naručilac
PRIJESTONICA CETINJE
obrađivač
STUDIO AC d.o.o. CETINJE
PREDLOG
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
2013-2023
CETINJE
JULI 2013. GODINA
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Planska
dokumentacija:
Faza:
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN ‘‘ZONA SPORTA’’,
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA - ZONA A2
PREDLOG
Naručilac:
PRIJESTONICA CETINJE
Obrađivač:
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
Datum:
Juli 2013. godina
Za obrađivača:
Studio AC d.o.o. Cetinje
Jevgenije Pavlović, izvršni direktor
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Planska dokumentacija:
Faza:
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN ‘‘ZONA SPORTA’’,
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA - ZONA A2
PREDLOG
Naručilac:
PRIJESTONICA CETINJE
Obrađivač:
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
Datum:
Juli 2013. godina
RADNI TIM:
Rukovodilac tima:
Jevgenije Pavlović, d.i.a.
Odgovorni planeri:
Husein Vuković, d.i.g.
Simeun Matović, d.i.g.
Budimir Vorotović, d.i.e.
Željko Maraš, d.i.e.
Milica Berberović-Stanković, d.i.pejz.arh.
Saradnici:
Tomislav Jović, d.i.a.
Saša Ilić, d.i.a.
Zorka Slavković, d.i.g.
Branislava Milić-Pavlović, d.i.a.
Sintezna obrada:
Tamara Djakonović, d.i.a.
Grafička obrada:
Ada Asanović, dipl. dizajner
Branislava Milić-Pavlović, d.i.a.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
SADRŽAJ:
OPŠTA DOKUMENTACIJA
––
––
––
––
––
––
––
––
––
A.
Odluka o izradi planksog dokumenta i programski zadatak
Uslovi i dokumentacija nadležnih organa za potrebe izrade plana
Ugovor za pružanje usluga
Dokumentacija o registraciji i osiguranju privrednog društva, licenca privrednog društva za izradu planske
dokumentacije, licenca odgovornog planera
Ugovori sa privrednim društvima, licence privrednih društava za izradu planske dokumenatcije, licence planera
Mišljenja na nacrt plana
Izvještaj obrađivača planske dokumentacije o postupanju po mišljenjima na nacrt plana
Izvještaj o javnoj raspravi i Zapisnik sa javne rasprave na utvrdjeni nacrt plana
Ocjena primjedbi i stav obradjivača plana o svakoj dostavljenoj primjedbi na nacrt plana
UVOD
B. ANALIZA POSTOJEĆEG STANJA
B.1. ANALIZA LOKACIJE
–– PRIRODNE KARAKTERISTIKE
–– STVORENI USLOVI
B.2. POSTOJEĆA PLANSKA DOKUMENTACIJA I KONTAKTNE ZONE
–– POSTOJEĆA PLANSKA DOKUMENTACIJA VIŠEG REDA
–– KONTAKTNE ZONE – POSTOJEĆE STANJE I PLANSKA DOKUMENTACIJA NIŽEG REDA
–– POSTOJEĆA PLANSKA DOKUMENTACIJA NIŽEG REDA ZA PROSTOR DUP ZONA SPORTA
C. PLAN
C.1. CILJEVI I VREMENSKI OKVIR PLANA
C.2. KONCEPT PROSTORNE ORGANIZACIJE
–– SCENARIJA RAZVOJA PROSTORA
–– OCJENA SCENARIJA RAZVOJA
–– PLANSKI KONCEPT
C.3. PLANSKO RJEŠENJE
––
––
––
––
––
––
––
D.
PLANSKE JEDINICE I ZONE
NAMJENA POVRŠINA, KAPACITETI I EKONOMSKO-DEMOGRAFSKA PROJEKCIJA
PEJZAŽNO UREDJENJE
INFRASTRUKTURA
URBANISTIČKO-TEHNIČKI USLOVI ZA IZGRADNJU OBJEKATA
SMJERNICE ZA SPROVODJENJE PLANA
FAZE I TROŠKOVI REALIZACIJE PLANA
GRAFIČKI PRILOZI
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
OPŠTA DOKUMENTACIJA
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
SADRŽAJ:
OPŠTA DOKUMENTACIJA
––
––
––
––
Odluka o izradi planksog dokumenta i programski zadatak
Uslovi i dokumentacija nadležnih organa za potrebe izrade plana
Ugovor za pružanje usluga
Dokumentacija o registraciji i osiguranju privrednog društva, licenca privrednog društva za izradu planske
dokumentacije, licenca odgovornog planera
–– Ugovori sa privrednim društvima, licence privrednih društava za izradu planske dokumenatcije, licence planera
A. UVOD
A.1. Opis granice i površina obuhvaćenog prostora
A.2. Zakonski osnov za izradu planskog dokumenta
A.3. Izvod iz programskog zadatka za izradu DUP Zona sporta
A.4. Metodologija izrade plana
B. ANALIZA POSTOJEĆEG STANJA
B.1. ANALIZA LOKACIJE
B.1.1.
––
––
––
––
––
––
PRIRODNE KARAKTERISTIKE
Fizičko-geografske karakteristike
Pedološke karakteristike
Seizmo-tektonske karakteristike
Hidrografija
Klima
Ocjena prirodnih uslova za razvoj
B.1.2. STVORENI USLOVI
B.1.2.1. SUPRASTRUKTURA
–– Namjena površina i stanje fizičkih struktura
–– Pokazatelji postojećeg stanja namjena površina, kapaciteta i načina korišćenja prostora
–– Prikaz sadržaja, boniteta i urbanističkih pokazatelja po namjenama
B.1.2.2. INFRASTRUKTURA
––
––
––
––
B.1.2.3.
B.1.2.4.
B.1.2.5.
B.1.2.6.
Saobraćaj
Vodovod i kanalizacija
Elektro-energetska mreža
Telekomunikaciona infrastruktura
EKONOMSKO-DEMOGRAFSKA ANALIZA
PODRUČJA OD ZNAČAJA I PODRUČJA ZAŠTIĆENA PROPISOM O KULTURNOJ BAŠTINI
ZAHTJEVI I POTREBE KORISNIKA PROSTORA
SINTEZNI PRIKAZ I OCJENA STVORENIH USLOVA ZA RAZVOJ
B.2. POSTOJEĆA PLANSKA DOKUMENTACIJA I KONTAKTNE ZONE
B.2.1.
POSTOJEĆA PLANSKA DOKUMENTACIJA VIŠEG REDA
B.2.2.
KONTAKTNE ZONE – POSTOJEĆE STANJE I PLANSKA DOKUMENTACIJA NIŽEG REDA
B.2.3.
POSTOJEĆA PLANSKA DOKUMENTACIJA NIŽEG REDA ZA PROSTOR DUP ZONA SPORTA
––
––
––
––
––
––
––
––
––
––
Prostorni plan Opštine Cetinje (1988. godina)
Generalni urbanistički plan Cetinja (1987. godina)
Ocjena i stepen realizacije
Planska dokumentacija višeg reda (u procesu usvajanja)
Izmjene i dopune DUP Aerodrom
DUP Donji kraj (Zona E)
Izmjene i dopune DUP-UP Istorijsko jezgro, Cetinje, Zona A1 – Zona gradskog centra
Specijalizovane sektorske studije:
Studija zaštite kulturnih dobara Istorijskog jezgra Cetinja
Ocjena i stepen realizacije
–– UP Zona sporta
–– Ocjena i stepen realizacije
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
C. PLAN
C.1. CILJEVI I VREMENSKI OKVIR PLANA
–– Opšti ciljevi plana
–– Posebni ciljevi plana
–– Vremenski okvir plana
C.2. KONCEPT PROSTORNE ORGANIZACIJE
C.2.1.
C.2.2.
C.2.3.
SCENARIJA RAZVOJA PROSTORA
OCJENA SCENARIJA RAZVOJA
PLANSKI KONCEPT
C.3. PLANSKO RJEŠENJE
C.3.1.
C.3.2.
PLANSKE JEDINICE I ZONE
NAMJENA POVRŠINA, KAPACITETI I EKONOMSKO-DEMOGRAFSKA PROJEKCIJA
C.3.3.
PEJZAŽNO UREDJENJE
C.3.4.
INFRASTRUKTURA SA TROŠKOVIMA REALIZACIJE PLANA
C.3.5.
URBANISTIČKO-TEHNIČKI USLOVI ZA IZGRADNJU OBJEKATA
C.3.6.
SMJERNICE ZA SPROVODJENJE PLANA
C.3.7.
FAZE I TROŠKOVI REALIZACIJE PLANA
–– Namjena površina
–– Aktivnosti i korišćenje prostora i ekonomsko-demografska projekcija
–– Prostorni pokazatelji namjena površina, kapaciteta i načina korišćenja prostora
–– Pravila i uslovi uređenja zelenih površina i ambijenata od značaja i mjere zaštite pejzažnih vrijednosti
–– Oblikovanje i materijalizacija
––
––
––
––
––
––
––
––
––
––
––
––
––
––
––
D.
Saobraćaj
Vodovod i kanalizacija
Elektro-energetska mreža
Telekomunikaciona infrastruktura
Sintezni prikaz urbanističkih pokazatelja po namjenama i parcelama
Parcelacija
Regulacija i nivelacija
Oblikovanje i materijalizacija
Uslovi za izgradnju objekata po namjenama
Mirujući saobraćaj
Smjernice za zaštitu životne sredine
Smjernice za sprečavanje i zaštitu od prirodnih nesreća
Smjernice za povećanje energetske efikasnosti i racionalizaciju potrošnje energije
Smjernice za zaštitu kulturne baštine i ambijenata od značaja
Smjernice za izgranju i oblikovanje u cilju nesmetanog kretanja lica smanjene pokretljivosti
GRAFIČKI PRILOZI
1. IZVOD IZ GENERALNOG URBANISTIČKOG PLANA CETINJA (1987.)
2. TOPOGRAFSKO-KATASTARSKI PLAN SA GRANICOM DUP ZONA SPORTA
3. KONTAKTNE ZONE I REZIM ZAŠTITE – POSTOJEĆE STANJE
4. NAMJENA POVRŠINA – POSTOJEĆE STANJE
5. ZELENILO I SLOBODNE POVRŠINE – POSTOJEĆE STANJE
6. HIDROTEHNIČKA INFRASTRUKTURA – POSTOJEĆE STANJE
7. ELEKTRO-ENERGETSKA INFRASTRUKTURA – POSTOJEĆE STANJE
8. TELEKOMUNIKACIONA INFRASTRUKTURA - POSTOJEĆE STANJE
9. PLAN NAMJENE POVRŠINA
10. PLAN ZELENILA I SLOBODNIH POVRŠINA
11. PLAN PARCELACIJE
12. PLAN NIVELACIJE I REGULACIJE
13. PLAN SAOBRAĆAJA
14. PLAN HIDROTEHNIČKE INFRASTRUKTURE
15. PLAN ELEKTRO-ENERGETSKE INFRASTRUKTURE
16. PLAN TELEKOMUNIKACIONE INFRASTRUKTURE
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
B. ANALIZA POSTOJEĆEG STANJA
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
A.UVOD
A.1. OPIS GRANICE I POVRŠINA OBUHVAĆENOG PROSTORA
Detaljni urbanistički plan ‘’Zona sporta’’, zahvat u okviru Isporijskog jezgra (zona A2), u daljem tekstu: DUP Zona
sporta, obuhvata prostor (lokaciju) površine 8,2630ha.
Granicom DUP Zona sporta su obuhvaćene sledeće Katatsraske parcele:
Broj Katastarske
parcele
2320
2321
2322
2322/1
2323/1
2323/2
2323/3
2324/1
Katastarska
Opština
K.O. Cetinje I
Broj Katastarske
parcele
2326/1
2327/1 (dio)
2332/1 (dio)
2333
2334
2335
2336
2337
Katastarska
Opština
K.O. Cetinje I
Broj Katastarske
parcele
2338
2339
2345
2346
2403/1
4701 (dio)
Katastarska
Opština
K.O. Cetinje I
Granica DUP Zona Sporta je definisana tačkama sledećih koordinata:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
X
6576704.00
6576702.15
6576700.64
6576699.92
6576699.57
6576699.17
6576699.53
6576701.50
6576703.98
6576707.37
6576704.70
6576706.19
6576704.37
6576700.46
6576699.89
6576687.25
6576685.21
6576632.35
6576591.46
6576551.45
6576528.51
6576500.33
6576499.60
6576448.98
6576445.57
6576438.29
6576437.43
6576430.11
6576405.28
6576396.47
Y
4694628.39
4694635.63
4694643.74
4694651.43
4694657.66
4694664.63
4694674.52
4694703.07
4694719.91
4694727.07
4694736.28
4695756.09
4694799.98
4694830.69
4694835.24
4694837.81
4694838.34
4694847.07
4694851.55
4694857.78
4694860.62
4694865.21
4694865.24
4694872.52
4694871.09
4694828.34
4694825.55
4694819.16
4694778.68
4694760.37
31.
32.
33.
34.
35.
36.
37.
38.
39.
40.
41.
42.
43.
44.
45.
46.
47.
48.
49.
50.
51.
52.
53.
54.
55.
56.
57.
58.
59.
60.
X
6576395.71
6576397.69
6576415.60
6576431.52
6576431.89
6576432.58
6576433.77
6576434.51
6576432.78
6576430.77
6576434.23
6576440.07
6576442.79
6576443.70
6576444.54
6576445.91
6576449.48
6576451.19
6576452.61
6576452.95
6576453.73
6576459.46
6576472.24
6576478.85
6576481.92
6576488.24
6576487.55
6576489.94
6576494.92
6576499.70
Y
4694755.05
4694751.63
4694754.77
4694757.55
4694752.99
4694742.95
4695734.38
4694730.89
4694720.80
4694720.46
4694706.86
4694683.59
4694673.16
4694668.87
4694669.18
4694663.97
4694664.93
4694649.67
4694635.95
4694634.95
4694634.58
4694626.25
4694608.97
4694600.52
4694603.03
4694594.11
4694593.48
4694591.27
4694588.63
4694586.71
61.
62.
63.
64.
65.
66.
67.
68.
69.
70.
71.
72.
73.
74.
75.
76.
77.
78.
79.
80.
81.
82.
83.
84.
85.
86.
87.
88.
X
6576500.44
6576497.32
6576477.07
6576484.88
6576487.28
6576485.86
6576485.92
6576497.93
6576501.00
6576536.70
6576542.64
6576553.12
6576563.26
6576563.81
6576592.67
6576593.23
6576585.93
6576589.75
6576607.44
6576626.11
6576651.16
6576656.70
6576674.11
6576673.45
6576669.33
6576665.68
6576696.55
6576689.52
Y
4694586.57
4694581.83
4694566.12
4694555.98
4694554.29
4694554.00
4694553.23
4694531.41
4694530.96
4694529.04
4694527.53
4694524.91
4694522.48
4694522.85
4694516.51
4694514.59
4694508.84
4694493.34
4694507.04
4694507.54
4694523.12
4694528.68
4694530.43
4694537.16
4694536.82
4694571.02
4694574.76
4694625.00
Prostor DUP Zona sporta predstavlja kontaktnu zonu najužeg gradskog jezgra, sa dominantnim centralnim
djelatnostima i površinama namjenjenim sportu i rekreaciji.
Saobraćajnice koje okružuju prostor obuhvaćen granicom DUP Zona sporta su:
1. Na istoku i jugoistoku – Mojkovačka ulica;
2. Na sjeveru i sjevero-istoku – Obilića ulica;
3. Na jugu – Grahovska ulica;
4. Na jugo-zapadu – Ulica Vojvode Boža.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
1
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
A.2. ZAKONSKI OSNOV ZA IZRADU PLANSKOG DOKUMENTA
Osnov za izradu DUP Zona sporta predstavljaju:
1. Odluke Prijestonice Cetinje, sa pratećom dokumentacijom i uslovima javnih preduzeća;
2. Zakoni Republike Crne Gore, koji definišu oblast prostornog i urbanističkog planiranja;
3. Planska dokumentacija višeg reda (postojeća i koja je u postupku donošenja i usvajanja).
1. Odluke Prijestonice Cetinje, sa pratećom dokumentacijom:
–– Odluka o izradi Detaljnog urbanističkog plana ‘’Zona sporta’’, zahvat u okviru istorijskog jezgra (zona A2) –
(broj 01-351/13-223, od 10.04.2013. godine);
–– Obrazloženje Odluke o izradi Detaljnog urbanističkog plana ‘’Zona sporta’’, zahvat u okviru istorijskog jezgra
(zona A2) – (Sekretarijat za planiranje i uređenjeprostora i zaštitu životne sredine, Prijestonica Cetinje);
–– Programski zadatak za izradu Detaljnog urbanističkog plana ‘’Zona sporta’’, zahvat u okviru istorijskog jezgra
(zona A2) – (01.2013. godine);
–– Odluka o nepreduzimanju izrade Strateške procjene uticaja na životnu sredinu Detaljnog urbanističkog plana
‘’Zona sporta’’, zahvat u okviru istorijskog jezgra (zona A2) – (broj 05-351/13-121/1, od 18.03.2013.
godine) i Obrazloženje Odluke;
–– Situacioni plan (geodetski snimak sa katastarskom predstavom) – (Geooko MNE d.o.o. Podgorica, 05.2013.
godine);
–– Izvod iz katatsra podzemnih instalacija vodovoda i kanalizacije – (JP Vodovod i kanalizacija, br. 1849, od
09.04.2013. godine);
–– Izvod iz katastra elektro instalacija – (Elektroprivreda Crne Gore AD, Elektrodistribucija Cetinje, br. 40-1601/3120, od 10.04.2013. godine);
–– Podaci i preporuke za izradu Detaljnog urbanističkog plana ‘’Zona sporta’’ u okviru istorijskog jezgra (zona
A2) – (Agencija za elektronske komunikacije i poštansku djelatnost, br. 0404-1724/2, od 08.04.2013.
godine)
–– 2.
Zakoni Republike Crne Gore:
–– Zakon o uređenju prostora i izgradnji objekata (Službeni list CG, br. 51/08, 40/10, 34/11, 47/11);
–– Pravilnik o bližem sadržaju i formi planskog dokumenta, kriterijumima namjene površina, elementima
urbanističke regulacije i jedinstvenim grafičkim simbolima – (Službeni list CG, br. 24/10);
–– Podzakonski akti koji bliže definišu partikularne oblasti od interesa za plan.
3. Planska dokumentacija višeg reda:
–– Generalni urbanistički plan Cetinja (Sl. list RCG – Opštinski propisi br. 7/90);
–– Prostorni plan Opštine Cetinje (Sl. list RCG – Opštinski propisi br. 3/92);
–– Prostorno urbanistički plan Projestonice Cetinje (Planet Cluster i MonteCep d.o.o., prednacrt, 06.2013.
godine).
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
2
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
A.3. IZVOD IZ PROGRAMSKOG ZADATKA ZA IZRADU DUP ZONA SPORTA
Programskim zadatkom za izradu DUP Zona sporta definisani su:
1.
2.
3.
4.
5.
Granica DUP Zona sporta i površina prostora obuhvaćenog granicom plana;
Motiv i cilj izrade plana;
Osnovne namjene u okviru sadašnje eksploatacije prostora obuhvaćenog granicama plana;
Prirodne karakteristike šireg područja;
Smjernice za sadržaj i metodologiju izrade plana, planiranje namjena površna, infrastrukturno opremanje,
oblikovanje i uređenje prostora.
Kao osnovni razlog izrade plana navodi se da se radi o nedostajućem planu koji je predviđen GUP-om.
Programski zadatak prostor obuhvaćen granicom DUP Zona sporta definiše kao značajan za grad (kako po poziciji u
gradskom sklopu, tako i po sadržajima), ali nevalorizovan (u smislu potencijala i iskorišćenosti kapaciteta prostora).
Programski zadatak pretpostavlja:
–– Izgradnju novih objekata i infrastrukture i rekonstrukciju postojećih sportskih objekata;
–– Formiranje prijatnog javnog prostora koji će biti kvalitetno infrastrukturno opremljen;
–– Plansko rješenje koje će omogućiti uklapanje u širi kontekst i uklapanje sa kontaktnim zonama, a u cilju
poštovanja ambijentalnih vrijednosti Istorijskog jezgra Prijestonice.1
A.4. METODOLOGIJA IZRADE PLANA
Uporište za plansko rješenje predstavlja analiza postojećeg stanja. Ista se odnosi na analizu područja plana, kontaktnih
zona i planske dokumentacije, i za cilj ima sintezni prikaz parametara koji definišu prostorni razvoj, stečene obaveze,
potencijale i ograničenja.
Plansko rješenje se, na osnovu valorizovanog postojećeg stanja, definiše kroz različita razvojna scenarija. Scenario
koji se analizom pomoću niza kriterijuma pokaže kao najpogodniji za prostor plana, predstavlja koncept i osnov za
tehnički dio planskog rješenja.
Plansko rješenje se prezentuje kroz standardni set pokazatelja i smjernica za uređenje prostora, s tim da se (imajući
u vidu specifičnosti lokacije) uz plansko rješenje prilažu i kartoni lokacija. Kartoni lokacija predstavljaju sintezni prikaz
bitnih elemenata za svaku urbanističku parcelu i omogućavaju efikasniji uvid u plansko rješenje pojedinačnih lokacija
i efikasniju implementacju plana.
1
Programski zadatak za izradu Detaljnog urbanističkog plana ‘’Zona sporta’’, zahvat u okviru istorijskog jezgra (zona A2) –
(01.2013. godine) – str. 6: ‘’Izradom planskog dokumenta pravilno se valorizuje prostor, njegovi stvarni potencijali čime se dobijaju realni
kapaciteti koji ne narušavaju sklad izgrađenog i prirodnog okruženja. Izradom Plana rješavaju se osnovni ciljevi razvoja prostora sportske
zone na način što će se izgraditi nove objekte i saobraćajnice, rekonstruisati postojeće sportske objekte i formirati prijatan javni prostor
koje će biti kvalitetno infrastrukturno opremljen. Planom će se valorizovati potencijali koje prostor posjeduje i dobro osmišljenim rješenjem
omogućiti kvalitetan prostorni razvoj. Planiranje ovog prostora mora se sprovesti vrlo pažljivim i promišljenim urbanističkim mjerama koje
će podrazumijevati: uklapanje u širi kontekst, uklapanje u odnosu na kontaktne zone, zaštitu i unapređenje postojećeg zelenog fonda i
planiranje novog, a sve u cilju poštovanja i uklapanja u postojeće ambijentalne vrijednosti cjelokupnog Istorijskog jezgra.’’
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
3
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
B. ANALIZA POSTOJEĆEG STANJA
Analiza postojećeg stanja prostora obuhvaćenog granicom DUP Zona sporta se vrši u tri koraka:
1. Analiza lokacije – prirodne karakteristike i stvoreni uslovi (suprastruktura i infrastruktura), ekonomskodemografska analiza, zaštićena i područja od značaja, zahtjevi korisnika prostora;
2. Analiza postojeće planske dokumentacije i kontaktnih zona – planovi višeg reda, postojeće stanje i
planovi nižeg reda za kontaktne zone, specijalizovane sektorske studije, planska dokumentacija nižeg reda
za prostor DUP Zona sporta;
3. Sintezni prikaz postojećeg stanja.
Sintezni prikaz postojećeg stanja uređenja prostora se vrši kroz upoređivanje rezultata pojedinačnih navedenih analiza
i za cilj ima formiranje osnove za izradu plaskog rješenja.
B.1. ANALIZA LOKACIJE
B.1.1. PRIRODNE KARAKTERISTIKE
Fizičko-geografske karakteristike
Prostor obuhvaćen granicom DUP Zona sporta pripada Cetinjskom kraškom polju, koje zauzima površinu od oko
3,6km². Ovo je jedna od rijetkih zaravni na Katunskoj kraškoj visoravni, koja se prostire između planinskih vijenaca
Lovćena i Orjena na zapadu i sjevero-zapadu i Skadarske depresije na istoku.
Nagib terena – Teren obuhvaćen granicom DUP Zona sporta je relativno zaravnjen, u blagom nagibu od zapada
(650,80mnm) i sjevero-zapada (650,50mnm) ka sjevero-istoku (647,40mnm) i jugu (646,70mnm).
Ekspozicija terena – Iako se radi o kotlinskoj pozicji sa potencijalno nepovoljnim zasjenčenjima rubnog pojasa od
strane okolnih grebena, na prostoru obuhvaćenom planom nema većih prepreka, tako da je osunčanje povoljno.
Inženjersko-geološke karakteristike terena – Za područja Cetinjskog polja karakteristični su tereni u kojima preovlađuju
vezane karbonatne stijene i tereni pokriveni debelim naslagama kvartarnih stijena (odnosno kompleksima poluvezanih
i nevezanih stijena). Središnji dio polja karakterišu kvartarni nanosi, koje izgrađuju šljunkovi sa pjeskovima i ilovastim
vezivom, i koji imaju ograničenu nosivost u zavisnosti od zbijenosti i nosivosti slojeva. Rubne zone polja imaju veću
nosivost i karakteišu ih pijeskovi i šljunkovi i šljunak mjestimično vezan u konglomerat. Obod polja čine karbonatne
stijenske mase veoma dobre nosivosti.
Teren obuhvaćen granicom DUP Zona sporta je stabilan, nosivosti 20N/cm².
Pedološke karakteristike
Zemljište spada u evoluciono-genetsku seriju humuniziranog zemljišta kontinentalnog tipa (buavica) na krečnjačkodolomitskoj podlozi. Plitke erodirane buavice su zastupljene na padinama i obodom Cetinjskog polja. Spiranje i
odnošenje zemljišta se obavlja kroz karstifikovane pukotine i kaverne. Posledica su karakteristična kamenitost (za
preko 90% terena), oskudni pašnjaci i niske degradirane šume.
Dio ovog zemljišta je akumuliran na kvartarnim nanosima Cetinjskog polja u pretaložene buavice. Debljina sloja u
polju ide od 10cm (Bajice) do 40cm (Donje Polje). Oglinjavanjem su obuhvaćeni dublji slojevi, a kameni i drobinski
materijal je zastupljeniji u gornjim, jače nagnutim, dijelovima polja.
Iako tereni pretaloženih buavica predstavljaju osnovni potencijal obradivog zemljišta, koriste se za izgradnju i širenje
gradske teritorije.
Seizmo-tektonske karakteristike
Teritorija Prijestonice Cetinje je seizmički aktivna, visokog seizmičkog intenziteta od VIII skale MCS. Žarište Budve i
druga bliža ili udaljenija žarišta mogu na području Cetinja prouzrokovati zemljotres jakog intenziteta u periodu od 100
godina. Pri tome su tektonska građa, geološki sastav i stabilnost terena od bitnog značaja za seizmički efekat.
Sa aspekta seizmičkog hazarda ovo područje je u zoni relativno visokog stepena seizmičke opasnosti.
Prostor obuhvaćen granicom DUP Zona sporta spada većim dijelom u seizmičku zonu Ib (seizmički intenzitet 8a i 8b
MCS skale) i malim dijelom u zonu IId (seizmički intenzitet 8b i 9a MCS skale).
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
4
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
5
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Hidrografija
Osnovna hidrološka odlika Cetinjskog kraškog polja je da sa njega nema površinskog, već podzemnog oticanja.
Propusna moć zemljišta je (podstaknuta erozijom na prostoru okruženja) gotovo uvijek veća od priliva izuzetno velikih
atmosferskih padavina.
Cetinjsko polje karakterišu dva sliva, oba usmjerena ka Donjem Polju:
–– Usahla rijeka Cetina, koja je od Bajica poljem proticala prema Manastirkom ponoru i, prelivom, ka
Donjopoljskim ponorima;
–– Kanalisane atmosferske i feklane vode usmjerene, sa izgrađenog gradskog područja, prema ponorima
Donjeg Polja.
Plavljenje – Do sanacije ponora u Donjem polju, dolazilo je do plavljenja prilikom velikih padavina i zagušenja ponora.
Klima
Klimu Cetinjskog polja određuju nadmorska visina, kotlinski položaj, blizina mora, planinski masiv Lovćena i depresija
Skadaskog jezera.
Direktan uticaj mediteranske klime je zaustavljen planinskim masivom Lovećna, tako da je klima umereno kontinentalna,
sa mediteranskim ciklusom obilnih padavina u jesenjem i zimskom periodu i sušnim ljetima. Zime su hladne sa
obilnim snježnim padavinama, ali i prodorima toplih vazdušnih masa.
Temperatura vazduha – Cetinje ima karakterističan trend promjene prosječne temperature vazduha. Najhladniji
mjesec je januar (sa prosjekom 0,8ºC i apsolutnim minimumom od -20,5ºC) a najtopliji juli (sa prosjekom 20,4ºC i
apsolutnim maksimumom 36,4ºC). Stabilniji termički periodi su u toku zime i ljeta. Apsolutno kolebanje temperature
vazduha u toku godine iznosi 56,9ºC.
U toku zime pojava južnog vjetra uslovljava znatno kolebanje i podizanje temperature, te naglo topljenje snijega.
Negativne temperature se pojavljuju od septembra i završavaju u maju.
Ljetnih dana (sa temperaturom max 25ºC) ima prosječno 67,4 godišnje, a tropskih dana ređe.
Padavine – Srednja godišnja količina padavina je 3616mm. Padavina je najviše u toku jeseni i zime (maksimalno u
novembru i decembru) a najmanje u toku ljetnih mjeseci.
Sniježni pokrivač je znatan (po visini više nego po vremenu zadržavanja). Najveći broj dana sa snijegom je u februaru,
januaru i martu. Pojava prvog snijega može biti i u oktobru, a posljednjeg (vrlo rijetko) u maju. Debljina sniježnog
pokrivača veća od 10cm javlja se u prosjeku oko 60 dana, a preko 50cm 10-20 dana. Apsolutna maksimalna debljina
sniježnog pokrivača je oko 200cm.
Specifična težina snijega je znatno veća od uobičajene zbog klimatskih uslova koji izazivaju veliku vlažnost sniježnog
pokrivača. Može se konstatovati veliki problem blagovremenog raščišćavanja i odlaganja snijega i sa saobraćajnica
i sa objekata.
Česte su pojave istovremenog padanja kiše i pojave magle. Grad se češće javlja (u prosjeku 10 dana godišnje) zbog
naglih atmosferskih promjena i nepogoda, najčešće u novembru, februaru i aprilu.
Prosječno 45-50 dana godišnje karakteriše pojava grmljavine.
Oblačnost i insolacija – Najveća oblačnost (6/10 pokrivenosti neba) je u novembru i decembru, a od oktobra do aprila
(7 mjeseci) više od 5/10 pokrivenosti neba oblacima.
Broj vedrih dana je najveći u avgustu (prosječno 14,6), zatim u julu i septembru (prosječno 12), a najmanji u
novembru (prosječno 4) i aprilu (prosječno 4,8).
Ukupno godišnje trajanje sijanja sunca je 2300-2500 sati.
