P o d a c i i z P o p i s a 2 0 1 1.
DJECA U CRNOJ GORI
UNICEF Crna Gora
Vladike Danila 28
20 000 Podgorica,
Crna Gora
E-mail: [email protected]
www.unicef.org/montenegro
© Fond Ujedinjenih nacija za djecu
(UNICEF), Avgust 2012.
Podaci iz Popisa 2011.
Izdava;:
P o d a c i i z P o p i s a 2 0 1 1.
1
DJECA U CRNOJ GORI
SADRŽAJ
Izvještaj pripremio:
Zavod za statistiku Crne Gore – MONSTAT, Podgorica, Crna Gora
Članovi tima: dr. Božidar Popović, Snežana Remiković, Biljana
Sekulović, Dragan Dubak, Nataša Šaranović i Katarina Bigović
(prevod).
PREDGOVOR......................................................................................................4
P O D A C I I Z P O P I S A 2 0 1 1.
© Dječiji fond Ujedinjenih nacija (UNICEF)
Avgust, 2012.
Potrebna je dozvola da se reprodukuje bilo koji dio publikacije.
Molimo vas, kontaktirajte UNICEF Crna Gora (Vladike Danila 28,
20 000 Podgorica, Crna Gora, Tel: +382 20 224 277; Fax: +382 20
224 278; E-mail: [email protected]). Dozvola će biti data
besplatno obrazovnim i neprofitnim organizacijama.
Izjave u ovoj publikaciji su gledišta autora i ne odražavaju nužno
politiku i gledište UNICEF-a.
Fotografije:
UNICEF Crna Gora/Zoran Jovanović Maccak
UNICEF Crna Gora/Risto Božović
UNICEF Crna Gora/Duško Miljanić
Dizajn i priprema za štampu:
Milovan Kadović
Lektura i korektura:
Sanja Marjanović
2
METODOLOGIJA................................................................................................6
DEMOGRAFIJA.................................................................................................12
OBRAZOVANJE................................................................................................24
RANI BRAK I MATERINSTVO..........................................................................42
DJE:IJI RAD.....................................................................................................52
DRŽAVLJANSTVO............................................................................................60
ETNI:KO-KULTUROLOŠKE KARAKTERISTIKE..............................................68
DODATAK 1:
STATISTI:KE TABELE......................................................................................76
3
PREDGOVOR
Poštovani čitaoci,
Vlada Crne Gore, MONSTAT i UNICEF dijele posvećenost
usmjerenu na unapređenju znanja i razumijevanja situacije u
kojoj djeca u Crnoj Gori žive i obezbjeđivanju da se ta znanja
koriste prilikom razvijanja akcija na državnom nivou kako bi se
postigli bolji rezultati za svu našu djecu.
Publikaciju „Djeca u Crnoj Gori” daje svoj doprinos unapređenju znanja o djeci sumirajući ključne podatke o životu djece
dobijene Popisom stanovništva, domaćinstava i stanova u
2011. godini.
Sigurni smo da će ključni donosioci odluka na državnom i lokalnom nivou u ovoj knjizi naći korisne informacije o problemima sa kojima se naša djeca suočavaju, što će im pomoći da
pronađu najdjelotvornija rješenja.
Prema Popisu iz 2011. godine, u Crnoj Gori 5% djece starosti od
6 do17 godina, tj. njih 5 313, ne ide u školu. 443 djece od 15 do
17 godina je radno aktivno, a od toga je njih 187 zaposleno.
310 djece od 15 do 17 godina je u braku, a od toga je 69%
djevojčica.
4
Ovi i drugi podaci iz publikacije “Djeca u Crnoj Gori” jasno
ukazuju da je iskustvo djetinjstva u našoj zemlji raznoliko. Drago nam je što je ono za većinu djece period igre, učenja, druženja u školi i odrastanja u toplom porodičnom okruženju. Međutim, zabrinuti smo što je za neke djetinjstvo prekinuto te ne
idu u školu ili se prerano i nepripremljeno suočava se sa izazovima svijeta odraslih poput ranog braka i brige o djeci, zaposlenja i tome slično.
Obaveza je društva da svakom djetetu omogući da se razvije
do punog potencijala. Naša je namjera da kroz ovu publikaciju
podstaknemo javnu diskusiju zasnovanu na statistički pouzdanim podacima neophodnim za izradu djelotvornih politika. Naš
je cilj da doprinesemo promjenama koje će svakom djetetu u
Crnoj Gori omogućiti da dostigne svoj potencijal. Kao društvo
i pojedinci to dugujemo našoj djeci.
Gordana Radojević,
direktorica Zavoda za
statistiku Crne Gore
Benjamin Perks,
šef predstavništva
UNICEF-a u Crnoj Gori
5
U
Crnoj Gori, u periodu od
1. do 15. aprila 2011. godine, sproveden je popis stanovništva, domaćinstava i
stanova (u daljem tekstu: popis).
Popis je sproveden prema stanju na dan 31. mart 2011. godine u 24:00 časa, što se smatra
referentnim momentom popisa. Neposredno po završetku
popisa izvršena je kontrola
kvaliteta popisa, na reprezentativnom uzorku popisnih
krugova, radi ocjenjivanja
obuhvata i kvaliteta podataka
prikupljenih popisom. Prvi re-
zultati kontrole ukazuju na potpun obuhvat jedinica popisa.
Popis se sproveo na tradicionalan način, metodom intervjua, koristeći princip od vrata do vrata. Intervju s ispitanicima obavili su popisivači.
Popis, koji se prema međunarodnim preporukama sprovodi
svakih deset godina, proces je
prikupljanja, obrade i objavljivanja demografskih, ekonomskih, obrazovnih, migracionih, etničko-kulturoloških i
socijalnih podataka koji se
odnose na stanovništvo zemlje u određeno vrijeme.
Priprema, organizacija i sprovođenje popisa zasniva se na
načelima: relevantnosti, nepristrasnosti, pouzdanosti,
transparentnosti, blagovremenosti, profesionalne nezavisnosti, racionalnosti, konzistentnosti, javnosti, statističke
povjerljivosti i upotrebe ličnih
podataka isključivo za statističke svrhe.
Popis je sproveden u skladu
sa Zakonom o popisu stanovništva, domaćinstava i stanova u 2011. godini1 i Metodologijom za pripremu, organizaciju i sprovođenje popisa
(u daljem tekstu: Metodologija). Metodologija je u potpunosti usklađena sa međunarodnim standardima, kojima se
utvrđuju zajednička pravila u
prikupljanju podataka o stanovništvu, od kojih su za popis najvažnija:
1
6
 Preporuke Konferencije
evropskih statističara za
popise stanovništva i stanovanja 2010. godine, a
pripremljene u saradnji s
Ekonomskom komisijom
UN-a za Evropu i Statističkom kancelarijom Evropske unije – EUROSTATom;
METODOLOGIJA
METODOLOGIJA
Takođe, popisom se dobijaju
podaci o broju domaćinstava
i stanova, kao i o njihovim karakteristikama.
 Regulativa 763/2008. Evropskog parlamenta i Savjeta Evropske unije o popisima stanovništva i stanovanja, i
 Regulativa 1201/2009. koja
implementira Regulativu
763/2008 Evropskog parlamenta i Savjeta Evropske unije o popisima stanovništva i stanovanja u
pogledu tehničkih specifikacija obilježja i njihovog
raščlanjivanja.
Jedinice popisa su stanovništvo, domaćinstva i stanovi.
Popisom su obuhvaćeni državljani Crne Gore, državljani
"Službeni list Crne Gore", br. 41/10, 44/10, 75/10
DJECA U CRNOJ GORI
7
Stanovništvo predstavljaju lica s uobičajenim mjestom boravka u Crnoj Gori. Uobičajeno mjesto boravka predstavlja
mjesto gdje lice uobičajeno
provodi dan, bez obzira na
privremenu odsutnost iz razloga rekreacije, odmora, posjete prijatelja ili rođaka, poslovne odsutnosti, kao i odsutnosti usljed medicinskog tretmana ili religijskog hodočašća, kao i mjesto u kome lice
boravi neprekidno, najmanje
od 1. aprila 2010. godine ili je
stiglo u to mjesto kasnije, ali
ima namjeru da ostane tu najmanje jednu godinu.
8
Metodologija je pripremljena
tako da se osigura da svako lice ima samo jedno uobičajeno
mjesto boravka. U međunarodnom kontekstu ovo je važno
kako bi se izbjeglo da lica budu uključena u ukupan broj
stanovnika u više zemalja, ili
da ne budu nigdje uključena.
Upravo osnovni cilj popisa
jeste da se utvrdi tačan broj
lica koja žive i koriste infrastrukturu određenog geografskog područja.
Podaci o starosti su dobijeni
na osnovu odgovora stanovništva o datumu rođenja.
Podaci o starosti se iskazuju
navršenim godinama života.
To znači da starosni interval
od npr. 5-9 godina obuhvata
lica koja su navršila 5, 6, 7, 8 i
9 godina.
Podaci o bračnom statusu dobijeni su na osnovu izjave lica
o zakonskom bračnom statusu, bez obzira na “de facto”
stanje. Bračno stanje se prikazuje za stanovništvo staro 15 i
više godina.
Podaci o državljanstvu lica
dobijeni su na osnovu odgovora o državljanstvu. Svi podaci dobijeni su isključivo na
osnovu izjave lica, bez provjere dokumentacije.
Znanje stranih jezika definisano je kao sposobnost da lice
razumije, govori, čita i piše
neki strani jezik. Podaci su se
prikupljali za najviše tri strana
jezika. Svi podaci dobijeni su
isključivo na osnovu izjave
lica.
Poznavanje rada na računaru
se definiše kao mogućnost
korišćenja osnovnih računarskih aplikacija za izvršenje
svakodnevnih zadataka. U vezi s tim prikupljani su podaci
o poznavanju računarskih
aplikacija za obradu teksta, za
obradu tabela, Internet pretraživač i korišćenje elektronske
pošte. Kompjuterski pismenim smatra se ono lice koje
poznaje rad sa sve četiri navedene aplikacije.
Lica koja djelimično poznaju
rad na računaru su ona lica
koja poznaju jednu, dvije ili tri
aplikacije, ali ne i sve četiri.
Lica koja ne poznaju rad na
računaru su ona koja ne poznaju niti jednu gore navedenu
računarsku aplikaciju. Odgovor se prikupljao na bazi izjave lica.
METODOLOGIJA
Crne Gore i strani državljani,
strani državljani i lica bez drža
vljanstva koja imaju prebivalište (stalno ili privremeno) u
Crnoj Gori, bez obzira na to
da li se u vrijeme popisa nalaze u Crnoj Gori ili u inostranstvu, bez obzira na to da li u
vrijeme popisa posjeduju lična identifikaciona dokumenta i bez obzira na to da li žive
u stanu, drugim objektima ili
na javnim površinama.
Popisom 2011. godine prikupljali su se podaci koji se
odnose na ekonomsku aktivnost lica i to na onu aktivnost koju je lice obavljalo u periodu od 25. do 31. marta 2011.
godine tj. u toku jedne nedjelje pred popis. Odgovor se
prikupljao od lica starih 15
godina i više, na bazi izjave.
Pod pojmom zaposleni, u popisu, podrazumjevaju se lica
koja u nedjelji pred popis
( 25-31. mart 2011. godine):
 obavljala su bilo kakav
redovan ili uobičajen rad
za platu/profit (u gotovini,
robi ili uslugama) makar
jedan sat ili su obavljali
bilo kakav neplaćeni posao (u preduzeću, profesionalnoj praksi ili poljopri-
DJECA U CRNOJ GORI
9
Pod pojmom nezaposleni u
popisu se podrazumijevaju
lica:
 koja u nedjelji pred popis
(25-31. mart 2011. godine)
nijesu radila, ali su tokom
marta 2011. godine (četiri
nedjelje pred popis) aktivno tražila posao, koja su
spremna da započnu da
rade u toku naredne dvije
nedjelje.
Aktivno stanovništvo čine sva
zaposlena i nezaposlena lica
stara 15 i više godina.
Fertilitet je široko rasprostranjen i opštepoznati pojam koji
dolazi od latinske riječi “ferti10
Popisom su se prikupljali podaci o ukupnom broju živorođene djece, uključujući i djecu
koja u momentu popisa nijesu bila u životu. Ovo pitanje
odnosilo se samo na ženska
lica stara 15 godina i više, bez
obzira na njihovo bračno stanje.
Popisom su prikupljeni podaci o pohađanju škole za sva
lica bez obzira na starost.
© UNICEF Crna Gora/Risto Božović
 nijesu radila (zbog bolesti, godišnjeg odmora,
državnih i vjerskih praznika, obrazovanja, obuke,
porodiljskog odsustva,
smanjene proizvodnje i
druge privremene nemogućnosti za rad), ali imaju
posao na koji će se vratiti.
litas” i znači “plodnost, rodnost”. Fertilno doba je doba
u životu žene kada je ona biološki sposobna da rađa i u nauci je definisano kao period
od 15 do 49 godina starosti.
Svakako da ima žena koje mogu da rađaju i rađaju prije 15.
i poslije 49. godine.
METODOLOGIJA
vrednoj farmi, koja je u
vlasništvu bilo kojeg člana njegove porodice), ili
DJECA U CRNOJ GORI
11
se ukrste sa polom i starosnom kategorijom. Važno je
napomenuti da su korišćene
preporučene starosne grupe,
kako bi podaci bili uporedivi
u prostoru i vremenu. Po popisu stanovništva u 2011. godini, u Crnoj Gori živi 145 126
djece uzrasta ispod 18 godina.
Ova populacija u ukupnom
stanovništvu učestvuje sa
23,4%.
DEMOGRAFIJA
DEMOGRAFIJA
Djeca, mladi i starija lica prepoznati su kao izdvojene kategorije stanovništva za koje
se traže različite vrste popisnih
podataka. Tako, na primjer, za
djecu i mlade ključni su podaci o obrazovanju, dok su podaci o ekonomskoj aktivnosti
mnogo relevantniji za odrasle. Ove i sve druge karakteristike prikupljane popisom postaju mnogo korisnije ukoliko
Grafik 1: Populacione piramide stanovništva Crne Gore,
prema popisima 2003. i 2011. godine
muško
D
emografski podaci, a posebno podaci o starosti i
polu, ključni su za razumijevanje raspoređenosti obrazovanja, socijalnih, zdravstvenih i
indikatora o zaposlenju i mogućnostima kroz cjelokupnu
populaciju.
Da bi se dobio podatak o godinama starosti, popisom se
prikupljala informacija o datumu rođenja. Prikupljanje po12
dataka o datumu rođenja
omogućava tabeliranje na
dva načina: po godini rođenja
i po navršenim godinama života. Iako se, po preporukama
UN i Eurostata, u slučaju da
podatak o starosti nije naveden mora naknadno unijeti,
na osnovu ostalih podataka
o licu ili domaćinstvu, Zavod
za statistiku Crne Gore nije
koristio metod imputacije ili
ubacivanja podatka o starosti.
žensko
2003.
muško
žensko
2011.
DJECA U CRNOJ GORI
13
U 2011. godini, u šest opština,
i to: Rožaje, Plav, Berane, Bijelo Polje, Podgorica i Ulcinj,
učešće dječije populacije je
veće nego na nivou cijele
Crne Gore. Sve ostale opštine,
njih petnaest, imaju niže učešće djece u ukupnoj populaciji
od prosjeka na nivou države.
40%
35%
30%
25%
20%
15%
10%
5%
0%
-5%
-10%
Učešće stanovništva mlađeg
od 18 godina u ukupnom sta-
Plužine
Cetinje
Šavnik
Žabljak
Pljevlja
Herceg Novi
Kotor
Kolašin
Danilovgrad
14
Tivat
% pada uèešæa djece u ukupnom stanovništvu
nih 1%, zabilježen je u Beranama.
Prema podacima popisa iz
2011. godine, učešće djece u
ukupnom stanovništvu po
opštinama pokazalo je da u
Rožajama skoro trećinu stanovništva čine djeca do 18
godina starosti. Zatim slijede
Plav, sa 27%, Berane, sa 26%,
Bijelo Polje i Podgorica, sa
25% djece u ukupnom stanovništvu. Najmanje djece, i to
18%, u opštinama je Plužine,
© UNICEF Crna Gora/Risto Božović
Procenti prikazani na grafikonu odnose se na učešće djece
u ukupnom stanovništvu prema podacima popisa iz 2003.
i 2011. godine. Upoređujući
dvije popisne godine, zaključujemo da je u svim opštinama došlo do pada učešća djece u ukupnom stanovništvu
2011. godine u odnosu na
2003. godinu. Razlika tj. pad
učešća djece u ukupnom stanovništvu najveća je u Danilovgradu (5%), Cetinju i Plavu
(4%). Najmanji pad, od nepu-
Andrijevica
2011.
Budva
Mojkovac
Bar
Nikšiæ
Crna Gora
Ulcinj
Podgorica
Bijelo Polje
Berane
Plav
Rožaje
2003.
