YAZIM (İMLÂ)
KURALLARI
1-“Mİ”NİN YAZIMI
“Mİ” her zaman ayrı yazılır
Öğreniyor musunuz?
Davulu gördü mü oynamaya
başlar.
İnsanlık öldü mü?
2-“DE”NİN YAZIMI
“de” bağlacı ayrı; “-de” hal eki
bitişik yazılır.
Havuzda düşürmüş olabilir.
Size de selamı var.
Gel de buna inan.
UYARI
“de” bağlacının “ta” , “te”
şekli yoktur.
3-“Kİ”NİN YAZIMI
Üç çeşit “ki” vardır:
• Sıfat yapan -ki
• İlgi zamiri
• Bağlaç
duvardaki saat …
evdeki hesap...
Benim babam seninkini döver
Ben ki hep sizin için çalıştım.
Sınavı kazanabilir miyim ki...
Baktım ki gitmiş
UYARI
Sanki
Oysaki
Mademki
Belki
a
Halbuki
Çünkü
e
Meğerki
4.İKİLEMELERİN
YAZILIŞI
• Eş dost yüzümüze gülmez mi?
• O adam hatır gönül dinlemez.
• Bu zamanda ev bark edinmek zor.
5. PEKİŞTİRMELERİN
YAZIMI
Pekiştirmeler bitişik yazılır
dümdüz, apaçık, tertemiz,
koskoca, sapasağlam,
darmadağınık, çırılçıplak
6-DEYİMLERİN YAZIMI
Deyimler kaç kelimeden
oluşursa oluşsun ayrı yazılır:
göze girmek,
etekleri zil çalmak,
ağzı kulaklarına varmak
7. KISALTMALARIN YAZIMI
Büyük harflerle yapılan
kısaltmalara getirilen eklerde
kısaltmanın son harfinin okunuşu
esas alınır:
BOTAŞ'ın, TDK’den, THY'de…
Sonunda nokta bulunan kısaltmalar kesmeyle
ayrılmaz. Bu tür kısaltmalarda ek,
noktadan sonra ve kelimenin okunuşuna
uygun olarak yazılır:
Alm.dan, İng.yi, vb.leri.
Küçük harflerle yapılan kısaltmalara
getirilen eklerde kelimenin okunuşu esas
alınır:
cm'yi, kg'dan, mm'den
8. SAYILARIN YAZILIŞI
• Harflerle yazılan birden fazla sayının
her biri ayrı yazılır
Yüz yirmi beş milyon, bin bir…
• Rakamlardan sonra getirilen ekler
kesme işareti (‘) ile ayrılır
10.30’da, 12’nci, 1925’ten,
1950’li yıllar
9. BİRLEŞİK FİİLLERİN
YAZIMI
Kelimeler birleşirken ünlü
düşmesi ya da ünsüz türemesi
varsa bitişik yoksa ayrı yazılır:
His-et >hisset
Şükür-et >şükret
UYARI
Yardımcı fiillerle kurulan birleşik fillerde
ses olayı olmuyorsa ayrı yazılır:
arz etmek,
adam olmak,
dans etmek,
10.BÜYÜK HARFLERİN
KULLANIMI
Belli bir tarih bildiren ay ve gün
adları büyük harfle başlar:
8 Ekim 1893 Çarşamba günü
1919 senesi Mayısının 19'uncu günü...
Millî ve dinî bayramların adları:
Cumhuriyet Bayramı, Nevruz
Bayramı
Bayram niteliği kazanmış günlerin
adları
Tıp Bayramı, Anneler Günü,
Öğretmenler Günü
Kişi adlarından önce ve sonra
gelen saygı sözleri, unvanlar ve
meslek adları:
Damat Ferit Paşa, Sedat Bey…
UYARI
Akrabalık bildiren kelime isimden
sonra ise küçük, değilse büyük
yazılır:
Fahriye abla, Ali enişte,
Dede Korkut…
Dünya, güneş, ay kelimeleri terimse
büyük harfle başlar, gerçek
anlamları dışında ise küçük harfle
başlar.
Dünya Güneş’in çevresinde döner.
Bizim ev güneş almıyor.
Yön bildiren kelimeler bir bölge
veya ülke adından önce gelirse
büyük, sonra gelirse küçük
yazılır.
Kuzey Kıbrıs’a tatile gittik.
Kıbrıs’ın kuzeyine tatile gittik.
Arayönler bitişik yazılır:
güneydoğu
kuzeybatı
Ova, dağ, deniz vb yer adları
Van Gölü, Konya Ovası, Ağrı Dağı,
Tuz Gölü, Çanakkale Boğazı…
Saray, köşk, han, kale, köprü,
anıt vb yapı adları
Mevlânâ Müzesi, Topkapı Sarayı,
Üretmen Han, Çankaya Köşkü,
Mostar Köprüsü, Efes Harabeleri…
Kitap, dergi, gazete, tablo ve
hukukla ilgili kanun, tüzük,
yönetmelik, yönerge, genelge
adları
Suç ve Ceza, Düşünen Adam
(heykel), Borçlar Hukuku (kanun) ,
Milliyet gazetesi, Türk Dili dergisi
Yer ve millet adlarıyla kurulan
birleşik kelimelerin ikinci
sözcüğü küçük harfle başlar
Hindistan cevizi, Antep fıstığı,
İngiliz anahtarı, Van kedisi,
Maraş dondurması
Hane kelimesiyle oluşturulan
kelimeler bitişik yazılır.
Birinci kelime sesliyle biterse
“h” sesi düşer, sessizle biterse
“h” korunur:
çayhane, dershane, eczane,
hastane, postane, pastane,
yemekhane
HANGİ KELİME
BİTİŞİK YAZILIR?
Birleşme sırasında
ikinci kelimesi
anlam kaymasına
uğrayan birleşik
kelimeler,
bitişik yazılır:
•
•
•
•
•
•
•
•
kadınbudu (köfte)
dilberdudağı(tatlı)
ayşekadın (fasulye)
karafatma (böcek)
köpek balığı
güzelavrat otu
yer elması
Yarım küre
Birleşme sırasında ses olayı
görülen birleşik kelimeler bitişik
yazılır:
kayın ana > kaynana,
emir etmek > emretmek,
sabır etmek > sabretmek,
kayıp olmak > kaybolmak,
his-etmek >hissetmek
Birleşme sırasında tür değişikliği
görülen birleşik kelimeler bitişik
yazılır:
çek yat > çekyat
imam bayıldı > imambayıldı
uyur gezer > uyurgezer
Ses bilgisi kurallarına uymamak
da bir yazım hatasıdır:
Göğüsümüz kabardı.
Çokdan Sinob’a varmışlardır.
Download

TÜRKÇE DİL BİLGİSİ yazmkurallar