Vjetar – Broj dana sa pojavom jakog vjetra je mali (prosječno 1 dan u toku zime) a ljeti veoma rijetko. Kotlinski položaj
Cetinjskog polja za posljedicu ima 57% vremena bez ikakve pojave vjetra.
Relativna vlažnost vazduha – Relativna vlažnost vazduha je visoka (posljedica velike količine padavina). Najveća
vlažnost vazduha je u zimskim a najmanja u ljetnim mjesecima.
Broj dana sa relativnom vlažnošću vazduha od 80% je mali (prosječno godišnnje 29 dana).
Ocjena prirodnih uslova za razvoj
Fizičko-geografske i pedološke karakteristike nude dobru osnovu za razvoj i izgradnju područja DUP Zona sporta.
Sa aspekta seizmičkog hazarda ovo područje je u zoni relativno visokog stepena seizmičke opasnosti. Veći dio spada
u seizmičku zonu Ib (seizmički intenzitet 8a i 8b MCS skale) i manji dio u zonu IId (seizmički intenzitet 8b i 9a MCS
skale).
Klimatski uslovi su specifični i obavezno ih treba uzeti u obzir prilikom bilo kakvog planiranja i izgradnje.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
6
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
B.1.2. STVORENI USLOVI
Prikaz i analiza stvorenih uslova se odnosi na:
–– Postojeću suprastrukturu;
–– Postojeću infrasrukturu;
–– Postojeći način eksploatacije i zaštite prostora;
–– Ekonomsko-demografsku analizu;
–– Zahtjeve i potrebe korisnika prostora.
Rezultati pojedinačnih analiza se sintezno prikazuju i valorizuju, uz konstatovanje potencijala, mogućnosti i ograničenja
(nevezano za druge bazne analize postojećeg stanja).
B.1.2.1.SUPRASTRUKTURA I NAMJENA POVRŠINA
Namjena površina i stanje fizičkih struktura
Prostor obuhvaćen granicom DUP Zona sporta je dominantno namjenjen sportu i rekreaciji, na otvorenom (gradski
stadion i sportski tereni na Obilića poljani) i u okviru Sportskog centra (bivši Vojni stan). Ovaj objekat (zaštićeni
spomenik civilne arhitekture) pored sporta i rekreacije obuhvata i brojne centralne djelatnosti (poslovanje, turizam
(hotel), ugostiteljstvo).
Prostor obuhvaćen granicom plana se koristi i za namjene stanovanja (zelena zgrada), obrazovanje (predškolska
ustanova) i groblje (staro gradsko groblje), a obuhvata i tri bivša vojna smještajna i magacinska objekta.
Sport i rekreacija:
Površine namjenjene sportu i rekreaciji u vidu terena na otvorenom su:
–– Gradski stadion sa lakoatletskom stazom i gledalištem;
–– Poligon za male sportove;
–– Pomoćni fudbalski teren.
Gradski stadion
Poligon malih sportova
Pomoćni fudbalski teren
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
7
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Ovo su površine kojima gravitira cijeli grad, ali koje svojim sadašnjim kapacitetima, stepenom uređenosti i dostupnosti
ne pružaju adekvatne uslove za razvoj namjene:
Gradski stadion – Atletska staza i prostor oko sportskog poligona (tribine i ostali prostor) su potpuno devastirani.
Jedina, zapadna, tribina nema dovoljan broj mjesta, nije natkrivena, podtribinski prostor nije iskorišćen, iako je to
uobičajena, funkcionalno i ekonomski utemeljena praksa.
Saobraćaj za potrebe stadiona uopšte nije riješen: glavni prilaz na istoku je preko slijepe ulice ispred Sportskog
centra, a na zapadu imeđu stambenih objekata; nema površina za mirujući saobraćaj, pješačkih prilaza tribinama i
površina za prilaz interventnih vozila.
Na sjevernoj strani se stadion graniči sa starim gradskim grobljem, bez zaštitne zone zelenila. U ovoj zoni je uz samu
ivicu atletske staze spomenik palim borcima.
Opšta ocjena je da prostorni kapacitet stadiona neiskorišćen i da bi gabaritom mogao prihvatiti adekvatan razvoj
osnovne, ali i razvoj pratećih komplamnetarnih funkcija. Okolni prostor ima kapacitet za formiranje pješačkih, kolskih i
prilaza za interventna vozila, kao i rješavanje mirujućeg saobraćaja. Prostor stadiona i okoline je neuređen, devastiran,
prostorno i funkcionalno nedefinisan i bez jasnih veza sa okruženjem.
Prostor za parkiranje sa sjevene strane
Glavni prilaz sa zapadne strane
Spomenik i granica prema groblju
Poligon za male sportove svojim postojećim kapacitetima omogućava korišćenje isključivo u ljetnjem periodu.
Poligon i tribine (sa oko 1000 mjesta) nisu natkriveni. Za podtribinski prostor važi isto kao i za stadion. Dostupnost
(kolska i pješačka) je loša, što se odnosi i na površine za mirujući saobraćaj i prilaz interventnih vozila.
Pomoćni fudbalski teren, iako smješten uz dvije saobraćajnice nema odgovarajuću dostupnost, jer je njegova
neposredna okolina prostorno i funkcionalno nedefisana i devstirana. Sam teren i tribine su dobrom stanju.
Valorizacija i zaključci vezano za namjenu sport i rekreacija:
–– Postojeće stanje objekata omogućava ograničenu eksploataciju (zastupljena je isključivo osnovna namjena,
a korišćenje ograničeno na ljetnji period);
–– Postojeći, zadovoljavajući prostorni kapacitet, nije iskorišćen (prostor je dovoljan da prihvati adekvatan razvoj
osnovne namjene, ali i pratećih kompatibilnih namjena, sa uporištem u tržišnim i savremenim potrebama
korisnika, ali i ekonomskoj opravdanosti);
–– Svi objekti (osim pomoćnog fudbalskog terena) su devastirani;
–– Dostupnost je loša (na nivou cijele zone), ali postoje prostorni potencijali za rješavanje ovog pitanja;
–– Pitanje pješačkog, kolskog i mirujućeg saobraćaja nije rješeno;
–– Funkcionalna veza između sportsko-rekreativne zone i Sportskog centra nema odgovor u prostornom smislu
(nema direktnih pješačkih ili kolskih veza a između sportsko-rekreativne zone i Sportskog centra nalazi se
zona sa bivšim vojnim objektima).
Funkcionalna veza između zone sporta i rekreacije i Sportskog centra je prekinuta zonom bivših vojnih objekata
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
8
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Centralne djelatnosti:
Prostor namjenjen centralnim djelatnostima je u okviru objekta Sportskog centra (stara kasarna crnogorske vojske
– Vojni stan, zaštićeni spomenik civilne arhitekture). Objekat, izgrađen 1896. godine, je saniran i adaptiran u
multifunkcionalni objekat sa dograđenom sportskom salom krajem 80-ih godina XX vijeka. Zastupljeni su:
–– Sport i rekreacija – 9 sportskih klubova i sportska sala;
–– Turizam i ugostiteljstvo – hotel (20 soba) i restoran;
–– Poslovanje – lokalna radio stanica i javno preduzeće.
Uz zapadnu stranu objekta Sportskog centra je značajna zelena površina, koja sa objektom predstavlja jedinstvenu
cjelinu.
Iako po svojim funkcijama, istorijskom značaju i položaju u gradskom sklopu predstavlja prostor kome gravitira cijeli
grad, Sportski centar karakterišu:
–– Dotrajalost spoljašnjsti i unutrašnjosti zbog tekućeg neodržavanja;
–– Djelimična zapuštenost okolnih zelenih i pješačkih površina, koji sa objektom predstavljaju cjelinu;
–– Loš kolski i pješački prilaz, bez adekvatnog i očekivanog usmjeravanja kretanja korisnika ka glavnim ulazima
u objekat i bez prostornog naglašavanja različitih funkcija objekta;
–– Nerješeno pitanje mirujućeg saobraćaja;
–– Loša pješačka i vizuelna povezanost sa zonom sporta i rekreacije (od koje je odvojen zonom bivših vojnih
objekata i ka kome nije usmjeren na nivou parternog uređenja).
Sportski centar – bivši Vojni stan i okolne saobraćajne i zelene površine
Sportski centar obuhvata aktivnosti velikog broja sportskih udruženja, koje nije moguće istovremeno usklaiti u okviru
jedne sportske sale. To je razlog da pojedina sportska društva koriste neuslovne sale škola i bivših vojnih objekata
za svoj rad u toku većeg dijela godine. Ozbiljan potencijal za rasterećenje ove funkcije Sportskog centra predstavlja
mogućnost da se na području zone sporta i rekreacije, pokrivanjem postojećeg poligona za male sportove, formira
prostor koji bi se mogao koristiti cijele godine.
Osnovnu prednost ovog prostora predstavljaju:
–– Multifunkcionalnost prostora;
–– Kapacitet prostora da svojim značajem, arhitektonskom formom, funkcijom i položajem generiše razvoj
čitave zone.
Stanovanje:
Stanovanje, zastupljeno na prostoru obuhvaćenom granicom DUP Zona sporta, predstavlja dio stambene zone uz
Ulicu Vojvode Boža. Radi se o jednom objektu višeporodičnog stanovanja spratnosti Po+P+2+Pk (zelena zgrada).
Iako nije zaštićen kao kulturno dobro, objekat reprezentuje gradsku civilnu arhitekturu nastalu u periodu između dva
svjetska rata. Postojeće stanje objekta karakteriše dotrajalost i tekuće neodržavanje.
Pozicija lokacije u gradskom sklopu je značajna:
−
Pozicija nasuprot stare Vlaške crkve i spomenika Lovćenska vila;
–– Ugaona pozicija u okviru bloka, ali i posmatrano iz kontaktne zone, jer objekat predstavlja dio fronta koji
uokviruje skver između ulica Grahovske, Jovana Tomaševića i Baja Pivljanina;
–– Orjentacija prednje fasade objekta prema otvorenom, a u kulturnom, istorijskom i saobraćajnom smislu,
veoma značajnom prostoru između Vlaške crkve i spomenika, uslovljava sagledivost sa različitih strana.
Valorizacija i zaključci vezano za namjenu stanovanje:
–– Namjena može generisati razvoj stambeih i pratećih komatibilnih djelatnosti u okruženju, na prostoru plana;
–– Prostorni kapacitet i položaj u gradskom sklopu dozvoljavaju dogradnju objekta, kao i razvoj djelatnosti
kompatibilnih stanovanju;
–– Postojeća eksploatacija i stanje objekta nisu u skladu sa uslovima savremenog stanovanja;
−
Svaka intervencija u prostoru (bilo na postojećem objektu ili u neposrednoj okolini) se mora jasno
odrediti prema ambijentalnim i istorijskim vrijednostima okoline.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
9
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Obrazovanje:
Na prostoru obuhvaćenom granicom DUP Zona sporta se nalazi predškolska ustanova, dio nekadašnje veće cjeline.
Dva objekta su uklonjena, a preostali montažni objekat je dotrajao. Okolne prostrane zelene površine su neuslovne i
zapuštene. Pored lošeg stanja objekta i okoline, cio prostor svojom pozicijom prekida logičnu vezu između Sportskog
centra i zone sporta i rekreacije.
Izmještanje predškolske ustanove je bilo predviđeno prethodnim planskim rješenjima i djelimično je sprovedeno.
Kako grad raspolaže drugim kapacitetima za ovu namjenu u blizini, a imajući u vidu postojeće stanje namjene na ovoj
lokaciji, potrebno je razmotriti izmještanje ove namjene na drugu lokaciju ili u okvir drugih predškolskih ustanova.
Predškolska ustanova sa neposrednom okolinom i zidom stadiona
Groblje:
Staro gradsko groblje pred Kapelico sa crkvom Rođenja Bogorodice, podignuto 1892. godine, predstavlja značajan
ambijentalni i istorijski motiv grada. Iako nema potrebe za njegovim proširenjem, jer grad raspolaže centralnim
grobljem, ovo se povremeno koristi radi ukopavanja u okvirima porodičnih grobnica. Na grobu Jovana Tomaševića se
nalazi spomen-bista, upisana u registar kulturnih dobara.
Groblje karakteriše nerješen mirujući saobraćaj. Imajući u vidu režim korišćenja groblja, i režim korišćenja okolnih
sportsko-rekreativnih sadržaja, moguće je mirujući saobraćaj rješavati integralno, odnosno da pozicijom i kapacitetom
bude u funkciji obije namjene.
Zaštitni pojas zelenila postoji samo sa istočne strane. Potpuno je neuređen i devastiran, iako pored zaštitne uloge
ima značajnu istorijsku vrijednost – četinari i spomen obilježje predstavljaju sjećanje na pale austro-ugarske vojnike.
Ovaj prostor je potrebno kultivisati i urediti, i planirati tampone zelenila na južnoj i djelimično zapadnoj strani.
Groblje i postojeći zaštitni pojas četinara
Zapušteno i zaboravljeno obilježje austro-ugarske vladavine
Prema stadionu nema zaštitnog zelenog pojasa, a prostor se, u nedostatku boljeg rješenja, koristi za parkiranje
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
10
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Napušteni objekti:
Na prostoru obuhvaćenom granicom DUP Zona sporta nalazi se zona bivših vojnih objekata, koji nisu u funkciji, niti će
se koristiti za svoju primarnu namjenu (parcela je promjenila titulara). Jedan objekat se, iako neuslovan, u nedostatku
prostora, koristi za sportske aktivnosti. Okolni prostor je devastiran.
Zelene površine:
Postojeće zelene površine se mogu podijeliti u tri osnovne grupe:
–– Površine javne namjene - uz postojeću saobraćajnicu;
–– Površine ograničene namjene - zelenilo oko stambenog objekta, predškolske ustanove i Sportskog centra;
–– Površine specijalne namjene - tampon zelenila sa istočne strane groblja.
Ostale slobodne površine se mogu smatrati neuređenim i/ili nekultivisanim.
Najveći značaj, ne samo za prostor obuhvaćen granicom plana, predstavlja zelena površina ispred Sportskog centra.
Potrebno ju je zaštititi i kultivisati, sa posebnim akcentom na postojeće pripadajuće pješačke staze i koridore, koji
svojim postojećim stanjem dodatno degradiraju prostor. Sa objektom nesumnjivog značaja i potencijala ova zelena
površina predstavlja cjelinu i ima potencijal da generiše i usmjeri buduća saobraćajna kretanja i slobodne prostore.
Objekti izvedeni suprotno zakonu ili planu:
Na prostoru DUP Zona sporta nisu evidentirani objekti izvedeni suprotno planu ili zakonu.
Postoji nekoliko pomoćnih objekata (garaža) od lakih materijala, koji su isključivo u funkciji stanovanja i koji su
katastarski evidentirani, a koji kao pomoćni privremeni objekti ne predstavljaju predmet planske dokumentacije.
Pokazatelji postojećeg stanja namjena površina, kapaciteta i načina korišćenja prostora
Postojeća namjena površina
Namjena površina
Površina (ha)
Stanovanje srednje gustine
Centralne djelatnosti
Školstvo i socijalna zaštita
Sport i rekreacija
Zelene površine
Groblje
Saobraćaj
Neuređene ili napuštene površine
Ukupno:
0,2122
0,5406
0,5220
4,0325
0,5279
0,7489
0,6614
1,0175
8,2630
Udio
u obuhvatu plana
2,57%
6,54%
6,32%
48,80%
6,39%
9,06%
8,00%
12,32%
100%
Odnos namjena na prostoru plana
6,54%
2,57%
STANOVANJE SREDNJE GUSTINE
6,32%
48,80%
CENTRALNE DJELATNOSTI
ŠKOLSTVO I SOCIJALNA ZAŠTITA
12,32%
SPORT I REKREACIJA
ZELENE POVRŠINE
8,00%
GROBLJE
9,06%
6,39%
SAOBRAĆAJ
NEUREĐENE ILI NAPUŠTENE POVRŠINE
Površine namjenjene sportu i rekreaciji čine gotovo polovinu ukupnog prostora obuhvaćenog granicom plana. Indikativan
pokazatelj je i veliki udio neuređenih površina, odnosno onih na kojima je prestala potreba za prvenstvenom namjenom a koje
nisu namjenjene u druge svrhe. Ovaj podatak dodatno potvrđuje potrebu za izradom planske dokumentacije, sa ciljem utvrđivanja
smjernica za uređenje prostora i njegovog daljeg razvoja.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
11
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Prikaz kapaciteta i sadržaja po namjenama površina2
NAMJENA POVRŠ.
SPORT I REKREACIJA
Namjena
Podkategor.
namjene
CENTRALNE DJELATNOSTI
KORISNICI
Ukupno:
Povrem. Stalni
Zaposleni
korisnici korisnici
Tribine (5000 mjesta)
5000
AK ‘’Lovćen’’
151
GRADSKI
FK ‘’Lovćen’’
173
Aktivni sportisti
FK ‘’Cetinje’’
50
STADION
FK ‘’Dribling’’
20
Ukupno:
5000
394
Tribine (1000 mjesta)
1000
POLIGON ZA
Aktivni sportisti RK ‘’Cepelin’’
50*
MALE SPORTOVE
Ukupno:
1000
50
200
POMOĆNI FUD. Tribine (200 mjesta)
TEREN
Ukupno:
200
6200
444
Dvorana Sportskog centra (2000 mjesta)
2000
Bilijar klub ‘’Biljarda’’
72
Bilijar klub ‘’Artistik’’
28
Džudo klub ‘’Crnogorac’’
35
Body building i fitness k.’’Herkul’’
30-150
Stonoteniski klub ‘’Lovćen’’
42
Aktivni sportisti
Stonoteniski klub osoba sa
25
SPORTSKI
1
invaliditetom ‘’Cetinje’’
CENTAR
RK ‘’Lovćen’’
130-150
RK ‘’Cepelin’’
50
KK ‘’Lovćen’’
80
Smještajne jedinice (20 soba)
40
Hotel In
Restoran (250 mjesta)
250
JU ‘’Vodovod i kanalizacija’’
40
JLRDS ‘’Radio Cetinje’’
20
2000
898
85
Predškolsko
obrazovanje
PRED-ŠKOLSKA
USTANOVA
Sport i
rekreacija
Ukupno:
Sport i
rekreacija
Turizam
Ugostiteljstvo
Poslovanje
ŠKOLSTVO
I SOC.ZAŠ.
SADRŽAJI I AKTIVNOSTI
Objekat
Sadržaji / aktivnosti
STANOVANJE
Ukupno:
Stanovanje
ZELENA ZGRADA 12 stambenih jedinica
srednje gustine
Ukupno:
UKUPNO:
80
15
80
15
48
8200
48
1470
100
* Korisnici u ljetnjem periodu.
Korisnici prostora, primarno vezani za aktivnosti Sportskog centra i zone sporta i rekreacije, u nedostatku prostornih
kapaciteta, koriste druge objekte u gradu za svoje aktivnosti (sale obrazovnih ustanova ili napuštene objekte). Ovo je
djelimično uslovljeno kapacitetom objekta Sportskog centra, koji se teško može povećati bez drastičnih intervencija, i
činjenicom da je korišćenje cjelokupne zone sporta u postojećem obliku uslovljeno vremenskim prilikama i godišnjim
dobom.
Iz navedenog se nameće potreba da se dio Sportski centar rastereti boljim aktiviranjem zone sporta i rekreacije, čiji
se prostor ionako može efikasnije koristiti.
2 Izvor: Sekretarijat za planiranje i uređenje prostora i zaštitu životne sredine Prijestonice Cetinje (dopis br. 05-351/13-499 od
02.07.2013. godine)
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
12
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Udio pojedinih grupa korisnika u ukupnom broju korisnika
STANOVNICI
KORISNICI - TURIZAM
KORISNICI - UGOSTITELJSTVO
ZAPOSLENI
KORISNICI - OBRAZOVANJE
SPORT I REKREACIJA:
POSJETIOCI
SPORTISTI
0,93%
1,17%
2,92%
86,93%
93,95%
0,47%
13,07%
0,56%
Najveći broj korisnika prostora se vezuje za namjenu sporta i rekreacije. Od toga ubedljivo najveći dio predstavljaju
povremeni korisnici – posjetioci sportskih dešavanja. U ukupnom broju korisnika prostora grupa povremenih korisnika
učestvuje sa 81,68%. Ova činjenica i način korišćenja prostora (povremeni veliki priliv korisnika) predstavlja bitnu
deteminantu njegovog urbanističkog oblikovanja, predviđanja kapaciteta i usmjeravanja razvoja.
Važnu prostornu komponentu predviđanja budućeg razvoja može predstavljati način usmjeravanja i
distribuiranja sadržaja i različitih grupa korisnika prema njima, kako ne bi došlo do zagušivanja.
Prikaz sadržaja, boniteta i urbanističkih pokazatelja po namjenama*
NAMJENA POVRŠINA
Površina
Osnovna Podkategorija namjene
(m²)
namjena
namjene
Objekat
Naziv ili
Podkatego-rija Bonitet
vrsta
Stanovanje St. sr. gustine
2.122
‘’zelena
Objekat
zgrada’’
Sport i rekr.
Turizam
Ugostiteljstvo
Poslovanje
5.406
Sportski
centar Sport. hala
Centralne
djelatnosti
Školstvo i Predškolsko
soc. zaštita obrazovanje
Objekat
(dograđ. dio)
5.220
Vrtić
Objekat
Sport.poligon
Stadion Tribine
Trib. stajanje
Sport.poligon
Tribine
Sport.poligon
Tribine
Spratnost
srednji Po+P+2+Pk
srednji
P+1+Pk
loš
8.300 0,61 1,35
14.680
1.380 1.380
1.440
1.580
730
730
7.425
160
2.110 0,05 0,05
53
53 0,01 0,01
928
928 0,09 0,09
Groblje
7.489
srednji
P
loš
loš
loš
P
P
P
82.630
3.300
P
P
-
Površina plana
1.000 0,16 0,47
srednji
loš
loš
srednji
loš
dobar
dobar
srednji
Objekat
335
190 0,04 0,04
5.279
Bivši vojni
Objekat
objekti Objekat
Ii
190
Zelene
površine
10.175
1.300
Iz
P
40.325
Neuređene
površine
2.000
BGP
(m²)*
loš
Sport i
rekreacija
Polig. za
m.sport.
Pomoćni
teren
Gabarit površ.
(m²)**
465
159
304
6.916
12.581 0,08 0,15
* Pošto urb. parcele za pojedine namjene nisu definisane, za proračun je uzeta realna površina pod namjenom.
** Za sportske objekte na otvorenom u bruto površinu objekata je računata površina tribina.
Na prostoru obuhvaćenom granicom plana:
–– Svi postojeći objekti imaju loš ili srednji bonitet, što ukazuje na neophodnne mjere kojima bi se obezbijedilo
neometano i savremenim zahtjevima prilagođeno odvijanje aktivnosti;
–– Postojeća spratnost je relativno niska, posebno imajući u vidu spratnost kontaktnih zona (sa posebnim
akcentom na ugaone i slobodnostojeće objekte);
–– Pokazatelji zauzetosti i izgrađenosti upućuju na izuzetno loše raspolaganje prostornim resursima i
iskorišćenosti svih kapaciteta.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
13
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
B.1.2.2.INFRASTRUKTURA
Saobraćaj
Kada je u pitanju saobraćajna infrastruktura, glavne saobraćajnice se nalaze na obodu zone. Južnim dijelom zone
prolazi Grahovska ulica, dio primarne gradske mreže a sa istočne strane, uz samu granicu, je Mojkovačka ulica
odnosno regionalni put R-13 (Cetinje – Lovćen). U južnom dijelu zone se nalazi i završetak Skadarske ulice.
Van zone ali u neposrednoj blizini sjeverne granice je ulica Miloša Obilića a blizu zapadne granice je ulica Vojvode
Boža.
Dublje unutar zone zahvata je samo parking saobraćajnica koja se slijepo završava a služi za potrebe Sportskog
centra i hotela.
Kolovozni zastor saobraćajnica u zoni zahvata je različitog kvaliteta ali kod svih je odvodnjavanje riješeno atmosferskom
kanalizacijom.
Ukupna površina saobraćajnica i platoa u zoni zahvata iznosi 7 980m2 ili 9.66% zone zahvata.
Na pješačkim prelazima nema rampi za invalidska kolica, što znatno otežava kretanje osobama sa smanjenim
tjelesnim sposobnostima.
Vodovod
Vodovodna mreža Cetinja podijeljena je na tri visinske zone:
–– I najniža zona obuhvata djelove grada do kote 657.5mnm.
–– II srednja zona obuhvata djelove grada između 657.5mnm-705mnm.
–– III visinska zona treba da obezbijedi vodosnabdijevanje između 705mnm i 750mnm.
Zahvat „Zona sporta“ u okviru Istorijskog jezgra „Zona 2“pripada I visinskoj zoni vodosnabdijevanja.
Na predmetnoj lokaciji položen je distributivni cjevovod LŽC DN 150 (Grahovska ulica, zelenim pojasem pored
sportskog centra i kružnim putem - Mojkovačka ulica), distributivni cjevovod LŽC DN 100 (ulica 13. novembar)
kao i transportni cjevovod II visinske zone ČC DN 400 (Grahovska ulica, pored sportskog centra zelenim pojasem i
kružnim putem - Mojkovačka ulica) sa pripadajućim objektima na njima (šahtovi, protivpožarni hidranti i dr.). Takođe
u čvoru označenom na podlozi sa CM1-3 nalazi se mjerno mjesto sa mjerno-regulacionom opremom nadzemnim
ormarom u koji je smještena mjerna oprema za prikupljanje podataka povezana sa SCADA sistemom.
Objekti u ovoj zoni zahvata priključeni su na cjevovode putem kućnih priključaka i priključnog cjevovoda, različitih
profila i vrste materijala, koji prelaze-sijeku saobraćajnice ili idu paralelno sa njom. Dubina ukopavanja cjevovoda je
cca 50cm.
Kanalizacija za otpadne vode
Glavni ulični kanali Cetinjske kanalizacije građeni su i koriste po mješovitom sistemu, za zajedničku odvodnju
atmosferskih i fekalnih voda.Učešće otpadnih voda u zajedničkom sistemu je vrlo malo, jer su priključene samo
većedruštvene stambene i administrativne zgrade, dok je broj individualnih zgrada vezanih za kanalizaciju minimalan.
Novim konceptom rješenja kanalizacije Cetinja predviđa se separatni sistem, po kome se postojeći kanali većeg
prečnika, koriste za odvod atmosferskih voda, a za odvod fekalnih voda grade se novi kolektori.
Na prostoru plana postoji djelimično izgrađena mreža fekalne kanalizacije. Sredinom Zahvata iz pravca sjevera u
zelenom pojasu između sportskog centra i ograde vrtića prolazi kolektor fekalne kanalizacije DN300, koji se dalje
ulicom 13 Novembra veže na kolektor DN400 u ulici Baja Pivljanina. Na jugo-zapadnoj strani Zahvata u ulici Vojvode
Boža Petrovića prolazi kolektor DN300 koji se dalje nastavlja u ulici Jovana Tomaševića i veže na kolektor u ulici Baja
Pivljanina.
Atmosferska kanalizacija
Prema dostupnim podlogama, u zoni zahvata postoji izgrađena atmosferska kanalizacija. Obodnom saobraćajnicom
istočno od zahvata prolazi koletkor atmosferske kanalizacije DN630, koji dalje prelazi u koletkor DN800 u ulici 13
Novembra. U Ulici Grahovskoj se nalazi postojeći kolektor DN400.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
14
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Elektroenergetika infrastruktura
U granicama DUP-a ‘‘Zona Sporta’’ nalaze se elektroenergetski objekti dva naponska nivoa: 10kV i 1kV.
Elektroenergetski objekti naponskog nivoa 10kV
Unutar granica DUP ‘‘Zona Sporta’’ postoje sledeći elektroenergetski objekti naponskog nivoa 10kV (dalekovodi,
trafostanice 10/0,4 V i njihove 10kV kablovske veze):
1. Trafostanice 10/0,4kV:
U granicama DUP ‘‘Zona Sporta’’ locirana je trafostanica 10/0,4kV :
–– BTS
10/0,4kV 630 kVA “Zelena kuća“
Potrošači DUP-a napajaju se i iz MBTS 10/0,4kV “Autobuska“, 630kVA koja je locirana izvan granica DUP-a.
Trafostanice se napajaju iz TS 35/10kV ‘‘Stari Obod’’.
2. 10kV kablovski vodovi
Veze BTS 10/0,4kV ‘‘Zelena kuća’’ sa TS 10/0,4kV izvan DUP-a izvedene su kablovima sledećih tipova:
PP-41, 3x150mm²,
PP-41, 3x185mm²
i
XHP 48, 3x150mm².
Elektroenergetski objekti naponskog nivoa 0,4kV
Niskonaponska mreža je radijalna i pretežno je nadzemna. Vazdušna NN mreža izvedena je sa SKS kablom na
betonskim stubovima. Priključci objekata su većinom podzemnim kablovima, ali ima i vazdušnih priključaka.
Instalacija osvjetljenja duž saobraćajnica izvedena je živinim sijalicama visokog pritiska u svetiljkama montiranim na
lirama okruglih, željeznih, dvosegmentnih stubova, uz kablovsko (podzemno) njihovo napajanje.
"Aerodrom"
"S-53"
Šema povezivanja,
trafostanica 10kV:
DUP
"Nikca od Rovina"
TS 35/10 kV "Stari Obod"
"Bajova"
"Zelena kuca"
"Pobjeda"
"Autobuska"
"Nova Pijaca"
"Dom Zdravlja"
"Medicinski Centar"
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
"V Proleterske"
15
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Telekomunikaciona infrastruktura
Na području koje obuhvata DUP Zona sporta, zahvat u okviru Istorisjkog jezgra, zona A-2, postoji izgrađena tk
kanalizacija sa 2 PVC cijevi, prečnika 110mm do objekta Sportskog centra, koja je u vlasništvu dominantnog operatera
fiksne telefonije, Crnogorskog Telekoma.
U kontaktnoj zoni, Crnogorski Telekom posjeduje elektronski komunikacioni čvor LC Cetinje, sa kojeg se napajaju
korisnici elektronskih komunikacionih servisa sa ovog područja.
Ovaj elektronski komunikacioni čvor je povezan optičkim kablom sa glavnim elektronskim čvorom u Podgorici.
Imajući u vidu dužinu pretplatničke petlje – rastojanje od LC Cetinje do pretplatnika, u odnosu na nove standarde u
pružanju savremenih elektronskih komunikacionih servisa, kakvi su ADSL, IPTV i dr., ovaj elektronski komunikacioni
čvor je tako lociran da korisnike iz zone ovog DUP-a može da snadbijeva navedenim savremenim servisima.
Iako osim Crnogorskog Telekoma, servis fiksne telefonije na Cetinju pruža i operater mobilne telefonije ‘‘M-Tel’’, on
na području ovog DUP-a nema aktivnih pretplatnika.