U 2003. godini učešće djece u
ukupnoj populaciji iznosilo je
25,3% i osam opština je imalo
veće učešće od prosjeka na
nivou države, i to: Mojkovac,
Danilovgrad, Podgorica, Berane, Ulcinj, Bijelo Polje, Plav i
Rožaje.
DEMOGRAFIJA
Cetinje, Šavnik i Žabljak.
Grafik 2: Učešće djece u ukupnom stanovništvu po opštinama,
popisi 2003. i 2011.
DJECA U CRNOJ GORI
15
DEMOGRAFIJA
Grafik 3: Učešće djece u ukupnom stanovništvu po opštinama, %
Popis 2003.
Popis 2011.
Pljevlja 19.0
Plužine
17.9
Pljevlja 21.4
Bijelo Polje 25.5
Šavnik 18.0
Mojkovac
22.3
Kolašin 25.0
Nikšić 22.9
Tivat 21.6
Danilovgrad
21.0
Podgorica
24.6
Cetinje 18.0
Žabljak 21.3
Bijelo Polje 27.2
Šavnik 20.2
Berane 26.1
Kotor 20.2
Herceg Novi
20.2
Plužine
20.7
Žabljak 18.3
Rožaje
31.7
Andrijevica
22.1
Plav
27.3
Berane 26.8
Kolašin 23.7
Nikšić 24.5
Kotor 22.3
Herceg Novi
21.7
Tivat 22.8
Budva 22.2
Mojkovac
25.4
Danilovgrad
25.7
Podgorica
26.1
Cetinje 22.5
Rožaje
34.0
Andrijevica
23.2
Plav
31.2
Budva 24.2
Bar 22.6
17.90 - 19.99
Bar 24.1
20.00 - 23.99
Ulcinj 23.7
24.00 - 27.99
Ulcinj 26.8
28.00 - 34.00
16
DJECA U CRNOJ GORI
17
U 2003. godini opštine Rožaje
i Plav su prepoznate kao opštine s ubjedljivo najvećim učešćem djece u ukupnom stanovništvu i to 34% i 31%. Popisom 2011. godine tako je okarakterisano samo Rožaje, iako
je i tamo došlo do pada broja
djece sa 34% na 32%, što znači da je sada svaki treći stanovnik Rožaja mlađi od 18 godina. U opštinama Pljevlja, Žabljak, Šavnik, Plužine i Cetinje
učešće djece u ukupnom stanovništvu prema popisu 2011.
godine je ispod 20%, dok u
2003. godini to nije bio slučaj.
Podaci o starosnoj strukturi iz
popisa 2011. godine potvrđuju
podatke vitalne statistike, kojima raspolaže Zavod za statistiku, po kojoj se posljednjih
pet godina primjećuje rast nataliteta. U obje popisne godine, posmatrano po starosnoj
strukturi, više je starije djece.
Djece do pet godina starosti
više je evidentirano popisom
2011. godine nego popisom
2003. godine ali je djece starosti preko 15 godina više bilo 2003. godine nego 2011.
godine.
DEMOGRAFIJA
novništvu opada. Tako je u
2003. godini učešće djece u
ukupnom stanovništvu iznosilo 25,3%, dok je taj procenat
2011. godine iznosio 23,4%.
Kako kod učešća tako je i u
apsolutnom broju zabilježen
pad broja djece sa 156 683 na
145 126. Drugim riječima, u
Crnoj Gori je 2011. godine živjelo 11 557 djece manje u
odnosu na podatke iz popisa
osam godina ranije.
Popisom 2011. godine utvrđen
je manji broj djece svih pojedinačnih godina starosti u
odnosu na popis 2003. godine.
Grafik 5: Starosna struktura djece od 0 do 17 godina,
popisi 2003. i 2011. godine
10 000
Grafik 4: Starosna struktura stanovništva Crne Gore po
pojedinačnim godinama starosti i polu
9 000
10 000
9 000
8 000
8 000
7 000
6 000
5 000
4 000
3 000
2 000
7 000
1 000
4
7
10
13
16
19
22
25
28
31
34
37
40
43
46
49
52
55
58
61
64
67
70
73
76
79
82
85
88
91
94
97
100
103
106
109
1
0
STAROST
18
Ukupno
Muško
Žensko
2003.
2011.
DJECA U CRNOJ GORI
19
15 -17
0
0
5%
5%
15 -17
1 -3
19%
16%
4 -5
4 -5
10%
10%
10 -14
10 -14
29%
29%
6 -9
6 -9
22%
22%
2003.
U ukupnoj populaciji djece više je starije djece.Tako, preko
6% učešća imaju djeca sa 17,
16 i 15 godina starosti. Pravilan pad do 5% ide sve do jedne godine starosti. Najmanje je učešće djece od 0 godina starosti, i to 4,9%.
Učešće pojedinih dobnih grupa u ukupnoj dječijoj populaciji nije značajnije variralo u
periodu između dva popisa.
Prosječna starost stanovništva
20
1 -3
18%
15%
2011.
2003. godine bila je 35,9 godina, a 2011. godine 37,2 godine.
Prosječna starost djece nije
se mijenjala od 2003. godine i
iznosi 9 godina.
Polna struktura pokazuje da je
u posmatranoj populaciji više
dječaka nego djevojčica. Ukupan broj dječaka je 75 367, a
djevojčica 69 759. Dok su u
ukupnoj populaciji većina žene, sa 51%, u posmatranoj populaciji (djeca ispod 18 godina) većina su dječaci sa 52%.
Promjene primijećene između
dva popisa u opštinama sa
malim brojem stanovnika mogu da budu uzrokovane tzv.
„malim brojevima“ i da relativni pokazatelji pokažu velika
variranja, a u stvarnim, apsolutnim brojevima razlike budu
veoma male.
U većini opština Crne Gore više je dječaka nego djevojčica.
U 2003. godini najveća razlika
bila je u Kotoru, gdje je bilo
110 dječaka na 100 djevojčica,
zatim u Budvi, Danilovgradu i
Podgorici sa 109, i Herceg Novom i Rožaju sa 108 dječaka
na 100 djevojčica.
U 2011. godini pronađena je
još veća razlika, i to u Baru,
Herceg Novom i Rožaju sa 111
dječaka na 100 djevojčica, u
Danilovgradu i Beranama sa
110, i Budvi, Kotoru, Mojkovcu
i Podgorici sa 109 dječaka na
na 100 djevojčica.
Sastav stanovništva po polu,
između ostalog, određen je
udjelom dječaka i djevojčica
u ukupnom broju živorođene
djece. Tako visoke vrijednosti
stope maskuliniteta definisane u Crnoj Gori pri živorođenju tumače se padom fertiliteta, željom roditelja da po
svaku cijenu imaju sina i napretkom ultrazvučnih metoda,
što je omogućilo pojavu selektivnih abortusa s obzirom na
pol djeteta (Pison, 2004).
DEMOGRAFIJA
U 2003. godini na 100 djevojčica bilo je 107 dječaka, a u
2011. godini 108 dječaka.
Grafik 6: Struktura po dobnim grupama, popisi 2003. i 2011.
Velike razlike u polnoj strukturi djece po opštinama zahtijevaju dalje razmatranje i mogu
biti predmet posebne analize
istraživanja koje bi se prvenstveno fokusiralo na uzroke
ove pojave. Detaljna analiza
ove pojave dala bi objašnjenje nalaza do kojih se došlo
popisom.
Kao i u ukupnoj populaciji
djece, u svim nacionalnim
odnosno etničkim grupama
veći je procenat dječaka nego
djevojčica. Jedino je u skupini
djece koja se nijesu izjasnila o
DJECA U CRNOJ GORI
21
Andrijevica
Bar
Berane
Bijelo Polje
Budva
Cetinje
Danilovgrad
Herceg Novi
Kolašin
Kotor
Mojkovac
Nikšiæ
Plav
Pljevlja
Plužine
Podgorica
Rožaje
Šavnik
Tivat
Ulcinj
Žabljak
Crna Gora
svojoj nacionalnoj pripadnosti više djevojčica nego dječaka.
Najveća je razlika kod egipatske populacije i to 116 dječaka na 100 djevojčica, zatim
22
Broj djeèaka na 100 djevojèica
2003.
2011.
106
97
105
111
105
110
105
106
109
109
102
110
109
111
108
111
105
97
110
109
101
109
106
107
106
108
103
102
101
100
109
109
108
111
97
102
107
107
107
105
99
92
107
108
kod Srba – na 100 djevojčica
ide 110 dječaka. Najmanja razlika u polnoj strukturi djece
zabilježena je kod Hrvata, gdje
103 dječaka dođe na 100 djevojčica.
Grafik 7: Broj djece u Crnoj Gori prema nacionalnoj, odnosno
etničkoj pripadnosti i polu, Popis 2011.
Muško
Žensko
DEMOGRAFIJA
Tabela 1: Broj dječaka na 100 djevojčica po opštinama,
popisi 2003. i 2011.
35 000
30 000
25 000
20 000
15 000
10 000
5 000
0
Crnogorci
Srbi
Bošnjaci Ne želi da Albanci Muslimani
se izjasni
Romi
Ostali
Egipæani
Hrvati
Grafik 8: Učešće dječaka na 100 djevojčica, nacionalna
odnosno etnička struktura, Popis 2011.
116.0
110.4
108.6
108.3
107.7
107.6
107.2
103.5
99.1
Egipæani
Srbi
Muslimani Bošnjaci
Romi
Crnogorci
Albanci
Hrvati
Ne želi da
se izjasni
DJECA U CRNOJ GORI
23
OBRAZOVANJE
OBRAZOVANJE
Pohađanje škole je definisano
kao redovno pohađanje bilo
koje akreditovane obrazovne
institucije ili programa, javnog
ili privatnog, radi organizovanog učenja na bilo kom nivou
obrazovanja. Za popisne
24
svrhe, instrukcija za posebne
vještine, koja nije dio priznate
obrazovne strukture u državi
(na primjer kursevi obuke za
vrijeme rada), ne smatra se
„pohađanjem škole”. Podaci
o pohađanju škole odnose se
na vrijeme popisa tj. 31. mart
2011. godine.
Iako su podaci o pohađanju
škole bili prikupljeni i popisom 2003. godine, nikada nijesu objavljeni u javnosti, i
ova informacija je korištena
samo pri obradi i kontroli podataka koji se odnose na „najviše završene škole“. U ovoj
publikaciji će se, dakle, po
prvi put objaviti i podaci popi-
© UNICEF Crna Gora/Risto Božović
P
ojam obrazovanja odnosi
se na brižljivo planiranu,
sistematsku i organizovanu
aktivnost ili proces učenja,
posebno u školi ili na univerzitetu. Većina učenja se organizuje u školama ili na univerzitetima (ili njihovim ekvivalentima), ali ono se može organizovatii i van ovih institucija.
Popisom su se prikupljali podaci o „pohađanju škole“.
DJECA U CRNOJ GORI
25
sa 2003. godine o pohađanju
škole radi poređenja sa nalazima popisa 2011. u ovoj oblasti.
Koncept pohađanja škole je
drugačiji, ali komplementaran
s upisom u školu, koji je pokriven godišnjom školskom
statistikom. Pohađanje podrazumijeva svakodnevno prisustvo učesnika u instituciji za
učenje. Upis se odnosi na formalnu registraciju učesnika
na početku školske godine.
Informacije o pohađanju škole posebno se odnose na populaciju zvaničnog školskog
uzrasta. Tako su za potrebe
ove publikacije djeca grupisana na sljedeći način:
 djeca osnovnoškolskog
uzrasta – 6-14 godina,
 djeca srednjoškolskog
uzrasta – 15-17 godina.
Pored ovoga, potrebno je napomenuti da nije moguće
obezbijediti potpunu uporedivost sa podacima iz popisa
2003. godine, i to iz nekoliko
26
razloga:
Grafik 9: Učešće djece po dobnim grupama u ukupnom
stanovništvu, %
 U vrijeme popisa 2003.
godine u djecu osnovnoškolskog uzrasta uračunavala su se djeca starosti
7-14 godina.
 U to vrijeme osnovna škola je trajala osam godina,
za razliku od 2011. godine,
kada je trajanje osnovne
škole bilo devet godina.
 U periodu između dva popisa sprovdena je reforma
sistema osnovnog obrazovanja kojom se postepeno prešlo sa osmogodišnje na devetogodišnju
osnovnu školu. U vrijeme
popisa 2011. godine osnovno obrazovanje je trajalo
devet godina i djeca su
polazila u osnovnu školu
sa 6 godina.
Kako bi se podaci o starosnoj
strukturi mogli jednostavnije
koristiti u budućim istraživanjima, djeca su grupisana
prema školskom uzrastu. Djece predškolskog uzrasta (mlađe od 6 godina) u Crnoj Gori
je bilo 46114 ili 7,4% od ukupnog stanovništva; djece
Djeca mlaða od
6 godina - 7%
Punoljetni
graðani - 77%
Djeca od 6 do 14
godina - 12%
Djeca od 15 do
17 godina - 4 %
osnovnoškolskog uzrasta
(6-14 godina) bilo je 72637 i
ona predstavljaju 11,7% ukupne populacije. Drugim riječima, svaki deseti stanovnik
Crne Gore je osnovnoškolskog
uzrasta. Kada je riječ o pohađanju srednje škole, posmatraju se podaci o djeci od 15
do 17 godina, a prema popisu
iz 2011. godine bilo je 26375
djece ovog uzrasta ili 4,3% od
ukupnog stanovništva. Najveće učešće djece osnovnoškolskog uzrasta u ukupnom stanovništvu je u opštini Rožaje
(15,7%), što znači da je svaki
šesti stanovnik Rožaja dijete
uzrasta od 6 do 14 godina. U
Plužinama, Cetinju, Šavniku i
Žabljaku svaki 11 stanovnik je
dijete osnovnoškolskog uzrasta.
DJECA U CRNOJ GORI
27
djeca mlaða od 6 godina
6-14 godina
15-17 godina
35%
30%
25%
20%
15%
10%
5%
U opštinama Žabljak, Cetinje,
Danilovgrad, Kotor, Ulcinj i
Mojkovac 97% djece uzrasta
6-17 godina pohađa školu.
Ove opštine imaju najveću
stopu pohađanja škole u
Crnoj Gori. U Podgorici i Beranama je najniža stopa pohađanja škole među djecom
uzrasta 6-17 godina (93%).
OBRAZOVANJE
Od 72637 djece uzrasta od 6
do 14 godina, 68835 (95%)
pohađa školu, dok se 3802
djece (5%) ovog uzrasta ne
školuje. Slična situacija je i
kod djece uzrasta od 6 do 17
godina, kod koje od ukupno
99012 djece ovog uzrasta
93699 (95%) ide u školu, dok
5313 djece ne pohađa školu.
Grafik 10: Struktura djece prema dobnim grupama,
po opštinama, u %
0%
Cetinje
Žabljak
Šavnik
Plužine
Herceg Novi
Kotor
Tivat
Pljevlja
Budva
Kolašin
Danilovgrad
Bar
Nikšiæ
Andrijevica
Crna Gora
Ulcinj
Podgorica
Mojkovac
Bijelo Polje
Berane
Plav
Rožaje
Grafik12: Djeca uzrasta 6-17 godina koja pohađaju školu,
po opštinama, u %
ne pohaða školu
Grafik 11: Djeca uzrasta od 6 do 14 godina prema
pohađanju škole, u %
pohaða u školu
97% 97% 97% 97% 97% 97% 96% 96% 96% 96% 96% 95% 95% 95% 95% 95% 94% 94% 94% 94% 93% 93%
3% 3% 3% 3% 3% 3% 4% 4% 4% 4% 4% 5% 5% 5% 5% 5% 6% 6% 6% 6% 7% 7%
Berane
Podgorica
Rožaje
Plav
Andrijevica
Šavnik
Bijelo Polje
Crna Gora
Tivat
Bar
U 2011. godini procenat djece
uzrasta 6-17 godina koja pohađaju školu je porastao sa 94%
na 95% u odnosu na prethodni popis. U četiri opštine – Ža-
Nikšiæ
Budva
Herceg Novi
Plužine
Kolašin
Pljevlja
Mojkovac
Ulcinj
Kotor
Danilovgrad
28
Cetinje
Pohaða školu
95%
Žabljak
Ne pohaða školu
5%
bljak, Tivat, Berane i Pljevlja
– stopa pohađanja škole je na
istom nivou kao u 2003. godini. Porast stope pohađanja
škole je zabilježen u većini
DJECA U CRNOJ GORI
29
2011.
Grafik 14: Djeca uzrasta 6-17 godina koja ne pohađaju školu,
po opštinama, popisi 2003. i 2011. godine, u %
2011.
2003.
100%
98%
96%
94%
92%
90%
88%
86%
84%
82%
80%
78%
2003.
