled non-musical sounds. We recorded hitting the microphone stool, blowing into
the water bottle, kick at the door, chiming of the keys, etc. These sounds were processed and transformed
in the sampler, often becoming incomprehensible. Thus acquired new “music instruments” were later
combined with musical quotations from the field, and recorded fragments from the studio.
The participants were encouraged to focus on the SOUND and DURATION as basic determinants of the
content, while musical elements such as the tune, harmony and rhythm-were deliberately neglected. This
approach enabled us to freely experiment with sounds and maximally use the available production tools.
Two sound recordings were completed: the recording of the music improvisation and the composition
recording – a music collage, consisting of sampled sounds, processed quotations from the field, and fragments of studio improvisations recorded for that purpose.
It is interesting that both recordings have the same of folk singing as a base. The comparison of these two
recordings provides the best demonstration of the influence of creative production on the creation of
artistic work, which was the goal of this workshop.
59
ETNOMUZIKOLOŠKA RADIONICA NIŠnu se zvezda
Tradicionalna muzika Sićeva i okoline
ETHNOMUSICOLOGY WORKSHOP
Traditional music of the Sićevo region
Voditelji:
dr Mirjana Zakić, docent na Katedri za etnomuzikologiju na Fakultetu muzičke umetnosti u Beogradu
mr Iva Nenić, asistent na Katedri za etnomuzikologiju na Fakultetu muzičke umetnosti u Beogradu
Workshop leaders: Docent Mirjana Zakić, PhD
Faculty of Music Art in Belgrade
Assistant Iva Nenić, MA
Faculty of Music Art in Belgrade
Učesnici:
Jovana Karnić, Milena Stoiljković, Jovica Milutinović, Nikola Radeka, studenti etnomuzikologije na Fakultetu
muzičke umetnosti u Beogradu; Branka Bašić, student Akademije Franc List u Budimpešti
Mirjana Zakić i Iva Nenić
TRADICIJA KAO ŽIVO ISKUSTVO
Istraživanje muzičko-folklornog materijala okoline Niša, posebno opštine Niška Banja kojoj pripada Sićevo,
obuhvatilo je terenski rad u naseljima Niška Banja, Brzi Brod, Jelašnica, Merošina, Gornja Studena, Knez,
Gornji Matejevac, Gornja Vrežina, Ostrovica, Gradište, Crnče, Kunovica, Pasjača, Oreovac.
60
Zahtevan ritam rada, sa izuzetno posvećenim učesnicima, rezultirao je obimnim i dragocenim sakupljenim
materijalom koji obuhvata primere tradicionalne vokalne muzike (obredno-običajne pesme: lazaričke,
đurđevdanske, kraljičke, dodolske, žetvarske, sedeljačke, svadbene...), instrumentalne muzike (izvođene
na: duduku, dudučetu, okarini, gajdama, gajdenici, šupeljci, kavalu, harmonici...), kao i brojne narative o
muzičko-kulturnom životu ovog prostora u prošlom i sadašnjem vremenu.
Tradicionalna muzika istraživana je, dakle, i kao dokument prošlosti, ali i kao element živog iskustva
meštana i etnomuzikologa. Sakupljena zvučna i video građa predstavlja veoma interesantnu i kvalitetnu
osnovu za dalju analitičku i sintetičku naučnu elaboraciju.
Učesnici etnomuzikološke radionice ostvarili su pravu razmenu sa polaznicima drugih radionica Letnje
umetničke škole, a njihov javni nastup, koji je obuhvatio izvođenje tradicionalnih pesama iz raznih krajeva, na koncertu koji je realizovan zajedno sa učenicama Snežane Spasić, izuzetno je dobro prihvaćen i
nagrađen aplauzima u rustikalnom ambijentu Kuće starih zanata u Nišu.
Mirjana Zakić and Iva Nenić
TRADITION AS A VIVID EXPERIENCE
Exploratory field work on music folklore materials of the Niš surroundings and Niška Banja Municipality
in particular, with Sicevo as its part, covered settlements of Niška Banja, Brzi Brod, Jelašnica, Merošina,
Gornja Studena, Knez, Gornji Matejevac, Gornja Vrežina, Ostrovica, Gradište, Crnče, Kunovica, Pasjača,
and Oreovac.