Isti slučaj je sa operaterima koji osim Crnogorskog Telekoma i M-tel-a, na Cetinju pružaju servis širokopojasnog
pristupa internetu, a to su, Wimax Montenegro, SBS Net Montenegro i MN News.
Na posmatranom području prisutni su signalom mobilne telefonije i sva tri mobilna operatera.
Područje je pokriveno i TV signalom koji distribuira BBM Montenegro, dok nema korisnika koji koriste usluge dva
druga operatera koja na Cetinju pružaju ovaj servis, a to su Media Net i Total TV.
Na posmatranom području nema baznih stanica mobilnih operatera, niti antenskih stubopva RDC.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
16
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
B.1.2.3. EKONOMSKO-DEMOGRAFSKA ANALIZA
Demografska analiza
Period od 1953. do 2011. godine karakteriše priliv stanovnika u Cetinje (povećanje za 50%), praćeno odlivom
stanovnika iz ostalih naselja opštine (smanjenje broja od 1/3 do potpunog napuštanja naselja). U toku posljednje
decenije je evidentno iseljavanje stanovništva iz Cetinja, kao posledica tržišnog kraha i zatvaranja preko 10 velikih
preduzeća u državnom vlasništvu, koja su predstavljala generator zapošljavanja, ekonomske i socijalne stabilnosti i
priliva stanovništva.
Broj članova prosječnog domaćinstva na Cetinju je manji od prosjeka na državnom nivou, kao posledica smanjenja
nataliteta i iseljavanja stanovništva.
Prosječna gustina naseljenosti na Cetinju je 19 stanovanika/km², što je višestruko manje od državnog prosjeka (45,3
st./km²). Do 2003. godine broj stanovnika Cetinja se povećavao, kao rezultat priliva seoskog stanovništva, otkada
konstantno pada.
Migracije su od bitnog značaja sa aspekta planiranja i karakterišu ih: stalne lokalne dnevne migracije (vezane za
funkcije grada) i povremene/privremene migracije posjetilaca i turista, naročito velike u određenim periodima godine
i usmjerene na istorijski i kulturno značajne dijelove grada.
Za prostor obuhvaćen granicom DUP Zona sporta migracije imaju presudni značaj, s obzirom da je najveći dio
korisnika prostora vezan za namjenu sporta i rekreacije (93,95%) od čega 81,68% čine posjetioci, odnosno
povremeni i privremeni korisnici. Važnu prostornu komponentu predviđanja budućeg razvoja može predstavljati način
usmjeravanja i distribuiranja sadržaja i različitih grupa korisnika prema njima.
Na prostoru obuhvaćenom granicom plana zastupljeno je stanovanje srednje gustine (150-250 stanovnika/ha) na
samo 2,57% teritorije plana. Imajući u vidu vrstu dominantnih namjena, kao i udio stanovanja, izlišno je davati
podatak o gustini naseljenosti za cio prostor plana.
Ekonomska analiza
Opština Cetinje spada u ispodprosječno razvijene u odnosu na državni prosjek.
Stopa nezaposlenosti (na nivou jedinice lokalne samouprave) je 2008. godine drastično porasla u odnosu na prethodni
period i iznosila je 19,71%, nakon čega se bilježi stagnacija i blagi pad nezaposlenosti.
Težište ekonomskog razvoja se, nakon zatvaranja više od 10 velikih državnih preduzeća, pomerilo ka preduzetništvu
i javnim ustanovama.
Intenziviranje preduzetništva se vezuje za posljednju deceniju XX vijeka. Postojeće stanje lokalne ekonomije (u
smislu prihoda) pokazuje dominaciju mikro i malih preduzeća (1-10 zaposlenih), sa djelatnostima na poljima usluga,
prehrambene industrije, trgovine, saobraćaja, turizma i ugostiteljstva.
Imajući u vidu šire ekonomske trendove na državnom nivou, nije za očekivati razvoj srednjih i velikih preduzeća, niti
njihov značajniji udio u ekonomiji grada.
Privredna društva i preduzetnici po djelatnostima3
23,64%
2,24%
1,71%
2,28%
59,26%
77,61%
17,17%
13,11%
PRIVREDNA DRUŠTVA:
TRGOVINA
UGOSTITELJSTVO
ZANATSTVO
PREVOZ U DRUMSKOM SAOBRAĆAJU
PROIZVODNJA
3
2,99%
PREDUZETNICI:
TRGOVINA
UGOSTITELJSTVO
ZANATSTVO
PREVOZ U DRUMSKOM SAOBRAĆAJU
Izvor: Sekretarijat za finansiranje i razvoj preduzetništva – evidencija izdatih odobrenja
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
17
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
U javnom sektoru, najveći potencijal za podsticaj razvoja drugih ekonomskih grana leži u sektoru kulture i
visokoškolskog obrazovanja. Ni jedan plan višeg reda se do sada nije bavio uticajem visokoškolskog obrazovanja na
ekonomiju grada, tako da nema bližih podataka vezano za ovu oblast.
Nezanemarljiv potencijal se nalazi i u turizmu i djelatnostima vezanim za njega. Odgovarajuća ekonomska politika
i strategija lokalne zajednice mogu dovesti do značajnijeg udjela turizma i vezanih djelatnosti u ukupnoj privrednoj
aktivnsti i prihodima na nivou grada.
Imajući u vidu opšte ekonomske trendove, na prostoru DUP Zona sporta se mogu prepoznati potencijali i smjernice
daljeg razvoja:
–– Poboljšanje prostornih uslova u kojima se odvijaju postojeće aktivnsoti i namjene bi dovelo do poboljšanja
kvaliteta ponude (posebno u domenu turizma i ugostiteljstva);
–– Poboljšanje prostornih uslova i dostupnosti cijelog prostora plana i pojedinačnih sadržaja može dovesti do
aktivnijeg korišćenja prostora i generisati razvoj trgovine i uslužnih djelatnosti;
–– Plaskim ostavljanjem mogućnosti za razvoj multifunkcionalnih objekata se obezbeđuje bazični resurs za
namjene kompatibilne i uslovljene osnovnim funkcijama prostora.
B.1.2.4.PODRUČJA OD ZNAČAJA I PODRUČJA ZAŠTIĆENA PROPISOM O KULTURNOJ BAŠTINI
Činjenica da je Istorijsko jezgro Cetinja kao urbana cjelina spomenik kulture I kategorije, ukazuje na postojanje kako
pojedinačnih izuzetno vrijednih objekata, tako i širokog spektra elemenata koji sinergički povezuju ovu jedinstvenu
strukturu i daju joj osobit karakter.
Poseban kvalitet ove cjeline je da je uspjela da u originalnom, gotovo nepromjenjenom, urbanističkom i arhitektonskom
sklopu i okviru omogući dug istorijski razvoj grada, sa svim neminovnim menjanjima društvenih, političkih, ekonomskih
i kulturnih trendova. Istovremeno je upravo takav urbani i arhitektonski, u svojoj suštini iznenađujuće jednostavan,
sklop pokazao izuzetnu elstičnost prilikom:
–– Interpolacija objekata najrazličitijih arhitektonskih karakteristika građenih u potonjim istorijskim periodima i
–– Prihvatanja brojnih promjena namjena, funkcija, aktivnosti i sadržaja, u okvirima prvobitno izgrađenih
objekata.
Sve ovo ukazuje da se zaštiti ne može pristupiti na nivou pojedinačnog objekta, već da je neophodno detaljnim
planom odrediti uslove zaštite ambijenata (bez obzira da li ih čine objekti, zelene površine, spomenici, ulice ili drugi
elementi urbanog sklopa).
Takođe je potrebno, u skladu sa tradicijom Cetinja, postojeće vrijedne ambijente odrediti kao generišući element
razvoja prostora, kako u funkcionalnom, tako i u oblikovnom smislu.
U funkcionalnom smislu se treba voditi oprobanom strategijom da svaki objekat ima kapacitet da obuhvati različite,
ali kompatibilne namjene.
U oblikovnom smislu, prilikom nove gradnje ne treba upasti u zamku imitiranja i interpretiranja istorijskih stilova
postojećih vrijednih objekata, već se treba ponovo voditi oprobanom strategijom Cetinja iz perioda između dva
svjetska rata i u periodu 60-ih i 70-ih godina XX vijeka: jednostavnost forme i strogost elemenata arhitektonskog
oblikovanja (bez obzira na stil i arhitektonski izraz) ne umanjuju, već ističu upravo ono najvrijednije što čini duh ovog
grada i što zajednički imetitelj njegovih najvrijednijih dijelova.
Dio prostora koji obuhvata DUP Zona sporta se nalazi u okviru granica Istorijskog jezgra Cetinja4, u zoni objekta
Sportski centar (bivši Vojni stan). Pored ovog, na prostoru plana se nalaze i drugi vrijedni ambijenti i spomen obilježja,
a za urbanistički pristup su važne i prostorno-funkcionalne relacije prema ostalim kulturno-istorijskim dobrima u
neposrednoj i široj okolini.
Prostor obuhvaćen granicom DUP Zona sporta se posmatra kao dio Istorijskog jezgra, sa fokusiranjem analize ne
toliko na pojedinačne vrijedne objekte, već na ambijente kojima pripadaju i veze između njih – prostorne i funkcionalne,
postojeće i potencijalne.
Zgrada ‘’Vojni stan’’ (sagrađena 1896., prva crnogorska kasarna, korišćena za smještaj stalne formacije crnogorske
vojske, a sada sportski centar sa poslovanjem i uslužnim djelatnostima) ima status nepokretnog kulturnog dobra5
(spomenik kulture III kategorije6). Nezavisno od ovoga, svojim gabaritom, funkcijom i pozicijom predstavlja
najznačajniju determinantu prostora plana. Sa dograđenom salom na istočnoj strani, prilaznim pješačkim površinama
i pojasom zelenila uz zapadnu, glavnu, fasadu čini funkcionalnu i ambijentalnu cjelinu, i ne može se posmatrati
izolovano od njih prilikom bilo koje buduće urbanističke ili arhitektonske intervencije.
4
5
6
Izvor: Studija zaštite kulturnih dobara Istorijskog jezgra Cetinja
Rješenja br. 320 od 17.03.1952. godine i 01-763/1-61 od 05.07.1961. godine.
Izvor: Menadžment plan Istorijskog jezgra Cetinja, 2009. godina
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
18
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Granicom zone Istorijskog jezgra nije obuhvaćena zelena površina uz zapadnu glavnu fasadu objekta, ali je neophodno
planskim rješenjem nju tretirati kao neodvojivi dio ambijenta Vojnog stana.
Sam objekat je konstruktivno očuvan, ali tekuće neodržavan, što važi i za saobraćajne i zelene površine. Brojne
elemente građevine i okolnog prostora je potrebno zamjeniti, kako bi se omogućili adekvatan pristup i korišćenje
objekta7.
Kompleks i ambijent Vojni stan, odnosno Sportski centar, su u podužnom dominantnom osovinskom pravcu usmjereni
ka bivšoj vojnoj zoni, te iza nje, na sjeveru, ka zoni sporta i rekreacije, sa kojom nemaju direktne (očekivane i logične)
prostorne veze. Prednjom (zapadnom) fasadom objekat je, preko zelene površine, orjentisan ka nekategorisanoj
slijepoj ulici, te prostoru predškolske ustanove, koji je generalno u lošem stanju. Nameće se zaključak da ni okolina ni
prilaz ne odgovaraju karakteru, značaju i funkciji kompleksa i da njihovo postojeće stanje i način korišćenja dodatno
degradiraju ambijent spomenika kulture.
Prikaz položaja prostora obuhvaćenog granicom plana u odnosu na centar grada i Istorijsko jezgro
7
Izvor: Studija zaštite kulturnih dobara Istorijskog jezgra Cetinja
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
19
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Spomenici i memorijalna obilježja vezana za crnogorske, oslobodilačke i drugi svjetski rat su u određenom obimu
upisani u registar kulturnih dobara pod zaštitom. Na prostoru obuhvaćenom granicom DUP Zona sporta nalaze se:
1. Spomen-bista na grobu Jovana Tomaševića – upisana u registar kulturnih dobara;
2. Spomen obilježje austro-ugarskim vojnicima, u zoni zaštitnog zelenila groblja;
3. Spomenik palnim borcima, uz sjevernu ivicu stadiona;
4. Spomenik ispred Sportskog centra, bivši Vojni stan.
Spomen-bista Jovana Tomaševića, vođe i osnivača komunističkog pokreta Crne Gore, je jedini spomenik pod režimom
zaštite na prostoru ovog plana. Smješten u okviru groblja pred Kapelicom, dodatno ističe značaj cijele lokacije groblja
u istorijskom, kulturnom i društvenom smislu.
Staro gradsko groblje pred Kapelicom sa crkvom Rođenja Bogorodice ne spada u propisima zaštićene cjeline, međutim
postoje inicijative da se grobljanska crkva registruje kao kulturno dobro8. Pošto se radi o važnom svjedočanstvu
istorije grada, pažljiv i adekvatan planerski pristup se nameće kao imperativ.
Ograda groblja je transparentna, pa je prostor saglediv iz zone sporta i rekreacije. Namjene groblja i sporta i rekreacije
je moguće pomiriti i integrisati kultivisanjem postojećeg i pažljivim planiranjem novog zelenila uz ogradu, kao i
parternim uređenjem zone sporta.
Na osnovu navedenog iznose se sledeći zaključci:
–– Granicom Istorijskog jezgra nije obuhvaćena zelena površina ispred Vojnog stana, ali je bez obzira na to ovaj
prostor potrebno posmatrati kao cjelinu;
–– Stanje ambijenata i spomenika kulture je generalno loše;
–– Prostori se dodatno degradiraju lošim pristupima i neuređenošću i lošim stanjem okolnih zona;
–– Ambijenti od istorijskog i kulturnog značaja imaju potencijal da prostorno definišu buduću urbanističku
matricu i naglase okolne zone;
–– Ambijenti od istorijskog i kulturnog značaja imaju potencijal da usmjere razvoj područja plana u funkcionalnom
smislu (plovalentnost, multifunkcionalnost) i olikovnom smislu (jednostavnost forme i strogost elemenata
arhitektonskog izraza, bez obzira na stil arhitekture);
–– Uređenje okolnih zona bi doprinelo boljem uklapanju i istaklo spomenička i memorijalna obilježja.
B.1.2.5.ZAHTJEVI I POTREBE KORISNIKA PROSTORA
Kako je nosioc parava na većini katastarskih parcela obuhvaćenih granicom DUP Zona sporta Prijestonica Cetinje
odnosno Država Crna Gora, zahtjevi su uglavnom iskazani Programskim zadatkom, i mogu se klasifikovati u tri
osnovne kategorije:
1. Zahtjevi vezano za javne prostore;
2. Zahtjevi vezano za suprastrukturu i
3. Zahtjevi vezano za odnos prema okruženju i Istorijskom jezgru.
Zahtjevi vezano za javne prostore – Iskazana je potreba za izgradnjom nove saobraćajne mreže, koja bi se vezala na
postojeću u okruženju prostora plana, zahtjevi za odgovarajućim infrastrukturnim opremanjem gradskog građevinskog
zemljišta i poseban akcenat na potrebi formiranja prijatnog javnog prostora.
Zahtjevi vezano za suprastrukturu – Iskazana je potreba za planiranjem objekata namjenjenih sportu i rekreaciji i
mješovitoj namjeni, sa posebnim akcentom slobodnim površinama i zelenilu. Takođe je važan zahtjev preispitivanje
mogućnosti sanacije postojećeg stanja devastiranih dijelova prostora, bez obzira na njihovu namjenu i status.
Zahtjevi vezano za odnos prema okruženju i Istorijskom jezgru – Iskazana je potreba za usklađivanjem koncepta
razvoja i smjernica za arhitektonski pristup sa kriterijumima zaštite graditeljske i kulturne baštine, kao i potreba za
boljim povezivanjem prostora plana sa okolnim zonama, od kojih je najznačajnija Istorijsko jezgro.
8
Izvor: Studija zaštite kulturnih dobara Istorijskog jezgra Cetinja
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
20
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
B.1.2.6.SINTEZNI PRIKAZ I VALORIZACIJA STVORENIH USLOVA ZA RAZVOJ
Sport i
rekreacija
Centralne
djelatnosti
Stanovanje
PROBLEMI
Neiskorišćenost kapaciteta
Nema prostorne veze a
sportskim centrom
Loša dostupnost
Devastirani objekti (sa
izuzetkom pom. terena)
Mogućnost ograničene
eksploatacije
Položaj zone bivših vojnih
objekata
Dotrajalost ekstarijera i
enterijera
Djelimična zapuštenost
parternog uređenja
Nerješeno pitanje mir. saob.
Loša povez. sa zonom sporta
Loši kolski i pješački prilazi bez
naglašavanja glavnog kretanja i
funkc. cjelina objekta
Preopterećenje kapac. za sport
Groblje
Bivša vojna
zona
Zelenilo
Demograf.ekonomski
aspekt
Funkc. i prostorna nepovezanost sa neposr. okolinom
Nerješen mirujući saobraćaj
Zahtjevi
korisnika
Multifunkcionalnost
Značaj objekta, funkcija,
forma, položaj i namjena
Dobra rubna saobraćajna
povezanost
Kapacitet za prihvatanje komplam.
namjena
Neuređena zona bivših vojnih
objekata
Rasterećenje aktivacijom zone
sporta
Generišući potencijal za razvoj
stanovanja okoline
Položaj lokacije u širem sklopu
Mogućnost povećanja kapaciteta
Mogućnost izmještanja namjene
Namjena je većim dijelom
izmještena sa lokacije
Neravnomjerna distribucija
aktivnosti i korisnika
POTENCIJALI
Nemogućnost proširenja
kapaciteta
Zaštićeno kulturno dobro Generišući potencijal za razvoj
čitave zone
Ambijentalne i istorijske
vrijednosti okoline
Zapuštenost postojećeg zelenog
tampona
Nepostojanje zašt. zel. sa svih
strana
Nekompatibilnost sa okolinom Kapacitet prostora
Prekidanje prost. i funkc. veza
okoline
Dotralalost i devastacija
Neuređene slob. površine
Veliki broj i površina neuređenih
slob. prostora
Devastiranost i zapošt. sa
pojedinačnim vrijednim
lokacijama i zelenilom
Neravnomjerni razvoj zone
Granicom Ist. jezgra nije
buhvaćen kompl. ambijent
sport. centra
Eksploatacija Loše stanje ambijenata i
i zaštita
spomenika kulture
Loša vizuelna preglednost i
nedovoljno akcentovanje kult.
dobara
Problem devastacije izgrađenog
i slobo.prostora
OGRANIČENJA
Veliki priliv povr.korisnika
Položaj groblja
Eksploatacija i stanje objekta
neusklađeni sa uslovima savr.
stanov.
Devastiran i neuslovan prostor
Obrazovanje
PREDNOSTI
Zadovoljav. prost. kapacitet
Funkcionalna veza sa
sportskim centrom
Nemogućnost formiranja
zašt. zel. u okv. parcele
Vrijedan spomenik u
tampon zoni zelenila
Rješenje mir. saobr. u okviru zone
sporta
Rješavanje zašt. zelenila u okviru
zone sporta
Privođenje novim namjenama
Potrebna zaštita cijele
zelene zone sprt.centra
Zaštitna zelena zona
groblja sa spomenikom
Zelenilo ispred sportskog centra
ima potencijal da formira parterno
uređenje šireg poteza
Migracije povremenih
korisnika
Usmjeravanje i distribuiranje
sadržaja i razl. grupa korisnika
Poboljšanje prostornih uslova vodi
do pobolj-šanja kvaliteta ponude i
aktivnijeg korišćenja
Definisati ambijente od značaja
koji mogu generisati razvoj
područja
Multifunkcionalnost namjene
Položaj u grad. sklopu i na
nivou mikrolokacije
Sagledavanje potrebe za
novim saobr. rješenjem
Sagledavanje potrebe za
multifunkc. prostorima
Sagledavanje potrebe za
boljim povezivanjem lokacije
sa ist. jezgrom i okolinom
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
Formiranje prijatnog javnog
prostora
21
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
B.2. POSTOJEĆA PLANSKA DOKUMENTACIJA I KONTAKTNE ZONE
B.2.1. POSTOJEĆA PLANSKA DOKUMENTACIJA VIŠEG REDA
Postojeća planska dokumentacija višeg reda datira iz perioda od prije 25 godina, što njenu aktuelnost dovodi u
ozbiljno pitanje, posebno ako se u obzir uzme činjenica da je ovaj period okarakterisala snažna društvena i ekonomska
tranzicija, nekoliko ekonomskih kriza i značajne suštinske promjene života i razvoja kako grada, tako i šireg okruženja.
Grad je promjenio socijalnu, demografsku i ekonomsku strukturu, što planskom dokumentacijom višeg reda nije
moglo biti predviđeno. Polazišta i rješenja planske dokumentacije višeg reda se vezuju za podatke koji su sa sadašnje
pozicije zastarjeli i neprimjereni stepenu društveno-ekonomskog i privrednog razvoja. Ipak, do donošenja nove
planske dokumentacije višeg reda (postupak koji je u toku) postoji obaveza primjene zakonskih odnosno planskih
akata na snazi.
Za potrebe izrade DUP Zona sporta daje se izvod iz postojeće planske dokumentacije višeg rada, uz ocjenu stepena
realizacije, ali i izvod iz planske dokumentacije višeg reda koja je u postupku usvajanja.
Prostorni plan Opštine Cetinje (1988. godina)
Prostornim planom je definisan razvoj Cetinja kao gradskog centra. Osim (sa sadašnjeg aspekta) nerealnih
pretpostavki društvenog, industrijskog i ekonomskog razvoja, plan nalaže specijalizovane programe na polju očuvanja
kulturno-istorijskih vrijednosti grada i razvoj akademskog obrazovanja i specijalizovane turističke ponude. Plan
propisuje struktnu kontrolu namjene i korišćenja prostora, radi očuvanja poljoprivrednog zemljišta u okolini, odnosno
sprječavanja nekontrolisanog širenja gradske zone što, pored ostalog, iziskuje dodatno komunalno opremanje9. Ova
postavka plana je veoma značajna sa sadašnjeg aspekta jer u svojoj suštini sadrži principe racionalnog korišćenja
gradskog zemljišta, efikasnog upravljanja gradskim zemljištem i iskošćenja kapaciteta postojećeg prostora.
GUP Cetinja (1987. godina)
GUP Cetinja predviđa izradu planske dokumentacije nižeg reda za prostor zone sporta, označen kao zona A2 Istorijskog
jezgra. Za istorijsko jezgro važi obaveza krupne sanacije infrastrukture i revitalizacije nasleđenog fonda. Zona A2
(u zahvatu od 10ha) podrazumjeva dogradnju gradskog stadiona, sportske terene, izgradnju sportsko-rekreativnih
sadržaja (Vojni stan) i konzervirano groblje10.
Planom je za zonu A2 utvrđeno:
–– 110 stanovnika i razvoj stanovanja niskih i visokih gustina11;
–– razvoj sporta i rekreacije na prostoru površine 7,40ha, sa 6.200m2 fizičkih struktura u objektima Vojni stan
i stadion, sa ukupno 160 zaposlenih12;
–– hotelski kapaciteti kategorije A, na prostoru površine 1,40ha, sa 14000m2 fizičkih struktura, kapacitetom
450 ležaja i sa 200 zaposlenih13;
–– kompleks sportskog parka – zelenih površina, na prostoru površine 8,70ha, koji predtsvlja drugu po
veličini površinu urbanog zelenila na nivou grada. Kolizija različitih sadržaja (npr. centar-groblje) se rješava
tretmanom zone kao jedinstvenog vegetacionog kompleksa. Dostupnost sadržaja se ostvaruje lepezom
pješačkih staza14;
–– najstroži režim zaštite je predviđen za objekat Vojnog stana, ali i za staro groblje i kompleks sportskog centra
na Obilića poljani15.
Ocjena i stepen realizacije
Rješenja ponuđena planovima višeg reda su zasnovana na podacima i procjenama socijalističkog razvoja i sa aspekta
sadašnjeg stepena društvenog i ekonomskog razvitka, nerealna. U smislu egzaktnih, brojčano izraženih podataka, ovi
planovi nisu upotrebljivi, jer je na osnovu njih nemoguće ostvariti rentabilno i racionalno planiranje dijelova gradskog
područja.
Plansko rješenje se može koristiti načelno, u pogledu definisanja zone A2 kao zone sa dominantnom funkcijom
sport i rekreacija. Međutim, generalnim planom je ova zona dimenzionisana kao mnogo veća od one koju je realno
moguće opredjeliti za ovu namjenu. Takođe sadržaji i namjene, koje po generalnom planu ova zona treba da sadrži,
9
10
11
12
13
14
15
PUP Opštine Cetinje str. 108 i 109
GUP Cetinja str. 226
GUP Cetinja str. 235
GUP Cetinja str. 247
GUP Cetinja str. 251
GUP Cetinja str. 266
GUP Cetinja str. 325
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
22
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
nije moguće realno ostvariti. Ovo važi za broj stanovnika, turističke kapacitete, kompleks zelenih površina i sportskog
parka.
Osim ovoga, društveno-ekonomske tranzicijske prilike u vremenu od donošenja planske dokumentacije su uticale da
se prostor zone A2 namjeni za sadržaje koji planom nisu predviđeni, ili da dođe do ukidanja pojedinih namjena, za
čijim je postojanjem potreba u međuvremenu nestala. Tako je na području zone A2 izgrađena predškolska ustanova
i čak djelimično iseljena, zatim objekat Vojnog stana je postao multifunkcionalni sa poslovanjem (javna preduzeća),
turističkim kapacitetima i sporskim sadržajima, a vojni kompleks je iseljen i predstavlja površinu koja nije privedena ni
jednoj namjeni. Pješački koridori nisu uopšte izvedeni, što važi i za kompletne zelene površine zone sporta i rekreacije.
Sa aspekta zaštite kulturno-istorijskog nasleđa, planom se predviđaju mjere vezano za cijelo istorijsko jezgro. Što
se tiče zone A2 propisuje se isti strogi režim zaštite kompleks stadiona i sportskih terena na Obilića poljani. Ovo nije
sprovedeno, i čak je zona istorijskog jezgra u međuvremenu smanjena.
Planska dokumentacija višeg reda (u procesu usvajanja – forma nacrta plana)
Prostorno-urbanistički plan Prijestonice Cetinje – U dijelu Generalna urbanistička rješenja Zona sporta i rekreacije
je (zajedno sa objektom bivšeg Vojnog stana) svrstana u neposredno okruženje Istorijskog jezgra Cetinja. Prema
specijalizovanoj studiji zaštite kulturnih dobara Istorijskog jezgra Cetinja, koja predstavlja baznu studiju ovog plana,
Vojni stan i dio površine isperd njega je obuhvaćen granicom Istorijskog jezgra.
Zonu karakteriše stanovanje svih gustina, površine za centralne djelatnosti, sport i rekreaciju, školstvo i socijalnu
zaštitu, industriju, komunalne servise i saobraćaj. Prostor DUP Zona sporta je namjenjen sportu i rekreaciji, centralnim
djelatnostima, groblju i mješovitim namjenama. Saobraćajno rješenje, važno na nivou cijelog grada, podrazumjeva
povezivanje Mojkovačke i Grahovske ulice planiranom saobraćajnicom 1. reda.
B.2.2.
KONTAKTNE ZONE – POSTOJEĆE STANJE I PLANSKA DOKUMENTACIJA NIŽEG REDA
Kontaktne zone DUP Zona sporta se kogu klasifikovati u tri grupe:
1. Na istoku i jugo-istoku, Mojkovačka ulica, zaobilaznica koja vodi od ulaza u grad do stare industrijske zone,
izdvojena kao posebna kontaktna zona, jer predstavlja jedan od krakova ulaza u grad;
2. Zone pretežno namjenene stanovanju (na sjeveru, istoku i (djelimično) sjevero-zapadu);
3. Zona istorijskog jezgra, čije granice djelimično obuhvtaju i prostor DUP Zona sporta.
KONTAKTNA ZONA 1 - Mojkovačka ulica – Dio ove saobraćajnice je obuhvaćen granicom DUP Zona sporta. Koristi
se kao jedan od dva glavna kraka za saobraćajno povezivanje Cetinja sa magistralnim putem. Planirana je kao
zaobilaznica, koja je prije svega predstavljala glavnu direktnu vezu za industrijsku zonu na sjeveru grada. Izdvojena je
kao posebna zona od interesa za plan zbog potencijala koji ima za rasterećenje saobraćaja prostora plana i okolnih zona.
KONTAKTNA ZONA 2 - na sjevero-zapadu, sjeveru i istoku – Ova zona je dominantno namjenjena porodičnom i
višeporodičnom stanovanju, niskih i srednjih gustina. Spratnost objekata je od P do P+3+Pk. Dio stambene zone uz
Ulicu Vojvode Boža (parcela ‘’zelene zgrade’’) je obuhvaćen granicom DUP Zona sporta.
Planska dokumentacija koja obuhvata kontaktnu zonu:
1. Izmjene i dopune DUP-a Aerodrom obuhvataju dio kontaktne zone koji se nalazi na zapadu i sjeveru;
2. DUP Donji kraj – Zona E obuhvata dio kontaktne zone koji se nalazi na istoku.
Izmjene i dopune DUP-a Aerodrom:
–– Granica ovog plana obuhvata K.p. 2403/1 K.O. Cetinje I, koju obuhvata i granica DUP Zona sporta. Izmjenama
i dopunama DUP-a Aerodrom je netačno konstatovana postojeća namjena površine parcele kao stambena,
iako se radi o neizgrađenom prostoru koji nije priveden ni jednoj namjeni. S toga se odredbe Izmjena i
dopuna DUP-a Aerodrom vezano za ovu parcelu ne mogu uzimati u obzir prilikom izrade DUP Zona sporta.
Odredbama DUP Zona sporta treba definisati postojeće stanje parcele i dalji planski razvoj.
–– Izmjenama i dopunama DUP-a Aerodrom, u kontaktnoj zoni prema DUP Zona sporta, definišu se stambene
i centralne namjene uz Ulicu Obilića. Zadržava se postojeća saobraćajna mreža, koja i inače napaja zonu
sporta i rekreacije i groblje.
DUP Donji kraj – Zona E:
–– Plan predviđa stanovanje srednje gustine uz istočnu stranu Mojkovačke ulice, nasuprot zone sporta, i zelene
površine, naspram sale Sporstkog centra (zbog konfiguracije terena).
–– Priključak na Mojkovačku ulicu je na mjestu postojećeg.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
23
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
KONTAKTNA ZONA 3 – Istorijsko jezgro Cetinja – Zona gradskog centra obuhvata i jugo-istočni dio prostora DUP Zona
sporta (lokacija Sportskog centra, odnosno bivšeg Vojnog stana, uvrštenog u registar kulturnih dobara). Kontaktna
zona Istorijsko jezgro je prepoznata kao visoko vrijedna na nivoima urbanog sklopa i pojedinačnih, propisom
zaštićenih, objekata i ambijenata.