16%
14%
12%
10%
8%
6%
4%
Berane
© UNICEF Crna Gora/Zoran Jovanović-Maccak
Žabljak
Cetinje
Danilovgrad
Kotor
Ulcinj
Mojkovac
Pljevlja
Kolašin
Plužine
Herceg Novi
Budva
Nikšiæ
Bar
Tivat
Crna Gora
Bijelo Polje
Šavnik
Andrijevica
Plav
Rožaje
Procenat djece koja ne pohađaju školu u 2003. i 2011. godini ostao je isti u opštinama:
Žabljak, Tivat, Berane i Pljevlja. U Budvi, Nikšiću i Podgorici zabilježen je rast učešća djece koja ne pohađaju
školu za jedan posto u pore-
0%
Podgorica
Uključivanje ovog dijela populacije u stanovništvo Crne Gore, prema popisu 2011. godine,
dovelo je do pada stope pohađanja škole u odnosu na 2003.
godinu u opštinama Podgorica, Budva i Nikšić, u kojima je
učešće ove populacije najveće.
2%
Berane
Podgorica
Rožaje
Plav
Andrijevica
Šavnik
Bijelo Polje
Crna Gora
Tivat
Bar
Nikšiæ
Pri upoređivanju podataka iz
popisa 2003. i 2011. godine,
treba imati na umu da se prema važećoj metodologiji raseljena lica sa područja Kosova
u 2003. godini nijesu uračunavala u stanovništvo Crne
Gore. Značajan broj raseljenih
lica sa Kosova bila su lica romske i egipćanske populacije,
kod kojih je stopa pohađanja
škole osjetno manja u poređenju s ostalim grupama.
Budva
Herceg Novi
Plužine
Kolašin
Pljevlja
Mojkovac
Ulcinj
Kotor
Danilovgrad
Cetinje
Žabljak
opština, dok je pad za po jedan procenat registrovan u
Budvi, Nikšiću i Podgorici.
30
OBRAZOVANJE
Grafik 13: Djeca uzrasta 6-17 godina koja pohađaju školu,
popisi 2003. i 2011. godine, u %
DJECA U CRNOJ GORI
31
Posmatrajući prema posjedovanju državljanstva, 34% dje-
ce bez državljanstva ne pohađa školu. Od ukupnog broja
djece koja su u proceduri sticanja državljanstva 16% ne
pohađa školu. Od djece sa
stranim državljanstvom njih
15% ne pohađa školu. Najma-
Grafik 15: Djeca starosti 6-17 godina prema pohađanju
škole i državljanstvu u %, Popis 2011
Ne pohaðaju školu
Tabela 2: Djeca starosti 6-17 godina prema pohađanju
škole i državljanstvu, Popis 2011
Ukupno
Ne pohaðaju
školu
Pohaðaju
školu
Ne pohaðaju
školu
Pohaðaju
školu
Ukupno
99 012
5 311
93 701
5%
95%
Crnogorski državljani
92 290
4 092
88 198
4%
96%
Strani državljani
3 084
478
2 606
15%
85%
U proceduri sticanja
crnogorskog državlj.
1 294
212
1 082
16%
84%
Bez državljanstva
1 331
450
881
34%
66%
Nema podatka o
državljanstvu
1 013
79
934
8%
92%
nji procenat djece koja ne pohađaju školu je među crnogorskim državljanima i izosi 4%.
Djeca uzrasta od 6 godina
imaju najmanju stopu pohađanja škole, što se dijelom može
objasniti odredbama Zakona
o osnovnom obrazovanju i va-
32
spitanju (2002. g. i izmjene
2011. g.) prema kojem se u
osnovnu školu upisuju djeca
koja do kraja kalendarske godine navršavaju šest godina.
S obzirom na vrijeme popisa
(31. mart 2011. godine) u kojem je školska godina već ušla
u drugo polugodište i kalenda-
4%
Crnogorski
državljani
84%
15%
16%
Pohaðaju školu
66%
92%
34%
8%
U proceduri sticanja Bez državljanstva
Strani
državljani crnogorskog državljanstva
Nema
podataka o
državljanstvu
© UNICEF Crna Gora/Risto Božović
Državljanstvo
96%
85%
OBRAZOVANJE
đenju sa prethodnim popisom,
dok je u ostalim opštinama
postotak djece koja ne pohađaju školu opao.
DJECA U CRNOJ GORI
33
Djeca od 6 do 17 godina
prema pohaðanju škole
%
Starost
Ukupno
Pohaða
školu
Ne pohaða
školu
Pohaða
školu
Crna Gora
99 012
93 699
5 313
94,6%
5,4%
6
7 329
5 554
1 775
75,8%
24,2%
7
7 640
7 291
349
95,4%
4,6%
8
8 137
7 878
259
96,8%
3,2%
9
8 160
7 946
214
97,4%
2,6%
10
8 273
8 043
230
97,2%
2,8%
11
7 896
7 679
217
97,3%
2,7%
12
8 292
8 069
223
97,3%
2,7%
13
8 402
8 145
257
96,9%
3,1%
14
8 508
8 230
278
96,7%
3,3%
15
9 063
8 667
396
95,6%
4,4%
16
8 783
8 276
507
94,2%
5,8%
17
8 529
7 921
608
92,9%
7,1%
rsku godinu, šest godina su
punila i djeca koja treba da
krenu u školu na jesen 2011.
godine.
Stopa pohađanja škole šestogodišnjaka (76%) značajno utiče i na smanjenje ukupne stope pohađanja škole u Crnoj
Gori.
34
Ne pohaða
školu
Za djecu osnovnoškolskog
uzrasta od 6 do 15 godina,
stopa pohađanja škole je veća
nego kod djece starijeg uzrasta. Školu ne pohađa 5,8% šesnaestogodišnjaka, dok je taj
procenat još veći kod djece
uzrasta od 17 godina (7,1%).
Tabele koje slijede prikazuju
stope pohađanja i nepohađa-
nja škole po polu. Na nivou
države, stopa pohađanja škole po polu je jednaka. U mlađim uzrastima niža je stopa
pohađanja škole kod dječaka,
dok je kod djevojčica niža stopa pohađanja škole u starijim
uzrastima.
Od ukupnog broja djevojčica
uzrasta od 6 do 17 godina, 94,6%
pohađa školu, što je isti procenat kao kod dječaka istog uzrasta. Izražene razlike u pohađanju škole prema polu su u Rožaju, Žabljaku i Beranama, gdje
dječaci u većem procentu pohađaju školu u odnosu na djevojčice. Situacija je obrnuta u
Mojkovcu, Tivtu i Pljevljima,
OBRAZOVANJE
Tabela 3: Djeca uzrasta od 6 do 17 godina prema
godinama starosti i pohađanju škole
Tabela 4: Dječaci uzrasta od 6 do 17 godina prema
godinama starosti i pohađanju škole
Djeèaci od 6 do 17 godina
prema pohaðanju škole
%
Starost
Ukupno
Pohaða
školu
Ne pohaða
školu
Pohaða
školu
Ne pohaða
školu
Crna Gora
51 244
48 497
2 747
94,6%
5,4%
6
3 817
2 823
994
74,0%
26,0%
7
3 941
3 752
189
95,2%
4,8%
8
4 282
4 133
149
96,5%
3,5%
9
4 214
4 090
124
97,1%
2,9%
10
4 254
4 140
114
97,3%
2,7%
11
4 068
3 965
103
97,5%
2,5%
12
4 298
4 186
112
97,4%
2,6%
13
4 363
4 233
130
97,0%
3,0%
14
4 406
4 250
156
96,5%
3,5%
15
4 691
4 517
174
96,3%
3,7%
16
4 507
4 275
232
94,9%
5,1%
17
4 403
4 133
270
93,9%
6,1%
DJECA U CRNOJ GORI
35
Djevojèice od 6 do 17 godina
prema pohaðanju škole
Grafik 16: Djeca od 6 do 17 godina, prema polu, koja pohađaju
školu po opštinama, u %
djevojèice
djeèaci
%
Starost
Ukupno
Pohaða
školu
Ne pohaða
školu
Pohaða
školu
Ne pohaða
školu
Crna Gora
47 768
45 202
2 566
94,6%
5,4%
98%
6
3 512
2 731
781
77,8%
22,2%
96%
7
3 699
3 539
160
95,7%
4,3%
94%
8
3 855
3 745
110
97,1%
2,9%
9
3 946
3 856
90
97,7%
2,3%
10
4 019
3 903
116
97,1%
2,9%
11
3 828
3 714
114
97,0%
3,0%
12
3 994
3 883
111
97,2%
2,8%
13
4 039
3 912
127
96,9%
3,1%
14
4 102
3 980
122
97,0%
3,0%
15
4 372
4 150
222
94,9%
5,1%
16
4 276
4 001
275
93,6%
6,4%
17
4 126
3 788
338
91,8%
8,2%
100%
92%
90%
88%
© UNICEF Crna Gora/Risto Božović
Podgorica
Berane
Plav
Tivat
Bijelo Polje
Šavnik
Crna Gora
Andrijevica
Nikšiæ
Budva
Bar
U Rožaju, 8,3% djevojčica uzrasta od 6 do 17 godina ne pohađa školu. Procenat djevojčica
Rožaje
Herceg Novi
Mojkovac
Pljevlja
Plužine
Kolašin
Cetinje
Kotor
Danilovgrad
Ulcinj
Žabljak
gdje više djevojčica nego dječaka pohađa školu.
U Podgorici 7% dječaka uzrasta od 6 do 17 godina ne pohađa školu, što znači da svaki trinaesti dječak nije uključen u
obrazovni sistem. Najmanje
dječaka koji nijesu uključeni u
sistem obrazovanja (1,3%) je u
Žabljaku.
36
OBRAZOVANJE
Tabela 5: Djevojčice uzrasta od 6 do 17 godina prema godinama
starosti i pohađanju škole
koje ne pohađaju školu je
iznad državnog prosjeka (5,4%)
u opštinama Berane, Podgorica, Plav, Andrijevica i Šavnik.
Posmatrano prema nacionalnoj odnosno etničkoj pripadnosti, 96% Crnogoraca,
Hrvata, Srba i onih koji ne žele da se izjasne, mlađih od 18
godina, pohađa školu, dok je
taj procenat niži kod Bošnjaka,
Albanaca i Muslimana. Najniža stopa pohađanja škole zabilježena je kod egipćanske i
DJECA U CRNOJ GORI
37
djevojèice
djeèaci
9%
8%
7%
6%
5%
4%
3%
2%
1%
0%
Žabljak
Ulcinj
Danilovgrad
Kotor
Cetinje
Kolašin
Plužine
Pljevlja
Mojkovac
Herceg Novi
Rožaje
Bar
Budva
Nikšiæ
Andrijevica
Crna Gora
Šavnik
Bijelo Polje
Tivat
Plav
Berane
Podgorica
Grafik 18: Pohađanje škole djece uzrasta od 6 do 17 godina
prema nacionalnoj odnosno etničkoj pripadnosti, u %
ne pohaða školu
pohaða školu
54%
96%
96%
96%
96%
95%
95%
94%
lice koje poznaje rad sa sve četiri navedene računarske aplikacije.
Poznavanje rada na računaru
definiše se kao mogućnost
korišćenja osnovnih računarskih aplikacija za izvršenje
svakodnevnih zadataka. Popisom 2011. godine prikupljani
su podaci o poznavanju računarskih aplikacija za obradu
teksta, za obradu tabela, Internet pretraživač i korišćenje
elektronske pošte. Podaci su
se prikupljali na osnovu izjave
lica. Kompjuterski pismeno je
Djelimično kompjuterski pismena lica su ona koja poznaju jednu, dvije ili tri aplikacije,
ali ne i sve četiri.
OBRAZOVANJE
romske djece mlađe od 18 godina – 54% odnosno 51%.
Grafik 17: Djeca uzrasta od 6 do 17 godina, prema polu, koja ne
pohađaju školu, po opštinama, u %
Kompjuterski nepismena lica
su ona koja ne poznaju nijednu gore navedenu računarsku aplikaciju.
Najveći procenat kompjuterski pismene djece uzrasta od
Grafik 19: Djeca uzrasta od 15 do 17 godina prema poznavanju
rada na računaru, po opštinama, u %
51%
bez odgovora
kompjuterski pismena djeca
djelimièno kompjuterski pismena djeca
kompjuterski nepismena djeca
100%
91%
80%
60%
46%
Plav
Rožaje
Andrijevica
Šavnik
Berane
Plužine
Ulcinj
Mojkovac
Bijelo Polje
Kolašin
Žabljak
Ostali
Crna Gora
Muslimani
Podgorica
Albanci
Danilovgrad
Bošnjaci
Cetinje
Ne želi da
se izjasni
Bar
Srbi
Nikšiæ
Hrvati
0%
Pljevlja
9%
Kotor
6%
Budva
5%
20%
Tivat
5%
40%
Herceg Novi
4%
Romi
4%
Egipæani
4%
Crnogorci
38
4%
49%
DJECA U CRNOJ GORI
39
Grafik 21: Djeca uzrasta od 6 do 17 godina koja se školuju van
opštine u kojoj žive, prema polu, u %
Izražene razlike prema polu su
u Herceg Novom, gdje se 8%
dječaka uzrasta od 6 do 17 godina školuje van Herceg Novog, u poređenju sa 3% djevojčica. U Danilovgradu 21%
dječaka i 17% djevojčica pohađa školu u nekoj drugoj
opštini.
20%
% djevojèice
% djeèaci
35%
30%
25%
15%
10%
5%
0%
Pljevlja
Nikšiæ
Berane
Podgorica
Ulcinj
Budva
Bar
Plav
Rožaje
Bijelo Polje
Crna Gora
Žabljak
Mojkovac
Cetinje
Plužine
Tivat
Kotor
Kolašin
Herceg Novi
Andrijevica
Danilovgrad
Šavnik
U Crnoj Gori, od ukupnog
broja djece uzrasta od 6 do 17
godina, 2 845 (3%) djece ško-
luje se van opštine u kojoj živi. Skoro trećina djece iz Šavnika (29,3%), svako peto dijete iz Danilovgrada (19,3%) i
svako šesto dijete iz Andrijevice (15%) školuje se van opštine u kojoj živi.
OBRAZOVANJE
15 do 17 godina zabilježen je
u Herceg Novom, Tivtu i Budvi (preko 80%), a taj procenat
je najniži u Plavu i Rožaju
(ispod 50%). Međutim, najviši
procenat djelimično kompjuterski pismene djece je upravo u Plavu (46%) i Rožaju (34%).
Podjednak je broj opština kod
kojih je veći procenat kompjuterski pismene djece od prosjeka na nivou države (69%) i
onih ispod državnog prosjeka.
Grafik 20: Djeca uzrasta od 6 do 17 godina koja se školuju van
opštine u kojoj žive, prema opštinama u kojima žive, u %
19.3
15.1
Nikšiæ
Berane
Podgorica
Ulcinj
Pljevlja
Plav
Bar
1.1 0.9 0.9 0.8
Budva
1.1
Bijelo Polje
2.5
Mojkovac
2.9 2.8 2.6 2.5
Cetinje
Herceg Novi
Kolašin
3.8 3.8 3.2 3.2
Rožaje
6.3 5.8
Crna Gora
7.1
Tivat
Plužine
Kotor
Andrijevica
Danilovgrad
Šavnik
40
7.3
Žabljak
7.9
© UNICEF Crna Gora/Risto Božović
29.3
DJECA U CRNOJ GORI
41
RANI BRAK I MATERINSTVO
B
rak prije osamnaeste godine je realnost za mnoge
mlade žene širom svijeta. Prema procjenama UNICEF-a,
preko 64 miliona žena od 20
do 24 godine bilo je udato ili
u vanbračnoj zajednici prije
svoje osamnaeste godine. Dječiji brak predstavlja kršenje
ljudskih prava, onemogućava
razvoj djevojčica i često kao
rezultat ima ranu trudnoću i
društvenu izolaciju, a uz nedostatak obrazovanja i slabu
obuku za rad na taj način se
podstiče i siromaštvo zasnovano na polu. Pravo na “slobodnu i punu” saglasnost za
sklapanje braka prepoznato je
u Univerzalnoj deklaraciji o
ljudskim pravima – gdje se
2
navodi da saglasnost ne može
biti “slobodna i puna” kada
jedna od uključenih strana
nije dovoljno zrela da donese
informisanu odluku o životnom partneru. Od udatih djevojčica i djevojčica majki zahtijeva se da obavljaju veliku
količinu kućnih poslova, uz
pritisak da dokažu plodnost i
da budu odgovorne za podizanje djece dok su i same djeca. One se suočavaju s ograničenim mogućnostima da
donose odluke i umanjenim
životnim izborima. Dječaci su
takođe izloženi dječijim brakovima, ali ova vrsta brakova u
mnogo većem broju i intenzivnije pogađa djevojčice.2
© UNICEF Crna Gora/Duško Miljanić
RANI BRAK I
MATERINSTVO
http://www.childinfo.org/marriage.html
42
DJECA U CRNOJ GORI
43
Popisom su se prikupljali podaci i o vanbračnim zajednicama, koje de facto postoje u
našem društvu. Ovo se odnosi na parove koji, iako nijesu
vjenčani, žive zajedno i funkcionišu na isti način kao formalno vjenčani parovi. Podaci o
ovoj vrsti zajednice nijesu još
obrađeni i nijesu na raspolaganju za ovu publikaciju.
