Spravljanje, transport,
Spravljanje
transport
ugradnja i njegovanje
betona
Predavanje, 11.12.2012.
Pripremili:
Doc.dr. Merima Šahinagić-Isović
Asis. Marko Ćećez
Ć
SADRŽAJ
z
Spravljanje betona
⇒
⇒
z
Transport svježeg betona
⇒
⇒
z
⇒
⇒
⇒
⇒
z
Karakteristične, tipizirane, specijalne
Faktori prijanjanja između betona i oplata
Sredstva za premazivanje oplata
Ugrađivanje betona
⇒
z
Transportovani
p
beton-sredstva spoljašnjeg
p j
j g transporta
p
Unutrašnji transport svježeg betona
Oplate
⇒
z
Fabrike betona
Mješalice za beton
Punjenje oplate masom
Zbijanje betona
Završna obrada
Njega betona
Demontaža oplate
Spravljanje betona
•
•
•
•
•
Spravljanje betona u savremenoj tehnologiji betona se obavlja
mašinskim putem
Obuhvata operacije doziranja i mješanja komponentnih materijala do
dobijanja homogene betonske mješavine
Beton se proizvodi samo na osnovu predhodno definisanih
receptura sa tačno utvrđenim količinama: agregata
agregata, cementa
cementa, vode i
dodataka
Za spravljanje B.II mora se predhodno eksperimentalno dokazati da
j
svježeg
j
g i očvrslog
g betona odgovaraju
g
j p
projektovanim
j
svojstva
svojstvima za konkretni objekat
Spravljanje betona se obavlja u:
•
Gradilišnim pogonima (B.I)
•
Fabrikama betona (>15m3/h) ili (>10m3/h U.M1.050) (B.II i B.I)
Spravljanje betona
z
Tehnologija proizvodnje betona:
3)
Doziranje agregata i cementa ⇒ Smještanje u sabirni bunker
Doziranje voda-aditivi (tečni)
Mješanje u mješalici za beton
z
Doziranje po masi (težinski)
1)
2)
z
tačnost ±2% za cement i vodu
z
tačnost ±3 % za agregat i dodatke
Opšta tehnološka šema proizvodnje betona
Spravljanje betona
•
Kada se radi o vlažnom agregatu mora se korigovati količina vode:
mv-mva:
mva
•
1 z
=
⋅ mak ⋅ H k
100 k =1
Σ
Istovremeno se p
pri korištenju
j vlažnog
g agregata,
g g , mora korigovati
g
i količina
agregata:
H ⎞
⎛
ma1,vl = ma1 ⎜1 + 1 ⎟
⎝ 100 ⎠
H ⎞
⎛
ma 2,vl = ma 2 ⎜1 + 2 ⎟
⎝ 100 ⎠
H ⎞
⎛
ma 3,vl = ma 3 ⎜1 + 3 ⎟
⎝ 100 ⎠
..............................
H ⎞
⎛
maz ,vll = maz ⎜1 + z ⎟
⎝ 100 ⎠
Spravljanje betona
z
Vertikalna šema proizvodnje u fabrikama betona
z
Tehnološki proces teče “od gore na dole”
Spravljanje betona
z
Parterna šema proizvodnje u fabrikama betona
z
Pojedine ili sve komponente lagerovane ispod nivoa mješalice
Spravljanje betona
z
Dispozicija fabrike betona sa linijskim trakama za dopremanje
agregata
Spravljanje betona
z
Dispozicija fabrike betona sa radijalnim boksovima za agregat
Spravljanje betona
z
Zbog izloženosti atmosferskim uticajima u deponijama se
poduzimaju slijedeće mjere:
z
z
z
z
z
kontrola vlažnosti agregata
betonska podloga sa nagibom
odvodnjavanje
ne koristiti donji sloj 20-30cm (zaprljanost)
Pravilan način istovara agregata na deponiju:
Spravljanje betona
z
Cementi i drugi praškasti materijali (hemijski i mineralni dodaci)
čuvaju se u silosima:
z
z
z
z
treba da zadovolje potrebe nedeljne proizvodnje
kapacitet silosa 200-4000t
jedan silos: jedna vrsta odnosno klasa cementa
punjenje silosa: aeraciono-pneumatski elevatori
Spravljanje betona
z
z
Cementi u rinfuzi
Cementi u vrećama
z
z
z
z
slažu se prema vrsti, klasi i datumu isporuke
premještaju se i okreću svakih 10-15 dana
zgrudvani
g
cement se mora ispitati