Za dio istorijskog jezgra koji je obuhvaćen granicom DUP Zona sporta potrebno je primjeniti odredbe planova višeg
reda i ostalih dokumenata, kojima se definiše režim zaštite kulturnih dobara.
Dio istorijskog jezgra koji predstavlja neposrednu kontaktnu zonu DUP Zona sporta čine:
1. Stanovanje i mješovita namjena (na jugo-zapadu);
2. Skver koji formiraju Ulice Grahovska, Jovana Tomaševića i Baja Pivlajnina, a koji obuhvata spomenik
Lovćenska vila i staru vlašku crkvu (oba uvrštena u registar kulturnih dobara);
3. Stanovanje i javne ustanove (osnovno obrazovanje) u bloku između Grahovske, Ivanbegove i Ulice Baja Pivljanina;
4. Postojeća autobuska stanica (na jugo-istoku).
Ambijent oko Vlaške crkve je od posebnog značaja za prostor DUP Zona sporta sa aspekata:
–– Saobraćaja, kolskog i naročito pješačkog (pješački koridori i direktne prostorne veze mogu zonu sporta, prije
svega stadiona, i sportski centar povezati sa gradskim jezgrom, aktivirati i dinamizirati prostor i istaći položaj
i značaj njegovih dijelova od kulturnog i istorijskog značaja);
–– Funkionalnog i vizuelnog povezivanja (pažljivo planiranje namjena, definisanje uličnog fronta Grahovske ulice
i odgovarajući tretman prizemlja objekata, koji se nalaze na prostoru DUP Zona sporta a orjentisani su ka
ambijentu oko Vlaške crkve, može dovesti do formiranja kvalitetnog i jasno definisanog gradskog skvera koji
se nastavlja u zonu sporta).
Planska dokumentacija koja obuhvata kontaktnu zonu:
Izmjene i dopune DUP-UP Istorijsko jezgro, Cetinje, dio Zone A1 – Zona gradskog jezgra:
–– Plan obuhvata postojeću autobusku stanicu sa saobraćajnicama (dijelovi Ulica Mojkovačka, Ivana Crnojevića
i Grahovska) i stambenu zonu uz sjevero-istočnu stranu Ulice Ivana Crnojevića.
–– Planom se predviđa izmještanje autobuskog terminala na nivo Mojkovačke ulice, te centralne djelatnosti sa
podzemnom garažom na prostoru postojeće autobuske stanice i prostoru između nje i zgrade Sportskog
centra. Planirani objekti imaju 2 do 3 nadzemne etaže, sa prvom etažom na nivou Ulice Ivana Crnojevića.
–– Saobraćajno rješenje značajno aktivira Mojkovačku ulicu, a između Ulica Ivana Crnojevića i Grahovske
predviđa kružni tok, sa ulazom u podzemnu garažu. Manju promjenu pravca Grahovske ulice zbog planiranja
kružnog toka je potrebno konstatovati i saobraćajnim rješenjem DUP Zona sporta.
Ostali dokumenti od značaja kojima se bliže definišu uslovi eksploatacije i razvoja Istorijskog jezgra:
Studija zaštite kulturnih dobara Istorijskog jezgra Cetinja:
–– Studijom se konstatuje stanje i mjere zaštite registrovanih kulturnih dobara. Na prostoru DUP Zona sporta
odredbe iz Studije se tiču zgrade Sportskog centra, biši Vojni stan, i jednog spomen-obilježja (spomen ploča
na grobu Jovana Tomaševića), i definisane su u poglavlju B.1.2.4. Područja od značaja i područja zaštićena
propisom o kulturnoj baštini DUP Zona sporta.
–– Studijom su definisane:
–– Granica Istorijskog jezgra Cetinja (nažalost bez koordinata tačaka) – Za prostor DUP Zona sporta je bitno
da zelena površina ispred bivšeg Vojnog stana, koja predstavlja odgovor na monumentalnost objekta i
sa njim čini prostornu, funkcionalnu i ambijentalnu cjelinu, nije obuhvaćena ovom granicom. Potrebno
je na nivou DUP Zona sporta ovo tretirati jedintveno, kao ambijent.
–– Granica zaštićene zone – Studijom se ne daju opšta pravila vezano za planiranje razvoja zaštićene zone.
Za prostor DUP Zona sporta se daje predlog da se za montažni objekat predškolske ustanove (jedini
koji nije uklonjen) izrade konzervatorski uslovi. Prilikom izrade DUP Zona sporta treba uzeti u obzir dvije
decenije staru inicijativu za izmještanje predškolske ustanove (što je u većoj mjeri i sprovedeno), zatim
činjenice da se radi o montažnom objektu i da studija iznosi neobavezujući predlog.
Ocjena i stepen realizacije
Planovi nižeg reda kontaktnih zona nemaju rješenja koja bi proizvela značajne posledice za poces planiranja
predmetnog područja. Ukontaktnim zonama se planira razvoj postojeće stambene namjene i centralnih djelatnosti.
Saobraćajno rješenje dato za prostor postojeće autobuske stanice u dijelu izmjena trase ulice je potrebno primjeniti i
prilikom izrade DUP Zona sporta.
Od značaja je postavljena granica Istorijskog jezgra Cetinja, u okviru koje na prostoru DUP Zona sporta ne treba
predviđati novu izgradnju fizičkih struktura.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
24
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
B.2.3. POSTOJEĆA PLANSKA DOKUMENTACIJA NIŽEG REDA ZA PROSTOR DUP ZONA SPORTA
Za područje obuhvaćeno granicom DUP Zona sporta nema postojeće usvojene planske dokumentacije nižeg reda.
2000. godine je rađen Urbanistički projekat Zona sporta, koji nije stupio na snagu.
Kako je ovo jedini planski dokument nižeg reda, daje se pregled i ocjena planskog rješenja.
UP Zona sporta (2000. godina)
Sa aspekta saobraćaja, plan predviđa prilaze za parking prostore sa okolnih sobraćajnica i pješačku zonu između
Sportskog centra (bivšeg Vojnog stana) i zone sporta i rekreacije. Sa aspekta namjena, plan predviđa:
–– Izmještanje obrazovanja (predškolska ustanova) i
specijalnih namjena (vojni objekti), i planiranje proširenja
zone sporta i rekreacije na ove lokacije. Na lokaciji
predškolske ustanove se planira parking a na lokaciji
vojnih objekata pomoćni fudbalski teren.
–– Povećanje zone namjenjene sportu i rekreaciji i povećanje
kapaciteta objekata i to: stadion za 8000 posjetilaca
sa djelatnostima u podtribinskom prostoru, pomoćni
fudbalski teren, rekonstrukcija i dogradnja poligona
za male sportove na kapacitet za 2000 posjetilaca sa
djelatnostima u podtribinskom prostoru, tri terena za
male sportove, prateće površine za mirujući saobraćaj u
funkciji namjene sporta i rekreacije.
–– Zadržavanje centralnih djelatnosti u okviru postojećeg
gabarita objekta Sportskog centra.
–– Zadržavanje namjene stanovanje (u Ulici Vojvode Boža Petrovića) uz dogradnju i nadogradnju.
–– Zadržavanje starog groblja u formiranim granicama.
–– Planiranje zelenih površina kao tampon zone prema groblju, i u funkciji zone sporta i rekreacije, pješačkih i
parking površina.
Ocjena planskih rješenja:
1. Sa aspekta sadašnje politike upravljanja prostornim resursima, baziranoj na tržišnoj ekonomiji, osnovna
karakteristika planskog rješenja je da neracionalno raspolaže velikim dijelom prostora (predimenzionirani
slobodni i pješački prostori, bez sadržaja koji bi ih upotpunili, poboljšali ponudu i privukli veći broj korisnika).
Sa istog aspekta, rješenja vezano za stadion i poligon malih sportova su bolja, jer obezbeđuju razvoj
komplamentarnih djelatnosti.
2. Plan nije obezbijedio rasterećenje sale Sportskog centra, jer su svi objekti zone sporta i rekreacije planirani
kao otvoreni, odnosno imaju ograničenu mogućnost korišćenja u toku godine.
3. Saobraćajno rješenje je postavljeno isključivo u funkciji jedne namjene, što nije u skladu sa racionalnim
urbanističkim planiranjem, jer ne ostavlja mogućnost za bilo kakav fleksibilniji budući razvoj prostora (ni u
smislu namjena ni u smislu aktivnosti i režima korišćenja).
4. Planom je predviđeno izmještanje određenih namjena, što ima sadašnju aktuelnost.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
25
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
C. PLAN
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
C.PLAN
C.1. CILJEVI I VREMENSKI OKVIR PLANA
Opšti ciljevi plana
Osnovni cilj DUP Zona sporta je valorizacija prostora, koji je u najvećem dijelu degradiran i čiji kapaciteti ni izbliza
nisu iskorišćeni. Ovo podrazumjeva iskorišćavanje kompletnih potencijala prostora, uz oslanjanje na postojeću
suprastrukturu i infrastrukturu, te njenu kvalitativnu i kvantitativnu nadogradnju.
Konačni očekivani efekat i cilj plana je dobijanje realnog kapaciteta prostora i njegova aktivacija.
Posebni ciljevi plana
Posebni ciljevi, postavljeni u funkciju osnovnog cilja, su:
1. Razvoj zone sporta i rekreacije kroz:
–– rekonstruisanje postojećih i izgradnju novih kapaciteta;
–– aktivaciju prostora planiranjem namjena koje su komplamentarne postojećim, a koje poboljšavaju cjelokupnu
ponudu prostora i omogućavaju ekonomski samoodrživost;
–– funkcionalno i prostorno povezivanje zone sporta se zonom Sportskog centra, sa posebnim akcentovanjem
saobraćajnog (kolskog i pješačkog) povezivanja.
2. Stvarna i suštinska (prostorna, funkcionalna i ambijentalna) integracija zone sporta u neposredno okruženje,
posebno zonu Istorijskog jezgra, kroz:
–– obezbeđivanje saobraćajnog rješenja koje će urediti saobraćajne tokove na prostoru plana, obezbijediti
protočan prilaz sportskoj zoni i stadionu i povećati dostupnost svim sadržajima;
–– planiranje jasnih pješačkih i javnih prostora;
–– definisanje odgovarajućih namjena u ‘’prelaznoj’’ zoni, smještenoj između zone sporta i rekreacije i zone
centralnih djelatnosti Sportskog centra sa jedne strane, i Istorijskog jezgra sa druge strane;
–– promovisanje dominantnog objekta Sportskog centra u okosnicu razvoja, u smislu planiranja namjena,
pozicioniranja i dimenzionisanja elementata suprastrukture i definisanja uličnih frontova.
3. Tržišno orjentisan i ekonomski opravdan razvoj kroz:
–– minimiziranje budžetskih ulaganja, odnosno efikasno planiranje infrastrukture (tako da se sa što manjeg
javnog prostora, koji podrazumjeva budžetska ulaganja, adekvatno infrastrukturno opreme sve parcele);
–– omogućavanje kompenzovanja neophodnih budžetskih ulaganja (planiranjem komercijalnih djelatnosti i
namjena koje ostavljaju prostor za partnerstvo privatnog i javnog sektora);
–– planiranje multifunkcionalnih i prostora koji su u ekonomskom smislu samoodrživi.
4. Zaštita prirodnih i kulturnih vrijednosti kroz:
–– akcentovanje i mjere zaštite prostora koji su već prepoznati kao značajni;
–– definisanje ambijenata koje je potrebno prepoznati kao značajne i mjera njihove zaštite.
Vremenski okvir plana
DUP Zona sporta se, u smislu aktuelnosti ciljeva i realizacije, odnosi na vremenski period od 10 godina.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
26
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
C.2. KONCEPT PROSTORNE ORGANIZACIJE
Do koncepta prostorne organizacije, koji predstavlja osnov planskog rješenja, se dolazi analizom i valorizacijom
različitih scenarija razvoja, sa aspekta zadovoljenja postavljenih ciljeva plana.
C.2.1. SCENARIJA RAZVOJA PROSTORA
Scenario 1
1. Saobraćajno vezivanje na Mojkovačku ulicu uz
sjevernu fasadu Sportskog centra, i vezivanje na
Grahovsku ulicu kružnim tokom.
2. Na mjestu bivših vojnih objekata javna
saobraćajnica i parking, kao veza sa parkingom
stadiona i ulazom na parcelu namjenjenu
centralnim djelatnostima. Jedino mjesto za
potencijalni priključak parcele namjenjene
centralnim djelatnostima na Mojkovačku ulicu
veoma blizu glavne planirane raskrsnice.
3. Između stadiona, zelene zgrade i nove ulice je
jedina lokacija za novu izgradnju, i to velikog
gabarita (površine osnove cca 1700m²).
Senario 2:
1. Povezivanje Mojkovačke i Grahovske ulice
(priključak na Mojkovačku ulicu uz sjevernu
fasadu Sportskog centra).
2. Na mjestu bivših vojnih objekata saobraćajnica
za prilaz parkingu stadiona i parceli sa planiranim
centralnim djelatnostima.
3. Javna pješačka ulica uz zapadnu stranu zelene
površine ispred Sporskog centra.
4. Nova izgradnja između zelene zgrade i planirane
saobraćajnice i pješačke ulice i planirane
saobraćajnice.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
27
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Scenario 3:
1. Povezivanje Mojkovačke i Grahovske ulice –
priključak na Mojkovačku uz jugo-istočni ugao
pomoćnog stadiona.
2. Javna pješačka ulica uz zapadnu stranu zelene
površine ispred Sporskog centra.
3. Centralne djelatnosti između sportskog centra,
planirane saobraćajnice i Mojkovačke ulice, sa
priključkom na planiranu saobraćajnicu. Naspram
njega priključak za stadion.
4. Nova izgradnja između zelene zgrade i planirane
saobraćajnice i pješačke ulice i planirane
saobraćajnice.
C.2.2.
OCJENA SCENARIJA RAZVOJA
Scenario 1:
1. Priključenje na Mojkovačku ulicu je neudobno – ulazi se pod oštrim uglom u odnosu na Mojkovačku ulicu i
savladava visinska razlika između Mojkovačke ulice i prostora oko Sportskog centra.
2. Parcela centralnih djelatnosti odvaja zonu sporta i rekreacije i sportski centar (iako u manjoj mjeri u odnosu
na postojeće vojne objekte).
3. Glavni kolski prilaz za stadion je prilično neudoban.
4. Velika površina pod javnim budžetski finansiranim saobraćajnicama (zbog prilaza stadionu i parceli centralnih
djelatnosti).
5. Trasa nove saobraćajnice zahtjeva savladavanje prilične visinske razlike između Grahovske i (sada slijepe)
Skadarske ulice.
6. Trasa planirane saobraćajnice ostavlja mogućnost planiranja nove izgradnje samo sa jedne strane kružnog
toka (prema zelenoj zgradi) na mjestu predškolske ustanove. Oko kružnog toka se ne može formirati
adekvatan ulični front ni sa jedne strane. Pored ovoga gabarit potencijalnog novog objekta bi bio veliki, u
nesrazmjeri sa okolnim fizičkim strukturama prostor i skver. Ovako veliki objekat dovodi u pitanje mogućnost
finansiranja izgradnje.
7. Jedina prednost je korišćenje postojeće trase sijepe ulice ispred Sportskog centra za novu saobraćajnicu,
tako da se izmještanje vrtića ne postavlja kao imperativ.
Scenario 2:
1. Trasa nove saobraćajnice upravna na Mojkovačku ulicu, ali podrazumjeva savladavanje denivelacije između
Mojkovačke ulice i platoa oko Sportskog centra.
2. Trasa planirane saobraćajnice je udobnija sa aspekta korišćenja, jer ne sugeriše beskonačna okretanja u
prostoru, već glavni pravac ka staroj Vlaškoj crkvi.
3. Na trasi postojeće slijepe ulice ispred Sportskog centra planirana pješačka ulica.
4. Parcela centralnih djelatnosti odvaja zonu sporta i rekreacije i sportski centar (iako u manjoj mjeri u odnosu
na postojeće vojne objekte).
5. Prilaz stadionu i parceli centralnih djelatnosti ja pregledan i jednostavan, mada podrazumjeva budžetsko
finansiranje.
6. ‘’T’’ raskrsnica na priključku planirane saobraćajnice Grahovskoj ulici ne zahtjeva velike intervencije (kao što
je slučak kod kružnog toka iz Scenarija 1).
7. Saobraćajno rješenje omogućućava planiranje nove izgradnje sa obije strane nove ‘’T’’ raskrsnice, formiranje
skvera i formiranje frontova planirane pješačke ulice i saobraćajnice.
8. Novi objekti se gabaritima bolje uklapaju u okolinu i omogućavaju faznu izgradnju i lakše finansiranje.
9. Pješačka ulica aktivira ambijent Sportskog centra i usmjerava kretanje ka zoni sporta i rekreacije.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
28
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Scenario 3:
1. Nova saobraćajnica upravna na pravac Mojkovačke ulice, a priključenje kod pomoćnog terena ne
podrazumjeva savladavanje denivelacija.
2. Zona centralnih djelatnosti se nastavlja na postojeću (zona Sportskog centra), i prateći front Sportskog
centra definiše pravac glavnog pješačkog kretanja ka zoni sporta i rekreacije, te ističe i akcentuje ambijent
zaštićen kao kulturno dobro. (Centralne aktivnosti formiraju ulični front prema zelenoj površini i pješačkoj
ulici.)
3. Priključci svih parcela na planiranu saobraćajnicu su direktni, što minimizira budžetska ulaganja u opremanje
zemljišta i omogućuje efikasno i komformno korišćenje javnog prostora.
4. ‘’T’’ raskrsnica na priključku planirane saobraćajnice Grahovskoj ulici ne zahtjeva velike intervencije (kao što
je slučak kod kružnog toka iz Scenarija 1).
5. Saobraćajno rješenje omogućućava planiranje nove izgradnje sa obije strane nove ‘’T’’ raskrsnice, formiranje
skvera i formiranje frontova planirane pješačke ulice i saobraćajnice.
6. Novi objekti se gabaritima bolje uklapaju u okolinu i omogućavaju faznu izgradnju i lakše finansiranje.
Položajem i gabaritima omogućuju otvaranje prostora prema staroj Vlaškoj crkvi i akcentovanje ambijenta
oko nje.
7. Sve funkcionalne zone su jasno prostorno grupisane, a veza Sportskog centra i zone sporta i rekreacije
direktna.
Valorizacija scenarija razvoja, sa aspekta zadovoljenja postavljenih ciljeva plana
CILJEVI PLANA
Posebni ciljevi
Podkategorije
Rekonstruisanje postojećih kapaciteta fizičkih struktura
Planiranje novih kapaciteta fizičkih struktura
Razvoj zone
Aktivacija prostora planiranjem namjena kompatibilnih postojećim
sporta i rekreacije Planiranje namjena koje omogućuju ekonomsku samoodrživost
Povezivanje zone sporta i rekreacije sa Sportskim centrom
Prostorna koncentracija istih namjena
Efikasno saobraćajno rješenje za prostor plana
Efikasno povezivanje Istorijskog jezgra i Mojkovačke ulice
Jasni pješački i javni prostori
Integracija zone Definisanje ‘’prelazne’’ zone između post. zona i istor. jezgra u smislu:
sporta i rekreacije Namjena
Gabarita
u okruženje
Mogućnosti finansiranja izgradnje
Promovisanje postojeće zaštićene zone u ambijent
Promovisanje postojeće zaštićene zone u okosnicu razvoja
Mogućnost definisanja jasnih uličnih frontova i skverova
Tržišno orjetisan Minimiziranje budžetskih ulaganja efikasnim planiranjem infrastrukture
Mogućnost kompenzovanja budžetskih ulaganja
i ekonomski
opravdan razvoj Mogućnost formiranja multifunkcionalnih samoodrživih prostora
Zaštita prir. i kult. Akcentovanje prostora koji su već prepoznati kao značajni
Definisanje novih ambijenata od značaja i kvalitat. dopuna postojećih
vrijednosti
Ukupno:
SCENARIJA RAZVOJA
Scenario Scenario Scenario
1
2
3
●●●
●●●
●●●
●●●
●
●
●
●
●
●●●
●●●
●●●
●●●
●●
●
●●
●●
●●●
●●●
●●●
●●●
●●●
●●●
●●●
●●●
●●●
●●●
●●●
●
●
●●
●●
●
●
●
●●
●●
●
●●●
●●●
●●●
●●●
●●
●●
●●
●●●
●●●
●●●
●●
●●●
●●●
●●
●●●
●●●
●●●
●●●
●●●
●●●
●●●
●●●
34
51
59
Stepen zadovoljenja ciljeva plana ponuđenim scenarijem:
●●● mali, ●● srednji, ● veliki.
Sa aspekta zadovoljenja ciljeva plana scenario 3 nudi najbolje mogućnosti.
C.2.3.
PLANSKI KONCEPT
Planski koncept podrazumjeva saobraćajno rješenje unutar postojećeg bloka sa priključenjima na Grahovsku i
Mojkovačku ulicu (sa priključkom kod jugo-istočnog ugla pomoćnog fudbalskog terena). Sa planirane saobraćajnice
se vrši direktan prilaz svim parcelama (osim parceli groblja).
Na trasi postojeće slijepe ulice uz zelenu površinu Sportskog centra planira se pješačka ulica.
Saobraćajno rješenje sugeriše funkcionalnu kategorizaciju prostora na zonu sporta i rekreacije (sa parcelom groblja),
zonu centralnih djelatnosti (nastavljenu na postojeću) i ‘’kontakt’’ zonu prema Istorijskom jezgru (u kojoj se planira
mješovita namjena). Koncept podrazumjeva izmještanje namjene školstva i socijalne zaštite sa prostora plana.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
29
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
C.3. PLANSKO RJEŠENJE
C.3.1.
PLANSKE JEDINICE I ZONE
Prostor obuhvaćen granicom DUP Zona sporta je, u skladu sa funkcionalnim i kriterijumima detaljne namjene
površina, podjeljen u četiri urbanističke zone. U skladu sa prostornom distribucijom javnih površina podjeljen je u tri
urbanistička bloka.
Urbanistička zona
A
B
Groblje
Sport i rekreacija
C
Mješovita namjena
Urbanistički
blok
1
2
D
Centralne
djelatnosti
3
Urbanistička
parcela
1
2
3
4
5
6
7
8
Površine planskih jedinica:
Urbanistički blok
Oznaka
Površina (m²)
1
57.502,16
2
2.625,19
3
11.693,69
C.3.2.
Urbanistička parcela
Oznaka
Površina (m²)
1
7.486,20
2
46.129,53
3
1.739,82
4
2.146,61
5
1.877,87
6
747,32
7
8.148,38
8
3.545,31
NAMJENA POVRŠINA, PARCELACIJA I USLOVI IZGRADNJE OBJEKATA
Namjena površina
Na prostoru obuhvaćenom granicom DUP Zona sporta definisano je šest osnovnih paniranih kategorija namjena
površina:
Centralne djelatnosti
Površine za centralne djelatnosti podrazumjevaju koncentraciju poslovanja, komercijalnih djelatnosti i usluga.
Prostor objekata i površina pod ovom namjenom može se koristiti za:
–– ugostiteljstvo i komercijalne djelatnosti;
–– smještaj turista;
–– poslovne apartmane;
–– trgovinu i trgovačke centre;
–– izložbene centre i sajmove;
–– poslovanje, administraciju, javnu upravu, kulturu, obrazovanje;
–– sport i rekreaciju;
–– mirujući saobraćaj (parkiranje i garažiranje);
–– zelenilo.
Namjena je planirana u urbanističkom bloku 3, i to:
–– razvoj namjene u okvirima postojećih gabarita i kapaciteta objekta Sportskog centra i pripadajućih zelenih
površina;
–– razvoj namjene u okvirima planiranih objekata i kapaciteta.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
30
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Sport i rekreacija
Površine podrazumjevaju koncentraciju sportsko-rekreativnih sadržaja i razvoj komplamentarnih funkcija, u cilju
poboljšanja ponude i omogućavanja ekonomske samoodrživosti.
Prostor objekata i površina pod ovom namjenom može se koristiti za:
–– stadione, sportske terene na otvorenom i sportske poligone i staze;
–– zatvorene sportske terene, sportske sale i sportske hale;
–– prateće i servisne sadržaje potrebne za odvijanje osnovne namjene (svlačionice, toaleti, tuševi, uređaji i
instalacije za održavanje terena i ostave za sportske rekvizite);
–– mirujući saobraćaj (parkiranje i garažiranje);
–– zelenilo;
–– komplamentarne sadržaje:
–– poslovanje, administracija, uprava;
–– sale za rekreaciju;
–– smještaj posjetilaca i sportista;
–– ugostiteljstvo i komercijalne djelatnosti;
–– izložbene prostore u funkciji osnovne namjene.
Prateći i servisni sadržaji se mogu planirati u okviru objekata namjenjenih sportu i rekreaciji, kao i u zoni otvorenih
terena u zasebnim pomoćnim objektima.
Komplamentarni sadržaji se mogu planirati isključivo u okviru objekata namjenjenih sportu i rekreaciji.
Namjena je planirana:
u urbanističkom bloku 1 i to:
–– Stadion – na mjestu postojećeg, uz zadržavanje sportskog poligona, rekonstrukciju, dogradnju i natkrivanje
postojeće i izgardnju nove tribine. Ukupan planirani kapacitet tribina je max 8000 mjesta. Prostor ispod
tribina se može koristiti za sve sadržaje pobrojane pod namjenom sport i rekreacija.
–– Hala za male sportove – na mjestu postojećeg poligona za male sportove na otvorenom, ili kao rekonstrukcija,
dogradnja i nadogradnja postojeće fizičke strukture, ili kao izgradnja nove fizičke strukture. Ukupan planirani
kapacitet tribina je max 1000 mjesta. Prostor ispod tribina se može koristiti za sve sadržaje pobrojane pod
namjenom sport i rekreacija.
–– Pomoćni fudbalski teren – na mjestu postojećeg, uz zadržavanje postojećeg sportskog poligona. Dozvoljava
se rekonstrukcija tribina, korišćenje prostora ispod tribina isklučivo za prateće i servisne sadržaje ili planiranje
pratećih i servisnih sadržaja u pomoćnim objektima uz sportski poligon.
–– Tereni za male sportove na otvorenom i sportsko-rekreativni poligoni na otvorenom – na mjestu postojećih
ili kao izgradnja novih. Dozvoljavaju se isključivo otvoreni poligoni i tereni za sve sportove.
u urbanističkom bloku 3 i to:
–– U okviru objekta Sportskog centra bez mogućnosti proširenja gabarita objekta i uz mogućnost rekonstrukcije
postojeće sportske hale.
Mješovite namjene
Površine podrazumjevaju stanovanje i komplamentarne namjene.
Kako bi se omogućio budući razvoj prostora u skladu sa ekonomskim trendovima, koje je teško precizno predvidjeti,
i kako bi se omogućilo partnerstvo javnog i privatnog sektora u što širem spektru kombinacija, planom se predviđa
multifunkcionalnost, odnosno stanovanje i komplamentarni sadržaji. Zbog navedenih razloga, planom se ne definiše
precizno odnos stanovanja i ostalih sadržaja. Uslov plana je da gustina stanovanja može biti najviše 500stanovnika/
ha, odnosno stanovanje veće gustine.
Prostor objekata i površina mješovitih namjena može se koristiti za:
–– stanovanje;
–– trgovinu, ugostiteljstvo i komercijalne djelatnosti;
–– poslovanje, administraciju, upravu, obrazovanje i socijalnu zaštitu, kulturu;
–– mirujući saobraćaj (parkiranje i garažiranje);
–– zelenilo.
Namjena je planirana:
u urbanističkom bloku 1 i to:
–– na mjestu postojećeg stambenog objekta, kao rekonstrukcija i dogradnja postojećeg objekta ili izgradnja
novog;
–– u okviru planiranog objekta.
u urbanističkom bloku 2 i to:
–– u okviru planiranog objekta.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
31
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Groblje
Namjena je planirana u okviru postojećih kapaciteta i gabarita.
Površine za pejzažno uređenje
Namjena podrazumjeva zelene i slobodne površine, planom klasifikovane u tri kategorije:
–– površine javne namjene – Planom su predviđene u sva tri urbanistička bloka i to:
–– u urbanističkom bloku 1 – skver;
–– u urbanističkom bloku 2 – skver i zelenilo uz saobraćajnice;
–– u urbanističkom bloku 3 – zelenilo uz Mojkovačku ulicu.
–– površine ograničene namjene – Planom su predviđene u sva tri urbanistička bloka i to:
–– u urbanističkom bloku 1 – zelenilo sportsko-rekreativnih površina i stambenih odnosno površina
mješovite namjene;
–– u urbanističkom bloku 2 – zelenilo stambenih odnosno površina mješovite namjene;
–– u urbanističkom bloku 3 – zelenilo objekata centralnih djelatnosti (planiranih i postojećih, za postojeće
proširenje postojeće zelene površine).
–– površine specijalne namjene – Planom su predviđene:
–– u urbanističkom bloku 1 – groblje (u postojećem gabaritu) i zaštitni pojas groblja, na parceli sporta i
rekreacije (kao rekonstrukcija postojećeg zaštitnog pojasa i planiranje novog).
Dozvoljava se planiranje drvoreda u okviru trotoara postojećih i planiranih saobraćajnica, a uslovljeno širinom trotoara
i u skladu sa rješenjima tehničke dokumentacije za izgradnju ili rekonstrukciju saobraćajnica.
Površine saobraćajne infrastrukture
Planom je definisana kategorizacija javnih saobraćajnih površina na:
–– površine za drumski saobraćaj (postojeće i planirane) sa pratećim pješačkim površinama:
–– površine za pješački saobraćaj – pješačka ulica (između urbanističkih blokova 2 i 3);
–– površine za mirujući saobraćaj – javni parking prostor u okviru urbanističkog bloka 2.
Školstvo i socijalna zaštita
Planom se predviđa izmještanje ove namjene sa prostora plana, u okvire postojećih kapaciteta na području grada, od
kojih je jedan u neposrednoj blizini područja plana.