The demanding dynamics of the work with very dedicated participants, resulted in vast and valuable materials collected, with examples of vocal music (ritual songs: St. Lazarus, St. Georges, Queens, Raininig,
Harvesting, Festive, Wedding...), instrumental music (performed on: duduk and small duduk, ocarinas,
bag pipes, kaval, accordion and other traditional instruments...) as well as numerous narratives regarding
music and cultural life of this area in the past and present times.
The traditional music was explored both as a document of the past and as an element of living experience
of the inhabitants and ethno-musicologists. Collected audio and video materials present a very qualitative
and interesting base for further analytical and synthetic scientific elaboration.
61
RADIONICA PRIMENJENIH UMETNOSTI U TURIZMU Artefakt 3 u 1
APPLIED ARTS IN TOURISM WORKSHOP Artifact 3 in 1
Voditelji:
Kostа Krsmаnović, redovni profesor Industrijskog dizаjnа nа Fаkultetu primenjenih umetnosti u Beogrаdu
Anitа Krstić, stručni sаrаdnik nа Odseku zа primenjene umetnosti Fаkultetа umetnosti u Nišu
Workshop leaders: Professor Kostа Krsmаnović
Faculty of Applied Arts in Belgrade
Expert Associate Anitа Krstić
Faculty of Arts in Niš
Učesnici:
Jefimijа Kocić, Nelа Nešić, Miljаnа Rаdenković, Mаrko Aleksić, studenti Grаfičkog dizаjnа nа Fаkultetu
umetnosti u Nišu; Miroslаv Prvulj, student Doktorskih umetničkih studijа nа grupi Vаjаrstvo, Fаkultetа
likovnih umetnosti u Beogrаdu; Zаhаri Gаnčev, student Industrijskog dizаjnа nа Nаcionаlnoj umetničkoj
аkаdemiji u Sofiji, Bugаrskа; Uroš Vitаs, аpsolvent Projektovаnjа nаmeštаjа i enterijerа nа Šumаrskom
fаkultetu u Beogrаdu
Kostа Krsmаnović i Anitа Krstić
UZBUDLJIVА KREАTIVNА АVАNTURА KA DIZAJNU BUDUĆNOSTI
Nаš prvi zаdаtаk bio je dа se pronаđe kаrаkterističаn i prepoznаtljiv lokаlni motiv koji promoviše bogаto
i rаznovrsno kulturno-istorijsko nаsleđe, specifičаn lokаlni duh i životni stil, i koji nа originаlаn i duhovit
nаčin može dа evocirа uspomene nа prijаtne dogаđаje i vreme provedeno u Nišu.
62
Trаgаjući zа vodećim motivom, obilаzili smo istorijske i kulturne znаmenitosti, posećivаli etno rаdionice,
upoznаvаli studente sа govornim područjem kroz film, trаgаli zа izvornim obeležjimа niškog podnebljа.
Upućivаnje nа proslаvu jubilejа Milаnskog ediktа, opšte odlike suvenirа, ilustrovаni mаterijаl iz riznice
Nаrodnog muzejа u Nišu, prirodne retkosti niškog regionа, upućivаnje nа sаjtove nаjаktuelnijih dizаjnerа
koji se bаve istim problemom, nа poreklo nаzivа niških nаseljа, sve su to bilа usmerenjа zа rаd.
Izаbrаni motiv je trebаlo grаfički oblikovаti, prilаgoditi zа reаlizаciju u tehnologiji jednobojne/višebojne
digitаlne štаmpe (postupаk preslikаvаnjа), ili zа lаsersko sečenje ili grаvirаnje, i аplicirаti nа neki
jednostаvаn upotrebni predmet.
Upoznаvаnje studenаtа sа novim mаterijаlimа i novim nаčinom reаlizovаnjа ideje izmenilo je percepciju
i nаčin mišljenjа ovih mlаdih аutorа. Sveže, nove i originаlne ideje prikаzаne kroz reаlizovаne prototipove
suvenirа, nаjvredniji su rezultаt ove petodnevne rаdionice. U to se možete uveriti аko pogledаte rаdove
(https://sites.google.com/site/letnjaumetnickaskola11/)
Kostа Krsmаnović and Anitа Krstić
AN EXCITING CREATIVE ADVENTURE TOWARDS THE DESIGN OF THE FUTURE
Souvenir workshop Artifakt 3 in 1 was an exciting quest for modern commercial objects which, in their
aesthetically articulated form integrate three most significant souvenir contents: attractive memorabilia,
recognizable local trait and useful purpose. The goal was to create new souvenirs for Niš town, which
could be produced in local businesses or traditional workshop facilities.