p
Dodaci betonu (aditivi) se lageruju prema uputsvima proizvođača
Mješalice za beton
z
Mješalice za beton obezbjeđuju homogenost mase i omogućuju
dobijanje predviđene količine svježeg betona u jedinici vremena
z
Mješalice prema režimu rada:
z
z
z
Mješalice prema odnosu položaja ose bubnja:
z
z
z
z
sa periodičnim radom
sa neprekidnim (kontinualnim) radom
vertikalne
horizontalne
kose
Mješalice u odnosu na način mješanja:
z
z
gravitacione
sa prinudnim mješanjem (tzv. protivstrujne mješalice)
Mješalice za beton
z
Gravitaciona mješalica za beton:
z
z
z
nisu pogodne za krute mješavine
mjera slijeganja ≥2cm
t=1-3min
Mješalice za beton
z
Mješalice sa prinudnim mješanjem (tzv.protivstrujna
mješalica):
z
z
z
z
za vrlo krute mješavine
sistem lopatica koje se rotiraju u suprotnim smjerovima
10-20
10
20 obrtaja u minuti
krupnozrni betoni t=2-3min, a sitnozrni betoni t=3-5min (D=4mm ili
D=8mm)
Mješalice za beton
z
Koeficijent izlaza betonske mješavine (ki=0,6-0,7):
1000
ki =
Vcem + Vagr
g
z
Proizvodnost mješalica za beton:
z
z
z
z
mješalice malog kapaciteta (do 20m3/h)
mješalice srednjeg kapaciteta (20-50m3/h)
mješalice velikog kapaciteta (50-100m
(50 100m3/h)
mješalice vrlo velikog kapaciteta (preko 100m3/h)
Mješalice za beton
z
Vremena mješanja svježeg betona:
Vrste transporta
z
z
Vanjski transport
Unutrašnji transport
Punjenja transportnih
sredstava
POGREŠNO!
POGREŠNO!
POGREŠNO!
Š
Vrijeme transporta
z
Ovisi o:
⇒
⇒
⇒
z
Uticaju spoljašnje temperature na proces
hidratacije
Uticaju temperature na konzistenciju
Eventualnim aditivima
Temperatura svježeg betona (°C)
5-10
10-20
20-30
Maksimalno vrijeme transporta
120
90
45
Nekontrolisano
N
k
li
d d
dodavanje
j vode
d u toku
k
transporta nije dozvoljeno!!
Karakteristike transporta
z
Mora se voditi računa da:
⇒
⇒
⇒
⇒
⇒
Temperatura betona u toku transporta ne prelazi
dozvoljene granice
Krupne frakcije ne smiju mrviti sitnije – mijenja se
granulometrijski sastav
Potreban je nešto veći v/c faktor (pupani beton)
Može doći do segregacije betona (viši odnos v/c)
Obično potrebno više brige posvetiti njegovanju
ugrađenog betona
Sredstva vanjskog transporta
z
Ubrajaju se:
⇒
⇒
⇒
Automikseri
Silobusi
Damperi i kiperi
Sredstva vanjskog transporta
z
Ubrajaju se:
⇒
⇒
Automikseri
Silobusi
→
→
⇒
Brzo punjenje i pražnjenje
Opremljeni uređajim za uzburkivanje mase betona
D
Damperi
i i ki
kiperii
→
Koriste se samo za betone krute i slaboplastične
konzistencije
Automikseri
z
Omogućavaju spravljanje betona
⇒
⇒
⇒
Doziraju se sve čvrste komponente, a voda se dodaje
pri ugrađivanju
B i miješanja
Brzina
ij š j 2
2-6
6 obrt/min
b t/ i
Prema JUS U.M1.045 zabranjeno je ugrađivanje
g betona u nosivu konstrukciju
j
ovakvog
1 – bubanj
2 – organ za punjenje
j j i pražnjenje
ž j j
3 – sistem za doziranje vode
4 – šasija
pogon
g bubnja
j
5–p
Automikseri
z
z
Omogućavaju transport betona svih
konzistencija
Zapremina bubnja do 20 m3 (korisna do 16 m3)
Unutrašnji transport
z
z
Obuhvata transport od mjesta prihvata mase
na gradilištu do mjesta ugradnje
Primjenjuju se:
⇒
⇒
⇒
⇒
Ručna kolica sa jednim i dva točka
Prenosne posude (kible) – ugradnja kranovima
Trakasti transporteri
Pumpe za beton
Unutrašnji transport
z