Bilans detaljnih namjena površina za prostor plana:
Namjena površina
Mješovita namjena
Centralne djelatnosti
Sport i rekreacija
Zelene površine
Groblje
Saobraćaj - drumski
Saobraćaj - pješački
Saobraćaj - mirujući
Ukupno:
Površina (ha)
0,9153
0,0388
0,0585
0,5713
0,8887
4,6181
0,4238
0,7486
1,0126
8,2630
Udio
u obuhvatu plana
6,91%
10,76%
55,89%
5,12%
9,06%
11,08%
0,46% 12,25%
0,71%
100%
Uporedni prikaz namjena površina postojećeg stanja i planskog rješenja za prostor plana:
POSTOJEĆE STANJE
Namjena površina
Stanovanje
Mješovita namjena
Centralne djelatnosti
Školstvo i socijalna zaštita
Sport i rekreacija
Zelene površine
Groblje
Saobraćaj
Neuređene ili napuštene površine
Ukupno:
Površina (ha)
PLAN
Udio
u obuhvatu plana
Površina (ha)
Udio
u obuhvatu plana
0,2122
2,57%
0,5406
0,5220
4,0325
0,5279
0,7489
0,6614
1,0175
8,2630
6,54%
0,5713
0,8887
6,91%
10,76%
48,80%
6,39%
9,06%
8,00%
4,6181
0,4238
0,7486
1,0126
55,89%
5,12%
9,06%
12,25%
100%
8,2630
100%
6,32%
12,32%
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
32
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Ubedljivo najveći dio površina je (kao i u postojećem stanju) namjenjen sportu i rekreaciji. Značajno je povećanje
površina centralnih aktivnosti, na račun neuređenih ili površina koje nisu bile privedene namjeni. Mješovite namjene su
planirane u sličnom obimu kao školstvo i socijalna zaštita postojećeg stanja. Planom se predviđa izmještanje školstva
i socijalne zaštite sa prostora plana (proces koji je već u toku) u obližnje postojeće kapacitete za ovu namjenu.
Aktivnosti i korišćenje prostora i ekonomsko-demograska projekcija
Analizom je utvrđena neiskorišćenost kapaciteta cjelokupnog prostora, ali i velike razlike u iskorišćenosti kapaciteta
pojedinih lokacija. U cilju boljeg iskorišćenja kapaciteta prostora, ali i uravnoteženja ponude planom se predviđa:
–– povećanje kapaciteta prostora kroz povećanje kapaciteta pojedinih postojećih fizičkih struktura i planiranje
novih;
–– redistribuciju namjena.
Ove planske mjere produkuju:
–– promjenu strukture i broja korisnika prostora;
–– redistribuciju korisnika;
–– rasterećenje lokacija koje su analizom postojećeg stanja ocjenjene kao mjesta velike koncentracije korisnika;
–– aktivaciju zona koje su analizom postojećeg stanja ocjenjene kao nedovoljno iskorišćene.
Uporedni prikaz sadržaja, aktivnosti i korišćenja prostora postojećeg stanja i plana, po namjenama
postojeći
UKUPNO:
stanovanje
post. (dogradnja) ili novi djelatnosti
stanovanje
planirani
MJEŠOVITE
djelatnosti
NAMJENE
stanovanje
planirani
djelatnosti
UKUPNO:
sport i rekr.
turizam
postojeći
ugostiteljstvo
CENTRALNE
DJELATNOSTI
poslovanje
planirani
djelatnosti
UKUPNO:
postojeći
predš.ustan.
ŠKOLSTVO I
SOC.ZAŠ.
UKUPNO:
stadion
postojeći /
rekon. i dogr. djelatnosti
hala
SPORT I
postojeći /
REKREACIJA rekon. i dogr. djelatnosti
postojeći
pom. teren
UKUPNO:
STANOVANJE
UKUPNO NA NIVOU PLANA:
12 st.jedin. 48
48
27 st.jedin.
108
116
8
50 st.jedin.
200
230
30
50 st.jedin.
2000mjesta
20 smj.jed.
250 mjesta
25
48 127
608 2000
2000 mjesta
40
20 smj.jed.
2983
250
250 mjesta
60
85
15
15
5000mjesta
898 2000 2983
80
95
80
95
394 5000
8000 mjesta
5394
1000mjesta
50
200mjesta
200 200 200 mjesta
444 6200 6644
48
Ukupno po
objektima
povrem. kor.
stalni kor.
zaposleni
Kapacitet
stanovnici
PLAN
Korisnici (broj)
Ukupno po
objektima
povrem. kor.
podkate-gorija
Kapacitet
namjene
stalni kor.
objekat
zaposleni
namjena
POSTOJEĆE STANJE
Korisnici (broj)
stanovnici
NAMJENA POVRŠINA
1000
1050
100 1422 8200 9770
1000 mjesta
200
230
30
508 68
25
576
610 2000
40
250
60
40
125 900 2000
110
20
394 8000
150 1000
200
130 544 9200
2985
40
3025
8504
1170
200
9874
508 323 1444 11200 13475
Kapacitet postojećih centralnih djelatnosti se kvalitativno povećava. Predviđa se korišćenje postojećih kapaciteta
u istom obimu kao kod postojećeg stanja, ali i obogaćenje ponude novim komplamentarnim sadržajima iz spektra
centralnih djelatnosti koji kod postojećeg stanja nisu prisutni.
Kako bi se smanjilo preopterećenje vezano za korišćenje prostora sporta i rekreacije u okviru postojećih centralnih
djelatnosti, planom se predviđa značajno kvalitativno povećanje kapaciteta namjene sporta i rekreacije, uglavnom u
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
33
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
okviru postojećih fizičkih struktura. Omogućava se redistribucija dijela stalnih korisnika prostora i stvaraju okviri za
intenzivnije korišćenje zone sporta i rekreacije.
Značajno se povećavaju kapaciteti stanovanja i djelatnosti na cijelom prostoru plana, sa posledicom u vidu
projektovanog broja zaposlenih.
Prostorni pokazatelji namjena površina, kapaciteta i načina korišćenja prostora
Prostorni pokazatelji plana se definišu po prostornim jedinicama – urbanističkim blokovima. Kako za ovaj nivo
prostorne organizacije, u slučaju DUP Zona sporta, nije moguće dati uporedni prikaz postojećeg stanja i planskog
rješenja, jer prostorna organizacija na nivou bloka ne postoji u postojećem stanju, daje se uporedni prikaz različitih
prostornih pokazatelja za cijelo područje plana.
Detaljni prostorni pokazatelji planskog rješenja se definišu po prostornim jedinicama – urbanističkim parcelama.
Gustina stanovanja
Gustina stanovanja se definiše kao odnos između broja stanovnika nastanjenih na području plana i zbira stambenih
površina (neto gustina) i površine obuhvaćene granicom plana (bruto gustina).
Uporedni prikaz gustina stanovanja postojećeg stanja i plana
Pn (ha)
0,23
Postojeće stanje
Pb (ha) Br.st.
Gn
Gb
8,26
48,00
208,70
5,81
Pn (ha)
0,79
Pb (ha)
8,26
Plan
Br.st.
Gn
Gb
508,00
643,04
61,50
Izgrađena površina i bruto građevinska površina objekata i urbanistički pokazatelji
Izgrađena površina (površina pod objektom) je horizontalna projekcija gabarita objekta na parcelu. Podrazumjeva
bruto površinu prizemlja objekta i horizontalne projekcije prepusta spratova.
Bruto površina objekta predstavlja ukupnu izgrađenu površinu objekta i uključuje neto površine svih etaža, površine
pod konstruktivnim elementima objekta, sve horizontalne i vertikalne komunikacije (uključujući i liftovska okna),
zajedničke prostorije, erkere, terase, balkone, lođe i sve natkrivene prostore.
Izgrađena površina i bruto površina objekata su planom date na nivou prostornih jedinica: urbanističke parcele,
blokova i zahvata plana. Planom su definisane najveće dozvoljene vrijednosti.
Indeks zauzetosti zemljišta (Iz) je odnos izgrađene površine objekata i površine prostorne jedinice (urbanistička
parcela, blok i zahvat plana).
Indeks izgrađenosti zemljišta (Ii) je odnos bruto površine objekata i površine prostorne jedinice (urbanistička parcela,
blok i zahvat plana).
Uslovi obračunavanja bruto površina objekata:
1. Bruto površine podzemnih etaža ne ulaze u obračun bruto površina objekata datih ovim planom.
2. U slučaju otvorenih sportskih poligona sa tribinama koje podrazumjevaju korisni podtribinski prostor, bruto
površina data planom obuhvata bruto površinu tribina.
3. U slučaju zatvorenih sportskih poligona sa tribinama koje podrazumjevaju korisni podtribinski prostor, bruto
površina data planom obuhvata bruto površinu tribina i sortskog poligona, odnosno cijelog objekta.
4. U slučaju otvorenih sportskih terena sa tribinama čiji se podtribinski prostor koristi isklučivo za prateće i
servisne sadržaje sportskog terena16, bruto površina tribina se ne obračunava ukupnim bilansom.
5. Pomoćni objekti uz sportski poligon, namjenjeni isključivo za prateće i servisne sadržaje17, ne ulaze u
obračun bruto površina, ukoliko su postavljeni neposredno uz teren i ukoliko zbir njihovih bruto površina ne
prelazi 10m².
16 Pravila data u okviru poglavlja Namjene površina, Sport i rekreacija.
17 Pravila data u okviru poglavlja Namjene površina, Sport i rekreacija.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
34
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Groblje
1 2346
1
Namjena
2320,2321,2322, 2322/1dio,
2323/1dio,2323/2,2324/1dio,233 Sport i
2 2/1dio,2333dio,2345,
rekreacija
2403/2,2403/1
3
Mješovite
namjene
Mješovite
namjene
2339 dio, 2334, 2335, 2336,
2337 i 2338
4 2333 dio i 2339 dio
BLOK 1 UKUPNO:
2
Mješovite
5 2333 dio i 2332/1 dio
namjene
2333 dio, 2332/1 dio, 2323/3 dio Zelenilo /
6
i 2323/1 dio
parking
BLOK 2 UKUPNO:
2332/1 dio, 2327/1dio, 2323/3
7
dio i 2326/1 dio
3
8 2323/1 dio
Central.
djelat.
Central.
djelat.
BLOK 3 UKUPNO:
UKUPNO ZA PODRUČJE PLANA:
Površina
UP (m²)
Max površ.
gabarita (m²)
7.486,20
53,00
Max BGP
(m²)
Spratnost
Indeks
izgrađ. (Ii)
Kat. parcele u sastavu UP
Objekat
Indeks
zauzet. (Iz)
Urbanistička parcela
Oznaka
Urb. blok
Bilans planiranih fizičkih struktura i osnovni urbanistički pokazatelji po prostornim jedinicama (parcela, blok i zahvat
plana:
53,00
P
0,007 0,007
6.700,00
P
0,145 0,145
stadion 4.200,00
hala 2.500,00
46.181,09
6.700,00
1.823,35
729,34
2.005,69 Po+P+2+Pk 0,400 1,100
2.002,49
801,00
4.004,98
57.493,13
8.283,34
12.763,67
1.877,87
751,15
3.755,74
2.625,19
751,15
3.755,74
8.148,38
3.300,00
8.300,00
P+1+Pk
0,405 1,019
3.545,31
1.418,12
2.836,25
P+1
0,400 0,800
11.693,69
4.718,12
11.136,25
0,403 0,952
82.630,00
13.752,61
27.655,65
0,166 0,335
G+P+4
0,400 2,000
0,144 0,222
G+P+4
0,400 2,000
747,32
0,286 1,431
Nije moguće dati uporedni prikaz postojećeg stanja i planskog rješenja za nivo urbanističkog bloka, jer nije prisutna
blokovska prostorna organizacija postojećeg stanja. Planom se daje uporedni prikaz parametara i pokazatelja izgradnje
na nivou zahvata plana i po zonama namjena.
Uporedni prikaz bilansa površina fizičkih struktura i parametara postojećeg stanja i plana po namjenama:
Namjena
STANOVANJE
MJEŠOVITE NAMJENE
CENTRALNE DJELATNOSTI
ŠKOLSTVO I SOC.ZAŠTITA
SPORT I REKREACIJA
GROBLJE
NEUREĐENE POVRŠINE
Površina plana (m²)
82.630,00
Postojeće stanje
Plan
Pov. gabarita
Pov. gabarita
BGP (m²)
BGP (m²)
(m²)
(m²)
335,00
1.000,00
2.281,49
9.766,41
3.300,00
8.300,00
4.718,12
11.136,25
190,00
190,00
2.110,00
2.110,00
6.700,00
6.700,00
53,00
53,00
53,00
53,00
928,00
928,00
6.916,00
12.581,00
13.752,61
27.655,66
Iz
0,084
Ii
0,152
Iz
0,166
Ii
0,335
Planom se predviđa udvostručenje izgrađene površine (površine pod objektima), što važi i za bruto površine fizičkih
struktura, posmatrano na nivou zahvata plana.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
35
Urb. blok
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
2339dio, 2334,2335,
2336, 2337, 2338
Blok 3 ukupno:
zelenilo /
parking
mješovite
namjene
11.693,69
planirano
postojeće rekonstrukcija
planirano
P+1
P+1+Pk
G+P+4
G+P+4
planirano
mješovite
namjene
P
P
P
post. - rekon. i dogr. ili
Po+P+2+Pk
izgradnja novog
rekon.nadog. i dogr.
rekon.nadog. i dogr.
postojeće
stadion
hala
pom.teren
P
Spratnost
mješovite
namjene
sport i
rekreacija
postojeće
Status
crkva
centralne sportski
djelatnosti centar
centralne
3.545,31
djelatnosti
8.148,38
2.625,19
Blok 2 ukupno:
2332/1dio,2327/1dio,
2323/3dio, 2326/1dio
747,32
1.877,87
57.493,13
2.002,49
1.823,35
46.181,09
2333dio, 2331/1dio,
2323/3dio,2323/1dio
8 2323/1dio
7
6
5 2333dio, 2332/1dio
Blok 1 ukupno:
4 2333dio, 2332/1dio
3
2320, 2321, 2322,
2322/1dio, 2323/2,
2 2324/1dio,2332/1dio,
2333dio, 2345,
2403/1, 2403/2
Namjena
7.486,20 groblje
Površina
UP (m²)
Podkategorija
namjene
4.004,00
2.005,68
6.700,00
4.200,00
2.500,00
53,00
Ukupno
2.836,25
8.300,00
3.755,74
3.755,74
4.718,12 11.136,25
1.418,12
3.300,00
751,15
751,15
8.283,34 12.762,68
801,00
729,34
6.700,00
4.200,00
2.500,00
53,00
Max pov.
gabarita
(m²)
Napomene:
Za zonu sporta i rekreacije za parametre računata:
 Za stadion: površina tribina odnosno podtribinskog prostora
 Za poligon tribine i igralište jer su zatvoreni u objekat.
Podzemne garaže i podrumi ne ulaze u obračun BGP, gabarita i indeksa zauzetostiodnosno izgrađenosti.
3
2
1
Oznaka
1 2346
Kat. parcele u sastavu
UP
2.816,81
2.816,81
4.507,26
3.003,00
1.504,26
Stanovanje
(max)
11.136,25
2.836,25
8.300,00
1.502,30
1.502,30
9.357,44
1.601,60
1.002,84
6.700,00
4.200,00
2.500,00
53,00
Djelatnosti
(max)
Max BGP nadzem. dijela objekta
(m²)
Max br. stanova/
smj.jedinica
20
20
50
50
77
50
27
2000
2000
9200
9200
8000
1000
200
Max br. Mjesta
za posjet.
Kapacitet
Stanovnici
200
200
308
200
108
Korisnici (broj)
125
40
85
30
30
168
30
8
130
110
20
Zaposleni
Objekat
900
900
544
544
394
150
Stalni korisnici
Urbanistička parcela
Indeks zauzetosti
Iz
0,007 0,007
Indeks izgrađenosti
Ii
2000 0,403 0,952
0,400 0,800
2000 0,405 1,019
0,286 1,431
0,400 2,000
9200 0,144 0,222
0,400 2,000
0,400 1,100
9200 0,145 0,145
8000
1000
200
Povremeni
korisnici
Sintezni prikaz pokazatelja planiranih namjena površina, kapaciteta i
načina korišćenja prostora:
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
36
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
C.3.3.
PEJZAŽNO UREDJENJE
Pravila i uslovi uređenja zelenih površina i ambijenata od značaja
i mjere zaštite pejzažnih vrijednosti
Planom utvrđuje pravila i uslove uređenja zelenih površina i uslove i mjere zaštite ambijenata za sve tri kategorije
zelenih površina na prostoru plana:
Zelene površine javne namjene:
1. Drvoredi - Drvorede sa visokim sadnicama planirati:
–– U okviru zelenih površina uz zapadnu stranu Mojkovačke ulice;
–– U okviru trotoara širine 3m, na dijelu planirane saobraćajnice između priključenja za urbanističke parcele 2
i 4.
2. Uslovi za planiranje zelenih površina na urbanističkoj parceli 6:
–– Uz pješačku ulicu planirati drvored niskih sadnica;
–– Prema trotoaru planirane saobraćajnice planirati nisko žbunasto zelenilo;
–– Zelenu površinu planirati u skladu sa rješenjem parking prostora na parceli.
3. Ambijenti od značaja:
–– Skver – Zelene površine skvera prilagoditi kratkotrajnom odmoru korisnika i dekorativno uobličiti u skladu
sa položajem u gradskom sklopu i namjenom okolnih parcela. Prilikom odabira vrsta i visina sadnica voditi
računa o zadovoljenju uslova preglednosti raskrsnice i o činjenici da se radi o važnom saobraćajnom
čvorištu, u neposednoj blizini nekoliko spomenika kulture, preko koga će se stvarati prvi utisak o gradu.
–– Zelena površina na urbanističkoj parceli 7 – Zelena površina ima dvojaku funkciju:
–– Sa zaštićenim kulturnim dobrom, zgradom Sportskog centra, predstavlja funkcionalnu, prostornu i
mabijentalnu cjelinu;
–– U odnosu na vrstu i položaj javnih površina ima karakter zelene površine uz saobraćajnice, odnosno
pješačku ulicu;
Zelenu površinu je potrebno proširiti na sjevernoj strani, kultivisati i dekorativno osmisliti tako da bude u
skladu i akcentuje vrijednost spomenika civilne arhitekture. Sve pješačke površine na parceli 7, koje se
nalaze u okviru zelene površine i njenoj neposrednoj blizini rekonstruisati. Zadržati fond visokog zelenila.
Postojeće linijsko zelenilo (uz istočnu stranu postojeće saobraćajnice na čijem se mjestu planira pješačka
ulica) zadržati, ali kultivisati tako da svojom visinom više vizuelno ne zaklanja zelenu površinu, spomen bistu
u okviru zelene površine i objekat Sportskog centra.
Zelene površine ograničene namjene:
1. Zelenilo objekata mješovite namjene planirati na slobodnim dijelovima parcela. Uz zadržavanje postojećeg
visokog rastinja u što većoj mjeri. Na urbanističkoj parceli 5, na istočnoj strani prema pješačkoj ulici, planirati
drvored niskih sadnica, moguće i u okviru perking prostora na otvorenom.
2. Zelenilo objekata centralnih djelatnosti:
–– Uslovi uređenja za urbanističku parcelu 7 dati u prethodnom poglevlju;
–– Na urbanističkoj parceli 8, prilikom odabira vrsta i visina sadnica voditi računa o zadovoljenju uslova
preglednosti raskrsnica i o činjenici da se radi o važnom saobraćajnom čvorištu, u neposednoj blizini
spomenika kulture, preko koga će se stvarati prvi utisak o gradu. Između parking prostora na otvorenom i
planirane saobraćajnice planirati drvored niskih sadnica.
3. Zelenilo sportsko-rekreativnih površina planirati prema sledećim preporukama i uslovima:
–– Trotoare oko sportskih objekata dimenzionisati prema broju korisnika;
–– Uz trotoare sportskih objekata i parking prostore velikih površina planirati drvorede visokih sadnica, kako bi
se vizuelno umanjili gabariti objekata i parkirališta;
–– Parterno uređenje prilagoditi planiranim pješačkim pravcima javnih površina;
–– Gdje god je moguće, planirati drvorede visokih ili srednje visokih sadnica prema javnim površinama;
–– Zone parcele prema straom groblju urediti prema pravilima za zelene površine specijalne namjene.
Zelene površine specijalne namjene
1. Zelenilo groblja – fond visokog zelenila (koji je relativno mali) zadržati i po mogućstvu kvantitativno i
kvalitativno poboljšati.
2. Zaštitni pojas:
–– Postojeći zaštitni pojas tretirati kao ambijent od značaja, u postojećem gabaritu, čiju granicu prema zoni
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
37
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
sporta i rekreacije postavlja postojeće visoko četinarsko zelenilo. Fond visokog rastinja zadržati, cijelu zonu
kultivisati i parterno riješiti tako da se akcentuje spomen obilježje koje se nalazi u okviru zone zelenila. U zoni
visokog rastinja ne planirati parking mjesta.
–– Planirati novi zaštitni pojas sa zapadne strane groblja, prema postojećoj saobraćajnici. Zaštitni pojas raditi
od visokih sadnica četinara.
–– Zaštitni pojas u formi dvoreda visokih sadnica četinara planirati prema stadionu.
Oblikovanje i materijalizacija
Prilikom uređenja zelenih površina treba primjenti sve tri kategorije zelenila, visoko, srednje i nisko, uz prethosno
navedene uslove.
Prilikom izbora vrsta sadnog materijala treba odabrati vrste otporne na mraz, posolicu, prašinu, insolaciju, dominirajući
vjetar, kao i vrste koje podrazumjevaju najmanja ulaganja oko održavanja. Treba u što većoj mjeri zadržati postojeća
stabla koja su u dobrom stanju.
Parterno zelenilo planirati na svim slobodnim površinama javne i ograničene namjene a posebno u okviru razdjelnih
traka saobraćajnica i zelenim površinama u okviru trotoara i skverova. Za ozelenjavanje koristiti visokokvalitetne trave,
jednogodišnje cvijeće, perene, dekorativne žbunaste vrste.
Na prostoru skvera i zelene površine ispred Sportskog centra je potrebno uvesti raznolike visinske i koloritne forme
u vidu pejzažnih grupa koje će raščlaniti i oblikovati siluetu. Voditi računa o visini zelenila, sa aspekta sagledavanja
objekta i saobraćajne preglednosti raskrsnica. Kod planiranja novih zasada potrebno je ostvariti i proporciju i harmoniju
sa postojećom vegetacijom.
Predlog sadnog materijala
Abies alba
Picea abies
Ligustrum ovalifolium Hassk
Ginkgo biloba
Chamaecyparis lawsoniana
Picea omorika
Acer pseudoplatanus
Fagus moesiaca
Tilia tomentosa
Ulmus effusa
Abies concolor (Gord.) Engelm
Larix europea Lam. Et DC.
Picea pungens Arn.
Pinus nigra Arn.
Aesculus hippocastanum L.
Acer pseudoplatanus L.
Acer platanoides L.
Betula verrucosa Ehrh.
Corylus avellana L.
Fraxinus excelsior L.
Fraxinus americana L.
Gleditschia triacanthos L.
Laburnum anagyroides Med.
Maclura aurantiaca L.
Prunus domestica L.
Philadelphus coronarius L.
Quercus pedunculata Ehrh.
Robinia pseudoaccacia L.
Tilia parvifolia Ehrh.
Ulmus effusa Willd.
Ulmus montana Willd.
Ligustrum vulgare Hassk.
Cornus mas L.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
Pseudotsuga taxifolia (Lam.) Britton
Forsythia suspensa (Thunb.) Vahl.
Platanus acerifolia (Ait.) Willd.
Syringa vulgaris L.
Juniperus communis ‘’hibernica’’
Picea pungens Engelm.
Sambucus nigra L.
Spirea x vanhouttei (Briot.) Zbl.
Rhodotypus kerrioides S. Et Z.
Betula verrucosa Ehrh.
38
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
C.3.4.
INFRASTRUKTURA SA TROŠKOVIMA REALIZACIJE PLANA
Saobraćaj
Planiranom novom saobraćajnicom, između dvorane i stadiona, potpuno se mijenja koncept saobraćaja unutar zone.
Nova saobraćajnica predstavljaće glavni ulaz u gradsko jezgro. Na saobraćajnici su, prema planskom rešenju, u
raskrsnicama predviđene trake za lijeva skretanja.
Traka za lijeva skretanja predviđena je i u Grahovskoj ulici na vezi sa novom saobraćajnicom. Grahovska ulica,
poslije te raskrsnice, malo mijenja položaj zbog planiranog kružnog toka ispred autobuske stanice (DUP ‘’Autobuska
stanica’’).
Prema GUP-u, Grahovska ulica je dio primarne gradske mreže, baš kao i Mojkovačka ulica (obilaznica), koja je
dionica regionalnog puta R-13 (Cetinje – Lovćen).
U GUP-om definisanu sekundarnu saobraćajnu mrežu se nalaze i ulice Miloša Obilića i Vojvode Boža, koje se ne
nalaze u zoni zahvata ali su u neposrednoj blizini.
Navedene saobraćajnice predstavljaju osnovnu saobraćajnu mrežu u zoni. Sve ostale saobraćajnice su pristupne
odnosno omogućavaju prilaz pojedinim parcelama i služe za parkiranje.
Potrebe za parkiranjem kod novoplaniranih objekata treba rešavati u okviru urbanističke parcele. Na situaciji su
ucrtani prilazi parcelama sa nove ulice koja prolazi između dvorane i stadiona. Način parkiranja odnosno položaj
parking mjesta unutar parcela bit će određen prilikom izrade projektne dokumentacije a broj parking mjesta mora
da zadovolji potrebe za parkiranjem korisnika, saglasno normativima iz Pravilnika o bližem sadržaju i formi planskih
dokumenta, kriterijumima namjene površina, elementima urbanističke regulacije i jedinstvenim grafičkim simbolima.
Zastor svih ulica je od asfalt betona trotoara od kamena, betona ili od prefabrikovanih betonskih elemenata.
Ukupna površina javnih saobraćajnica je oko 9 000m2 ili 10.89% zone zahvata.
Od toga je površina kolovoza 5 975 m2 (7.23%) a pješačkh staza 3 025 m2 (3.66% zone zahvata).
Sve saobraćajne površine predstavljaju izgradnju potpuno novih saobraćajnica i značajnu rekonstrukciju postojećih
površina i procijenjena vrijednost izgradnje odnosno rekonstrukcije iznosi:
–– kolovoz
4 050 x 55 =
222 750.00 eura
–– parking
3 025 x 40 =
121 000.00 eura
–– Ukupno:
343 750.00 eura Planirane saobraćajnice definisane su koordinatama tjemena i centara raskrsnica a u grafičkom prilogu dati su njihovi
poprečni presjeci.
Sve saobraćajnice treba da su opremljene odgovarajucom rasvjetom a na raskrsnicama treba predvidjeti prelaze za
hendikepirana lica saglasno važećim standardima i Pravilniku o bližim uslovima i načinu prilagođavanja objekata za
pristup i kretanje lica smanjene pokretljivosti.
Odvodnjavanje je riješeno atmosferskom kanalizacijom.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
39
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Vodovod
Potrebe za vodom:
Na prostornoj cjelini “Zona sporta”, predviđeno je 508 stanovnika, 1058 sportista i 323 zaposlena. Ovim brojem
obuhvaćeni su kako stanovnici(zaposleni), koji se planiraju izgradnjom stanova po ovom DUP-u,
tako i stanovnici(zaposleni) u već izgrađenim djelovima prostora. Usvojena je norma potrošnje 250l/st./dan
Uz pretpostavljeni sadržaj poslovanja u datoj zoni u proračun potreba za vodom uključene su i poslovne jedinice sa
normom potrošnje 40 l/zaposl.dan:
Namjena
Potrošnja
Norma potrošnje
Potrošnja (m³/dan)
Sport i rekreacija
1058 (sportisti)
200 (l/st/dan)
211,60
Centralne djelatnosti
323 (zaposleni)
40 (l/zap/dan)
12,92
Stanovanje
508 (stanovnici)
250 (l/st/dan)
127,00
Ukupno:
351,52
Prema tome:
–– srednja dnevna potrošnja
Q sr = 351.52 m3/dan = 4.07 l/s
–– maksimalna dnevna potrošnja (s obzirom da je korišćenje prostora podložno sezonskom variranju, uvodi se
koeficijent 1.6)
Q maxd = Q sr * 1.6 = 6.51 l/s
–– maksimalna časovna potrošnja Q maxh = Q maxd * 1.75 = 11.4 l/s
Potrošnja vode za gašenje požara:
Za naseljenu zonu ovog tipa treba obezbijediti protivpožarni proticaj za rad dva hidranta po 5.0 l/s, tj. ukupno 10.0 l/s.
Postojeća vodovodna mreža svojim kapacitetom i položajem zadovoljava i odgovara planiranom stanju.
Organizacija mreže, prečnici, materijal:
Vodosnabdijevanje ovog zahvata riješi će se sem postojećih cjevovoda koji se pružaju duž Grahovske i Mojkovačke
ulice i preko planiranog cjevovoda PEVG 150 mm koji je predviđen u novoplaniranoj ulici i koji bi se vezao na
postojeći cjevovod LŽC DN 150 mm iz pravca kružnog puta i u Grahovskoj ulici na postojeći LŽC DN 150 mm. Razlog
planiranja novog cjevovoda duž planirane ulice je stvaranje povoljnijih uslova za priključenje budućih objekata na
gradsku vodovodnu mrežu imajući u vidu da se postojeći cjevovod dijelom nalazi u parku „Ujedinjenih nacija“ . Na
ovaj cjevovod će biti izvedeni priključni cjevovodi do vodomjera u šahtu ili do ormarića u hodniku budućih planiranih
objekata prečnika DN 90 mm (zbog potrebe za protivpožarnim hidrantima) ili manji a što će se tačno definisati
hidrauličkim proračunom koji je sastavni dio glavnog projekta..
Predloženi sistem prati novoplaniranu mrežu saobraćajnice. Rjejšavanje hidrotehničkih instalacija će se takođe
realizovati u sklopu projektovanja saobraćajnica. Težilo se smještanju svih vodova uz saobraćajnice, kako bi uvijek
bili pristupačni za održavanje i potrebne intervencije.
Vodovod vodi ispod trotoara ili pored kolovoza (na drugoj strani uz sam ivičnjak vodi atmosferska kanalizacija).
(Ovakav raspored je uobičajen. Projektima ulične mreže može se, uz opravdanje, predložiti drugačiji raspored.)
Minimalna dubina ukopavanja je 80cm, radi zaštite od smrzavanja.
Za izradu vodovodne mreže predlažu se cijevi od PEVG, klase PE 100, za radni pritisak do 10 bara, za izradu čvorova
liveno gvozdeni fazonski komadi i armature. Konačan izbor materijala neophodno je konsultovati sa preduzećem
nadležnim za upravljanje vodovodnom mrežom (JP “Vodovod i kanalizacija” Cetinje).
Na svim čvorovima predvidjeti šahtove. Na uličnoj mreži projektovati potrebni broj hidranata u propisanom rastojanju.
Kod ukrštanja sa kanalizacijom vodovodna mreža treba da vodi iznad fekalne kanalizacije, odvojena zaštitnim slojem.
Položaj vodovodne cijevi sa pratećim objektima u odnosu na podzemne instalacije fekalne i atmosferske kanalizacije
i elektro instalacija mora biti :
––kota vrha kanalizacione cijevi mora biti na min 30cm ispod kote dna vodovodne cijevi, dok međusobno
horizontalno rastojanje od spoljnjeg oboda cjevovoda treba da iznosi min 50 cm,
––vodovodna cijev mora biti na min 30 cm ispod elektro i PTT kablova dok međusobno horizontalno rastojanje
od spoljnjeg oboda cjevovoda treba da iznosi min 80 cm.