Zakonska regulative u ovoj
oblasti se razlikuje od države
3
do države i ne postoji jedinstven međunarodni standard
po ovom pitanju. Statistički
dogovoreno pravilo je da se
podaci o bračnom stanju prezentuju za sva lica starosti 15 i
više godina. Stoga je za ovu
publikaciju, u ovoj oblasti, posmatrana starosna grupa od
15 do 17 godina. Svi indikatori izračunati u ovom poglavlju
predstavljaju učešće populacije prema bračnom stanju u
odnosu na populaciju od 15
do 17 godina.
U Crnoj Gori, prema popisu
2003. godine, 329 (1,1%) djece
starosti od 15 do 17 godina je
bilo u braku. U 2011. godini taj
procenat je nešto veći i iznosi
1,2%, iako u apsolutnom iznosu predstavlja manji broj djece
u braku (310).
Posmatrano po opštinama, u
2003. godini sve opštine su
imale slučajeve djece u braku,
a u 2011. godini jedino u Šavniku nije zabilježen nijedan
takav slučaj. U 2003. godini
procentualno najveće učešće
djece u braku zabilježeno je u
Andrijevici i Plavu (preko 2%),
a najmanje u Herceg Novom,
Danilovgradu, Plužinama i Žabljaku (0,5%). U 2011. godini
preko 2% djece u braku bilo je
u Andrijevici, Rožaju i Beranama.
Posmatrano po polu, u 2003.
godini, od djece koja su bila u
Grafik 22: Djeca uzrasta od 15 do 17 godina, u braku, prema polu,
popisi 2003. i 2011, u %
djevojèice
RANI BRAK I MATERINSTVO
Bračno stanje je definisano
kao zakonsko bračno stanje
svakog lica prema bračnom
zakonodavstvu (tj. stanje de
jure). Tema ovog poglavlja je
bračno stanje maloljetnih lica
koja su formalno sklopila brak
u skladu sa zakonom. Prema
članu 24 Porodičnog zakona,3
lice koje nije navršilo 18 godina života ne može sklopiti brak.
Izuzetno od stava 1 ovog člana, sud može dozvoliti sklapanje braka maloljetnom licu starijem od 16 godina, u skladu
sa posebnim zakonom.
djeèaci
80 %
69 %
31%
20 %
2003.
2011.
braku čak 80% su dječaci, a
20% djevojčice. S druge strane, 2011. godine, od ukupnog
broja djece koja su bila u braku, njih 69% su djevojčice, a
31% dječaci.
ku u 2003. godini pokazala je
da više od polovine tj. 51%
ima navršenih 17 godina, dok
30% ima 16 godina, a sa 15 godina u braku je bilo 19% djece.
Starosna struktura djece u bra-
U 2011. godini dvoje petnae-
“Službeni list RCG”, br. 01/07 od 9.1.2007.
44
DJECA U CRNOJ GORI
45
(60%) sa navršenih 17 godina
života u braku.
U Crnoj Gori 2003. godine bilo je razvedeno ukupno petoro djece i to tri dječaka i dvije
djevojčice. Slučajevi razvedene djece zabilježeni su u opšti-
Grafik 23: Učešće oženjene/udate djece uzrasta od 15 do 17
godina u populaciji djece istog uzrasta po nacionalnoj
ili etničkoj pripadnosti, u %
% oženjene/udate djece
10%
Tabela 6: Djeca u braku prema starosti i popisu
6%
19%
30%
51%
2011.
1%
39%
60%
1%
Od ukupnog broja djevojčica
Romkinja, njih 13% je u braku,
10% Egipćanki i 4% Bošnjakinja je takođe u braku. Ovi podaci pokazuju da je više djevojčica starosti 15-17 godina
udato nego što je dječaka iste
starosne dobi oženjeno.
Donja starosna granica fertiliteta je limitirana isključivo bio-
1%
Albanci
Ostali
46
Od ukupnog broja Roma starosti 15-17 godina, 10% je u
braku, Egipćana 6% i Bošnjaka 2%. Kod ostalih grupa učešće djece u braku u ukupnoj
dječijoj populaciji starosti 15
-17 godina je oko 1%.
1%
Muslimani
Popis 2011. godine pokazao je
da je u Crnoj Gori samo jedno
dijete, i to djevojčica, udovica.
Bošnjaci
U 2011. godini svi slučajevi razvedene djece zabilježeni su
kod djevojčica. Ukopno je bilo
osmoro razvedene djece, i to
u Beranama, Podgorici, Nikšiću, Ulcinju, Pljevljima i Rožaju.
Egipæani
Berane, Bijelo Polje, Herceg
Novi, Pljevlja i Podgorica.
Romi
nama Danilovgrad, Nikšić, Podgorica i Ulcinj.
2%
1%
1%
1%
1%
0%
Ne želi da
se izjasni
2003.
Hrvati
17 godina
Crnogorci
16 godina
Srbi
15 godina
Crna Gora
Popis
U 2003. godini u Crnoj Gori
je bilo sedmoro djece kojima
bračni drug nije živ - jedan
dječak i šest djevojčica. Ovi
slučajevi su bili u opštinama
RANI BRAK I MATERINSTVO
stogodišnjaka (nepunih 1%)
bilo je u braku, što je u suprotnosti s odredbama Porodičnog zakona (2007), pa se zaključuje da su ovi brakovi sklopljeni van Crne Gore. Podaci
pokazuju da je 122 šesnaestogodišnjaka (39%) i 186 djece
loškim ograničenjima. Pojava
ranog rađanja bilježi se kroz
redovno godišnje istraživanje
o rođenjima.
Stoga nije iznenađujuća činjenica da su popisom 2003. godine zabilježena 104 slučaja
djevojčica koje su rodile jedno ili više djece. Njih 92 su
rodile po jedno dijete, deset
DJECA U CRNOJ GORI
47
djevojèice
djeèaci
2003. fertilitet
Starost
16%
14%
12%
10%
8%
6%
4%
2%
0%
Ne želi da
se izjasni
Crnogorci
Srbi
Slučajevi ranog rađanja u
2003. godini zabilježeni su u
svim opštinama, osim u Žabljaku i Plužinama, dok u 2011.
Ostali
Broj djevojčica koje su rađale
veći je u 2011. godini i iznosi
125. Struktura prema broju
rođene djece je slična: njih 94
su rodile po jedno dijete, 29
dvoje i dvije po troje djece.
Hrvati
Albanci
Muslimani
Bošnjaci
Egipæani
Romi
je rodilo dvoje djece u momentu popisa, a dvije čak troje
djece.
48
Tabela 7: Broj djece prema starosti majke, popisi 2003. i 2011.
1 dijete
2011. fertilitet
2 djece
3 djece
1 dijete
2 djece
3 djece
13
10
-
-
-
-
-
14
9
-
-
1
-
-
15
9
4
-
13
4
1
16
20
3
-
23
6
-
17
44
3
2
57
19
1
Ukupno
92
10
2
94
29
2
Tabela 8: Djevojčice koje su rodile, prema bračnom stanju,
popisi 2003. i 2011.
godini slučajeva ranog rađanja kod djevojčica nije bilo u
Žabljaku, Budvi, Danilovgradu
i Šavniku.
Starosna struktura pokazuje
da je donja granica rađanja
registrovana u popisu 2003.
– 13 godina. Čak 10 trinaestogodišnjih djevojčica je rodilo
po jedno dijete. Devet djevojčica sa navršenih 14 godina
je rodilo po jedno dijete, i još
4 po dvoje djece.
RANI BRAK I MATERINSTVO
Grafik 24: Polna strukutra djece u braku, prema učešću
populacije u braku u ukupnoj populaciji djece, u %
2003.
2011.
Broj djevojèica
%
Broj djevojèica
%
Neudate
30
28.8
64
51.2
Udate
69
66.4
55
44.0
Razvedene
2
1.9
6
4.8
Udovice
1
1.0
-
-
Nepoznato braèno stanje
2
1.9
-
-
104
100%
125
100%
Ukupno
DJECA U CRNOJ GORI
49
© UNICEF Crna Gora/Zoran Jovanović-Maccak
Od ukupnog broja djevojčica
koje su rodile, više od jedne
trećina su Romkinje (43 djevojčice).
RANI BRAK I MATERINSTVO
Od ukupnog broja djevojčica
koje su rodile prije punoljetstva, prema popisu 2003. godine, 66% ih je sklopilo zakonski brak, a 2011. godine procenat udatih je bio manji (44%).
Nasuprot tome, 2003. godine
bilo je 29% neudatih djevojčica koje su rodile bebu, a u
2011. godini taj procenat je porastao na 51%.
Grafik 25: Djevojčice koje su rodile prema nacionalnoj
odnosno etničkoj pripadnosti, u %
Egipæanke 12%
Bošnjakinje
14%
Albanke 4%
Muslimanke 2%
Ne žele da se izjasne 2%
Crnogorke
17%
Ostale 2%
Romkinje
34%
50
© UNICEF Crna Gora/Zoran Jovanović-Maccak
Srpkinje 12%
DJECA U CRNOJ GORI
51
DJE:IJI RAD
DJE:IJI RAD
a)svi oblici ropstva ili postupanja slična ropstvu, kao
što su prodaja i trgovina
djecom, dužnička veza i
kmetstvo, i prisilni ili obavezni rad koji obuhvata prisilnu ili obaveznu regrutaciju djece kako bi se koristila u oružanim sukobima;
4
b)upotreba, kupovanje ili nuđenje djeteta za prostituciju, za proizvodnju pornografije ili pornografskih predstava;
c)upotreba, kupovanje ili nuđenje djeteta za nezakonite
aktivnosti, a posebno u proizvodnji i trgovini narkoticima, kako je to definisano u
relevantnim međunarodnim sporazumima;
d)rad koji, po svojoj prirodi
ili okolnostima u kojim se
izvodi, može da naškodi
zdravlju, sigurnosti ili moralu djece.
© UNICEF Crna Gora/Zoran Jovanović-Maccak
D
ječiji rad štetno djeluje na
psihofizički razvoj i zdravlje djece i onemogućuje ih
da pohađaju i završe školu.
Najviše zabrinjavaju najgori
oblici dječijeg rada, kako su
definisani od strane Međunarodne organizacije rada:4
Međunarodna organizacija rada, Konvencija br. 182 o najgorim oblicima dječijeg rada, 1999. god., član 3
52
DJECA U CRNOJ GORI
53
Prema Zakonu o radu (2011.
g.),5 u Crnoj Gori lice može da
sklopi ugovor o radu ako je
prema opštim uslovima ovog
Zakona navršilo najmanje petnaest godina života. Ova
odredba Zakona usklađena
je sa preporukama Međunarodne organizacije rada, a samim tim i preporukama UN
Ekonomske komisije za Evropu (UNECE)/Eurostata za
određivanje donje granice za
prikupljanje podataka o radu.
U skladu s tim, Zavod za statistiku je podatke o radnoj aktivnosti lica prikupljao za sva
lica stara 15 i više godina.
Prema tome, u ovom pogla-
vlju obradiće se rad djece starosti od 15 do 17 godina koja
su u popisu izjavila da su obavljala aktivnosti sa ciljem sticanja određenih naknada u
novcu ili naturi. S obzirom na
metodološku kompleksnost
ove materije i složenost definicija korištenih u ovoj oblasti, definisaćemo osnovne pojmove koje ćemo koristiti u
ovom poglavlju.
Popisom stanovništva, domaćinstava i stanova 2011. godine prikupljali su se podaci koji
se odnose na ekonomsku aktivnost lica i to na aktivnost koju je lice obavljalo u periodu
od 25. do 31. marta 2011. godine tj. tokom nedjelje koja je
prethodila popisu. Odgovor
se prikupljao za lica stara 15 i
više godina, na bazi izjave.
Pod pojmom zaposleni u popisu se podrazumijevaju lica
koja u nedjelji pred popis:
 obavljala su bilo kakav redovan ili uobičajen rad za
platu/profit (u gotovini,
robi ili uslugama), makar
jedan sat, ili su obavljala
bilo kakav neplaćeni posao (u preduzeću, profesionalnoj praksi ili poljoprivrednoj farmi, koja je
u vlasništvu bilo kojeg
člana njegove porodice),
ili
 nijesu radila (zbog bolesti, godišnjeg odmora,
državnih i vjerskih praznika, obrazovanja, obuke,
porodiljskog odsustva,
smanjene proizvodnje i
druge privremene nemogućnosti za rad), ali imaju
posao na koji će se vratiti.
Pod pojmom nezaposleni u
popisu se podrazumijevaju lica koja:
 u nedjelji pred popis nijesu radila, ali su tokom
marta 2011. godine (četiri
nedjelje pred popis) aktivno tražila posao i spremna su da započnu da rade ukoliko im se ponudi
posao u toku naredne dvije nedjelje.
Aktivno stanovništvo čine sva
zaposlena i nezaposlena lica
stara 15 i više godina.
DJE:IJI RAD
Pošto su najsiromašnija djeca
radno angažovana, dječiji rad
doprinosi da se međugeneracijsko siromaštvo nastavi tako
što onemogućava djecu koja
rade da steknu obrazovanje i
iskoriste razvojne mogućnosti
da bi postala društveno mobilna do dostizanja zrelosti. Novcem koji zarađuju djeca najčešće pomažu svoju porodicu.
Neaktivno stanovništvo su sva
lica stara 15 i više godina koja
nijesu svrstana u aktivno stanovništvo.
Stopa aktivnosti predstavlja
procenat aktivnog stanovništva u ukupnom stanovništvu
starom 15 i više godina.
Stopa zaposlenosti predstavlja procenat zaposlenih u ukupnom stanovništvu starom 15
i više godina.
Stopa nezaposlenosti predstavlja procenat nezaposlenih u
ukupnom broju aktivnih.
Prema podacim popisa, svega
443 djeteta starosti od 15 do
17 godina je aktivno, što je
1,7% od ukupnog broja djece
tog uzrasta. Preko 6% djece
aktivno je u Šavniku, što se
može tumačiti radom djece
na poljoprivrednom porodičnom imanju. Međutim, pri korišćenju ovih procenata treba
5 “Službeni list Crne Gore”, br. 49/08 od 15.8.2008, 26/09 od 10.4.2009, 88/09 od 31.12.2009,
26/10 od 7.5.2010, 59/11 od 14.12.2011.
54
DJECA U CRNOJ GORI
55
strogo voditi računa o iznosima u apsolutnim vrijednostima, jer kod malih vrijednosti
procenat može da bude iznenađujuće velik.
nezaposlen/nezaposlena
27
18
3
2
0
Ne želi da se
izjasni
Ostale
nacionalnosti
Hrvati
6
Muslimani
17 godina
ukupno aktivno 226 djece. Polna struktura pokazuje da su u
svim posmatranim godinama
starosti dječaci aktivniji od
djevojčica.
7
Egipæani
Albanci
56
10
103
50
16 godina
12
Romi
15 godina
15
Bošnjaci
30
Srbi
88
Crnogorci
djevojèice
123
49
zaposlen/zaposlena
Grafik 28: Aktivna djeca uzrasta od 15 do 17 godina prema
nacionalnoj odnosno etničkoj pripadnosti u %
Grafik 26: Broj aktivne djece uzrasta od 15 do 17 godina prema
polu i po godinama
djeèaci
125
121
62
© UNICEF Crna Gora/Zoran Jovanović-Maccak
Sa porastom starosti raste i
broj djece koja su ekonomski
aktivna. Tako je sa 17 godina
djevojèice
djeèaci
135
DJE:IJI RAD
Prema ranije navedenoj definiciji, aktivna lica mogu biti
zaposlena ili nezaposlena. Nezaposleno je 58% aktivne djece ovog uzrasta, što znači da
aktivno traže posao i spremna
su da prihvate da u roku od
dvije nedjelje počnu da rade,
a 42% ih je već zaposleno prema gore navedenoj definiciji
zaposlenosti.
Grafik 27: Broj aktivne djece uzrasta od 15 do 17 godina kao
zaposleni i nezaposleni
Polna struktura zaposlenih i
nezaposlenih pokazuje da su
u obje kategorije većina dječaci. Razlika je naročito izražena u kategoriji zaposlene
DJECA U CRNOJ GORI
57
DJE:IJI RAD
Grafik 29: Zaposlena djeca uzrasta od 15 do 17 godina prema
nacionalnoj odnosno etničkoj pripadnosti u %
34
19
1
1
Egipæani
Ne želi da
se izjasni
58
3
Romi
Od ukupnog broja aktivnih lica od 15 do 17 godina najviše
je Crnogoraca i to 27%, dok je
najmanje učešće Hrvata, kod
kojih je svega jedno dijete zadovoljilo navedenu definiciju
aktivnosti.