Our quest for a leading motif began with sightseeing all historical and cultural sights, visiting ethno workshops, acquainting students with regional dialect through film, exploring original characteristics of the
Niš region. Milan Edict jubilee, Niš National museum treasure, natural rarities of Niš region, web-sites of
famous designers working on these issues, origin of toponyms of settlements in vicinity – all were guidelines for our work.
The chosen motif was to be graphically designed, adapted for the production in single colour, multicolour
digital press, and/or for laser cutting or engraving and applied to a simple every-day object.
Introducing students with new materials and new ways of implementing ideas with laser cut and engraving has altered the perception and way of thinking of these young authors. Fresh, new and original ideas
demonstrated through created prototypes of souvenirs, are the most valuable outcome of this five day
workshop. Works can be reviewed on (https://sites.google.com/site/letnjaumetnickaskola11/)
63
TEORIJSKA RADIONICA Pravi i imaginarni prostori
kolektivnog pamćenja
THEORETICAL WORKSHOP Real and imaginary spaces
of collective memory
Voditelj:
mr Biljаnа Crvenković, kustos Umetničke zbirke Dvorskog kompleksa
Workshop leader: Biljаnа Crvenković, MA
Curator of Royal Palace Art Collection
Učesnici:
Jovаnа Sibinović, Interdisciplinаrne mаster studije, Teorijа umetnosti i medija;
Drаgаnа Stojаnović, Interdisciplinаrne doktorske studije, Teorijа umetnosti i medijа
Jelenа Dаmnjаnović, Fаkultet likovnih umetnosti, Mаster studije nа smeru grаfikа
Biljаnа Crvenković
THE ROLE OF MONUMENTS IN CREATING COLLECTIVE IDENTITY OF NIŠ
Biljаnа Crvenković
ULOGА SPOMENIKА U KREIRАNJU KOLEKTIVNOG IDENTITETА GRАDА NIŠА
Kаtegorije spomenikа kulture koje su činile fokus nаšeg rаdа su аrheološki lokаliteti, spomenički kompleksi, zаštićene аmbijentаlne celine, znаmenitа mestа, jаvne skulpture, zdаnjа i drugа аrhitektonskа
ostvаrenjа. Metod rаdа i sistemаtski pristup rezultirаli su bаzom podаtаkа zа 25 kulturnih dobаrа grаdа
Nišа.
64
Vаžno polje kroz koje nаjpreglednije možemo prаtiti konstrukciju sećаnjа i funkciju spomenikа u rаzličitim
istorijskim periodimа, svаkаko je dokumentаcionа obrаdа spomenikа kulture. Za sistemаtsko аrhivsko
istrаživаnje i prikupljаnje dokumentаcije imаli smo veliku pomoć i podršku Zаvodа zа zаštitu spomenikа
kulture i Nаrodnog muzejа u Nišu. Pošto nа stepen konstruisаnjа prаvih i imаginаrnih prostorа pаmćenjа
bitno utiču i kаtegorije i broj posetilаcа, kao i stepen zаstupljenosti prezentаcije kulturnih dobаrа u
okviru promovisаnjа spomenikа, uključili smo аnkete grаđаnа i stаtističke podatke o posetаma kulturnim
znаmenitostimа grаdа.
Svаko od ovih poljа istrаživаnjа donelo je novа sаznаnjа o funkciji spomenikа kulure u kreirаnju identitetа
grаdа Nišа i konstruisаnju reаlnih i imаginаrnih prostorа kolektivnog pаmćenjа.
In the focus of our work were the cultural monuments – archaeological sites, monument complexes, protected ambiances, famous sights, public sculptures, buildings and other architectural creations. The working method and systematic approach resulted with data base for 25 cultural monuments of Niš.
An important aspect of our work was documentary processing of cultural monuments, which provides
a survey on constructing memories and function of monuments in various historical periods. Systematic
archive research and collecting documentation on cultural monuments was possible due to precious assistance by the Institute for preservation of cultural monuments and Niš National museum. Since the level
of constructing real and imaginary areas of memory are equally influenced by categories and number of
visitors, degree of representation of the presentation of cultural monuments within the promotion of
cultural heritage, we included interviews with citizens and statistics of visitation to cultural monuments.