Ručna kolica primjenjuju se za male količine
betona i za teško dostupna mjesta
Unutrašnji transport
z
Privremeni prihvat betonske mase na
gradilištu obično se vrši sa tzv. pretovarnim
silosom (bunkerom)
Unutrašnji transport
z
Ugradnja kranom vrši se pomoću kible
Unutrašnji transport
z
Transport trakastim transporterima
⇒
Transport zavisi od konzistencije betona i primjenuje
se pri određenim nagibima
Konzistencija
j svježeg
j
g
betona izražena preko
mjere slijeganja (cm)
Slučaj podizanja
Slučaj spuštanja
<1
30°
15°
1–4
25°
12°
5 – 14
20°
10°
> 14
Maksimalni nagib
g transportne
p
trake
Trake nisu pogodne za primjenu
Unutrašnji transport
z
Transport trakastim transporterima
Unutrašnji transport
z
Transport pumpama za beton
⇒
⇒
Tečna do plastična konzistencija
Dmax=31,5 mm – granulometrija
→
→
⇒
⇒
⇒
⇒
Dmax < Ø/3 (Ø>100 mm))
Dmax < 0,25Ø (Ø≤100 mm)
Omogućuju
g
j horizontalni i vertikalni transport
p
Dohvati se povećavaju sa tehnologijom
Postoje: stacionarne i mobilne pumpe (autopumpe)
Izbjegavati česte prelome cjevovoda jer su na tim
mjestima veliki gubici u radu!
Unutrašnji transport
z
Stacionarne pumpe
Unutrašnji transport
z
Autopumpe
⇒
⇒
⇒
⇒
Imaju najširu primjenu od svih pumpi
Pumpe su montirane na kamione
O
Omogućavaju
ć
j b
brz i llak
k pristup
i t
Mogu biti montirane i na
automješalice
Unutrašnji transport
z
Autopumpe
Unutrašnji transport
z
Autopumpe
Unutrašnji transport
z
Različite varijante unutrašnjeg transporta
Oplate
z
z
Beton se ugrađuje u prethodno pripremljene
kalupe – oplate
Oplate mogu biti od:
⇒
⇒
⇒
⇒
⇒
⇒
Drveta
Metala
Plastičnih masa
Gume
Betona
Kombinacije nekih od navedenih materijala
Oplate
z
z
z
Oplata treba da se lako montira i demontira,
omogući
ći kkvalitetnu
lit t ugradnju
d j tjtj. d
da jje
hermetički zatvorena i da ne dolazi do
gubitka mase pri betoniranju
Oplata daje oblik konstrukciji i ne smije da
dođe do oštećenja u postukpu skidanja
oplate
Dio oplate
p
kojij jje u dodiru sa betonom
(oplatna ploha) treba da je čist, bez ostataka
starog betona i premazan nekim od zaštitnih
sredstava
d t
Oplate
z
Naročito obratiti pažnju na izbor metala koji
su dio
di oplate
l t ili ostaju
t j ub
betonu:
t
⇒
⇒
⇒
⇒
Aluminij i legure korodiraju u betonu ako dođe do
kontakta armatura-aluminij
armatura-aluminij, pri velikom sardžaju
hlorida
Olovo brzo korodira u betonu zbog prisustva
kalcijumhidroksida, ali ne oštećuje beton
Bakar i legure korodiraju samo ako su u betonu
prisutni amonijak
amonijak, nitrat i hloridi
hloridi, armatura korodira
u kontaktu sa bakrom
Cink korodira u svježem betonu ako je prisutan
značajan
č j sadržaj
d ž j alkalija
lk lij
Oplate
z
Drvene oplate koriste se još uvijek u velikom
obimu, naročito za unikatne građevine ili
dijelove građevina
Oplate
Oplate
Oplate
z
Čelične oplate najviše se primjenjuju u
prefabrikaciji betonskih elemenata
Oplate
Tipizirane oplate
z
Oplatni stolovi
Tipizirane oplate
z
Tunelska oplata
Tipizirane oplate
z
Klizna oplata
Specijalne oplate
z
Izgubljene oplate
⇒
⇒
Rađene od betona često se koriste OMNIA ploče
Ošupljene ploče
Specijalne oplate
z
Kartonske oplate
Jednostavne za rukovanje
rukovanje, lake
⇒ Izrađuju se od vodonepropusnog recikliranog
kartona.