5
Hrvati
Albanci
djece gdje je broj zaposlenih
dječaka dvostruko veći od
broja zaposlenih djevojčica.
5
Ostali
5
Bošnjaci
Muslimani
Srbi
Crnogorci
6
Nacionalna odnosno etnička
struktura djece koja su u periodu pred popis obavljala neki
rad za nadoknadu u novcu ili
naturi i na taj način zadovoljila definiciju zaposlenih prikazana je u grafikonu gore. Zaključujemo da u strukturi zaposlenih najviše ima Crnogoraca, a zatim Srba, što odgovara ukupnoj nacionalnoj
strukturi.
© UNICEF Crna Gora/Zoran Jovanović-Maccak
21
DJECA U CRNOJ GORI
59
Svaka država propisuje svoja
pravila kojima reguliše pitanja
državljanstva, a naročito ona
od kojih zavisi koja će lica i
pod kojim uslovima smatrati
svojim državljanima, odnosno,
pod kojim uslovima pojedina
lica prestaju biti njeni državljani. Tako i Evropska konvencija
o državljanstvu iz 1997. godine
u svom članu 3 propisuje da
će svaka država svojim pra-
K
ako bi podaci predstavljeni u ovom poglavlju bili
jasniji, ukratko ćemo objasniti
pojam državljanstva.6 Pod
državljanstvom se uobičajeno
podrazumijeva odnos javnopravnog karaktera između fizičkog lica i države. Na osnovu
državljanstva lice stiče status
državljanina zemlje koji mu čini pravno dostupnim određena građanska, politička, ekonomska, socijalna i druga prava, ali ga i stavlja u situaciju
da mu se mogu nametnuti
određene obaveze i dužnosti.
U praksi se dosljedno ne sprovodi načelo jednog državljanstva (tj. da svako lice treba
da bude državljanin jedne
države), te se sreću slučajevi
tzv. sukoba državljanstva, koji u svom negativnom vidu
rezultira situacijom u kojoj lice nijedna država ne priznaje
za svog državljanina i takva
lica se nazivaju apatridi. U po-
vnim propisima odrediti ko su
njezini državljani.
Pitanja u vezi sa državljanstvom građana regulisana
su Zakonom o crnogorskom
državljanstvu (2011). Evidenciju o državljanima Crne Gore
vodi Ministarstvo unutrašnjih
poslova.
DR|AVLJANSTVO
DRŽAVLJANSTVO
zitivnom vidu sukoba državljanstva, imamo lica sa dva (bipatridi) ili više državljanstava
(polipatridi).
Popisom stanovništva sprovedenim u aprilu 2011. godine
prikupljali su se podaci o državljanstvu lica. Svi podaci dobijeni su isključivo na osnovu
izjave lica, bez provjere doku-
Grafik 30: Djeca u Crnoj Gori prema državljanstvu
Strane države
3%
U proceduri sticanja
crnogorskog
državljanstva
1%
Crne Gore
93%
Bez državljanstva
2%
Bez odgovora
1%
6 UNHCR, 2007, „Državljanstvo i apatridija – priručnik za parlamentarce”
60
DJECA U CRNOJ GORI
61
95%
90%
85%
80%
75%
Šavnik
Plužine
Žabljak
Bijelo Polje
Mojkovac
Kolašin
Cetinje
Pljevlja
Plav
Nikšiæ
Danilovgrad
Andrijevica
Rožaje
Berane
Kotor
Crna Gora
Podgorica
Ulcinj
Herceg Novi
Bar
Grafik 32: Procenat djece koja imaju državljanstvo strane države
po opštinama
12%
Posmatrano po opštinama,
struktura djece prema državljanstvu prikazana je u sljedećim
grafikonima.
10%
Manje od 90% djece koja imaju crnogorsko državljanstvo
su u Budvi, Tivtu, Baru i Herceg Novom. Upravo u tim
opštinama je i najveći broj dje-
2%
8%
6%
4%
0%
Plužine
Šavnik
Bijelo Polje
Mojkovac
Žabljak
Cetinje
Nikšiæ
Plav
Pljevlja
Kolašin
Rožaje
Andrijevica
Danilovgrad
Berane
Crna Gora
Ulcinj
Podgorica
Kotor
Bar
Herceg Novi
Tivat
Budva
Prema UN Konvenciji o statusu lica bez državljanstva (1954,
100%
Tivat
U ukupnom stanovništvu
Crne Gore 4,6% stanovnika
ima državljanstvo neke strane
države. Među djecom, 3% ih
je sa stranim državljanstvom.
U proceduri sticanja crnogorskog državljanstva je 1,2% ili
1753 djece.
U Crnoj Gori bez državljanstva
je 4312 stanovnika, od toga
2226 su djeca, što nam pokazuje da je više od polovine lica
bez državljanstva mlađe od 18
godina (51%).
Grafik 31: Procenat djece koja imaju crnogorsko državljanstvo po
opštinama
Budva
Podaci popisa iz 2011. godine
pokazuju da ukupno 92% stanovništva Crne Gore ima državljanstvo Crne Gore. Od ukupnog broja djece starosti od
0 do 17 godina, 93% ima državljanstvo Crne Gore, što znači
da je nešto veći procenat djece sa crnogorskim državljanstvom nego što je to slučaj s
ukupnim stanovništvom.
član 1(1)), lice bez državljanstva (apatrid) je definisano
na sljedeći način: „... termin
‘lice bez državljanstva’ znači
osobu koju nijedna država ne
smatra svojim državljaninom
u skladu sa svojim zakonom”.
Drugim riječima, biti apatrid
znači biti bez nacionalnosti ili
državljanstva. Važni uzroci nedostatka državljanstva su diskriminacija i nedostaci u zakonodavstvu koje reguliše državljanstvo.7
DR|AVLJANSTVO
mentacije. Podatke o pitanju
državljanstva nije moguće
uporediti sa podacima prethodnog popisa 2003. godine,
jer je u vrijeme sprovođenja
tog popisa postojala država
Srbija i Crna Gora, kao i državljanstvo te države.
7 UNHCR, http://www.unhcr.org/pages/49c3646c158.html
62
DJECA U CRNOJ GORI
63
3.0%
2.5%
2.0%
1.5%
1.0%
0.5%
0%
Šavnik
Žabljak
Mojkovac
Kolašin
Pljevlja
Plužine
Cetinje
Plav
Bijelo Polje
Kotor
Rožaje
Berane
Nikšiæ
Danilovgrad
Ulcinj
Andrijevica
Crna Gora
Bar
Podgorica
Tivat
Budva
Herceg Novi
Grafik 34: Procenat djece bez državljanstva po opštinama
3.0%
2.5%
2.0%
1.5%
1.0%
0.5%
0%
Šavnik
Žabljak
Plužine
Plav
Bijelo Polje
Mojkovac
Rožaje
Cetinje
Kolašin
Andrijevica
Pljevlja
Ulcinj
Danilovgrad
Nikšiæ
Herceg Novi
Kotor
Crna Gora
Budva
Berane
Bar
Tivat
Podgorica
64
ce sa državljanstvom strane
države, i to u Budvi 11%, Tivtu 8%, a u Baru i Herceg Novom po 6%.
rskom regionu živi 6% djece
sa stranim državljanstvom, u
središnjem regionu 2,5%, a u
sjevernom regionu 1,4%.
Strane države čije državljanstvo djeca najčešće imaju
su: Srbija (2707), Bosna i Hercegovina (541), Kosovo (367),
Hrvatska (204), zatim Ruska
Federacija (178) i SAD (149).
Pored toga, u pomenutim
opštinama i Podgorici je i najveći broj djece koja su u proceduri sticanja državljanstva,
iako ovaj procenat nigdje ne
prelazi 2,5% od ukupnog broja djece.
U narednoj tabeli prikazana je
struktura djece prema posjedovanju državljanstva po nacionalnoj odnosno etničkoj pripadnosti.
Bez državljanstva je najviše
djece u Podgorici i Tivtu, a u
Plužinama, Žabljaku i Šavniku
nema nijedno dijete bez državljanstva.
Stanovništvo Crne Gore čine i
djeca koja imaju strano državljanstvo. Najviše stranih državljana među djecom je kod
Egipćana, 25% i Roma, 13%.
Sljede Srbi sa 5%, dok sve
ostale nacionalne i etničke
grupe imaju oko 2% djece koja nijesu državljani Crne Gore,
osim djece crnogorske nacionalnosti kod kojih manje od
1% ima državljanstvo strane
države. Najveći broj djece sa
državljanstvom strane države
U sjevernom regionu 96% djece su državljani Crne Gore. U
središnjem regionu, kao i na
nivou Crne Gore, 93% djece
ima državljanstvo Crne Gore.
U primorskom regionu je manje djece sa državljanstvom
Crne Gore, i to 89%. U primo-
DR|AVLJANSTVO
Grafik 33: Procenat djece koja su u proceduri sticanja
crnogorskog državljanstva po opštinama
Velika većina djece, preko 90%,
kod Crnogoraca, Srba, Muslimana, Bošnjaka, Albanaca i
Hrvata ima državljanstvo Crne
Gore. Kod Roma i Egipćana
taj procenat je mnogo manji i
iznosi 50% odnosno 30%.
DJECA U CRNOJ GORI
65
DR|AVLJANSTVO
Grafik 35: Djeca prema državljanstvu i nacionalnoj pripadnosti, u %
Ostali
Ne želi da se izjasni
Egipæani
Romi
Hrvati
Albanci
Bošnjaci
Muslimani
Srbi
Crnogorci
Ukupno
0%
20%
40%
60%
80%
100%
Crne Gore
Strane države
U proceduri sticanja crnogorskog državljanstva
Bez državljanstva
živi u: Budvi, Tivtu, Baru, Herceg Novom, Kotoru, Ulcinju i
Podgorici.
U proceduri sticanja crnogorskog državljanstva je 12%
Egipćana i 11% Roma, a kod
svih ostalih nacionalnih i etničkih grupa u proceduri je oko
1% djece.
66
Najveći procenat egipatske
djece, i to 32%, nema državljanstvo niti jedne države, dok je
taj procenat nešto niži kod
romske djece i iznosi 26%.
Kod svih ostalih grupa manje
od 1% djece nema državljanstvo.
© UNICEF Crna Gora/Zoran Jovanović-Maccak
Nema podataka
DJECA U CRNOJ GORI
67
P
itanje etničko-kulturoloških karakteristika stanovništva sve više postaje relevantno u velikom broju zemalja u kontekstu migracija, integracija i politika etničkih manjina, tako da se ovoj temi poklanja mnogo više pažnje nego u prošlosti.
Upravo iz ovih razloga, pitanju
etničko-kulturoloških karakteristika stanovništva poklonila
se mnogo veća pažnja u preporukama za popis 2010/11.
nego ikada do sad. Ova pitanja su mnogo eksplicitnije i
detaljnije objašnjena, uz korišćenje iskustva zemalja u popisu 2000/01.
Etničko-kulturološke karakteristike imaju izrazito subjektivnu dimenziju i mogu biti politički veoma osjetljive. Upravo zbog toga je otvoreno i
slobodno izjašnjavanje svih
pojedinaca od suštinske važnosti.
Metodologija je predvidjela
da za djecu mlađu od 15 godina odgovore na ova pitanja daju roditelji ili staratelji. Treba
napomenuti da je metodologija popisa predvidjela da se za
djecu bez roditeljskog staranja, mlađu od 15 godina i
smještenu u odgovarajućim
institucijama, na ovo pitanje
daje odgovor „Ne želi da se
izjasni”.
pnog stanovništva pokazuju
da je Crna Gora u punom smislu riječi multietnička i multikulturalna zajednica.
Popisom su se prikupljali podaci o nacionalnoj, odnosno
etničkoj pripadnosti, vjeroispovijesti i maternjem jeziku.
Podaci pokazuju da je najveći
broj djece crnogorske nacionalnosti (44%), zatim srpske
(25%) i bošnjačke (11%) nacionalne odnosno etničke pripadnosti. Sa manje od 1% učešća u dječijoj populaciji su
Egipćani i Hrvati. Potrebno je
istaći da 6,1% djece nije željelo da se izjasni.
Podaci o etničkoj strukturi uku-
Učešće populacije Crnogoraca,
ETNI:KO-KULTUROLO{KE KARAKTERISTIKE
ETNI:KO-KULTUROLOŠKE
KARAKTERISTIKE
Preporučeno je da se u procesu formulisanja pitanja, definisanja klasifikacija i samog
sprovođenja popisa među pripadnicima etničkih manjina
obavezno izvrše konsultacije
i pripreme sa predstavnicima
etničkih, jezičkih i religijskih
grupa, kako bi se obezbijedilo
puno učešće u popisu.8
ETNIČKOKULTUROLOŠKE
KARAKTERISTIKE
NACIONALNA/
ETNIČKA
PRIPADNOST
MATERNJI
JEZIK
VJEROISPOVIJEST
8 Preporuke UNECE/EUROSTAT za popis stanovništva, domaćinstava i stanova, runda 2010.
68
DJECA U CRNOJ GORI
69
70 000
60 000
50 000
40 000
30 000
20 000
10 000
0
Hrvati
Egipæani
Ostali
Romi
Muslimani
Albanci
Ne želi da
se izjasni
Bošnjaci
Srbi
Crnogorci
Razlike u nacionalnoj odnosno
etničkoj strukturi djece prema
U etničko-kulturološke karakteristike prikupljane popisom
djeca
2011.
2003.
50%
45%
40%
35%
30%
25%
20%
15%
10%
5%
0%
Hrvati
Egipæani
Ostali
Romi
Muslimani
Albanci
Ne želi da
se izjasni
Bošnjaci
Srbi
Crnogorci
Hrvati
Egipæani
Ostali
Romi
Muslimani
Ne želi da
se izjasni
Bošnjaci
Srbi
Crnogorci
70
Albanci
50%
45%
40%
35%
30%
25%
20%
15%
10%
5%
0%
popisima 2003. godine i popisu 2011. godine nijesu velike.
Broj djece Crnogoraca, Bošnjaka, Roma, Egipćana, kao
i onih koji nijesu željeli da se
izjasne, u 2011. godini porastao je u odnosu na 2003. godinu. Broj djece Srba, Albanaca, Muslimana i Hrvata manji
je 2011. godine nego 2003.
godine.
Grafik 38: Djeca prema nacionalnoj odnosno etničkoj
pripadnosti, prema popisima 2003. i 2011., u %
Grafik 37: Ukupna populacija i djeca prema nacionalnoj
odnosno etničkoj pripadnosti, u %
ukupna populacija
Srba i Hrvata je veće nego
učešće njihove djece u ukupnoj populaciji djece. Kod
ostalih posmatranih populacija djeca imaju veće učešće u
ukupnoj populaciji djece nego
ukupna populacija u ukupnom
stanovništu. Možemo zaključiti
da su Bošnjaci, Albanci, Muslimani, Romi i Egipćani mlađe
populacije.
ETNI:KO-KULTUROLO{KE KARAKTERISTIKE
Grafik 36: Nacionalna odnosno etnička struktura djece
DJECA U CRNOJ GORI
71
djeca
Grafik 40: Uporedni pregled djece prema maternjem jeziku,
popis 2003. i 2011. u %
ukupna populacija
2003.
2011.
50%
45%
40%
35%
30%
25%
20%
15%
10%
5%
0%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
© UNICEF Crna Gora/Risto Božović
Hrvatski
Romski
Ostali
jezici
Vjeroispovijest je treća etničko-kulturološka karakteristika
prikupljana popisom. Struktura djece prema vjeroispovijesti prikazana je u sljedećem
grafikonu.
Ne želi da
se izjasni
Albanski
Bosanski
Srpski
Crnogorski
Hrvatski
Romski
Ostali
Ne želi da
se izjasni
Albanski
Bosanski
Srpski
Crnogorski
0%
spada i maternji jezik. U 2011.
godini povećan je broj djece,
u odnosu na 2003. godinu,
koja su kao maternji jezik navela crnogorski, bosanski i romski.
72
ETNI:KO-KULTUROLO{KE KARAKTERISTIKE
Grafik 39: Ukupna populacija i djeca prema maternjem jeziku, u %
Preko dvije trećine djece u
Crnoj Gori je pravoslavne vjeroispovijesti. Djece islamske
vjeroispovijesti je 24%, a katoličke 3,4%.
U 2011. godini u odnosu na
2003. godinu povećan je broj
djece islamske vjeroispovijesti, a smanjen broj djece pravoslavne vjeroispovijesti.
Ostale kategorije nijesu zabilježile značajnije promjene.