(Izuzetno, ukoliko topografski ili drugi elementi to uslove, kanalizacija se uz posebne zaštitne mjere možepostaviti
iznad vodovoda.)
Odstojanje vodovodnih cijevi od spoljnih zidova septičke jame ili upojnog bunara mora biti min 3.00m, od temelja
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
40
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
objekata 2.00 m dok je zaštitni pojas min 1.00m osovinski na obje strane cjevovoda za planirani prečnik cijevi u
suprotnom predvidjeti posebne mjere zaštite vodovodnih cijevi.
Za registrovanje utroška voda potrebno je da svaka stambena ili poslovna jedinica ima vlastiti vodomjer na daljinsko
očitavanje u zajedničkim prostorijama kojima je pristup uvijek obezbijeđen a sve u skladu sa uslovima JP “Vodovod
i kanalizacija” Cetinje.
Kanalizacija za otpadne vode
Kanalisanje astmsferskih i otpadnih voda predviđeno je na sledeći način :
–– usvojen je separacioni sistem za odvojeno vođenje otpadnih i atmosferskih voda;
–– odvođenje svih voda izvan područja Cetinjskog polja predviđeno je odvodnim tunelom;
–– ostvarivanje preliminarnog i konačnog prečišćavanja otpadnih voda.
–– Širenje kanalizacione mreže na čitavom prostoru grada sa izuzetkom nekihzona gdje je niska izgrađenost i
velika propusna moć terena.
Izbor sistema odvojenog vođenja otpadnih voda u slučaju Cetinja ima i niz prednosti, u prvom redu stvorena je
mogućnost kanalisanja i prečišćavanja voda i ekonomičnost izvođenja djelova sistema uprkos velikom obimu
izgradnje i rekonstrukcije u prvoj fazi realizacije.
Prema Idejnom projektu fekalne i atmosferske kanalizacije, planiran je novi kolektor fekalne kanalizacije DN400 koji
prolazi kružnim putem, tj. obodnom istočnom saobraćajnicom.On zatim prolazi kroz zahvat DUP-a „Zona sporta“
planiranom saobraćajnicom i dalje se veže Grahovskom ulicom na postojeći kolektor DN400. Kako postojeći kolektor
fekalne kanalizacije DN300, koji prolazi centralnim dijelom zahvata pored sportskog centra u zelenom pojasu ,
ne odgovara svojim položajem planiranom rešenju, predviđeno je njegovo djelimično ukidanje na deonici gdje je
planirana izgradnja objekta mješovite namjene. Planirano je povezivanje postojećeg kolektora DN300 na planirani
DN400 u novoprojektovanoj ulici koja prolazi zahvatom . Sjevernim dijelom zahvata tj ulicom Miloša Obilića planiran
je kolektor DN 250 koji se veže na planirani kolektor DN 400 u Mojkovačkoj ulici.
Procjena količine otpadnih voda:
–– Dnevna norma prosječnog oticanja prema Master planu razvoja kanalizacionog sistema crnogorskog
primorja i opštine Cetinje je 200 l/dan po stanovniku
Broj stanovnika –1058+508=1566
200.0 / 1000 x 1566 = 313,2
–– Prosječnim oticaj fekalnih voda iz predmetnog zahvata je 313,2 m³/dan.
–– Koeficijent neravnomjernosti 1.5
200.0 / 86 400 x 1566 x 1.5 = 5,44
Maksimalno časovno oticanje fekalnih voda sa razmatranog zahvata biće 5,44 l/s.
Organizacija mreže, prečnici, materijal:
Minimalni prečnik uličnog kolektora usvojen je DN250. Prilikom projektovanja potrebno je poštovati minimalne i
maksimalne padove cjevovoda.
Mreža je predviđena tako, da se otpadne vode slivaju gravitaciono na svim mjestima gdje je to moguće.
Predviđeno je da se mreža fekalne kanalizacije izvede od PVC cijevi za uličnu kanalizaciju. (Konačan izbor materijala
neophodno je konsultovati sa preduzećem nadležnim za upravljanje vodovodnom mrežom (JP “Vodovod i kanalizacija”
Cetinje).
Novoizgrađeni cjevovodi vode ispod kolovoza i prate osovine saobraćajnice. (Na detaljnijem nivou projektovanja
može se obrazložiti i drugačiji raspored.) Ukopavaju se ispod terena minimalno na 0.8 m od gornjeg tjemena cijevi.
Pad cijevi potrebno je odrediti prema važećim tehničkim propisima. Na svakom lomu, kaskadi ili spojnom mjestu,
potrebno je izvesti šaht. Reviziona okna su potrebna i na pravim deonicama na svakih 50 m. Ovi objekti trebaju imati
poklopce od livenog gvožđa za odgovarajući intenzitet saobraćaja i propisne penjalice.
Položaj kanalizacionih cijevi sa pratećim objektima u odnosu na podzemne instalacije vodovoda, i elektro instalacija
mora biti :
––kota vrha kanalizacione cijevi mora biti na min 30cm ispod kote dna vodovodne cijevi, dok međusobno
horizontalno rastojanje od spoljnjeg oboda cjevovoda treba da iznosi min 50 cm,
––cijev fekalne kanalizacije mora biti na min 30 cm ispod elektro i PTT kablova dok međusobno horizontalno
rastojanje od spoljnjeg oboda cjevovoda treba da iznosi min 80 cm.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
41
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
(Izuzetno, ukoliko topografski ili drugi elementi to uslove, kanalizacija se uz posebne zaštitne mjere možepostaviti
iznad vodovoda.)
Za ugostiteljske objekte s većim kuhinjama potrebno je definisati obavezu postavljanja separatora masti prije ispuštanja
u gradsku kanalizaciju.
Atmosferska kanalizacija
Problem odvođenja vode iz Cetinja rešavan je u sprezi sa zaštitom Cetinja od poplava, jer postojeći recipijenti ne
obezbjeđuju stalna i potpuna oticanja ovih voda.
Postojeći kolektor atmosferske kanalizacije DN630 se zadržava dok je u novoprojektovanoj saobraćajnici planiran
kolektor DN 400 koji se veže na postojeću u Grahovskoj ulici.
Treba napomenuti da postojeći kolektor DN1000/1200 koji se zadržava dalje prelazi u koletkor DN800 u ulici 13
Novembra. Imajući u vidu da pomenuta ulica 13 Novembar nije u predmetnom zahvatu neće se detaljno dimenzionisati
pomenuti kolektor ali se predlaže zamjena kolektora sa prečnikom minimum 1000/1200 .
Kanali za atmosferske vode planirani su duž svih saobraćajnica koje su oivičene sa jedne ili obje strane trotoarima.
Procjena količine atmosferskih voda:
Za preliminarni proračun kanala usvojena je računska kiša izdašnosti
q = 300 l/s.ha.
Sa našeg zahvata DUP „Zona sporta“ na planirane kolektore će doći sledeća količina vode:
Q = F × ψ × q
Q – količina oticanja lit/sec
F – ukupna površina
ψ - koeficijenat oticanja
q – usvojeni intezitet padavina300lit/s/ha
Ukupno F = 8,26ha od čega :
–– pod objektima 1,38ha
–– pod saobraćajem 0,9ha
–– zelene površine 5,98ha – uključujući i otvorene terene
Koeficijentoticanja ψ
–– za objekte 0,9
–– za saobraćajnice i trotoare 0,8
–– za zelenepovršine 0,05
Q= 1,38 x 0,9 x 300 + 0,9 x 0,8 x 300 + 5,98 x 0,05 x 300 =678,30 l/s
Organizacija mreže, prečnici, materijal:
Zatvoreni vodovi predviđeni su ispod kolovoza uz sam ivičnjak saobraćajnice. (U projektovanju detaljnijeg reda
moguće je opravdati i drugačiji raspored.)
Na vodovima projektovati potrebni broj slivnika s odgovarajućim rešetkama i šahtove na lomovima, kaskadama i
spojnim mjestima, koji će imati LŽ poklopce za odgovarajuće saobraćajno opterećenje.
Položaj kanalizacionih cijevi sa pratećim objektima u odnosu na podzemne instalacije vodovoda, i elektro instalacija
mora biti :
––kota vrha kanalizacione cijevi mora biti na min 30cm ispod kote dna vodovodne cijevi, dok međusobno
horizontalno rastojanje od spoljnjeg oboda cjevovoda treba da iznosi min 50 cm,
––cijev fekalne kanalizacije mora biti na min 30 cm ispod elektro i PTT kablova dok međusobno horizontalno
rastojanje od spoljnjeg oboda cjevovoda treba da iznosi min 80 cm.
(Izuzetno, ukoliko topografski ili drugi elementi to uslove, kanalizacija se uz posebne zaštitne mjere možepostaviti
iznad vodovoda.)
Prilikom projektovanja je potrebno pridržavati se pravilnika javnog preduzeća zaduženog za održavanje kanalizacione
mreže.
Upotrebljene vode sa garaža, ako se ulivaju u mrežu fekalne kanalizacije, moraju se prethodno tretirati u separatorima
ulja i benzina.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
42
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
PROCJENA TROŠKOVA
VODOVOD
1.
Izrada vodovoda od nodularnog liva
i PEVG za radne pritiske od 10bara, računajući sa
svim zemljanim radovima i izradom šahtova sa
čvorovima i protivpožarnim hidranatima i to za:
-
DN 150mm
m
295 x 110 = 32.450,00EUR
-
DN 90mm
m
27 x 75 =
2.025,00EUR
UKUPNO VODOVOD : 34.475,00EUR
1. -
-
FEKALNA KANALIZACIJA
Izrada ulične mreže i blokovskih kanala
fekalne kanalizacije od PVC cijevi računato
sa svim zemljanim, vodoinstalaterskim,zidarskim
i betonskim radovima i ugradnjom poklopaca i penjalica u revizionim oknima:
Ø 250mm
m
100 x 90 =
9.000,00EUR
Ø 400mm
m
460 x 145 = 66.700,00EUR
UKUPNO FEKALNA KANALIZACIJA :
75.700,00EUR
1.
ATMOSFERSKA KANALIZACIJA
Izrada uličnih i blokovskih kanala atmosferske
kanalizacije od PVC cijevi za uličnu kanalizaciju
i AB cijevi, računato sa svim zemljanim radovima ,
sa izradom potrebnog broja slivničkih okana i revizionih slivnika :
-
Ø 300mm
m
240 x 130 =
31.200 ,00EUR
UKUPNO ATMOSFERSKA KANALIZACIJA :
31.200,00EUR
_____________________________________________________________
UKUPNO HIDROTEHNIČKE INSTALACIJE :
141.375,00EUR
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
43
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Elektroenergetska infrastruktura - program razvoja
Elektroenergetski objekti naponskog nivoa 10kV - procjena potrebe za električnom snagom
1. Procjena vršne snage domaćinstava
Za odredjivanje vršnog opterećenja ove skupine potrošača koriste se Tehničke preporuke Poslovne zajednice
Elektrodistribucije Srbije:
–– TP13 ‘‘Priključci na niskonaponsku mrežu i električne instalacije u zgradama’’ i
–– TP14b ‘‘Osnovni tehnički uslovi za planiranje, projektovanje i gradnju niskonaponskih mreža i pripadajućih
transformatorskih stanica 10(20)/0,4kV stambenih naselja ‘‘koje se odnose na određivanje vršnog
opterećenja domaćinstava u zimskom periodu.
Vršna snaga mjerodavna za planiranje objekata TS 10/0,4kV i NN mreže određuje se prema sledećem obrascu,
1  k gt
0,75
dobijenom
na osnovu
iskustva i snimanja
(mjerenja)
postojećeg stanja:
n<20
Pvrd
8,5 * nteoriskih
* (0,25 razmatranja,
0,75 )  8 * n * (k gt  1  k gt ) ,
n )  8 * n * (k gt  1  n
n<20
k gt ) ,
Pvrd  8,5 * n * (0,25  0,75
n<20
Pvrd  8,5 * n * (0,25  n )  8 * n * (k gt 
n ) ,
n
n
1  k eg
p
)
20<=n<=500
Pvrd  Pieg * (k eg  1  k eg )  2,86 * n 00,,88
* (1  p ) ((tt 1990
,
88
1990)
20<=n<=500
Pvrd  Pieg * (k eg  1  kneg )  2,86 * n 0,88 * (1  100
p ) (t 1990) ,
20<=n<=500
Pvrd  Pieg * (k eg 
,
n )  2,86 * n * (1  100 )
100
n
1  k eg
0,85
)
500<n
,
Pvrd  Pieg * (k eg  1  k eg )  7,2 * n * (0,15  0,85 ) ((tt 1990
)
n ) (t 1990
500<n
,
Pvrd  Pieg * (k eg  1  kneg )  7,2 * n * (0,15  0,85
1990)
500<n

*
(

)

7
,
2
*
*
(
0
,
15

)
,
Pvrd
Pieg
k
n
n
n
eg
gdje je: Pvrd
- Maksimalno godišnje
jednovremeno opterećenje
domaćinstava (kW),
n
n
Pieg
n
keg
kgt
p
t
- Prosječna instalisana snaga sa kojom učestvuje grupa od ‘‘n’’ domaćinstava u maksimalnom jednovremenom
opterećenju - dio koji potiče od električnog zagrijavanja u stanu (kW/dom),
- broj domacinstava
- koeficijent jednovremenosti maksimalnog godišnjeg opterećenja za veoma veliki broj domaćinstava – dio
koji se odnosi na instalisanu snagu trošila koja se koriste za električno zagrijavanje stanova
- koeficijent koji zavisi od procentualnog učešća broja stanova koji se griju na električnu energiju
Kgt=0,6 ako 75% stanova koristi električno grijanje Kgt=0,9 ako svi stanovi koriste električno grijanje
- procenat prosječnog porasta maksimalnog godišnjeg jednovremenog opterećenja (%)
- godina za koju se računa maksimalno godišnje jednovremeno opterećenje (t >=1990)
Na području DUP Zona Sporta prisutna su dva tipa stambenih naselja:
–– Tip naselja 2 ‘‘Šire gradsko područje’’ obuhvata stanove u djelu grada izvan užeg gradskog područja
spratnosti preko P+1.
–– Tip naselja 5 obuhvata stanove u urbanizovanom naselju u kojem se ne može sagledati period uvođenja
centralnog grijanja sa objektima istog ili sličnog tipa, spratnosti P, P+1 i P+1+Pk.
Parametri tipova naselja:
Tip naselja
tip naselja 2
tip naselja 5
Pieg (kW)
3,5
3,0
keg
0,65
0,55
p (%)
1,5
1,5
godina proračuna
2017
2017
2. Procjena vršne snage potrošača opšte potrošnje
Za odredjivanje vršnog opterećenja ostale potrošnje koristi se srednja vijednost podataka iz tabele 9.5. TP14a ‘‘Planovi
razvoja i osnovna koncepciska rešenja za planiranje elektrodistributivne mreže’’, i oni su dati u sledecoj tabeli:
Djelatnost
Prosvjeta
Zdravstvo
Sportski centri
Hoteli sa klima uređajima
Hoteli bez klima uređaja
Male poslovne zgrade
Trgovine
Specifično opterećenje (W/m²) Srednja vrijednost spec. opterećenja (W/m²)
10-25
17,5
10-35
22,5
10-50
30
30-70
50
20-30
25
15-30
22,5
25-60
42,5
3. Procjena vršne snage za osvjetljenje saobraćajnica, parking prostora i šetališta
Procjena vršne snage osvetljenja saobraćajnica u planiranom prostoru izvršena je na osnovu sledećih parametara:
Pvrs - Vršna snaga rasvjete saobraćajnica za procinjeni broj svjetiljki snage 250w,
Pvrpp - Vršna snaga rasvjete parking prostora za procinjeni broj svjetiljki snage 150w (Pin=170W)
(svjetiljke sa sijalicom natrijum visokog pritiska),
Pvps - Vršna snaga rasvjete pješačkih staza za procinjeni broj svjetiljki snage 100w.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
44
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Procjena vršne snage
Na osnovu podataka procijenjuje se aktivna vršna snaga na nivou DUP Zona Sporta i traforeona kao:
n
gdje je: P
- najveća aktivna vršna snaga kategorije potrošača
ed_max
Pvr  Ped _ max  k ji*Ped _ i
Ped_i - aktivna vršna snaga ostalih kategorija potrošača
1
kji
- factor učešća u maksimumu vršne snage
Svr  P vr / cos 
cos
- factor snage kada je izvršena kompenzacija.
Vršna snaga na nivou DUP Zona Sporta:

DUP Zona sporta
STANOVANJE
stanova u naselju Tipa 2
stanova u naselju Tipa 5
POSLOVNI PROSTORI
mješovite namjene
stadion - poslovni prostori
stadion rasvjeta
sportska hala
rasvjeta pomoćnog terena
centralne djelatnosti
JAVNA RASVJETA
putevi
parkinzi
broj
127
20
površina
4215
4200
7124
2500
6220
11100
broj svjet.
44
15
kW/m²
0,060
0,050
0,070
0,050
0,035
0,060
kW/svjet.
0,25
0,17
Vršna snaga - Pjv (kW)
Koef. jed. - Kj
Kj*Pjv
610,88
99,62
0,9
0,9
549,79
89,66
252,90
210,00
498,68
125,00
217,70
666,00
0,9
0,9
0,9
0,9
0,9
1
227,61
189,00
448,81
112,5
195,93
666,00
11,00
2,55
0,9
0,9
SUMA Kj*Pjv (kW)
Vršna snaga (kVA)
9,90
2,30
2491,50
2622,63
Vršna snaga (planirana) potrošača DUP Zona Sporta je Pv=2622.63 kVA. Planirano je da se potrošači ovog DUP-a
napajaju iz TS 35/10 kV ‘‘Stari Obod’’.
Definisanje broja trafostanica – raspored po traforeonima
Na osnovu navedenih metoda proračuna, dispozicije planiranih i postojećih objekata kao i postojećeg stanja
elektroenergetske infrastrukture prednjim tabelama dat je prikaz snaga postojećih i planiranih trafostanica u DUP sa
definisanjem snaga novih trafostanica.
Kod definisanja instalisanih snaga trafostanica racunato je sa gubicima od 10% i rezervom u snazi od 10%.
Traforeon NDTS 10/0,4kV ‘‘Br-1-NOVA’’
POSLOVNI PROSTORI
površina
kW/m²
stadion - poslovni prostori
4200
0,050
stadion rasvjeta
7124
0,070
sportska hala
2500
0,050
rasvjeta pomoćnog terena
6220
0,035
JAVNA RASVJETA
broj svjet.
kW/svjet.
putevi
22
0,25
parkinzi
7
0,17
NDTS 10/0,4kV
‘‘Br-1-NOVA’’
Sn
kVA
1260
Potrošnja
kVA
1054,87
Vršna snaga - Pjv (kW)
Koef. jed. - Kj
Kj*Pjv
210,00
498,68
125,00
217,70
0,9
0,9
0,9
0,9
189,00
448,81
112,5
195,93
5,50
1,19
Gubici 10%
kVA
105,49
0,9
0,9
SUMA Kj*Pjv (kW)
Vršna snaga (kVA)
Ukupno
kVA
1160,36
Traforeon NDTS 10/0,4kV ‘‘Br-2-NOVA’’ i MBTS ‘‘Autobuska’’ Vršna snaga - Pjv (kW)
STANOVANJE
broj
stanova u naselju Tipa 2
127
610,88
stanova u naselju Tipa 5
20
99,62
POSLOVNI PROSTORI
površina
kW/m²
mješovite namjene
4215
0,060
252,90
centralne djelatnosti 11100
0,060
666,00
JAVNA RASVJETA
broj svjet.
kW/svjet.
putevi
22
0,25
5,50
parkinzi
8
0,17
1,36
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
Rezerva
kVA
99,643
4,95
1,07
1002,13
1054,87
Rezerva
% Sn
7,91
Koef. jed. - Kj
Kj*Pjv
0,9
0,9
549,79
89,66
0,9
1
227,61
666,00
0,9
0,9
SUMA Kj*Pjv (kW)
Vršna snaga (kVA)
4,95
1,22
1539,23
1620,25
45
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
NDTS 10/0,4kV
‘‘Br-2-NOVA’’
i MBTS ‘‘Autobuska’’
Sn
kVA
2630
Potrošnja
kVA
1620,25
Gubici 10%
kVA
162,02
Ukupno
kVA
1782,28
Rezerva
kVA
847,725
Rezerva
% Sn
32,23
Na osnovu prethodno navedenog se zaključuje da je za napajanje DUP Zona Sporta sa aspekta potreba u snazi
potrebno izgraditi 2 nove trafostanice kako je dato prethodnim tabelama.
Prikaz planirane elektrodistibutivne mreže
Koncept rješenja napajanja planiranih objekata u DUP Zona Sporta električnom energijom je baziran na postojećoj i
planiranoj infrastrukturi 10kV mreže.
1. Elektroenergetski objekti naponskog nivoa 10kV
Polazeći od izvršenog proračuna potreba u snazi, i rasporeda novih potrošača po traforeonima, kao i postojećeg
stanja 10kV mreže planom razvoja su predvidjeni sledeći 10kV elektrenergetski objekti:
Trafostanice
10/0,4kV:
1
2
3
BTS 10/0,4kV
NDTS 10/0,4kV
TS 10/0,4kV
NDTS 10/0,4kV
630 kVA
2x1000kVA
2x630kVA
2x1000kVA
‘‘Zelena kuća’’ se uklanja i na njeno mjesto se izgrađuje nova
‘‘Br. 2’’
‘‘Br. 1’’
Nova
‘‘Br. 2’’
Nova
Nove TS su bar dva puta prolazne na strani visokog napona, izradjene u SF6 tehnologiji sa potrebnim brojem NN
izvoda, odnosno osam po transformatoru 630kVA, a dvanaest po transformatoru 1000kVA. Pri projektovanju i
izgradnji trafostranice, opremu tipizirati u skaldu sa tehničkim preporukama EPCG A.D. – Niksić TP1-b: ‘‘Distributivna
transformatorska stanica DTS - EPCG 1x1000kVA (DTS 1x630)’’, odnosno zahtjevima nadležne Elktrodistribucije.
2. 10kV kablovska mreža
Za realizaciju Plana razvoja 10kV mreže u okviru DUP-a potrebno je izvesti veze prema priloženoj šemi.
"Aerodrom"
"S-53"
DUP
"Nikca od Rovina"
"Br.1 Nova"
TS 35/10 kV "Stari Obod"
"Pobjeda"
"Bajova"
"Br.2 Nova"
"Autobuska"
"Nova Pijaca"
"Dom Zdravlja"
"Medicinski Centar"
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
"V Proleterske"
46
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Predloženim planom razvoja 10kV mreže planirane TS10/0,4kV su uključene u postojeći sistem napajanja – koncept
otvorenih prstenova uz njihovo kablovsko izvođenje sa napajanjem iz TS 35/10 kV ‘‘Stari Obod’’.
Novi izvod TS 35/10kV ‘‘Stari Obod’’ – NDTS ‘‘Br. 1’’ NOVA i nove dionice između TS 10/0,4kV izvesti sa 3xXHE 49A,
240 mm², 20kV (prenosne moći oko 7,96 MVA).
Na posebnom prilogu urbanističkog Plana je takođe prikazana lokacija planirane TS10/0,4kV kao i planirane trase
10kV kablovske mreže.
3. Niskonaponska kablovska mreža 0,4kV
Niskonaponsku mrežu izvesti kao kablovsku (podzemnu) do lokacija priključnih ormarića. Mreža treba da je radijalna,
a za važnije objekte u okviru njihove instalacije riješti prstenasto napajanje .
Mreže izvesti nn kablovima tipa PP00 ili XP00, 6/1kV (ili drugim, prema zahtjevima stručne službe Elektrodistribucije),
presjeka prema nominalnim snagama pojedinih prostora objekata. NN kablove po mogućnosti polagati u zajedničkom
rovu na propisanom odstojanju uz ispunjenje uslova dozvoljenenog strujnog opterećenja po pojedinim izvodima.
Broj nn izvoda TS10/0,4kV će se definisati glavnim projektima objekata i TS10/0,4kV.
4. Elektroinstalacije objekata
Elektroinstalacija svih novih objekata mora biti izvedena u skladu sa važećim tehničkim propisima i standardima, a
kod stambenih objekata i sa normativima iz plana višeg reda.
Instalacije moraju zadovoljavati sada važeće tehničke propise i standarde iz oblasti elektroinstalacija niskog napona.
Za zaštitu od indirektnog dodira u objektima primijeniti sistem TN-S.
5. Osvjetljenje javnih površina
Pošto je javno osvetljenje sastavni dio urbanističke cjeline, treba ga tako izgraditi da se zadovolje i urbanistički i
saobraćajno - tehnički zahtjevi, istovremeno težeći za tim da instalacija osvetljenja postane integralni element urbane
sredine. Mora se voditi računa da osvetljenje saobraćajnica i ostalih površina mora osigurati minimalne zahtjeve koji će
obezbjediti kretanje uz što veću sigurnost i komfor svih učesnika u noćnom saobraćaju, kao i da ima i svoju dekorativnu
funkciju. Zato se pri rješavanju uličnog osvetljenja mora voditi računa o sva četiri osnovna mjerila kvaliteta osvetljenja:
–– nivo sjajnosti kolovoza,
–– podužna i opšta ravnomjernost sjajnosti,
–– ograničenje zaslepljivanja (smanjenje psihološkog blještanja) i
–– vizuelno vodjenje saobraćaja.
Izbor rasvjete treba izvršiti po važećim evropskim standardima EN 13201.
Urbanisticko-tehnički uslovi za izgradnju planirane elektrodistributivne mreže i javnog osvetljenja
1. Trafostanice 10/0,4kV na području plana
–– Novoplanirane trafostanice su predvidjene za ugradnju u objekte LSL i kao slobodno stojeće. Raspored
opreme i položaj energetskih transformatora moraju biti takvi da obezbjede što racionalnije korišćenje
prostora, jednostavnost rukovanja, ugradnje i zamjene pojedinih elemenata i blokova i omogućava efikasnu
zaštitu od direktnog dodira djelova pod naponom.
–– Projektima uredjenja okolnog terena svim trafostanicama obezbjediti kamionski pristup, najmanje širine 3m.
–– Trafostanica mora biti bar dva puta prolazne na strani visokog napona u tehnici SF6. Opremu trafostanice
predvidjeti u skladu sa “Tehničkim preporukama EPCG –TP1-b: Distributivna transformatorska stanica DTS
- EPCG 1x1000 kVA (DTS 1x630)”, donesenim od strane Sektora za distribuciju - Podgorica “Elektroprivrede
Crne Gore”, A.D. – Nikšić.
–– Investitori su dužni da obezbjede projektnu dokumentaciju za građenje planirane trafostanice, kao i da
obezbjede tehničku kontrolu tih projekata. Investitori su dužni da obezbjede potrebnu dokumentaciju za
izdavanje građevinske dozvole, kao i stručni nadzor nad izvođenjem radova. Nakon završetka radova, investitor
je dužan zahtjevati vršenje tehničkog pregleda i nakon njega podnijeti zahtjev za izdavanje upotrebne dozvole.
2. Izgradnja 10 kV kablovske mreže
–– Novi izvod TS 35/10kV ‘‘Stari Obod’’ - NDTS ‘‘Br. 1’’ NOVA, i nove dionice između TS 10/0,4kV izvesti sa
3xXHE 49A, 240mm², 20kV (prenosne moći oko 7,96MVA).
–– Preporučuje se polaganje jednožilnih kablova u trouglastom snopu. Na kraćim dionicama dozvoljeno je i
polaganje u horizontalnoj ravni na medjusobnom razmaku 70mm.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
47
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
–– Snop se formira provlačenjem kablova kroz odgovarajuću matricu pri odmotavanju sa tri kalema.Formirani
snop se na svakih 1 do 2m omotava obujmicom, samoljepljivom trakom itd.
–– Međusobni razmak više energetskih kablova (višežilnih, odnosno kablovskih snopova tri jednožilna kabla) u
istom rovu odredjuje se na osnovu strujnog opterećenja, ali ne smije da bude manji od 70mm pri paralelnom
vodjenju odnosno 2m pri ukrštanju.
–– Da se obezbijedi da se u rovu sa više energetskih kablova (višežilni, odnosno kablovski snopovi tri jednožilna
kabla) kablovi međusobno ne dodiruju, između kablova može da se cijelom dužinom trase postavi niz opeka,
koje se polažu nasatice na međusobnom razmaku od 1m.
–– Kablove polagati slobodno u kablovskom rovu dubine 0,8m, a na mjestima prolaza kabla ispod kolovoza
saobraćajnica, kao i na svim onim mjestima gdje se može očekivati povećano mehaničko opterećenje kabla
(ili kabl treba izolovati od sredine kroz koju prolazi) kroz kablovsku kanalizaciju, smještenu u rovu dubine 1,0m.
–– Dozvoljeno je pojedinačno provlačenje jednožilnog kabla kroz cijev od neferomagnetnog materijala, pod
uslovom da cijev nije duža od 20m.
–– Kroz čeličnu cijev dozvoljeno je provlačenje snopa koga čine jednožilni kablovi sve tri faze.
–– Nakon polaganja, a prije zatrpavanja kabla, investitor je dužan obezbjediti katastarsko snimanje tačnog
položaja kabla, u skladu sa zakonskim odredbama. Na grafičkom prikazu trase kabla treba označiti tip i
presjek kabla, tačnu dužinu trase i samog kabla, mjesta njegovog ukrštanja, približavanja ili paralelnog
vodjenja sa drugim podzemnim instalacijama, mjesta ugradjenih kablovskih spojnica, mjesta položene
kablovske kanalizacije sa brojem korišćenih i rezervnih cijevi (otvora) itd.
–– Ukoliko to zahtjevaju tehnički uslovi stručne službe Elektrodistribucije - Podgorica, zajedno sa kablom (na
oko 40cm dubine) u rov položiti i traku za uzemljenje, Fe-Zn 25x4mm.
–– Duž trasa kablova ugraditi standardne oznake koje označavaju kabl u rovu, opromjenu pravca trase, mjesta
kablovskih spojnica, početak i kraj kablovske kanalizacije, ukrštanja, približavanja ili paralelna vodjenja kabla
sa drugim kablovima i ostalim podzemnim instalacijama i sl.
–– Prije izvođenja radova pribaviti katastre podzenmnih instalacija i u tim slučajevima otkopavanje kabla vršiti ručno.
–– Pri izvodjenju radova preduzeti sve potrebne mjere zaštite radnika, građana i vozila, a zaštnim mjerama
omogućiti odvijanje pješačkog i motornog saobraćaja. Na mjestima gdje je, radi polaganja kablova, izvršeno
isjecanje regulisanih površina, iste dovesti u prvobitno stanje.