Each of these fields of research was a challenge of the kind for us, due to the fact that Niš is a town of a
complex and vast history, with abundant cultural heritage.
65
RADIONICA FOTOGRAFIJE Prošlost, budućnost...
PHOTOGRAPHY WORKSHOP Past, Future...
Voditelj:
Branko Sujić, asistent na katedri za kameru Fakulteta dramskih umetnosti u Beogradu
Workshop leader: Assistant Branko Sujić
Faculty of Dramatic Arts in Belgrade
Učesnici:
Igor Marović i Nemanja Veselinović, studenti kamere na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu
Branko Sujić
A VIEW TO OTHER WORLDS
Radionicu je podržala Turistička organizacija Srbije
Documentary photography is not just an outcome of pressing the button in the right moment; it is the fruit
of mind stream and specific approach to the object. The recorded is not necessarily pleasant; the camera,
while recording the truth, is often cruel as the truth itself.
Branko Sujić
POGLED U DRUGE SVETOVE
Dokumentarna fotografija nije samo rezultat pritiska okidača u pravom trenutku, ona je plod misaonog
toka kao i određenog pristupa predmetu. Zabeleženo nije uvek prijatno, pošto je kamera, beležeći istinu,
često jednako okrutna kao istina.
66
Uživati u dokumentarnoj fotografiji predstavlja uživanje u susretanju sa drugom stvarnošću, onom koja
često nije deo našeg sveta. To je surogat života, potreba za stvarnošću kojoj nismo imali prilike da prisustvujemo.
Baviti se time znači živeti u konstantnom pokretu, čergarski, ali često i na margini života.
Znači i žrtvovati se.
Dva mladića, Igor Marović i Nemanja Veselinović, čije fotografije vam predstavljamo, na pragu su da prerastu u ozbiljne društveno angažovane fotografe. Ovo iskustvo im je pomoglo da zakorače malo dublje u
svet dokumentarne fotografije i siguran sam da će i u budućnosti imati smelosti da se otisnu u te surove
svetove koje je samo čovek sposoban da stvori.
The joy of documentary photography is the joy of encountering a different reality, the one that is not often
part of our world. It is the surrogate of life, the need for reality in which we had no chance to participate.
To achieve that means to live in constant movement, nomadically, but also often on the margins of life.
And to sacrifice as well.
Young authors Igor Marović and Nemanja Veselinović, young authors are on the verge of becoming seriously socially engaged photographers. With this experience they delved a little deeper into the world of
documentary photography, and I am certain that in the future they will also have the courage to embark
on these cruel worlds that only a human can create.
67
Posebno našu zahvalnost prima:
Galerija savremene umetnosti Niš
gđa Dragica Ćirić Stanojević,
gđa Milica Todorović,
g. Saša Kostić
Pozorište lutaka Niš
gđa Ljiljana Kostadinović
Studentski centar Niš
g. Dobrivoje Ljujić,
JP Zavod za urbanizam Niš
g. Miroljub Stanković
68
PRIJATELJI I PODRŠKA:
Република Србија
Град Ниш
УНИВЕРЗИТЕТ У НИШУ
Letnja umetnička škola - KO JE KO
Predsednik Organizacionog odbora
prof. dr Ljiljana Mrkić Popović
Rektor Univerziteta umetnosti u Beogradu
Rukovodilac LUŠ
red. prof. Anđelka Bojović,
Prorektor Univerziteta umetnosti u Beogradu
Prof. dr Dimitrije Golemović,
Prorektor Univerziteta umetnosti u Beogradu
red. prof. Marina Nakićenović,
Prorektor Univerziteta umetnosti u Beogradu
Koordinator LUŠ
mr Sunčica Milosavljević,
Saradnik za međunarodnu saradnju,
Univerziteta umetnosti u Beogradu
Vizuelni identitet LUŠ
mr Željko Radunović,
Saradnik za izdavačku delatnost,
Univerziteta umetnosti u Beogradu
Saradnici na LUŠ
Andjela Simičić
studenti FDU
Tehnički saradnik
dipl.ing. Lazar Jakovljević
Download

OD ZAPADA