kartona
⇒ Namenjene su za betoniranje kružnih stubova.
⇒
Specijalne oplate
z
Gumene oplate
Predstavljaju najbržu i najkvalitetniju izradu
fasada i fasadnih elemenata prilikom izgradnje
stambenih objekata.
objekata
⇒ Gumena oplata daje površinsku obradu
fasada bez dodatnog napora s upotrebom
skela, dodatne radne snage, troška materijala
itd.
⇒
Faktori prijanjanja između betona i
oplate
l t
z
z
z
Povezivanje betona i oplate je neizbježno
uslijed hrapavosti, poroznosti i izbočina
oplate
Pri kontaktu dva različita materijala uvijek se
javlja athezija, čak ako su kontakti idelano
ravni
Cilj jeste da beton “ne kvasi” oplatnu plohu
Faktori prijanjanja između betona i
oplate
l t
z
Sila čupanja kojoj je beton izložen je:
P⊥ = kc ⋅ f ⊥ ⋅ Aeo
→
→
→
Aeo – površina oplate koja se uklanja
kc – koeficijent koji uzima u obzir krutost elementa
f┴ - veličina prijanjanja
Materijal od koga je izrađena oplata
Prijanjanje f┴ (MPa)
Čelik bez posebne površinske obrade i bez
sredstava za premazivanje
0,185
Čelik sa sredstvom za premazivanje
0 047
0,047
Nerendisana daska
0,125
Rendisana daska
0,120
Vodootporna šper
šper-ploča
ploča
0,115
Staklom armiran poliester i druge plastične mase
0,02 – 0,05
Vrijednost prijanjanja za beton MB15 pri starosti od jednog dana
Faktori prijanjanja između betona i
oplate
l t
z
Prilikom demontaže moguća su tri slučaja:
1.
2.
3.
Athezija vrlo mala, kohezija velika – oplata se
odvaja tačno po kontaktnoj površini (athezino
razdvajanje).
d j j ) U praksi
k i se tteži
ži ovom slučaju
l č j
Athezija veća od kohezije – pri skidanju oplate
dolazi do kidanja tankog sloja betona po površini
(koheziono razdvajanje)
Adhezija
j i kohezija
j p
približno jjednake – otkidanje
j
djelimično po kontaktu oplata – beton, a
djelimično po betonu (kombinovano razdvajanje)
Sredstva za p
premazivanje
j oplata
p
z
Četiri su osnovne grupe sredstava za
premazivanje:
⇒
⇒
⇒
⇒
Vodene suspenzije
Premazi za hidrofobizaciju površina
Usporivači vezivanja cementa
Kombinovani premazi
Sredstva za p
premazivanje
j oplata
p
z
Vodene suspenzije
⇒
⇒
⇒
Mješavina fino-disperznih materijala i vode
Koriste se suspenzije od hidratisanog kreča,
kamenog brašna, betonita, gline i dr.
Rijetko se koriste je se uklanjaju priliko vibriranja
betona i miješaju se sa betonom
Sredstva za p
premazivanje
j oplata
p
z
Premazi za hidrofobizaciju površina
⇒
⇒
⇒
Najrasprostranjeni u praksi
Sastoje se od dvije tečnosti: nerastvorljive i malo
rastvorljive jedna u drugoj, od kojih je jedna
neprekidna sredina, a druga diskretna i sastoji se
od mnoštva zasebnih kapljica
Emulzije koje se primjenjuju dobiju se
emulgovanjem
g
j
u vodi različitih mineralnih ulja,
j ,
masnih kiselina, tehničkih vazelina i sl.