–– Investitori su dužni da obezbjede projektnu dokumentaciju za izvodjenje dionica kablovskih 10 kV vodova, kao
i da obezbjede tehničku kontrolu tih projekata. Investitori su dužni da obezbjede potrebnu dokumentaciju za
izdavanje gradjevinske dozvole, kao i stručni nadzor nad izvodjenjem radova. Nakon završetka radova, investitor
je dužan zahtjevati vršenje tehničkog pregleda i nakon njega podnijeti zahtjev za izdavanje upotrebne dozvole.
3. Izgradnja niskonaponske mreže
–– Nove niskonaponske mreže i vodove izvesti kao kablovske (podzemne), uz korišćenje kablova tipa PP00 (ili
XP00 zavisno od mjesta i nacina polaganja), ukoliko strucna služba Elektrodistribucije - Podgorica ne uslovi
drugi tipa kabla. Mreže predvidjeti kao trofazne, radijalnog tipa.
–– Zbog potrebe vršenja preraspodjele potrošača po traforeonima, ne rješavati pojedine slučajeve odvojeno od
cjeline, vec sagledati uticaj svake izmjene na širi prostor.
–– Što se tiče izvođenja niskonaponskih mreža i vodova, primjenjuju se uslovi već navedeni pri izgradnji
kablovske 10kV mreže.
–– Zaštitu od preopterećenja i kratkog spoja obezbjediti pravilnim izborom osigurača na početku voda u skladu
sa važeđim tehničkim propisima. Primjeniti sistem zaštite od opasnog napona dodira TN-C do mjesta
prikljucka NN kablova na objektima *(u GRT).
–– Investitori su dužni da obezbjede projektnu dokumentaciju za izvodjenje instalacije osvjetljenja, kao i da
obezbjede tehničku kontrolu tih projekata.
4. Izgradnja spoljneg osvjetljenja
–– Izgradnjom novog javnog osvetljenja otvorenog prostora i saobraćajnica oko kompleksa obezbjediti
fotometrijske parametre date evropskim standardom EN 13201.
–– Kao nosače svetiljki koristiti metalne dvosegmentne stubove, predvidjene za montažu na pripremljenim
betonskim temeljima, tako da se po potrebi mogu demontirati, a napajanje javnog osvetljenja izvoditi kablovski
(podzemno), uz primjenu standardnih kablova (PP 000 4x25mm²; 0,6/1kV za ulično osvetljenje i PP 00 3(4)
x16mm²; 0,6/1kV za osvetljenje u sklopu uredjenja terena). Pri projektovanju instalacija osvetljenja u sklopu
uredjenja terena oko planiranih objekata poseban znacaj dati i estetskom izgledu instalacije osvetljenja.
–– Sistem osvetljenja treba da bude cjelonoćni. Pri izboru svetiljki voditi računa o tipizaciji, odnosno a u cilju
jednostavnijeg održavanja.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
48
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
–– Maksimalno dozvoljeni pad napona u instalaciji osvetljenja, pri radnom režimu, može biti 5%. Kod izvedene
instalacije moraju biti u potpunosti primjenjene mjere zaštite od električnog udara (zaštita od direktnog i
indirektnog napona). U tom cilju, mora se izvesti polaganje zajedničkog uzemljivača svih stubova instalacije
osvetljenja, polaganjem trake Fe-Zn 25x4mm i njenim povezivanjem sa stubovima i uzemljenjem napojnih
trafostanica. Obezbjediti selektivnu zastitu kompletnog napojnog voda i pojedinih svetiljki.
–– Obezbjediti mjerenje utrošene električne energije. Komandovanje uključenjem i isključenjem javnog
osvetljenja obezbjediti preko uklopnog sata ili foto ćelije.
–– Za polaganje napojnih vodova važe isti uslovi kao i kod polaganja ostalih niskonaponskih vodova.
–– Investitori su dužni da obezbjede projektnu dokumentaciju za izvodjenje instalacije osvjetljenja, kao i da
obezbjede tehničku kontrolu tih projekata. Investitori su dužni da obezbjede potrebnu dokumentaciju za
izdavanje gradjevinske dozvole, kao i strucni nadzor nad izvodjenjem radova. Nakon završetka radova, investitor
je dužan zahtjevati vršenje tehničkog pregleda i nakon njega podnijeti zahtjev za izdavanje upotrebne dozvole.
Orjentacioni troškovi realizacije u domenu elektroenergetske infrastrukture i javnog osvetljenja
1
2
Izgradnja novih TS prema planu u prilogu tipa TS 2x630 kVA sa
opremom prema tehničkoj preporuci TP-1b(EPCG):
kom
Izgradnja novih TS prema planu u prilogu tipa NDTS 2x1000 kVA
sa opremom prema tehničkoj preporuci TP-1b(EPCG):
kom
3
Demontaža BTS 10/0,4kV “Zelena kuća”
4
Izrada novih dionica kablovskih 10kV vodova sa uklapanjem na
području DUP-a i izrada novih kablovskih 10kV izvoda (dužina u
području DUP-a):
kom
m
1
x
57.000 =
57.000EUR
1
x
80.000 =
80.000EUR
1
x
3.000 =
3.000EUR
820 x
40 = 32.800EUR
UKUPNO:
172.800EUR
Napomena: Nisu uzete u obzir dužine kablova izvan područja DUP-a.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
49
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Telekomunikaciona infrastruktura
Implementacija novih tehnika i tehnologija, liberalizacija tržišta i konkurencija u sektoru elektronskih komunikacija
će doprinijeti bržem razvoju elektronskih komunikacija, povećanju broja servisa, njihovoj ekonomskoj i geografskoj
dostupnosti, boljoj i većoj informisanosti kao i bržem razvoju privrede i opštine u cjelini.
Jedan od ciljeva izrade ovog DUP-a jeste da se želi obezbjediti planiranje i građenje elektronske komunikacione
infrastrukture koja će zadovoljiti zahtijeve više operatora elektronskih komunikacija, koji će građanima ponuditi
kvalitetne savremene elektronske komunikacione usluge po ekonomski povoljnim uslovima.
Treba voditi računa o slijedećem:
–– da se kod gradnje novih infrastrukturnih objekata posebna pažnja obrati zaštiti postojeće elektronske
komunikacione infrastrukture
–– da se uvjek obezbijede koridori za telekomunikacione kablove duž svih postojećih i novih saobraćajnica,
–– da se gradnja, rekonstrukcija i zamjena elektronskih komunikacionih sistema mora izvoditi po najvišim
tehnološkim, ekonomskim i ekološkim kriterijumima,
Akt kojeg se treba pridržavati prilikom izgradnje nove telekomunikacione infrastrukture, jeste Pravilnik o određivanju
elemenata elektronskih komunikacionih mreža i pripadajuće infrastrukture, širine zaštitnih zona i vrste radio-koridora
u čijoj zoni nije dopuštena gradnja drugih objekata (Službeni list Crne Gore” broj 83/09).
Kao što je već rečeno u opisu postojećeg stanja, u posmatranoj zoni ovog DUP-a, postoji izgrađena tk kanalizacija sa
2 PVC cijevi prečnika 110mm do objekta Sportskog centra.
Veći dio ove kanalizacije će izgradnjom novh saobraćajnica u zoni ovog DUP-a morati da se napusti, a takođe će i svi kablovi
koji se u njoj nalaze morati da se napuste i da se kroz planiranu kanalizaciju provuku novi kablovi kao njihova zamjena.
U odnosu na moguće planove dominantnog operatera fiksne telefonije, Crnogorskog Telekoma i ostalih operatera
fiksne i mobilne telefonije, projektant predviđa da se napusti postojeća telekomunikaciona kanalizacija prema
Sportskom centru, a da se na svim potezima na kojima je to neophodno, izgradi nova telekomunikaciona kanalizacija
sa 4 PVC cijevi 110mm.
Pri tome, potrebno je da se u dogovoru sa vlasnikom postojeće telekomunikacione kanalizacije i kablova u njoj, a
radi se o Crnogorskom Telekomu, prije početka izvođenja radova koji mogu ugorziti postojeće infrastrukturu, napravi
dogovor o načinu izvođenja radova u blizini trasa postojeće infrastrukture i njenom eventualnom izmještanju.
Telekomunikaciona kanalizacija bi se koristla za provlačenje kablova različitih kablovskih operatera koji pokažu
interesovanje za pružanje elektronskih komunikacionih servisa u ovoj zoni, bilo da se radi o Crnogorskom Telekomu,
bilo da se radi o nekom drugom postojećem operateru u Crnoj Gori.
Na taj način, u odnosu na situaciju koja se trenutno dešava na tržištu elektronskih komunikacionih servisa u Crnoj
Gori, korisnici iz posmatrane zone bi bili na kvalitetan način opsluženi različitim vrstama servisa (telefonija, prenos
podataka, prenos TV signala i dr.).
Pri planiranju broja PVC cijevi u novoj tk kanalizaciji, moraju se u obzir uzeti podaci o planiranim gradjevinskim
površinama, površinama namijenjenim stambenim, poslovnim i uslužnim djelatnostima, broju stanovnika unutar
zone, aktuelnim trendovima u rješavanju pitanja kablovske televizije i dr.
Kanalizacioni kapaciteti omogućavaju dalju modernizaciju elektronskih komunikacionih mreža bez potrebe za
izvođenjem naknadih građevinskih radova, kojima bi se iznova devastirala postojeća infrastruktura.
Ukupna dužina planirane telekomunikacione kanalizacije sa 4 PVC cijevi 110mm iznosi oko 1000 metara, a planirana
je i izgradnja 20 novih telekomunikacionih okana.
Savremene telekomunikacije koje obuhvataju ditribuciju sva tri servisa, telefonije-fiksne i mobilne, prenos podataka i
TV signala, omogućavaju više načina povezivanja sa telekomunikacionim operaterima.
Imajući u vidu veliki broj različitih objekata i samu lokaciju, kroz telekomunikacionu kanalizaciju treba graditi savremene
telekomunikacione optičke mreže u tehnologiji FTTx (Fiber To The Home, Fiber To The Building,...), sa optičkim
vlaknom do svakog objekta, odnosno korisnika.
Ovo rješenje je u skladu sa dugoročnim rješenjima u oblasti telekomunikacija, sa optičkim pristupnim mrežama.
Kućnu tk instalaciju u kolektivnim stambenim objektima, treba izvoditi u tipskim ormarićima ITO LI, lociranim u ulazu
u objekte na propisanoj visini ili u RACK ormarima u zasebnim tehničkim prostorijama .
Na isti način izvesti i ormariće za koncentraciju instalacije za potrebe kablovske distribucije TV signala, sa opremom
za pojačavanje TV signala.
Kućnu tk instalaciju u svim prostorijama realizovati telekomunikacionim kablovima koji će omogućavati korišćenje
naprednijih servisa koji se pružaju ili čije se pružanje tek planira, FTP kablovima cat 6 i cat 7 i kablovima sa
optičkim vlaknima ili drugim kablovima sličnih karakteristika i provlačiti kroz PVC cijevi, sa ugradnjom odgovarajućeg
broja kutija, s tim da u svakom poslovnom prostoru treba predvidjeti minimalno po 4 tk instalacije, a u stambenim
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
50
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
jedinicama minimalno po 2 tk instalacije .
U slučaju da se trasa tk kanalizacije poklapa sa trasom vodovodne kanalizacije i trasom elektro instalacija, treba
poštovati propisana rastojanja, a dinamiku izgradnje vremenski uskladiti.
U objektima funkcionalne namjene kao što su škole, vrtići, restorani, tržni centri itd., predvidjeti mogućnost montaže
javnih telefonskih govornica.
Obzirom da mobilni operatori u momentu izrade DUP-a nijesu dostavili podatke o postojećim lokacijama baznih
stanica, niti su iskazali potrebu za montiranjem novih baznih stanica na ovom području, nijesu definisane nove
lokacije za postavljanje stubova za mobilnu telefoniju.
U odnosu na savremene trendove u oblasti mobilne telefonije, projektant naglašava da ovo ne znači da neki od
postojećih ili eventualno novih operatora mobilne telefonije neće imati potrebu da u nekom momentu postavi novu
baznu stanicu na posmatranom području.
Lokalna uprava bi takvim zahtjevima trebala da izađe u susret, sagledavajući sve neophodne parametre.
Prilikom određivanja detaljnog položaja bazne stanice mora se voditi računa o njenom ambijentalnom i pejzažnom
uklapanju, i pri tome treba izbjeći njihovo lociranje na javnim zelenim površinama u središtu naselja, na istaknutim
reljefnim tačkama koje predstavljaju panoramsku i pejsažnu vrijednost, prostorima zaštićenih djelova prirode,
Gdje god visina antenskog stuba, u vizualnom smislu ne predstavlja problem (mogučnost zaklanjanja i skrivanja),
preporučuje se da se koristi jedan antenski stub za više korisnika.
Postavljanjem antenskih stubova ne mijenjati konfiguraciju terena i zadržati tradicionalan način korištenja terena.
Za vizualnu barijeru prostora antenskog stuba, u zavisnosti od njegove lokacije, koristiti šumsku ili parkovsku vegetaciju.
Predmjer i predračun materijala i radova
Br. A/ MATERIJAL
1. PVC cijev Ø 110/3,2 mm dužine 6 m
2. Gumene brtve za nastavljanje PVC cijevi Ø 110/3,2 mm
3. PVC uvodnica Ø 110/3,2 mm duž. 0,5m
4. PVC držač odstojni 110/2
5. Čep za zatvaranje cijevi Ø 110/3,2 mm
6. PTT traka za upozorenje
7. Laki tk poklopac sa ramom (min. nosivosti 50 kN)
Br B/ TK KANALIZACIJA
1. Trasiranje - određivanje trase rova nove i postojeće
kanalizacije i lociranje postojećih i novih okana prije iskopa
2. Traženje postojećih instalacija ručnim kopanjem poprečnog
rova (šlica)
3. Izrada kablovske tk kanalizacije od PVC cijevi sa opisom
radova:
-ručni iskop rova sa razupiranjem;
-nasipanje donjeg sloja pijeska d=10cm,
-polaganje PVC cijevi,
-nasipanje pijeska između cijevi;
-nasipanje zaštitnog sloja pijeska d=10,
-zatrpavanje rova u slojevima sa nabijanjem,
-postavljanje pozor trake;
-uređenje trase sa utovarom i odvozom viška materijala:
za 2x2xPVCØ110mm(68x101cm)
4. Nepredviđeni radovi (3% od zbira radova za KK)
Jedinica Količina Jedinična cijena
Ukupna cijena E
12.50
0.20
2.50
0.80
1.50
0.10
175.00
8,375.00
134.00
200.00
456.00
120.00
100.00
3,500.00
12,881.00
Jedinica Količina Jedinična cijena
Ukupna cijena E
kom
kom
kom
kom
kom
m
kom
Ukupno:
670.00
670.00
80.00
670.00
80.00
1000.00
20.00
m
1000.00
0.10
100.00
m
50.00
4.00
200.00
m
1000.00
10.00
10,000.00
300.00
10,600.00
Br C/ KABLOVSKA OKNA
Jedinica Količina Jedinična cijena
1. Izrada AB okna unutrašnjih dimenzija 1,60x1,40x1,90m: ručni
iskop rupe za okno,odvoz šuta na deponiju,izrada
okna(d=15cm(zidova,donje i gornje ploče)) sa ugradnjom
lakog tk poklopca sa ramom i podešavajućih konzola prema
680.00
prilogu (rad+materijal bez lakog tk poklopca sa ramom)
kom
20.00
2. Nepredviđeni radovi (3% od zbira radova za KK)
Ukupno:
Sveukupna cijena:
Ukupna cijena E
Ukupno:
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
13,600.00
400.00
14,000.00
37,481.00
51
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
C.3.5.
URBANISTIČKO-TEHNIČKI USLOVI ZA IZGRADNJU OBJEKATA
Planom su utvrđena pravila i uslovi izgradnje objekata na urbanističkim parcelama, i to:
––opšti uslovi formiranja i uređenja urbanističkih parcela, kroz planiranu parcelaciju
––opšti uslovi izgradnje na urbanističkim parcelama, kroz planiranu nivelaciju i regulaciju i urbanističke pokazatelje
zauzetosti, izgrađenosti, spratnosti
––opšti uslovi oblikovanja i materijalizacije
––opšti uslovi za rješavanje mirujućeg saobraćaja
––uslovi izgradnje, oblikovanja i materijalizacije po planiranim namjenama sa definisanjem specifičnosti
Uslovi vezano za infrastrukturno opremanje parcela i priključivanje objekata na infrastrukturnu mrežu su dati u
poglavlju C.3.4. Infrastruktura.
Uslovi vezano za uređenje zelenih površina svih urbanističkih parcela su, zbog specifičnosti koje postoje na planskom
području, dati u poglavlju C.3.3. Pejzažno uređenje.
Posebne mjere urađenja su date poglavljem C.3.6. Smjernice za sprovođenje plana.
Parcelacija
Urbanističke parcele su definisane u skladu sa potrebnim prostorom za pojedinačne namjene i saobraćajnim
rješenjem, i imaju direktan kolski i pješački prilaz sa prostora javne namjene.
Urbanističke parcele su definisane grafički i numerički (koordinatama tačkama i površinama).
Urb.
blok Oznaka
1
1
2
3
4
2
3
5
6
7
8
Urbanistička parcela
Namjena
Kat. parcele u sastavu UP
Groblje
2346
Sport i
rekreacija
Mješovite
namjene
Mješovite
namjene
Mješovite
namjene
Zelenilo /
parking
Central.
djelat.
Central.
djelat.
2320, 2321, 2322, 2322/1dio, 2323/1dio, 2323/2,
2324/1dio, 2332/1dio, 2333dio, 2345, 2403/2, 2403/1
Površina
UP (m²)
Površina
blokova
(m²)
7.486,20
46.181,09
2339 dio, 2334, 2335, 2336, 2337 i 2338
1.823,35
2333 dio i 2339 dio
2.002,49
2333 dio i 2332/1 dio
1.877,87
2333 dio, 2332/1 dio, 2323/3 dio i 2323/1 dio
57.493,13
2.625,19
747,32
2332/1 dio, 2327/1dio, 2323/3 dio i 2326/1 dio
8.148,38
2323/1 dio
3.545,31
11.693,69
Uslovi parcelacije:
Prije podnošenja zahtjeva za izdavanje odobrenja za izgradnju objekta potrebno je formirati urbanističku parcelu od
katastarskih vlasničkih, prema podacima datim ovim Planom.
Dozvoljava se spajanje više urbanističkih parcela u jednu, ukoliko se za novoformiranu parcelu mogu ispuniti sledeći uslovi:
1. Direktan saobraćajni, kolski i pješački, i infrastrukturni priključak na površinu javne namjene;
2. Moraju se zadržati planirani saobraćajni i infrastrukturni priključci (zabranjuje se njihova promjena u bilo kom
smislu);
3. Moraju se zadržati planom propisani uslovi namjene, korišćenja prostora, nivelacije i regulacije.
Dozvoljava se dijeljenje urbanističkih parcela, ukoliko se za novoformirane parcele mogu ispuniti sledeći uslovi:
1. Minimalna površina 900m²;
2. Direktan saobraćajni, kolski i pješački, i infrastrukturni priključak na površinu javne namjene, na mjestima
propisanim ovim Planom (zabranjuju se novi priključci i službenost prolaza i korišćenja infrastrukture);
3. Moraju se zadržati planom propisani uslovi namjene, korišćenja prostora, nivelacije i regulacije;
4. Ukoliko novoformirana granica prolazi zonom izgradnje parcele koja se dijeli, bočne građevinske linije
uzmeđu novoformiranih parcela se postavljaju na tu granicu.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
52
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Urbanistički pokazatelji po parcelama (i namjenama)
Planom je za svaku urbanističku parcelu dat pregled osnovnih urbanističkih pokazatelja kojima se bliže definiše
maksimalna dozvoljena izgradnja na urbanističkoj parceli, kao i namjena planiranih objekata.
Groblje
1 2346
1
Namjena
2320,2321,2322, 2322/1dio,
2323/1dio,2323/2,2324/1dio,233 Sport i
2 2/1dio,2333dio,2345,
rekreacija
2403/2,2403/1
3
2339 dio, 2334, 2335, 2336,
2337 i 2338
4 2333 dio i 2339 dio
Mješovite
namjene
Mješovite
namjene
BLOK 1 UKUPNO:
Mješovite
namjene
2333 dio, 2332/1 dio, 2323/3 dio Zelenilo /
6
i 2323/1 dio
parking
BLOK 2 UKUPNO:
5 2333 dio i 2332/1 dio
2
2332/1 dio, 2327/1dio, 2323/3
7
dio i 2326/1 dio
3
8 2323/1 dio
Central.
djelat.
Central.
djelat.
BLOK 3 UKUPNO:
UKUPNO ZA PODRUČJE PLANA:
Površina
UP (m²)
Max površ.
gabarita (m²)
7.486,20
53,00
Max BGP
(m²)
Spratnost
Indeks
izgrađ. (Ii)
Kat. parcele u sastavu UP
Objekat
Indeks
zauzet. (Iz)
Urbanistička parcela
Oznaka
Urb. blok
Prikaz urbanističkih pokazatelja za urbanističke parcele na prostoru Plana:
53,00
P
0,007 0,007
6.700,00
P
0,145 0,145
stadion 4.200,00
hala 2.500,00
46.181,09
6.700,00
1.823,35
729,34
2.005,69 Po+P+2+Pk 0,400 1,100
2.002,49
801,00
4.004,98
57.493,13
8.283,34
12.763,67
1.877,87
751,15
3.755,74
2.625,19
751,15
3.755,74
8.148,38
3.300,00
8.300,00
P+1+Pk
0,405 1,019
3.545,31
1.418,12
2.836,25
P+1
0,400 0,800
11.693,69
4.718,12
11.136,25
0,403 0,952
82.630,00
13.752,61
27.655,65
0,166 0,335
G+P+4
0,400 2,000
0,144 0,222
G+P+4
0,400 2,000
747,32
0,286 1,431
Planom su definisane najveće dozvoljene vrijednosti parametara izgradnje objekata.
Uslovi obračunavanja bruto površina objekata:
1. Bruto površine podzemnih etaža ne ulaze u obračun bruto površina objekata datih ovim planom.
2. U slučaju otvorenih sportskih poligona sa tribinama koje podrazumjevaju korisni podtribinski prostor, bruto
površina data planom obuhvata bruto površinu tribina.
3. U slučaju zatvorenih sportskih poligona sa tribinama koje podrazumjevaju korisni podtribinski prostor, bruto
površina data planom obuhvata bruto površinu tribina i sportskog poligona, odnosno cijelog objekta.
4. U slučaju otvorenih sportskih terena sa tribinama čiji se podtribinski prostor koristi isklučivo za prateće i
servisne sadržaje sportskog terena18, bruto površina tribina se ne obračunava ukupnim bilansom.
5. Pomoćni objekti uz sportski poligon, namjenjeni isključivo za prateće i servisne sadržaje19, ne ulaze u
obračun bruto površina, ukoliko su postavljeni neposredno uz teren i ukoliko zbir njihovih bruto površina ne
prelazi 10m².
18 Pravila data u okviru poglavlja Namjene površina, Sport i rekreacija.
19 Pravila data u okviru poglavlja Namjene površina, Sport i rekreacija.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
53
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Regulacija i nivelacija
Regulacione linije
Regulacione linije su postavljene po granicama urbanističkih blokova prema površinama javne namjene, i definisane
su grafički i numerički (koordinatama tačaka).
Građevinske linije
Prednje, bočna i zadnje nadzemne građevinske linije su definisane grafički i numerički (koordinatama tačaka) za
svaku urbanističku parcelu.
Uslovi pozicioniranja objekta nadzemno i podzemno:
1. Dozvoljava se prekoračenje prednjih građevinskih linija isključivo konzolno (erkerima) za dužinu 1m i to počev
od nivoa treće nadzemne etaže (odnosno drugog sprata objekta), pod uslovom da se ne smije prekoračiti
regulaciona linija ili linija granice urbanističke parcele.
2. Planirani objekti mješovite namjene na urbanističkim parcelama 4 i 5 se moraju postaviti na prednje
građevinske linije. Za ostale parcele važi da je prednja građevinska linija linija do koje se može graditi.
3. Ivice temelja objekta podzemno ne smiju prekoračiti regulacione linije ni granice urbanističke parcele.
4. Podzemne građevinske linije nisu grafički i numerički definisane. Ivice gabarita podzemnih etaža ne
smiju prekoračiti prednje nadzemne građevinske linije. Podzemne etaže mogu svojim gabaritom (bruto
građevinskom površinom) zauzimati najviše 60% površine parcele i to isključivo ako se ispune sledeći uslovi:
–– Ivice gabarita podzemnih etaža ne smiju prekoračiti prednje nadzemne građevisnke linije, regulacione linije,
ni granice urbanističke parcele;
–– Ivice temelja ne smiju prekoračiti regulacione linije ni granice urbanističke parcele;
–– Krov dijela gabarita podzemne etaže koji prelazi bočne i zadnje nadzemne građevinske linije se može koristiti
isklučivo za saobraćajne i zelene površine.
Vertikalni gabarit
Etaža je dio objekta sa jedinstvenom visinom ili sa odstupanjima u nivelaciji koja ne prelaze polovinu visine etaže.
Visina etaže je vertikalno udaljenje između gornjih kota dvije susjedne međuspratne konstrukcije ili gornje kote poda
na tlu i gornje kote prve sledeće međuspratne tavanice.
Nadzemne etaže su prizemlje, spratovi i potkrovlje. Tavan je dio objekta bez nazitka, isključivo ispod kosog krova a
iznad međuspratne konstrukcije posljednje etaže. Podzemne etaže su podrum i garaža.
Planom je definisana najveća dozvoljena spratnost za svaku urbanističku parcelu.
Uslovi vezano za vertikalni gabarit objekata:
1. Za podzemne etaže:
–– Podzemne etaže se dozvoljavaju na urbanističkim parcelama 2, 3, 4, 5 i 8.
–– Podzemne etaže mogu najviše 1m nadvisiti najnižu kotu trotoara ili konačno uređenog i nivelisanog terena
oko objekta.
2. Za prizemlja:
–– Ukoliko je namjena prizemlja stanovanje, kota poda prizemlja može najviše 1m nadvisiti najnižu kotu trotoara
ili konačno uređenog i nivelisanog terena oko objekta.
–– Ukoliko je prizemlje namjenjeno djelatnostima, kota poda prizemlja može najviše 0,20m nadvisiti najnižu
kotu trotoara ili konačno uređenog i nivelisanog terena oko objekta.
3. Za završne spratove i potkrovlja:
–– Najniža svijetla visina potkrovlja (osim u slučaju rekonstrukcije) ja max 1,20m na mjestu gdje se građevinska
linija potkrovlja i spratova poklapaju.
–– Završni sprat se može raditi kao mansarda, uz uslov zabrane prepusta donje ivice, strehe, mansardnog
krova u odnosu na nadzemne građevinske linije.
–– Završni sprat se može raditi kao potkrovlje, uz uslov da je najniža svijetla visina potkrovlja max 1,20m na
mjestu gdje se građevinska linija potkrovlja i spratova poklapaju.
–– Krov iznad završne etaže ne smije imati otvore, osim u slučaju ravnog krova i tavana koji se koristi za
namjenu stanovanja.
–– Dozvoljava se upotreba tavana za namjenu stanovanja, ukoliko visina sljemena to omogućuje. U tom slučaju
bruto površina tavana sa 100% ulazi u bruto površinu objekta. Tavan ni u kom slučaju ne može imati viđenice
– dozvoljavaju se samo minimalni krovni prozori.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
54
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
–– Zabranjuju se prepusti krovnih streha u odnosu na građevinske linije (bez obzira na vrstu krova). Dozvoljavaju
se olučni, krovni fasadni venci.
–– Vidjenice, ukoliko su neophodne, raditi kao povučene u odnosu na liniju krova, po ugledu na objekat
Sportskog centra (bivši Vojni stan) u smislu odnosa dimenzija, ritma, svedenog arhitektonskog izraza i
odnosa dimenzija viđenica i cijelog objekta.
Postojeća podzakonska rješenja Crne Gore definišu najveće dozvoljene visine etaža:
–– Garaža i tehničke prostorije 3m;
–– Stambene 3,5m;
–– Poslovanje 4,5m.
Pošto na području plana nema interpolacija. Ne definišu se najveće dozvoljene visine krovnih i olučnih vijenaca, ni
najveća dozvoljena visina sljemena krova.
Oblikovanje i materijalizacija
Oblikovanje objekata mora biti usklađeno sa fizičkim strukturama okruženja.
Prilikom nove gradnje se ne smije upasti u zamku imitiranja i interpretiranja istorijskih stilova postojećih vrijednih
objekata.
Obavezno je slijediti postojeće obrasce, karakteristične za Istorijsko jezgro Cetinja, a posebno uočljive na
slobodnostojećim objektima i interpolacijama iz perioda između dva svjetska rata i 60-ih i 70-ih godina XX vijeka:
jednostavnost forme i strogost elemenata arhitektonskog oblikovanja (bez obzira na stil i arhitektonski izraz) ne
umanjuju, već ističu upravo ono najvrijednije što čini duh Cetinja i što je zajednički imetitelj njegovih najvrijednijih
dijelova.
Materijalizacija mora poštovati ambijentalna svojstva područja (bez obzira da li se radi o upotrebi autohtonih ili
savremenih materijala). Objekat bojom, teksturom i ostalim vizuenim svojstvima spoljne materijalizacije ne smije
odstupati od karakteristika neposrednog okruženja.
Za sve nove objekte važe sledeća pravila i uslovi:
1. Elementi oblikovanja, forma i materijalizacija moraju odgovarati namjeni i gabaritu objekta, kao i neposrednom
okruženju i obrascima postavljenim za taj tip objekata na nivou postojećih fizičkih struktura Istorijskog jezgra
Cetinja.
2. Materijlizaciju i oblikovanje prilagoditi specifičnim klimatskim uslovima (posebno uzeti u obzir veliku količinu
atmosferskih padavina, veliku debljinu sniježnog pokrivača, specifičnu težinu snijega veću od uobičajene
proračunske i karakteristično naglo topljenje snijega).