DJECA U CRNOJ GORI
73
ETNI:KO-KULTUROLO{KE KARAKTERISTIKE
Grafik 41: Djeca u Crnoj Gori prema vjeroispovijesti, u %
islamska
23.7%
ne želi da se
izjasni 3.4%
katolička 2.8%
ostalo 1.3%
ateista 0.5%
pravoslavna
68.3%
Grafik 42: Uporedni pregled djece prema vjeroispovijesti,
popisi 2003. i 2011. u %
2011.
2003.
80%
70%
60%
40%
30%
20%
10%
0%
Pravoslavna Islamska Ne želi da se Katolièka
izjasni
74
Ostali
Ateisti
© UNICEF Crna Gora/Risto Božović
50%
DJECA U CRNOJ GORI
75
DODATAK 1: STATISTI:KE TABELE
Tabela 1: Stanovništvo i djeca starosti 0-17 godina, Popis 2003.
Stanovništvo
Opštine
ukupno
Andrijevica
5 785
Bar
40 037
Berane
35 068
Bijelo Polje 50 284
Budva
15 909
Cetinje
18 482
Danilovgrad 16 523
Herceg Novi 33 034
Kolašin
9 949
Kotor
22 947
Mojkovac
10 066
Nikšiæ
75 282
Plav
13 805
Pljevlja
35 806
Plužine
4 272
Podgorica 169 132
Rožaje
22 693
Šavnik
2 947
Tivat
13 630
Ulcinj
20 290
4 204
Žabljak
Crna Gora 620 145
76
muško žensko
2 844
2 941
20 508
19 529
17 523
17 545
25 057
25 227
8 275
7 634
9 603
8 879
8 283
8 240
17 027
16 007
4 966
4 983
12 074
10 873
5 022
5 044
38 113
37 169
6 984
6 821
18 246
17 560
2 135
2 137
86 264
82 868
11 336
11 357
1 485
1 462
6 919
6 711
10 118
10 172
2 138
2 066
305 225 314 920
Djeca
ukupno
1 343
9 655
9 393
13 680
3 848
4 151
4 242
7 160
2 359
5 119
2 558
18 413
4 311
7 650
885
44 172
7 710
596
3 101
5 442
895
156 683
muško
690
4 953
4 817
7 004
2 009
2 092
2 209
3 724
1 208
2 681
1 285
9 471
2 218
3 874
444
23 072
4 008
294
1 600
2 808
445
80 905
žensko
653
4 702
4 576
6 676
1 839
2 059
2 033
3 436
1 151
2 438
1 273
8 942
2 093
3 776
441
21 100
3 702
302
1 501
2 634
450
75 777
Tabela 1a: Stanovništvo i djeca starosti 0-17 godina, Popis 2011.
Uèešæe
djece u
ukupnom
stanovništvu
23.2
24.1
26.8
27.2
24.2
22.5
25.7
21.7
23.7
22.3
25.4
24.5
31.2
21.4
20.7
26.1
34.0
20.2
22.8
26.8
21.3
25.3
Stanovništvo
Opštine
ukupno
Andrijevica
5 071
Bar
42 048
Berane
33 970
Bijelo Polje 46 051
Budva
19 218
Cetinje
16 657
Danilovgrad 18 472
Herceg Novi 30 864
Kolašin
8 380
Kotor
22 601
Mojkovac
8 622
Nikšiæ
72 443
Plav
13 805
Pljevlja
30 786
Plužine
3 246
Podgorica 185 937
Rožaje
22 964
Šavnik
2 070
Tivat
14 031
Ulcinj
19 921
3 569
Žabljak
Crna Gora 620 029
muško žensko
2 457
2 614
21 378
20 670
16 883
17 087
22 847
23 204
9 994
9 224
8 626
8 031
8 768
9 704
15 874
14 990
4 151
4 229
11 764
10 837
4 270
4 352
36 692
35 751
6 984
6 821
15 648
15 138
1 580
1 666
95 323
90 614
11 188
11 776
999
1 071
7 128
6 903
9 983
9 938
1 796
1 773
306 236 313 793
Djeca
ukupno
1 119
9 485
8 871
11 729
4 266
2 998
3 884
6 229
1 721
4 576
1 921
16 594
4 311
5 862
581
45 667
7 271
373
3 025
4 718
653
145 126
muško
551
4 994
4 651
6 036
2 223
1 570
2 047
3 278
849
2 383
1 002
8 586
2 218
2 955
291
23 758
3 818
188
1 566
2 420
313
75 367
žensko
568
4 491
4 220
5 693
2 043
1 428
1 837
2 951
872
2 193
919
8 008
2 093
2 907
290
21 882
3 453
185
1 459
2 298
340
69 759
Uèešæe
djece u
ukupnom
stanovništvu
21.1
22.6
26.1
25.5
22.2
18.0
21.0
20.2
20.5
20.2
22.3
22.9
31.2
19.0
17.9
24.6
31.7
18.0
21.6
23.7
18.3
23.4
DEMOGRAFIJA
77
Tabela 2: Djeca prema pojedinačnim godinama starosti, Popis 2003.
Pojedinaène godine
Pojedinaène
starosti godine starosti
Opštine
Andijevica
Bar
Berane
Bijelo Polje
Budva
Cetinje
Danilovgrad
Herceg Novi
Kolašin
Kotor
Mojkovac
Nikšiæ
Plav
Pljevlja
Plužine
Podgorica
Ukupno
Opštine 0
Ukupno
1
0
2
13
24
35
46
57
Pojedinaène godine
Pojedinaène
starosti godine starosti
68
79
10
8
11
9
10
12
11
13
12
14
13
15
16
14
17
15
16
17
67
1Andijevica
343
457
9Bar
655
67
1 343
97
67
76
67
75
97
58
76
58
75
68
58
77
58
68
57
77
79
57
72
79
81
72
71
81
92
71
77
85
92
86
77
85
86
9459
655
475
457
497
459
459
475
540
497
501
459
502
540
571
501
502
577
571
504
577
557
504
574
557
586
574
574
586
613
600
574
609
613
600
609
454
9Berane
393
Bijelo
Polje
682
13 680
9505
393
489
454
469
505
454
489
499
469
517
454
525
499
563
517
525
553
563
573
553
557
573
548
557
524
548
520
524
538
571
520
534
538
571
534
13753
680
682
734
753
698
682
712
734
723
698
755
712
784
723
755
687
784
726
687
771
726
806
771
814
806
812
814
830
914
812
797
830
914
797
208
3Budva
848
Cetinje
156
4 151
191
4Danilovgrad
242
3200
848
221
208
194
200
186
221
175
194
219
186
217
175
220
219
217
205
220
198
205
227
198
219
227
241
219
198
241
243
252
198
225
243
252
225
4171
151
160
156
171
171
165
160
198
171
196
165
237
198
233
196
237
219
233
244
219
262
244
289
262
264
289
294
264
291
308
294
293
291
308
293
4205
242
204
191
227
205
200
204
229
227
200
200
204
229
220
200
204
224
220
215
224
268
215
243
268
281
243
288
289
281
299
288
289
255
299
255
Novi
355
7Herceg
160
Kolašin
109
2 359
7327
160
370
355
369
327
377
370
372
369
343
377
393
372
396
343
393
390
396
396
390
429
396
402
429
459
402
402
460
459
447
402
460
473
447
473
2118
359
95
109
113
118
106
95
105
113
109
106
125
105
154
109
125
118
154
123
118
139
123
125
139
161
125
149
182
161
158
149
182
170
158
170
225
5Kotor
119
112
2Mojkovac
558
5262
119
255
225
251
262
239
255
277
251
277
239
297
277
262
277
297
276
262
283
276
316
283
297
316
296
297
308
327
296
331
308
327
340
331
340
2136
558
136
112
119
136
112
136
148
119
141
112
136
148
154
141
136
126
154
152
126
146
152
150
146
151
150
141
180
151
164
141
180
154
164
154
918
18969
413
991
918
938
969
945
991
1938
029
1 945
001
046
11 029
034
11001
11 046
084
11 034
033
11 084
068
11 033
007
1 068
992
11007
012
1992
081
146
11012
11 081
119
1 146
1 119
208
Pljevlja
357
7 650
Plužine
40
885
44Podgorica
172 2 310
4222
311
199
208
212
222
215
199
239
212
221
215
232
239
240
221
232
230
240
220
230
268
220
267
268
273
267
243
284
273
263
243
284
275
263
275
7367
650
368
357
355
367
337
368
405
355
413
337
413
405
411
413
413
407
411
417
407
442
417
462
442
474
462
453
501
474
521
453
501
547
521
547
48
885
51
40
41
48
40
51
33
41
39
40
40
33
54
39
40
52
54
43
52
46
43
47
46
53
47
68
57
53
67
68
57
66
67
66
18Nikšiæ
413
4Plav
311
2 334
44
172
394
2 310
355
22334
304
22394
328
22355
460
22 304
446
22 328
486
22460
22 446
368
22 486
468
22 368
439
22 468
583
22 439
494
22583
438
649
22494
696
22438
22 649
620
2 696
2 620
7442
710
428
420
403
442
403
428
369
403
368
403
429
369
434
368
429
408
434
464
408
479
464
443
479
485
443
452
480
485
396
452
480
407
396
407
27
596
28
27
21
27
27
28
29
21
23
27
35
29
28
23
35
36
28
26
36
36
26
43
36
41
43
50
40
41
30
50
40
49
30
49
Tivat
420
7Rožaje
710
Šavnik
27
596
127
3Tivat
101
3130
101
165
127
141
130
174
165
172
141
144
174
150
182
189
192
182
185
192
191
185
183
191
174
185
183
212
174
185
205
212
205
5Ulcinj
442
227
5258
442
252
227
262
258
310
252
290
262
276
310
150
172
314
290
189
144
Ulcinj
318
276
314
314
318
301
314
319
301
352
319
295
352
305
345
295
344
305
345
360
344
360
40
32
895
44
40
38
32
33
44
44
38
49
33
Rožaje
Šavnik
Žabljak
Crna Gora
78
Žabljak
895
8 032
7 690 156
156Crna
683 Gora
683
104
78 690
986
87032
859
87104
251
78986
278
78 859
42
44
8
606
8 251
46
49
42
54
46
52
54
59
52
64
59
52
64
64
69
52
63
64
69
50
63
50
874
88278
88 606
567
88 874
709
89 567
085
89 709
193
99 085
190
99193
037
721
99190
867
99037
99 721
634
9 867
9 634
DEMOGRAFIJA
79
Tabela 2a: Djeca prema pojedinačnim godinama starosti, Popis 2011.
Pojedinaène godine
Pojedinaène
starostigodine starosti
Opštine
Andijevica
Bar
Berane
Bijelo Polje
Budva
Cetinje
Danilovgrad
Herceg Novi
Kolašin
Kotor
Mojkovac
Nikšiæ
Plav
Pljevlja
Plužine
Podgorica
Ukupno
Opštine 0
Ukupno
1
54
1 119
5048
9 532
485
530
507
Berane
8 871
465
Bijelo
11
729 Polje
601
8 437
871
459
465
11 625
729
679
601
293
4 287
266
280
293
145
Danilovgrad
3 884
194
2 174
998
Herceg
6 229 Novi
348
Kolašin
1 721
81
Kotor
4 576
300
Mojkovac
1 921
79
Budva
4 266
Cetinje
2 998
24
35
46
57
68
79
810
911
10
12
11
13
1214
13
15
14
16
15
17
16
17
5165
75
56
6576
7571
76
74
71
61
7463
6173
63
68
7375
68
75
530
488
455
503
469
488
6056
488
455
469
529
520
488
545
529
520
536
545
558
536
530
555
558
563
530
555
623
554
563
623
554
437
474
625
615
459
443
426
474
456
443
469
426
456
485
504
469
503
485
504
487
503
468
487
537
530
468
580
537
530
577
571
580
577
571
679
559
565
615
590
559
618
565
590
710
632
618
693
710
632
610
693
740
610
676
695
740
749
676
695
717
655
749
717
655
287
271
174
134
280
228
213
271
199
228
235
213
199
231
226
235
221
231
226
216
221
203
216
225
225
203
225
245
225
228
240
245
228
240
160
145
160
141
147
134
143
141
150
147
143
168
132
150
163
168
132
164
163
158
164
172
215
158
172
217
215
206
209
217
206
209
3 209
884
199
194
209
196
199
202
203
196
176
202
222
203
176
202
237
222
226
202
237
226
226
221
226
214
250
221
222
214
250
252
233
222
252
233
6 356
229
323
348
356
351
323
323
319
351
300
323
344
319
300
319
342
344
360
319
342
386
360
346
386
345
337
346
387
345
337
369
374
387
369
374
85
1 721
8185
8569
8570
6977
72
70
7796
7299
87
96
109
99
87
100
109
95
100
101
129
95
135
101
129
115
116
135
115
116
4 270
576
4840
5960
51
40
270
253
224
240
200
253
243
240
213
200
243
272
228
213
260
272
228
234
260
256
234
273
286
256
280
273
286
279
265
280
279
265
7989
7279
8976
7995
100
76
114
95
100
110
124
114
110
114
124
107
114
124
107
142
123
124
133
142
123
122
118
133
122
118
888
16 886
594
888
886
886
889
784
886
789
889
807
784
859
789
807
949
943
859
949
905
943
927
905
988
927
964
1988
050
1964
046
11050
011
023 1 011
1 1046
1 023
169
Pljevlja
5 862
233
Plužine
581
20
Podgorica
45 667 2 649
3 156
583
169
154
156
180
176
154
181
180
191
176
190
181
191
204
220
190
204
213
220
186
213
224
186
228
233
224
232
228
233
222
224
232
222
224
5 263
862
233
260
263
251
286
260
276
251
306
286
298
276
306
332
345
298
332
352
345
316
352
377
316
406
387
377
383
406
387
394
397
383
394
397
22
581
2023
2230
2325
3021
30
25
2132
3032
40
32
3240
4026
40
37
26
34
3735
3445
35
39
4550
39
50
402 2 2319
376 2 2402
552
2 2339
601
2 2376
498 2 2603
771
22419
603 2 2509
22498
618
443 2 618
2 2771
2 443
Nikšiæ
16
594
Plav
3 583
417
Šavnik
Šavnik
373
2 698
45
667
602
2 2649
667 2 2698
7 422
271
417
410
11
21
373
Tivat
Tivat
3 025
185
3 200
025
Ulcinj
Ulcinj
4 718
238
4 253
718
80
5459
532
503
224
300
Rožaje
7 271
Crna Gora
13
72
1 921
Rožaje
Žabljak
02
Andijevica
1 119
50
Bar
9 485
507
Pojedinaène godine
Pojedinaène
starostigodine starosti
32
653
653
26
Žabljak
8
054
145
126
145
126
7
899
Crna Gora
319
339 2 2602
2 2667
422
380
395
410
1116
2118
185
188
200
179
238
238
235
253
3237
2632
805
7 7899
950 8 7054
386
380
385
395
1617
1820
21
17
168
188
143
179
132
168
207
238
246
235
223
207
3235
3723
33
35
164
242 7 7805
7 7950
2 2552
601 2 2601
419 22601
509
385
411
461
422
411
404
2023
2124
21
23
143
149
132
164
144
149
246
249
223
253
235
249
2337
3326
43
37
329 7 7164
137
640 7 8329
7 7242
160
7 8640
386
422
461
370
404
398
370
356
408
398
420
356
408
375
451
420
375
451
2413
2120
13
25
20
22
2522
2230
22
33
3016
33
16
164
175
144
170
175
179
170
153
146
179
184
153
146
187
179
184
187
179
253
271
235
295
271
277
295
306
282
277
323
306
282
296
323
291
296
291
2629
4330
29
35
30
54
3539
5445
39
52
4545
52
45
063
508 8 9402
78896
402 8 8292
88508
783
9 8063
529 8 783
8 529
8 8137
273 8 7160
896 88273
292
DEMOGRAFIJA
81
Tabela 3: Djeca prema pojedinačnim godinama starosti, Popis 2003.