Sredstva za p
premazivanje
j oplata
p
z
Usporivači vezivanja cementa
⇒
⇒
Djeluju na površinski sloj betona
Nedostatak je u teškoći regulisanja debljine
zaštitnog sloja
Sredstva za p
premazivanje
j oplata
p
z
Kombinovani premazi
⇒
⇒
⇒
⇒
⇒
Najefikasniji od svih navedenih
U sastav ulaze hidrofobizatori i usporivači
vezivanja
Često se koriste i iskorištena motorna ulja koja su
ekonomski isplativija
Mogu da se koriste i bez vode, čista ili pomješana
sa nekim rastvaračem (benzin
(benzin, kerozin
kerozin, nafta i sl
sl.))
Cijena dosta visoka u odnosu na druga sredstva
Sredstva za p
premazivanje
j oplata
p
Ugrađivanje betona
z
z
z
z
Zahtjeva se ugradnja betona prije početka
vezivanja cementa
Ukoliko dođe do vezivanja beton se ne smije
ugraditi!!
diti!!
Beton krućih konzistencija, pri suhom i toplom
vremenu treba
t b ugraditi
diti najkasnije
jk
ij 1 satt od
d
spravljanja, a pri vlažnom i prohladnom vremenu
najkasnije 2 sata
Za betone plastičnih konzistencija to je vrijeme
uvijek duže i može se prethodno utvrditi
Ugrađivanje betona
z
Pod ugrađivanjem podrazumjeva se:
⇒
⇒
⇒
z
Punjenje oplate
Zbijanje mase
Završna obrada gornje površine (eventualno)
Pri betoniranju niskih stubova direktno iz
transportnog sredstva postupak treba izvršiti
prema skici
POGREŠNO!
Punjenje oplate
z
Ugrađivanje betona u više stubove treba da
se izvodi:
POGREŠNO!
Š
Punjenje oplate
z
Pri betoniranju ploča sloj se nanosi:
POGREŠNO!
Zbijanje betona
z
z
z
Nakon postupka betoniranja vrši se zbijanje
mase betona
Danas se svi postupci baziraju na vibriranju
betonske mase
Efikasnost zbijanja betona vibriranjem zavisi od:
⇒
⇒
z
z
z
Intenziteta vibracija
Trajanja vibriranja
Tokom procesa dolazi do “pakovanja” čestica i
istiskivanja mjehurića vazduha
Nakon završetka postupka obično ostaje 1-3%
zaostalog vazduha
Zapreminska masa se povećaje na projektovanu
vrijednost
Zbijanje betona
z
Intenzitet vibriranja karakterišu:
⇒
⇒
z
z
z
Amplituda oscilovanja “a”
Frekfrencija oscilovanja “f”
Za beton sa vrlo krupnim agregatom (D=50 – 70
mm) potrebna je mala frekfrencija a visoka
amplituda, pa se koriste niskofrekfrentni vibratori
Za beton sa agregatom srednje krupnoće (D=10
– 50 mm) koriste se vibratori srednjih frekfrencija
i srednjih amplituda
Za sitnozrni beton koriste se vibratori visokih
frekfrencija a niskih amplituda
Zbijanje betona
z
Svakoj mješavini odgovara određeno vrijeme
vibriranja
⇒
⇒
Plastične mješavine nekoliko sekundi
Kruće mješavine 3 – 5 min
Zbijanje betona
z
Vrijeme betoniranja više od 4 min neće
pozitivno uticati na povećanje čvrstoće betona
Zbijanje betona
z
Vibratori
⇒
⇒
⇒
⇒
Površinski vibratori
Unutrašnji vibratori
Oplatni vibratori
Vibrostolovi
Zbijanje betona
z
Površinski vibratori
⇒
⇒
⇒
⇒
⇒
Koriste se za podove, ploče, kolovozne
konstrukcije i sl.