3. Oblikovanje:
–– Forma objekta mora biti jednostavna;
–– Elementi arhitektonskog oblikovanja moraju biti strogi i svedeni;
4. Fasade:
–– Izbor materijala, boja i tekstura moraju odgovarati neposrednom okruženju;
–– Objekti se materijalizacijom ne smiju isticati u okruženju;
–– Koristiti autohtone i savremene materijale;
–– Izbegavati fasadnu plastiku i vijence složene profilacije;
5. Otvori:
–– Proporcije, oblik i ritam otvora po ugledu na okruženje (posebno vrijedne objekte u neposrednoj okolini i
objekte s početka druge polovine XX vijeka u okruženju);
–– Zabranjuje se upotreba refleksnog stakla u boji na većim površinama;
6. Krovovi:
–– Izbor vrste krova mora odgovarati gabaritu i namjeni objekta;
–– Krovovi kogu biti ravni, kosi, bačvasti i mansardni;
–– Nagib krovnih ravni i materijalizaciju prilagoditi vrsti krova i klimatskim karakteristikama područja;
–– Izbjegavati kose krovove nagiba većeg od 23º za objekte mješovite namjene i centralnih djelatnosti;
–– Nije dozvoljeno raditi strehe i prepuste krovnih ravni preko linije fasade;
–– Tavani ne smiju imati otvore, osim ako se koriste za stanovanje u kom slučaju se smiju postavljati kosi krovni
prozori;
–– Vidjenice, ukoliko su neophodne, raditi kao povučene u odnosu na liniju krova, po ugledu na objekat
Sportskog centra (bivši Vojni stan) u smislu odnosa dimenzija, ritma, svedenog arhitektonskog izraza i
odnosa dimenzija viđenica i cijelog objekta;
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
55
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
7. Ograde:
–– Ograde terasa, balkona, lođa i francuskih balkona objekata viših od P+2 ne smiju biti složene profilacije, bez
obzira na materijal od koga se izrađuju;
8. Posebni uslovi:
–– Objekti planirani na urbanističkim parcelama 4 i 5 moraju imati potpuno isti eksterijer (zbog položaja u
sklopu, gabarita, visine, blizine vrijednih ambijenata). Za ove objekte je od posebne važnosti svedenost
i strogost elemenata arhitektonskog oblikovanja, bez upotrebe složenih formi fasadne plastike. Prilikom
oblikovanja se mora voditi računa se se ne koriste detalji karakteristični za porodične stambene objekte
Istorijskog jezgra Cetinja, već oni koji odgovaraju gabaritu i namjeni objekata.
–– Dozvoljava se izgradnja pomoćnih montažnih objekata namjenjenih isključivo pratećim i servisnim sadržajima
otvorenih sportskih terena i to neposredno uz sportski teren sa ukupnom bruto površinom objekata najviše
10m².
Uslovi uređenja parcela:
1. Parcele 4, 5 i 8 nije dozvoljeno ograđivati prema javnoj površini;
2. Na parcelama planirati kolske i pješačke prilaze, površine za mirujući saobraćaj i zelenilo;
3. Za materijalizaciju koristiti autohtone i savremene materijale;
Mirujući saobraćaj
Mirujući saobraćaj je potrebno rješiti na nivou svake urbanističke parcele, osim za urbanističke parcele 1 i 7.
Imajući u vidu vrstu namjene i režim korišćenja, potrebe za parkiranjem za urbanističku parcelu 1 se rješavaju
izgradnjom parkinga zone sporta i rekreacije (parcela 2).
Potrebe za parkiranjem urbenističke parcele 7 se djelimično rješavaju javnim parkingom, planiranim na parceli 6, a
djelimično planskim dokumentom za susjedno područje.
Potrebe za parkiranjem na urbanističkoj parceli 2 (sport i rekreacija) moguće je djelimično rješiti na nivou grada,
postojećim i planiranim rezervnim površinama za parkiranje u blizini.
Prilikom utvrđivanja potreba za brojem parking mjesta po namjenama, treba slijediti sledeće normative (osim ako se
studijom saobraćaja planske dokumentacije višeg reda za Cetinje ne utvrde drugi normativi, prilagođeni konkretnom
uslovima i nastali kao razultat sagledavanja mogućnosti prostora cijelog gradskog područja):
stanovanje
poslovanje
trgovina
na 1000m²
hoteli
restorani
sportske dvorane i stadioni na 100 posjetilaca
15PM (lokalni uslovi min12PM a max18PM)
30PM (10-40PM)
60PM (40-80PM)
10PM (10-20PM)
120PM (4-200PM)
25PM
Prostorno-urbanističkim planom Prijestonice Cetinje (koji je u fazi nacrta) u dijelu Generalna urbanistička rješenja dati
su sledeći normativi za proračun i planiranje broja parking mjesta:
postojeće
planirano
hotel (prema kategoriji)
ugostiteljstvo
stanovanje
trgovina
pijace
poslovanje i administracija
škole
dom zdravlja, apoteka
sport
bioskop, kult. centar
skladišta / RTC
proizvodno-prerađivački objekti
1PM na
1 stan
1,2 stana
2-10 kreveta + 1PM za autobuse na 30 kreveta
4-8 mjesta
30m² BGP
1 lokal ukoliko je manji od 30m² neto površine
3 tezge
60m² BGP
svaku učionicu
30-55m² BGP
10-14 sjedišta
5-10 sjedišta
100-150m² BGP ili ukupan broj PM za 35% zapos.
8 zaposlenih
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
56
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Uslovi za izgradnju objekata po namjenama
SPORT I REKREACIJA
Prostor objekata i površina pod ovom namjenom može se koristiti za:
–– stadione, sportske terene na otvorenom i sportske poligone i staze;
–– zatvorene sportske terene, sportske sale i sportske hale;
–– prateće i servisne sadržaje potrebne za odvijanje osnovne namjene (svlačionice, toaleti, tuševi, uređaji i
instalacije za održavanje terena i ostave za sportske rekvizite);
–– mirujući saobraćaj (parkiranje i garažiranje);
–– zelenilo;
–– komplamentarne sadržaje:
–– poslovanje, administracija, uprava;
–– sale za rekreaciju;
–– smještaj posjetilaca i sportista;
–– ugostiteljstvo i komercijalne djelatnosti;
–– izložbene prostore u funkciji osnovne namjene.
Prateći i servisni sadržaji se mogu planirati u okviru objekata namjenjenih sportu i rekreaciji, kao i u zoni otvorenih
terena u zasebnim pomoćnim objektima.
Komplamentarni sadržaji se mogu planirati isključivo u okviru objekata namjenjenih sportu i rekreaciji.
Indeks zauzetosti 0,145; Indeks izgrađenosti 0,145; spratnost P.
Uslovi izradnje:
1. Stadion - Dozvoljava se rekonstrukcija, dogradnja i natkrivanje postojeće i izgradnja nove natkrivene tribine,
u horizontalnim gabaritima datim grafičkim dijelom plana u okviru nivelacije i regulacije. Prostor ispod tribina
se može koristiti za sve sadržaje pobrojane pod namjenom sport i rekreacija.
2. Hala za male sportove – Dozvoljava se rekonstrukcija, dogradnja i natkrivanje postojećeg poligona za male
ili izgradnja nove fizičke strukture prema horizontalnim i vertikalnim gabaritima datim grafičkim i tekstualnim
dijelom plana u okviru nivelacije i regulacije. Prostor ispod tribina se može koristiti za sve sadržaje pobrojane
pod namjenom sport i rekreacija.
3. Pomoćni fudbalski teren – Dozvoljava se rekonstrukcija tribina, korišćenje prostora ispod tribina isklučivo
za prateće i servisne sadržaje ili planiranje pratećih i servisnih sadržaja u pomoćnim objektima uz sportski
poligon, u svemu prema odredbama datim u poglavljima urbanističko-tehničkih uslova ovog Plana.
4. Tereni za male sportove isportsko-rekreativni poligoni – Dozvoljava se rekonstrukcija postojećih ili izgradnja
novih i to u formi poligona na otvorenom.
5. Važe sva opšta i specifična pravila izgradnje, oblikovanja i materijalizacije data u okviru Urbanističko-tehničkih
uslova ovog Plana (posebno obartiti pažnju na uslove izgradnje pratećih i servisnih sadržaja i obračun bruto
površina).
6. Važe uslovi dati za uređenje zelenih površina, dati poglavljem Pejzažno uređenje. Posebno obratiti pažnju na
uslove uređenja zelenih tampon zona i površina prema groblju.
CENTRALNE DJELATNOSTI
Prostor objekata i površina pod ovom namjenom može se koristiti za:
–– ugostiteljstvo i komercijalne djelatnosti;
–– smještaj turista;
–– poslovne apartmane;
–– trgovinu i trgovačke centre;
–– izložbene centre i sajmove;
–– poslovanje, administraciju, javnu upravu, kulturu, obrazovanje;
–– sport i rekreaciju;
–– mirujući saobraćaj (parkiranje i garažiranje);
–– zelenilo.
Namjena je planirana u urbanističkom bloku 3, i to:
–– razvoj namjene u okvirima postojećih gabarita i kapaciteta objekta Sportskog centra;
–– razvoj namjene u okvirima planiranih objekata i kapaciteta.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
57
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Indeksi zauzetosti i izgrađenosti parcela i spratnost za postojeće i novoplanirane objekte se u manjoj mjeri razlikuju:
1. za postojeći objekat Sportskog centra Iz=0,41 Ii=1,02 postojeća spratnost P+1+Pk
2. za planirani objekat Iz=0,40 Ii=0,8 spratnost P+1
Planirani objekat je niže spratnosti od postojećeg jer je pozicioniran između postojećeg i saobraćajnice odnosno
sportskih terena na otvorenom, tj. predstavlja prelaz od izgrađene ka zoni bez objekata. Treba imati u vidu i da je
postojeći objekat centralnih djelatnosti prvobitno planiran za drugu namjenu (u vojne svrhe) i da mu je dograđena
sportska sala, odnosno da njegovi pokazatelji mogu biti atipični.
Uslovi izradnje:
1. Za postojeće objekte namjenjene centralnim djelatnostima nije dozvoljena dogradnja i nadogradnja. Kako
se radi o zaštićenom kulturnom dobru, važe konzervatorski uslovi i naročito smjernice za zaštitu kulturne
baštine i ambijenata od značaja, date ovim Planom, u okviru poglavlja Smjernice za sprovođenje plana.
2. Za postojeće zelene površine uz objekte centralnih djelatnosti važe opšti i posebni uslovi dati poglavljem
Pejzažno uređenje.
3. Za planirane objekte važe opšti i posebni uslovi dati u okviru Urbanističko-tehničkih uslova ovog plana, u
pogledu urbanističkih parametara, horizontalne i vertikalne regulacije, oblikovanja i materijalizacije.
MJEŠOVITE NAMJENE
Prostor objekata i površina mješovitih namjena može se koristiti za:
–– stanovanje;
–– trgovinu, ugostiteljstvo i komercijalne djelatnosti;
–– poslovanje, administraciju, upravu, obrazovanje i socijalnu zaštitu, kulturu;
–– mirujući saobraćaj (parkiranje i garažiranje);
–– zelenilo.
Indeks zauzetosti je 0,40. Indeks izgrađenosti je 1,10 osim za ugaono pozicionirane parcele za koje je 2,00. Spratnost
je P+2+Pk osim za ugaone parcele za koje je P+4.
Uslovi izradnje:
1. Za postojeće stambene objekte se dozvoljava rekonstrukcija, dogradnja i nadogradnja ili nova izgradnja na
mjestu postojećih objekata, prema uslovima nivelacije i regulacije ovog Plana.
2. Za planirane objekte važe sva opšta i posebna pravila data urbanističko-tehničkim uslovima ovog Plana,
u pogledu urbanističkih parametara, horizontalne i vertikalne regulacije i nivelacije, formiranja podzemnih
etaža, oblikovanja i materijalizacije.
3. Dozvoljava se izgradnja podzemnih garaža, prema uslovima horizontalne i vertikalne regulacije i nivelacije
koji su dati urbanističko-tehničkim uslovima ovog Plana.
4. Posebno obratiti pažnju na uslove materijalizacije i oblikovanja ugaono pozicioniranih objekata, u pogledu
neophodnosti da oblikovanje i materijalizacija planiranih objekata mješovite namjene bude istovetno.
5. Važe uslovi dati za uređenje zelenih površina, dati poglavljem Pejzažno uređenje.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
58
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
C.3.6.
SMJERNICE ZA SPROVODJENJE PLANA
Smjernice za zaštitu životne sredine
Zaštita i očuvanje životne sredine i obezbjeđivanje ekološke ravnoteže se u prvom stepenu vrši pravilnom distribucijom
namjena i odgovarajućim planiranjem slobodnih zelenih površina, i u drugom odgovarajućim planiranjem i uređenjem
najmanjih prostornih jedinica plana.
Detaljnim urbanističkim planom se ne mogu rješiti problemi determinisani na nivou čitavog gradskog područja, ali
uspostavljanje ravnoteže na mikronivou može doprinjeti opštem stanju u pozitvnom smislu. Mjere i preporuke od
značaja za zaštitu životne sredine:
–– Planom je definisano infrastrukturno opremanje građevinskog zemljišta, čime se umanjuje mogućnost
zagađenja podzemnih voda i tla;
–– Preporučuje se korišćenje obnovljivih izvora energije, kako bi se zagađenje vazduha minimiziralo i uštedela
energija;
–– Kako bi se umanjilo akutno zagađenje vazduha u zimskom periodu, posebno u periodu temperaturnih
inverzija, preporučuje se korišćenje savremenih agregata za individualne sisteme grijanja, rekonstrukcija
postojećih ložišta, kotlarnice na tečna goriva;
–– Planom su date mjere zaštite i uređenja zelenih površina, i definisani ambijenti od značaja;
–– Planom propisana prostorna distribucija namjena i sledstveno njoj distribucija zelenih površina doprinosi
uspostavljanju ekološke ravnoteže prostora.
Problem zaštite životne sredine na nivou grada nije nerješiv. Sa aspekta namjena koje ne podrazumjevaju zagađivače
i obuhvataju značajne zelene površine, prostor DUP Zona sporta u svakom slučaju doprinosi opštem benefitu.
Prilikom izrade tehničke dokumentacije za izgradnju ili rekonstrukciju objekta konsultovati zakonska i podzakonska
akta, u pogledu potrebe za sprovođenjem postupka procjene uticaja na životnu sredinu.
Suspenzija smeća i otpada
Suspenzija smeća i otpada se vrši prema komunalnim propisima. Potrebno je na urbanističkim parcelama 2, 4, 5, 6
i 8, prilikom izrade tehničke dokumentacije za izgradnju/rekonstrukciju objekata i uređenja terena, predvidjeti prostor
za odlaganje smeća, u blizini javnih površina, odnosno na mjestima dostupnim komunalnim vozilima. Eventualno
postavljanje kontejnera na ove lokacije će zavisiti od programa javnog preduzeća zaduženog za komunalne poslove.
Mjesta za postavljanje kontejnera i njihov broj planirati u saradnji sa nadležnim komunalnim preduzećem, imajući u
vidu produkciju čvrstog otpada.
Smjernice za sprečavanje i zaštitu od prirodnih nesreća
Zaštita od zemljotresa
Zaštita područja DUP Zona sporta od razornih dejstava zemljotresa vrši se sledećim mjerama:
–– Pri projektovanju konstrukcije građevinskih objekata obavezna je primjena i poštovanje zakonskih i
podzakonskih akata, standarda i normativa za aseizmičko projektovanje i građenje objekata, uz uslove i
ograničenja koja podrazumjeva mikroseizmička rejonizacija prostora plana (data u analitičkoj osnovi ove
planske dokumentacije);
–– Planom su predviđena pravilna udaljenja između objekata, povoljan odnos površine gabarita i visine objekata,
a saobraćajnice i slobodne površine su dimenzionisane uzimajući u obzir međusobna udaljenja objekata
zonu zarušavanja objekata pri seizmičkoj aktivnosti;
–– Planom predviđeno saobraćajno rješenje, uklopljeno u saobračajnu mrežu šireg područja, sa odgovarajućim
poprečnim profilima omogućuje efikasnu evakuaciju u vanrednim situacijama, a na mikronivou prilaz
interventnih vozila do svih planiranih fizičkih struktura.
Zaštita od požara
Zaštita područja DUP Zona sporta od požara i drugih prirodnih nesreća vrši se sledećim mjerama:
–– Planom su predviđena pravilna udaljenja između objekata, a saobraćajnice i slobodne površine su
dimenzionisane uzimajući u obzir međusobna udaljenja objekata i njihovu visinu, čime je obezbjeđen
osnovni nivo zaštite od prenošenja požara. U smislu zaštite od požara neophodno je poštovati Planom datu
horizontalnu i vertikatlnu regulaciju i nivelaciju fizičkih struktura i opšte uslove izgradnje objekata;
–– Svi pllanirani objekti su slobodnostojeći, odnosno na parcelama pozicionirani tako da nemaju zajedničkih
zidova ili dilatacija prema susjednim objektima;
–– Spratnost svih planiranih objekata je takva da omogućuje prilaz i intervenciju prilikom požara sa spoljne
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
59
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
strane objekta;
–– Planom predviđena prostorna distribucija fizičkih struktura, priključenja parcela na javnu saobraćajnu mrežu,
kao i samo saobraćajno rješenje, uklopljeno u mrežu šireg područja, sa odgovarajućim poprečnim profilima
omogućuju efikasnu evakuaciju u vanrednim situacijama i direktan prilaz interventnih vozila do svih planiranih
fizičkih struktura;
–– Sve urbanističke parcele imaju direktan saobraćajni priključak na površinu javne namjene, poprečnog profila
koji zadovoljava uslove kretanja i prilaza interventnih vozila;
–– Planom je predviđena mogućnost prilaza objektima sa svih strana, što je posebno značajno prilikom
evkuacije, intervencije u slučaju požara i drugih potencijalnih hazadra;
–– U okviru urbanističko-tehničkih uslova i smjernica ovog Plana predviđeno je korišćenje savremenih
materijala i tehnologija za izradu konstrukcije objekata i jihovu materijalizaciju. Ovo podrazumjeva materijale
koji zadovoljavaju odgovarajuće uslove otpornosti na požar;
–– Na prostoru plana nisu predviđeni industrijski pogoni, kao ni objekti u kojima se skladišti, pretače, koristi ili
vrši promet opasnih materija;
–– Planom je predviđena hidrantska mreža, u okviru poglavlja Hidrotehnička infrastruktura.
Posebni uslovi i mjere za planiranje i izgradnju garaža ispod planiranih objekata:
–– Ukoliko se ispod planiranih objekata planira ukopani ili djelimično ukopani prostor za garažiranje vozila
neophodno je, pored poštovanja urbanističko-tehničkih uslova propisanih ovim Planom (u pogledu
horizontalne i vertikalne regulacije i nivelacije, prilaza, materijalizacije) slijediti smjernice za zaštitu od
seizmičkog hazarda, odgovarajuće propise za aseizmičko projektovanje, te posebno zakonsku i podzakonsku
regulativu kojom se liže definiše oblast zaštite od požara (Pravilnik o tehničkim zahtjevima za zaštitu garaža
za putničke automobile od požara i eksplozija).
Prilikom izrade investiciono-tehničke dokumentacije obavezno je:
–– izraditi projekte ili elaborate zaštite od požara (i eksplozija, ukoliko se radi o objektima ili dijelovima objekata
u kojima se definišu zone opasnosti od požara i eksplozija), planovi zaštite i spašavanja prema izrađenoj
procjeni ugroženosti za svaki hazard posebno
–– pribaviti mišljenja i saglasnosti na projekte i elaborate, odnosno planove zaštite i spašavanja u skladu sa
zakonskom regulativom;
–– za objekte u kojima se skladišti, pretače, koristi ili vrši promet opasnih materija obavezno je pribaviti Mišljenje
na lokaciju od strane nadležnog organa u skladu sa posebnim propisima.
Nacionalnom strategijom za vanredne situacije su detektovani problemi zaštite od hazarda kao i date smjernice
zaštite:
–– Preventivne mjere:
––Potrebno je graditi objekte i instalacije u skladu sa svim parametrima koji utiču na samanjenje rizika od vanrednih
situacija, odnosno respektovati tehničke normative za tu oblast,
––Potrebno je intenzivno realizovati monitoring prometa opasnih materija i prometa naoružanja i vojne opreme i
robe dvostruke namjene,
––Potrebno je izraditi odgovarajuće planove zaštite u odnosu na sve važne hazarde, kojima će se konkretizovati
mjere i aktivnosti na sprječavanju nastanka štetnih posljedica kao i mjere i aktivnosti u slučaju nastanka takvih
posledica i za njihovo saniranje;
––Vršiti povremenu provjeru spremnosti odgovornog personala i mobilnih ekipa za sve vrste pretpostavljenih
mogućih katastrofa. Ovakve provjere, uz obaveznu dodatnu obuku trebalo bi sprovoditi majmanje jednom
godišnje,
––Razvoj državnih planova za slučaj opasnosti, koji su bazirani na unutrašnjim planovima, sa informacijama o
postrojenjima i specifičnim aktivnostima u slučaju opasnosti.
––U slučaju nesreće, intervencije treba da budu koordinirane. Efikasno i sveobuhvatno prikupljanje i razmjena
informacija o nesrećama su neophodni da bi se poboljšale metode sprečavanja i procedure brzog djelovanja u
slučaju opasnosti. Procedure za prikupljanje i razmjenu informacija moraju biti definisane i uspostavljene.
–– Blagovremeno informisanje i obaveštavanje u pripremanju i realizaciji protivpožarnih i protiveksplozivnih mera
na svim nivoima organizovanja i djelovanja zaštite od požara, kao sastavnog dijela društvene samozaštite.
–– Mjere na sprovođenju vaspitno-obrazovnog rada u oblasti zaštite od požara;
–– U cilju smanjenja požarne ugroženosti i povredljivosti fizičkih struktura gradskih aglomeracija, treba definisati
i urbanističkim normativima ograničiti procenat izgrađenosti i koeficijent iskorišćenja zemljišta (tj. visinu
objekata) u užim gradskim zonama.
––
––
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
60
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
Smjernice za povećanje energetske efikasnosti i racionalizaciju potrošnje energije
Racionalizacija potrošnje energije – Mjere i preporuke:
1. Štednja energije:
–– Preporuka plana je poboljšanje toplotne izolacije postojećih fizičkih struktura;
–– Elaborat toplotne zaštite je obavezan dio tehničke dokumentacije za izgradnju/rekonstrukciju objekata, i
shodno njemu odabir materijala i dimenzionisanje slojeva toplotne izolacije objekata;
–– Preporuka plana je racionalno dimenzionisanje i pozicioniranje fasadnih otvora, poštujući klimatske, uslove
insolacije i ostale prirodne karakteristike područja;
–– Preporučuje se korišćenje energetski efikasnih i obnovljivih izvora toplote;
–– Preporučuje se izbor završnih fasadnih materijala koji će na najbolji način odgovoriti uslovima klime i
insolacije u ljetnjem i zimskom periodu.
2. Korišćenje alternativnih izvora energije:
–– Preporučuje se upotreba solarnih kolektora (što se iskustveno na teritoriji grada pokazalo kao veoma
dobro i efikasno i u ljetnjem i u zimskom periodu, s obzirom da nema stučnih radova i studija na ovu
temu). Generalno posmatrano, klimatski uslovi i nezasjenjenost područja gradskog centra obezbjeđuju
zadovoljavajuće parametre za korišćenje sunčeve energije.;
–– Preporuka je korišćenje solarne energije za grijanje vode (klasični solarni kolektori) i za proizvodnju električne
energije (fotonaponske ćelije).
––
––
––
––
Povećanje energetske efikasnosti – Mjere i pereporuke:
Preporučuje se projektovanje i izgradnja niskoenergetskih objekata;
Preporučuje se upotreba sistema za klimatizaciju i grijanje vode korišćenjem solarnih kolektora;
Preporučuje se upotreba izvora vještačkog osvjetljenja sa malom instalisanom snagom;
Pri projektovanju i izgradnji preporučuje se primjena savremenih direktiva o energetskim svojstvima zgrada.
Smjernice za zaštitu kulturne baštine i ambijenata od važnosti
Režim zaštite na području DUP Zona sporta je obavezno sprovoditi za:
1. Registrovane objekte civilne arhitekture i spomenike od kulturnog i istorijskog značaja, odnosno za zgradu
Sportskog centra, bivši Vojni stan, i spomen-bistu na grobu Jovana Tomaševića, u okviru starog groblja
pred Kapelicom;
2. Za ambijente i prostore koji su DUP-om utvrđeni kao vrijedni, odnosno staro groblje, zaštitno zelenilo starog
groblja sa spomen obilježjem, i zelena površina ispred zgrade Sportskog centra.
Mjere i uslovi zaštite kulturne baštine i ambijenata od značaja:
1. Obavezna je primjena standardnih sektorkih mjera zaštite, koje propisuje nadležni organ državne uprave za
objekte i spomenike u registru kulturnih dobara;
2. Planom se predviđa rekonstrukcija u postojećim gabaritima zaštićenog objekta Sportskog centra uz obavezu:
–– očuvanja arhitektonskog rješenja u pogledu gabarita, oblika, izgleda, konstrukcije, rasporeda i dimenzija
otvora, konstruktivnog rješenja i nagiba krova, elemenata spoljašnje materijalizacije, fasadne kamene
plastike;
–– zabrane dogradnje i nadogradnje objekta;
–– rekonstruisanja oštećenih ili nedostajućih elemenata konstrukcije i arhitekture prema dokumentovanim
podacima u cilju autentičnosti;
–– rekonstrukcije i osavremenjivanja instalacija objekta i priključaka na infrastrukturu;
–– poštovanja konzervatoskih uslova;
3. Planom su (sagledavajući odnose na prostoru plana i širi kontekst) predviđene sledeće mjere kojima se
postiže zaštita kulturne baštine i ambijenata od značaja:
–– Planiranje namjena, pozicioniranje i kapacitiranje prostora za pojedine namjene omogućava formiranje zone
centralnih djelatnosti uz Sportski centar, bez kontradiktornih funkcija;
–– Pozicioniranje, dimenzionisanje i kapacitiranje planiranih fizičkih strutura je takvo da se:
–– Naglašava ulični front koji formira objekat Sportskog centra;
–– Omogućuje dovoljno udaljenje između objekta Sportskog centra i okolnih planiranih fizičkih struktura;
–– U središnjem dijelu sa sjevero-zapadne strane objekta Sportskog centra izbegne planiranje fizičkih
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
61
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
––
––
––
––
––
struktura, kako bi se vizuelno istakao značaj ovog objekta i ostvarila vizuelna i prostorena veza sa zonom
sporta i rkreacije;
–– Definisanjem uličnog fronta i skvera planirane saovraćajnice istakne ‘’ulaz’’ u Istorijsko jezgro i stara
Vlaška crkva u neposrednoj okolini;
Zaštita neposredne okoline spomenika kulture (objekta Sportskog centra) se vrši:
–– povećanjem postojeće zone zelenila prema sjeveru;
–– tretmanom slobodne površine i objekta kao jedinstvene ambijentalne cjeline, pod režimom zaštite;
–– planom propisanim mjerama za uređenje, rekultivaciju i unapređenje slobodne površine i parternog
uređenja;
Akcentovanje pozicije i povećanje dostupnosti ambijenata od značaja i objekata kulturne baštine se vrši:
–– Planiranjem, pozicioniranjem i dimenzionisanjem pješačke ulice uz zapadnu ivicu zelene površine
Sportskog centra;
–– Mjerama oblikovanja okolnih zelenih površina (u cilju obezbjeđenja vizuelne dostupnosti);
–– Planiranjem, pozicioniranjem i dimenzionisanjem saobraćajnih koridora na lokaciji i skvera akcentuje
se ne samo spomenik kulture na prostoru plana, već i spomenici u neposrednom okruženju i ‘’ulaz’’ u
Istorijsko jezgro grada;
–– Planiranjem površina mirujućeg saobraćaja;
Definisanje ambijenata od vrijednosti i mjere uređenja (posebno značajno za postojeću zonu zaštitnog
zelenila strarog groblja koja podrazumjeva i lokaciju spomenika);
Sve mjere i uslovi oblikovanja i materijalizacije planiranih fizičkih struktura su postavljeni u funkciju očuvanja
i zaštite ambijenata od vrijednosti i objekata kulturne baštine, na prostoru plana i okoline;
Primjena savremenih rješenja u pogledu planiranja infrastrukture na području plana.
Smjernice za izgradnju i oblikovanje u cilju nesmetanog kretanja lica smanjene pokretljivosti
U poglednu uslova i načina obezbjeđivanja nesmetanog pristupa, kretanja, boravka i rada licima smanjene pokretljivosti
potrebno je u svemu postupati u skladu sa važećom zakonskom regulativom vezano za ovu oblast (trenutno na snazi
Pravilnik o bližim uslovima i načinu prilagođavanja objekata za pristup i kretanje lica smanjene pokretljivosti (“Sl. list
Crne Gore”, br. 10/09 od 10.02.2009).
–– Pristupačnost licima smanjene pokretljivosti se mora obezbijediti za objekte u javnoj upotrebi, objekte
mješovitih namjena (sa 10 i više stanova) u obimu koji zavisnosti od strukture i namjene poslovnog dijela
objekta, a za stambene objekte sa 10 i više stanova se mora obezbijediti jednostavno prilagođavanje
pristupačnosti.
–– Izradom tehničke dokumentacije i izgradnjom se moraju obezbjediti obavezni elementi, koji ispunjavaju uslove
upotrebe pomagala lica smanjene pokretljivosti i lica sa invaliditetom. Obavezni elementi pristupačnosti
podrazumjevaju određivanje veličine, svojstva, instalacije, uređaja i druge opreme objekata prilagođeno
pristupu, kretanju, boravku i radu lica sa invaliditetom i lica smanjene pokretljivosti na istom nivou kao i
ostalim licima.
–– Obavezni elementi prostupačnosti su: za savladavanje visinskih razlika, za samostalan život i elementi
pristupačnosti javnog saobraćaja. Prve dvije grupe elemenata obezbjediti na nivou izrade tehničke
dokumentacije za izgradnju objekata i prilikom same izgradnje, uključujući i uslove rješevanja mirujućeg
saobraćaja u okviru ubanističke parcele.
–– Elementi pristupačnosti javnog saobraćaja su obavezni i podrazumjevaju sledeće uslove i mjere:
–– Javna pješačka površina - širine min 1,50m, odgovarajuće obrade, sa ostalim pješačkim površinama
povezana bez prepreka, uzdignuta od kolovoza min3cm ili razdvojena tipskim elementom, sa obaveznim
rampama propisanog nagiba postavljenim uz pješačka stepeništa, sa svom komunalnom opremom i
mobilijarom postavljenim uz ivicu javne pješačke površine;
–– Raskrsnice, semofori, pješački prelazi i pješačka ostrva moraju biti izvedeni u skladu sa zakonskom i
podzakonskom regulativom, tako da obezbjede kretanje svih lica. Ovo se naročito odnosi na zvučnu
signalizaciju semafora, ukošene ivičnjake nagiba max10% i min širine 1,20m, taktilne površine, i dr.
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
62
DETALJNI URBANISTIČKI PLAN
ZONA SPORTA
ZAHVAT U OKVIRU ISTORIJSKOG JEZGRA – ZONA A2
D. GRAFIČKI PRILOZI
STUDIO AC d.o.o. Cetinje
Download

5 DUP „Zona sporta“ - Prijestonica Cetinje