Opštine
OpštineUkupno
Ukupno0
Dobne
Dobne
grupe
grupe
0 1-3 1-3 4-5 4-5 6-9 6-910-1410-14
15-1715-17
Ukupno
Ukupno
djecedjece
u
u
0
% %
0
% %
15-1715-17
1-3 1-3 4-5 4-5 6-9 6-9 10-1410-14
Andrijevica
Andrijevica1 3431 343 67 67 240 240 133 133 260 260 395 395 248 248
Bar Bar
9 6559 655457 4571 4311 431 999 9992 1512 1512 7952 7951 8221 822
Berane
Berane
9 3939 393454 4541 4631 463 953 9532 1582 1582 7222 7221 6431 643
BijeloBijelo
PoljePolje
13 680
13 680682 6822 1692 1691 4101 4102 9492 9493 9293 9292 5412 541
100 100
5.0 5.0 17.9 17.9 9.9 9.9 19.4 19.4 29.4 29.4 18.5 18.5
100 100
4.7 4.7 14.8 14.8 10.3 10.3 22.3 22.3 28.9 28.9 18.9 18.9
100 100
4.8 4.8 15.6 15.6 10.1 10.1 23.0 23.0 29.0 29.0 17.5 17.5
100 100
5.0 5.0 15.9 15.9 10.3 10.3 21.6 21.6 28.7 28.7 18.6 18.6
Budva
Budva
3 8483 848208 208 615 615 361 361 861 8611 0831 083 720 720
100 100
5.4 5.4 16.0 16.0 9.4 9.4 22.4 22.4 28.1 28.1 18.7 18.7
4 1514 151156 156 502 502 363 363 885 8851 3531 353 892 892
Danilovgrad
Danilovgrad4 2424 242191 191 636 636 429 429 848 8481 2951 295 843 843
Herceg
Herceg
Novi Novi
7 1607 160355 3551 0661 066 749 7491 5221 5222 0882 0881 3801 380
Kolašin
Kolašin
2 3592 359109 109 326 326 211 211 506 506 697 697 510 510
100 100
3.8 3.8 12.1 12.1 8.7 8.7 21.3 21.3 32.6 32.6 21.5 21.5
100 100
4.5 4.5 15.0 15.0 10.1 10.1 20.0 20.0 30.5 30.5 19.9 19.9
100 100
5.0 5.0 14.9 14.9 10.5 10.5 21.3 21.3 29.2 29.2 19.3 19.3
100 100
4.6 4.6 13.8 13.8 8.9 8.9 21.4 21.4 29.5 29.5 21.6 21.6
KotorKotor
5 1195 119225 225 768 768 516 5161 1121 1121 5001 500 998 998
100 100
4.4 4.4 15.0 15.0 10.1 10.1 21.7 21.7 29.3 29.3 19.5 19.5
Mojkovac
Mojkovac 2 5582 558112 112 391 391 260 260 557 557 740 740 498 498
Nikšiæ
Nikšiæ
18 413
18 413918 9182 8982 8981 9741 9744 1654 1655 1125 1123 3463 346
Plav Plav
4 3114 311208 208 633 633 454 454 923 9231 2711 271 822 822
100 100
4.4 4.4 15.3 15.3 10.2 10.2 21.8 21.8 28.9 28.9 19.5 19.5
100 100
5.0 5.0 15.7 15.7 10.7 10.7 22.6 22.6 27.8 27.8 18.2 18.2
100 100
4.8 4.8 14.7 14.7 10.5 10.5 21.4 21.4 29.5 29.5 19.1 19.1
Pljevlja
Pljevlja
7 6507 650357 3571 0901 090 742 7421 6441 6442 2482 2481 5691 569
885 885 40 40 140 140 73 73 185 185 257 257 190 190
100 100
4.7 4.7 14.2 14.2 9.7 9.7 21.5 21.5 29.4 29.4 20.5 20.5
100 100
4.5 4.5 15.8 15.8 8.2 8.2 20.9 20.9 29.0 29.0 21.5 21.5
Podgorica
Podgorica44 172
44 172
12 422
12 4227 9657 965
2 3102 3107 0837 0834 6324 6329 7609 760
100 100
5.2 5.2 16.0 16.0 10.5 10.5 22.1 22.1 28.1 28.1 18.0 18.0
Rožaje
Rožaje
7 7107 710420 4201 2731 273 772 7721 6391 6392 3232 3231 2831 283
596 596 27 27 76 76 56 56 122 122 196 196 119 119
100 100
5.4 5.4 16.5 16.5 10.0 10.0 21.3 21.3 30.1 30.1 16.6 16.6
100 100
4.5 4.5 12.8 12.8 9.4 9.4 20.5 20.5 32.9 32.9 20.0 20.0
3 1013 101127 127 436 436 346 346 665 665 925 925 602 602
5 4425 442227 227 772 772 600 6001 2221 2221 5721 5721 0491 049
100 100
4.1 4.1 14.1 14.1 11.2 11.2 21.4 21.4 29.8 29.8 19.4 19.4
100 100
4.2 4.2 14.2 14.2 11.0 11.0 22.5 22.5 28.9 28.9 19.3 19.3
895 895 40 40 114 114 77 77 191 191 291 291 182 182
Crna Crna
GoraGora
156 683
156 683
29 222
29 222
45 214
45 214
34 325
34 325
16 110
16 110
24 122
24 122
7 6907 690
100 100
4.5 4.5 12.7 12.7 8.6 8.6 21.3 21.3 32.5 32.5 20.3 20.3
100 100
4.9 4.9 15.4 15.4 10.3 10.3 21.9 21.9 28.9 28.9 18.7 18.7
Cetinje
Cetinje
Plužine
Plužine
Šavnik
Šavnik
TivatTivat
UlcinjUlcinj
Žabljak
Žabljak
82
DEMOGRAFIJA
83
Tabela 3a: Djeca prema pojedinačnim godinama starosti, Popis 2011.
Opštine
OpštineUkupno
Ukupno0
Andrijevica
Andrijevica1 1191 119 50
Dobne
Dobne
grupe
grupe
0 1-3 1-3 4-5 4-5 6-9 6-910-1410-14
15-1715-17
Ukupno
Ukupno
djecedjece
u
u
0
% %
0
% %
1-3 1-3 4-5 4-5 6-9 6-9 10-1410-14
15-1715-17
50 161 161 100 100 247 247 345 345 216 216
100 100 4.5
4.5 14.4 14.4 8.9
8.9 22.1 22.1 30.8 30.8 19.3 19.3
1 7401 740
9 4859 485507 5071 5651 565 943 9432 0062 0062 7242 724
1 7281 728
8 8718 871465 4651 3701 370 869 8691 9141 9142 5252 525
100 100 5.3
5.3 16.5 16.5 9.9
9.9 21.1 21.1 28.7 28.7 18.3 18.3
100 100 5.2
5.2 15.4 15.4 9.8
9.8 21.6 21.6 28.5 28.5 19.5 19.5
BijeloBijelo
Polje Polje
2 1212 121
1 1241 1242 5502 5503 4143 414
11 729
11 729601 6011 9191 919
Budva
Budva
4 2664 266293 293 838 838 441 441 891 8911 0901 090 713 713
100 100 5.1
5.1 16.4 16.4 9.6
9.6 21.7 21.7 29.1 29.1 18.1 18.1
100 100 6.9
6.9 19.6 19.6 10.3 10.3 20.9 20.9 25.6 25.6 16.7 16.7
Cetinje
Cetinje
2 9982 998145 145 468 468 288 288 593 593 872 872 632 632
Danilovgrad
Danilovgrad3 8843 884194 194 604 604 405 405 837 8371 1371 137 707 707
Herceg
Herceg
Novi Novi
1 1301 130
6 2296 229348 3481 0301 030 642 6421 3051 3051 7741 774
Kolašin
Kolašin
1 7211 721 81 81 239 239 147 147 354 354 534 534 366 366
100 100 4.8
4.8 15.6 15.6 9.6
100 100 5.0
5.0 15.6 15.6 10.4 10.4 21.5 21.5 29.3 29.3 18.2 18.2
100 100 5.6
5.6 16.5 16.5 10.3 10.3 21.0 21.0 28.5 28.5 18.1 18.1
100 100 4.7
4.7 13.9 13.9 8.5
8.5 20.6 20.6 31.0 31.0 21.3 21.3
KotorKotor
4 5764 576300 300 747 747 440 440 956 9561 3091 309 824 824
Mojkovac
Mojkovac 1 9211 921 79 79 240 240 171 171 448 448 610 610 373 373
NikšiæNikšiæ
3 0803 080
1 5731 5733 5583 5584 8344 834
16 594
16 594888 8882 6612 661
100 100 6.6
6.6 16.3 16.3 9.6
9.6 20.9 20.9 28.6 28.6 18.0 18.0
100 100 4.1
4.1 12.5 12.5 8.9
8.9 23.3 23.3 31.8 31.8 19.4 19.4
100 100 5.4
5.4 16.0 16.0 9.5
9.5 21.4 21.4 29.1 29.1 18.6 18.6
Plav Plav
3 5833 583169 169 490 490 357 357 805 8051 0841 084 678 678
1 1741 174
5 8625 862233 233 774 774 562 5621 2811 2811 8381 838
100 100 4.7
4.7 13.7 13.7 10.0 10.0 22.5 22.5 30.3 30.3 18.9 18.9
100 100 4.0
4.0 13.2 13.2 9.6
9.6 21.9 21.9 31.4 31.4 20.0 20.0
46 134 134 172 172 134 134
100 100 3.4
3.4 12.9 12.9 7.9
7.9 23.1 23.1 29.6 29.6 23.1 23.1
Podgorica
Podgorica45 667
7 8327 832
12 630
12 630
4 6584 6589 9319 931
2 6492 6497 9677 967
45 667
100 100 5.8
5.8 17.4 17.4 10.2 10.2 21.7 21.7 27.7 27.7 17.2 17.2
Rožaje
Rožaje
1 2461 246
7 2717 271417 4171 2121 212 781 7811 6791 6791 9361 936
373 373 11 11 55 55 37 37 89 89 102 102 79 79
100 100 5.7
5.7 16.7 16.7 10.7 10.7 23.1 23.1 26.6 26.6 17.1 17.1
100 100 2.9
2.9 14.7 14.7 9.9
3 0253 025185 185 567 567 311 311 589 589 823 823 550 550
4 7184 718238 238 726 726 453 453 960 9601 4311 431 910 910
100 100 6.1
6.1 18.7 18.7 10.3 10.3 19.5 19.5 27.2 27.2 18.2 18.2
100 100 5.0
5.0 15.4 15.4 9.6
9.6 20.3 20.3 30.3 30.3 19.3 19.3
58 139 139 187 187 142 142
100 100 4.0
4.0 15.5 15.5 8.9
8.9 21.3 21.3 28.6 28.6 21.7 21.7
Crna Crna
Gora Gora
26 375
26 375
41 371
41 371
31 266
31 266
14 406
14 406
23 809
23 809
7 8997 899
145 126
145 126
100 100 5.4
5.4 16.4 16.4 9.9
9.9 21.5 21.5 28.5 28.5 18.2 18.2
Bar Bar
Berane
Berane
Pljevlja
Pljevlja
Plužine
Plužine
Šavnik
Šavnik
Tivat Tivat
UlcinjUlcinj
Žabljak
Žabljak
84
581 581 20
653 653 26
20
75
75 46
26 101 101 58
9.6 19.8 19.8 29.1 29.1 21.1 21.1
9.9 23.9 23.9 27.3 27.3 21.2 21.2
DEMOGRAFIJA
85
Tabela 4: Djeca prema nacionalnoj odnosno etničkoj pripadnosti, Popis 2011.
Opština
Ukupno Crnogorci
Ukupno Crnogorci
Srbi
Muslimani
Srbi
Muslimani
Bošnjaci Bošnjaci
Albanci
Opština
Albanci
Hrvati
Hrvati
Romi
Egipæani
Ne
Egipæani
želi da NeOstali
želi da
Romi
se izjasni se izjasni
Ostali
AndrijevicaAndrijevica
1 119
408
1 119
642
408
1
642
1-
--
--
--
--
45
-
23
45
23
Bar
Bar 9 485
391
94 485
160
42391
2 810
160
810
662
493
662
493
16
16
112
112
12
12
604
225
604
225
Berane
Berane
8 871
300
82 871
420
23300
3 523
420
1 523
733
14
1 733
14
8
8
322
322
101
101
357
93
357
93
Bijelo Polje Bijelo
11Polje
729
112
112 729
735
23112
13 614
735
13 614
702
23
3 702
23
7
7
162
121
383
21230
25
1 383
1417
48
29
85
29
DanilovgradDanilovgrad
3 884
564
32 884
972
2 564
2
91
3
972
18
14
1
136
91
2 742
18
21
-1
136
351
742
22 998
25
21
2-
253
71
351
85
121
253
230
42 266
162
17
71
48
3-
-3
73
75
-5
48
282
48
Herceg Novi
Herceg
Novi
6 229
235
62 229
760
22235
209
97
497
49
115
115
15
137
882
137
Kolašin
Kolašin
1 721
Kotor4 576
064
11 721
539
1 064
20
2 760
3
539
282
15
882
3-
--
--
--
--
320
42 576
335
21320
152
28
2
28
216
21644
Mojkovac Mojkovac
1 921
Nikšiæ
Nikšiæ
16 594
182
11 921
621
1 182
15
1 335
621-
2-
2-
--
10 594
634
16
662
103634
Plav 3 583
Pljevlja
5 862
202
3 583
484
202
3 662
89
183
484
89
38
1 183
899
26
38
776
1 899
543
51 862
152
13543
Plužine581
Podgorica Podgorica
45 667
161
581
380
161
3 315
152
380-
388
315
--
25 667
052
45
449
259052
449
19 236
95
7 271
210
95
Šavnik
Rožaje
7 271
Šavnik 373
204
373
Tivat
Tivat 3 025
Ulcinj
Budva
Cetinje
Budva4 266
Cetinje
2 998
30
85
30
44
41
85
41
453
122
453
122
-7
-7
89
20
89
20
26
14
776
14
242
--
242
237
--
1237
429
25
1 223
429
223
14
25
14
3883
--
3
--
-7
--
-7
--
402
40
52
402
52
40
-
11 236
138
634
12 138
729
31
49
4
046
31 025
920
1 046
920
21
21
28
38
28
38
335
33519
19
164
4020
-9
164
356
31
20
156
204
350
6 230
--
2369
072
40--
2 729
949
6 295
230
--
2 39
072
---
2369
949
210
295
156-
2 634
39
350
--
98
356
98
Ulcinj4 718
Žabljak653
558
4 718
192
558
3 349
98
--
3 349
1
--
178
--
78
32
--
111
32
35
101
278
329
2 975
98
1-
101
111
329
653
192
2 975
278
1
10
35
10
Crna Gora Crna38
Gora
468
14 468
183
38
11183
431
14
11
431
2 975
26 975
118
549
6 118
549
45
45
661
661
184
1184
695
1 627
695
627
Kotor
Plav
Pljevlja
Plužine
Rožaje
Žabljak
86
DEMOGRAFIJA
87
Tabela 5: Djeca prema nacionalnoj odnosno etničkoj pripadnosti i polu,
Popis 2011.
Romi Egipæani
Ne želi da
Ne Ostali
želi da Ostali
Pol Starost Starost
Ukupno Ukupno
Crnogorci
Crnogorci
Srbi Muslimani
Srbi Muslimani
BošnjaciBošnjaci
Albanci Albanci
Hrvati Romi
Hrvati Egipæani
se izjasni
se izjasni
Muško Muško 0
4 1064
04 064
781
1 781
918
918
127
127477
477
181
181
26
26
114
114
38
38320
320
82
82
Pol
1
14 231
4 1231
823
11823
007
1 181
007
181459
459
202
202
18
18
109
109
41
41319
319
72
72
2
24 179
4 1179
831
1 831
943
943
165
165491
491
190
190
22
22
122
122
34
34319
319
62
62
3
34 111
4 1111
832
1 832
944
944
156
156475
475
212
212
18
18
107
107
39
39265
265
63
63
4
43 776
3 1776
626
1 626
890
890
148
148416
416
176
176
28
28
100
100
31
31284
284
77
77
5
53 762
3 1762
566
1 566
908
908
145
145451
451
222
222
16
16
108
108
40
40238
238
68
68
6
63 817
3 1817
693
1 693
917
917
121
121453
453
191
191
14
14
93
93
26
26239
239
70
70
7
73 941
3 1941
725
1 725
971
971
147
147456
456
213
213
17
17
85
85
35
35220
220
72
72
8
84 282
4 1282
890
11890
031
1 141
031
141502
502
238
238
18
18
94
94
36
36263
263
69
69
9
94 214
4 1214
842
11842
037
1 155
037
155491
491
230
230
17
17
96
96
37
37245
245
64
64
10
104 254
4 1254
891
11891
033
1 169
033
169479
479
228
228
20
20
103
103
27
27245
245
59
59
11
114 068
4 1068
797
11797
082
1 169
082
169396
396
227
227
15
15
94
94
26
26196
196
66
66
12
124 298
4 1298
876
11876
123
1 157
123
157488
488
240
240
13
13
63
63
37
37239
239
62
62
13
134 363
4 1363
919
11919
178
1 166
178
166432
432
270
270
15
15
84
84
27
27199
199
73
73
14
144 406
4 1406
894
11894
216
1 181
216
181480
480
237
237
20
20
97
97
23
23193
193
65
65
15
154 691
4 1691
976
11976
369
1 159
369
159492
492
263
263
24
24
78
78
23
23238
238
69
69
16
164 507
4 1507
925
11925
356
1 151
356
151411
411
253
253
30
30
78
78
34
34204
204
65
65
17
174 403
4 1403
958
11958
250
1 149
250
149442
442
244
244
28
28
60
60
27
27186
186
59
59
Žensko Žensko 0
03 835
3 1835
659
1 659
826
826
137
137450
450
211
211
25
25
106
106
34
34315
315
72
72
1
3 1823
669
1 669
867
867
133
133450
450
180
180
27
27
103
103
33
33296
296
65
65
2
13 823
23 771
3 1771
611
1 611
911
911
140
140427
427
182
182
20
20
105
105
29
29278
278
68
68
DEMOGRAFIJA
3
33 694
3 1694
623
1 623
881
881
127
127385
385
186
186
18
18
95
95
30
30287
287
62
88
62
89
Nastavak tabele 5: Djeca prema nacionalnoj odnosno etničkoj pripadnosti
i polu, Popis 2011.