Dubina dejstva 25 cm
Brzina 0,5 – 1,0 m/min
Koriste se za krute i
slaboplastične konzistencije
Ub j j se:
Ubrajaju
→
→
→
Vibroletve
Vibrodaske
Vibrogrede
Zbijanje betona
z
Unutrašnji vibratori (pervibratori)
⇒
⇒
⇒
Imaju najširu upotrebu
Sastoje se od od pogonskog motora
(elektromotora), mehanizma za transmisiju i
pervibratorske igle koja se uranja u betonsku masu
Mehanizam za transmisiju je obično fleksibilno
crijevo
Zbijanje betona
z
Unutrašnji vibratori (pervibratori)
⇒
⇒
⇒
⇒
Radijus dejstva ovisi o konstrukciji i iznosi 25-75 cm
Debljina sloja koji se vibrira treba da je manja od 70 cm
D ži vibriranja
Dužina
ib i j iiznosii 20 – 40 sec u zavisnosti
i
ti od
d
konzistencije
Igla ne smije da dodiruje oplatu i treba da se uvuče u
donji, izvibrirani sloj radi povezanosti slojeva
Zbijanje betona
z
Unutrašnji vibratori (pervibratori)
⇒
⇒
Preklop radijusa vibratora treba da iznosi 1,5Rd
Pri betoniranju većih elemenata sipanje betonske
mase i vibriranje izvode se paralelno
Zbijanje betona
z
Unutrašnji vibratori (pervibratori)
Zbijanje betona
z
Oplatni (spoljašnji) vibratori
⇒
⇒
⇒
⇒
⇒
⇒
Pričvršćuju se za oplatu sa vanjske strane
Koriste se ako nema prostora za korištenje
pervibratora
Česti su kod tankih elemenata
Vrijeme rada na jednom mjestu je 50 – 90 sec
Za korištenje ovih vibratora važna je konstrukcija i
svojstvo oplate
Dejstvo vibratora 25 cm
Zbijanje betona
z
Vibrostolovi
⇒
⇒
Sastoje se od gornje ploče koja predstavlja oplatu i
uređaja za vibracije koji se nalazi ispod oplate
Naročitu primjenu imaju kod prefabrikovanih
elemenata
Završna obrada površina
z
Gladilica za beton (helikopter)
Njega betona
z
z
Pod njegovanjem betona se podrazumjeva
skup različitih postupaka i mjera koje se
preduzimaju u cilju ostvarenja projektovanih
mehaničkih karakteristika
Njega betona ovisi o lokalnim vremenskim
uslovima i vrsti konstrukcije
Njega betona
z
z
z
Njegom betona spriječava se isparavanje
vode iz betona koja je potrebna za proces
hidratacije cementa
Pravilnom njegom spriječava se skupljanje
betona i pojava pukotina – plastično skupljanje
Ako beton ne sadrži dovoljno vode za
hidrataciju, doći će do “pregorjelog betona”
Njega betona
z
z
z
Njega se ogleda u neprekidnom polijevanju
površine betona vodom
Često ima funkciju hlađenja betona – masivne
konstrukcije
Njezi
j
betona treba da se p
pristupi
p odmah p
po
vezivanju cementa i treba da traje do 7 dana,
tj. dostizanje 60% MB
Njega betona
z
Mjere njege betona
⇒
⇒
Polijevanje vodom
Prekrivanje mokrim krpama (jutanim, hartijom,
plastičnim)
Njega betona
z
z
U prosječnim uslovima (RH=70%, T=21°C,
vjetar 9 m/s) beton gubi 0,5 l/m2 vode
Ako se beton ne njeguje ili nekvalitetno
njeguje
⇒
⇒
⇒
Ostvari se samo oko 40% zahtijevane MB
Površina betona je ispucala
Brzo dolazi do destrukcije elementa
Demontaža oplate
z
Vrijeme demontiranja oplate propisano je
PBAB-87 i iznosi:
⇒
⇒
z
z
Dostizanjem 30% MB za stubove, zidove, temelje
Dostizanjem 70% MB za ploče i grede
Ako je konstrukcija opterećena, MB mora
odgovarati propisanoj
Ovo vrijeme definiše se pomoću kontrolnih
uzoraka koji se čuvaju u istim uslovima i na
kojima se u određenim rokovima provode
ispitivanja
Demontaža oplate
z
Ovim načinom dobijaju se mjerodavni podaci o
vremenu uklanjanja oplate koje je u
tehnološkom smislu veoma važan podatak
Slijedeće predavanje:
SPECIJALNE VRSTE I
TEHNOLOGIJE UGRAĐIVANJA
BETONA
Download

Proizvodnja, transport, ugradnja i njega betona