Pol
Pol Starost Starost
Ukupno Ukupno
Crnogorci
Crnogorci
Srbi Muslimani
Srbi Muslimani
BošnjaciBošnjaci
Albanci Albanci
Hrvati Romi
Hrvati Egipæani
Romi Egipæani
Ne želi da
Ne Ostali
želi da Ostali
se izjasnise izjasni
30 835
3 835
1 659
1 659
826
826
137
137450
450
211
211
25
25
106
106
34
34315
315
72
72
Žensko Žensko 0
1
31 823
3 823
1 669
1 669
867
867
133
133450
450
180
180
27
27
103
103
33
33296
296
65
65
2
32 771
3 771
1 611
1 611
911
911
140
140427
427
182
182
20
20
105
105
29
29278
278
68
68
3
33 694
34 466
3 694
1 623
1 623
881
881
127
127385
385
186
186
18
18
95
95
30
30287
287
62
62
3 466
1 482
1 482
847
847
117
117397
397
176
176
15
15
91
91
29
29254
254
58
58
35 402
36 512
3 402
1 500
1 500
805
805
109
109400
400
188
188
16
16
94
94
25
25234
234
31
31
3 512
1 513
1 513
908
908
124
124383
383
179
179
15
15
89
89
31
31221
221
49
49
37 699
38 855
3 699
1 590
1 590
915
915
139
139434
434
194
194
22
22
91
91
29
29234
234
51
51
3 855
1 679
1 679
955
955
147
147434
434
194
194
16
16
92
92
26
26262
262
50
50
39 946
10
4 019
3 946
1 733
1 733
968
968
163
163474
474
205
205
17
17
70
70
30
30227
227
59
59
4 019
1 778
11 778
017
1 142
017
142441
441
214
214
30
30
97
97
27
27224
224
49
49
11
3 828
12
3 994
3 828
1 682
1 682
962
962
136
136398
398
236
236
17
17
75
75
29
29233
233
60
60
3 994
1 765
11 765
029
1 157
029
157415
415
227
227
13
13
91
91
28
28218
218
51
51
13
4 039
14
4 102
4 039
1 779
11 779
047
1 165
047
165402
402
224
224
21
21
78
78
18
18236
236
69
69
4 102
1 831
11 831
062
1 155
062
155430
430
240
240
20
20
65
65
25
25223
223
51
51
4 372
1 961
11 961
124
1 169
124
169431
431
257
257
16
16
75
75
31
31244
244
64
64
16
15
4 372
16
4 276
4 276
1 863
11 863
144
1 156
144
156456
456
226
226
24
24
82
82
23
23229
229
73
73
17
17
4 126
4 126
1 809
11 809
100
1 151
100
151452
452
227
227
15
15
66
66
24
24235
235
47
47
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
90
DEMOGRAFIJA
91
Tabela 6: Djeca starosti 6-17 godina prema pohađanju škole po opštinama,
Popis 2011.
Opština
Crna Gora
Andrijevica
Bar
Berane
Bijelo Polje
Budva
Cetinje
Danilovgad
Herceg Novi
Kolašin
Kotor
Mojkovac
Nikšiæ
Plav
Pljevlja
Plužine
Podgorica
Rožaje
Šavnik
Tivat
Ulcinj
Žabljak
92
Ukupno
djeca
starosti 6-17 Ne pohaðaju
godina
školu
99 012
808
6 470
6 167
8 085
2 694
2 097
2 681
4 209
1 254
3 089
1 431
11 472
2 567
4 293
440
30 393
4 861
270
1 962
3 301
468
5 313
45
301
428
438
111
65
85
170
46
103
50
533
152
151
17
2 080
302
15
96
113
12
Tabela 6a: Dječaci starosti 6-17
godina prema pohađanju škole po
opštinama, Popis 2011.
%
Pohaðaju
školu
Ne pohaðaju
školu
Pohaðaju
školu
93 699
763
6 169
5 739
7 647
2 583
2 032
2 596
4 039
1 208
2 986
1 381
10 939
2 415
4 142
423
28 313
4 559
255
1 866
3 188
456
5%
6%
5%
7%
5%
4%
3%
3%
4%
4%
3%
3%
5%
6%
4%
4%
7%
6%
6%
5%
3%
3%
95%
94%
95%
93%
95%
96%
97%
97%
96%
96%
97%
97%
95%
94%
96%
96%
93%
94%
94%
95%
97%
97%
Opština
Ukupno
djeèaci starosti 6-17
godina
51 244
Crna Gora
392
Andrijevica
3 369
Bar
3 224
Berane
4 155
Bijelo Polje
1 419
Budva
Cetinje
1 084
Danilovgad
1 421
Herceg Novi
2 180
Kolašin
614
Kotor
1 587
Mojkovac
750
Nikšiæ
5 888
Plav
1 322
Pljevlja
2 143
Plužine
220
Podgorica
15 872
Rožaje
2 547
Šavnik
130
Tivat
1 013
Ulcinj
1 691
223
Žabljak
Tabela 6b: Djevojčice starosti 6-17
godina prema pohađanju škole po
opštinama, Popis 2011.
Ne
poha- Pohaðaju ðaju
školu školu
Opština
2 747 48 497
371
21
150 3 219
200 3 024
229 3 926
64 1 355
37 1 047
45 1 376
95 2 085
593
21
54 1 533
718
32
281 5 607
77 1 245
88 2 055
9
211
1 114 14 758
111 2 436
7
123
56
957
53 1 638
3
220
Crna Gora
Andrijevica
Bar
Berane
Bijelo Polje
Budva
Cetinje
Danilovgad
Herceg Novi
Kolašin
Kotor
Mojkovac
Nikšiæ
Plav
Pljevlja
Plužine
Podgorica
Rožaje
Šavnik
Tivat
Ulcinj
Žabljak
Ukupno
djevojčice
starosti 6-17
godina
Ne Pohapoha- ðaju
ðaju školu
školu
47 768 2 566 45 202
416
392
24
3 101 151 2 950
2 943 228 2 715
3 930 209 3 721
1 275
47 1 228
1 013
985
28
1 260
40 1 220
2 029
75 1 954
640
615
25
1 502
49 1 453
681
663
18
5 584 252 5 332
1 245
75 1 170
2 150
63 2 087
220
8
212
14 521 966 13 555
2 314 191 2 123
140
8
132
949
40
909
1 610
60 1 550
245
9
236
OBRAZOVANJE
93
Tabela 7: Djeca starosti 6-17 godina prema pohađanju škole po
pojedinačnim godinama starosti, Popis 2011.
94
Starost
lica
Ukupno
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
7 329
7 640
8 137
8 160
8 273
7 896
8 292
8 402
8 508
9 063
8 783
8 529
Ne
Pohaðaju
pohaðaju školu
školu
1 775
5 554
349
7 291
259
7 878
214
7 946
230
8 043
217
7 679
223
8 069
257
8 145
278
8 230
396
8 667
507
8 276
608
7 921
Tabela 7a: Dječaci starosti 6-17
godina prema pohađanju škole po
pojedinačnim godinama starosti,
Popis 2011.
Starost
lica
Ukupno
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
3 817
3 941
4 282
4 214
4 254
4 068
4 298
4 363
4 406
4 691
4 507
4 403
Ne
Pohaðaju
pohaðaju školu
školu
994
2 823
189
3 752
149
4 133
124
4 090
114
4 140
103
3 965
112
4 186
130
4 233
156
4 250
174
4 517
232
4 275
270
4 133
Tabela 7b: Djevojčice starosti 6-17
godina prema pohađanju škole po
pojedinačnim godinama starosti,
Popis 2011.
Starost
lica
Ukupno
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
3 512
3 699
3 855
3 946
4 019
3 828
3 994
4 039
4 102
4 372
4 276
4 126
Ne
Pohaðaju
pohaðaju školu
školu
781
2 731
160
3 539
110
3 745
90
3 856
116
3 903
114
3 714
111
3 883
127
3 912
122
3 980
222
4 150
275
4 001
338
3 788
OBRAZOVANJE
95
Tabela 8: Djeca starosti 6-17 godina prema poznavanju rada na računaru i
opštinama, Popis 2011.
Opština
Crna Gora
Andrijevica
Bar
Berane
Bijelo Polje
Budva
Cetinje
Danilovgad
Herceg Novi
Kolašin
Kotor
Mojkovac
Nikšiæ
Plav
Pljevlja
Plužine
Podgorica
Rožaje
Šavnik
Tivat
Ulcinj
Žabljak
96
Tabela 8a: Djeca starosti 6-17 godina prema poznavanju rada na računaru i
opštinama u %, Popis 2011.
Lica koja
Lica koja
Ukupan broj
djelimièno
ne
Ukupan broj Mlaði od djece starosti Kompjuterski poznaju rad poznaju rad
Bez
djece
15 godina 15-17 god. pismena lica na raèunaru na raèunaru odgovora
145 126
1 119
9 485
8 871
11 729
4 266
2 998
3 884
6 229
1 721
4 576
1 921
16 594
3 583
5 862
581
45 667
7 271
373
3 025
4 718
653
118 751
903
7 745
7 143
9 608
3 553
2 366
3 177
5 099
1 355
3 752
1 548
13 514
2 905
4 688
447
37 835
6 025
294
2 475
3 808
511
26 375
216
1 740
1 728
2 121
713
632
707
1 130
366
824
373
3 080
678
1 174
134
7 832
1 246
79
550
910
142
18 133
110
1 302
979
1 364
578
447
500
932
241
652
238
2 309
292
925
80
5 436
611
43
453
544
97
6 053
74
363
507
537
93
154
165
147
93
138
104
555
312
186
45
1 726
429
22
66
298
39
1 661
29
47
211
191
16
16
37
34
20
15
21
164
50
46
8
536
151
12
21
32
4
528
3
28
31
29
26
15
5
17
12
19
10
52
24
17
1
134
55
2
10
36
2
Opština
Crna Gora
Andrijevica
Bar
Berane
Bijelo Polje
Budva
Cetinje
Danilovgad
Herceg Novi
Kolašin
Kotor
Mojkovac
Nikšiæ
Plav
Pljevlja
Plužine
Podgorica
Rožaje
Šavnik
Tivat
Ulcinj
Žabljak
Lica koja
djelimièno
Lica koja ne
Kompjuterski poznaju rad na poznaju rad na
pismena lica
raèunaru
raèunaru
Bez odgovora
69%
51%
75%
57%
64%
81%
71%
71%
82%
66%
79%
64%
75%
43%
79%
60%
69%
49%
54%
82%
60%
68%
23%
34%
21%
29%
25%
13%
24%
23%
13%
25%
17%
28%
18%
46%
16%
34%
22%
34%
28%
12%
33%
27%
6%
13%
3%
12%
9%
2%
3%
5%
3%
5%
2%
6%
5%
7%
4%
6%
7%
12%
15%
4%
4%
3%
2%
1%
2%
2%
1%
4%
2%
1%
2%
3%
2%
3%
2%
4%
1%
1%
2%
4%
3%
2%
4%
1%
OBRAZOVANJE
97
Tabela 9: Djeca prema pohađanju škole po nacionalnoj odnosno etničkoj
pripadnosti
Nacionalna
odnosno
etnièka
pripadnost
Ukupno
Ne
pohaðaju
školu
Pohaðaju
školu
Ne
pohaðaju
školu
Albanci
2 834
142
2 692
5%
95%
Bošnjaci
5 522
274
5 248
5%
95%
22 386
813
21 573
4%
96%
Egipæani
358
166
192
46%
54%
Hrvati
231
9
222
4%
96%
Muslimani
1 865
108
1 757
6%
94%
Ne želi da se
izjasni
2 667
113
2 554
4%
96%
Ostali
793
68
17 725
9%
91%
Romi
1 025
500
525
49%
51%
13 563
554
13 009
4%
96%
© UNICEF Crna Gora/Zoran Jovanović-Maccak
Crnogorci
Srbi
98
%
Pohaðaju
školu
OBRAZOVANJE
99
Tabela 10: Djeca starosti 15-17 godina prema aktivnosti i po opštinama,
Popis 2011.
u%
Opštine
Ukupno Aktivni Neaktivni Ostali
Andrijevica
1
1 117
1 119
1
Bar
5
9 461
9 485
19
Berane
5
8 830
8 871
36
Bijelo Polje 11 729
6
11 691
32
Budva
2
4 256
4 266
8
Cetinje
4
2 998
2 983
11
Danilovgrad 3 884
1
3 869
14
Herceg Novi 6 229
1
6 222
6
Kolašin
1 721
1 711
10
Kotor
2
4 576
4 564
10
Mojkovac
2
1 921
1 915
4
Nikšiæ
2
16 594
16 570
22
Plav
6
3 583
3 544
33
Pljevlja
2
5 862
16
5 844
Plužine
581
579
2
Podgorica
30
45 667 148
45 489
Rožaje
8
7 271
7 224
39
Šavnik
373
368
5
Tivat
2
3 025
3 010
13
Ulcinj
9
4 718
4 696
13
653
Žabljak
652
1
Crna Gora 145 126 443
88
144 595
100
Aktivni Neaktivni Ostali
0.1
0.1
99.8
0.1
0.2
99.7
0.1
0.4
99.5
0.1
0.3
99.7
0.2
99.8
0.4
0.1
99.5
0.4
99.6
0.1
99.9
99.4
0.6
99.7
0.2
99.7
0.2
0.1
99.9
0.1
98.9
0.9
0.2
99.7
0.3
99.7
0.3
99.6
0.3
0.1
99.4
0.5
0.1
98.7
1.3
99.5
0.4
0.1
99.5
0.3
0.2
99.8
0.2
99.6
0.3
0.1
Tabela 11: Djeca prema aktivnosti i aktivnost lica prema zaposlenosti po
opštinama, Popis 2011.
Ukupno
Aktivna lica
Neaktivna lica
Ukupno aktivna
Opštine
djeca
djeca Nezaposleni Zaposleni Penzioneri Studenti Domaæice Ostali
Andrijevica
1
1 119
1
9
1
205
Bar
8
9 485
19
11
48
5
1 668
Berane
31
8 871
36
5
127
5
1 560
Bijelo Polje 11 729
20
32
12
116
6
1 967
Budva
5
4 266
8
3
18
2
685
Cetinje
2 998
9
2
11
14
4
603
Danilovgrad 3 884
9
5
14
24
1
668
Herceg Novi 6 229
4
2
6
28
1
1 095
Kolašin
1 721
1
9
10
17
339
Kotor
4 576
3
7
10
13
2
799
Mojkovac
1 921
2
2
4
19
2
348
Nikšiæ
16 594
1
14
8
22
90
2 965
2
Plav
3 583
7
26
33
44
595
6
Pljevlja
5 862
2
12
16
4
22
1 132
2
Plužine
581
1
2
2
1
130
Podgorica
45 667 148
3
55
93
7 229
422
30
Rožaje
7 271
3
6
33
39
1 068
128
8
Šavnik
373
4
1
5
72
2
Tivat
1
3 025
9
4
516
13
18
2
Ulcinj
3
4 718
6
7
852
13
33
9
653
Žabljak
1
140
1
1
14
Crna Gora 145 126 443
187
24 636
256
1 194
88
DJEČJI RAD
101
Tabela 12: Djeca prema aktivnosti po starosti, Popis 2011.
Starost
Tabela 14: Djeca prema aktivnosti i
nacionalnosti, Popis 2011.
Pol
Ukupno
Aktivni
Neaktivni
Ostali
15-17
Muško
13 601
260
13 302
39
15-17
Žensko
12 774
183
12 542
49
15
Muško
4 691
49
4 618
24
15
Žensko
4 372
30
4 315
27
16
Muško
4 507
88
4 409
10
16
Žensko
4 276
50
4 216
10
17
Muško
4 403
123
4 275
5
17
Žensko
4 126
103
4 011
12
Tabela 14a: Djeca prema zaposlenosti i nacionalnosti, Popis 2011.
Aktivnost
Nacionalnost Ukupno Muško Žensko
Crnogorci
Srbi
Muslimani
Bošnjaci
Albanci
Hrvati
Romi
Egipæani
Ne želi da
se izjasni
Ostali
120
81
28
65
46
1
51
31
69
51
14
25
27
38
25
51
30
14
40
19
1
13
6
13
7
7
4
6
3
Zaposleni
Nacionalnost Ukupno Muško Žensko
Crnogorci
Srbi
Muslimani
Bošnjaci
Albanci
Hrvati
Romi
Egipæani
Ne želi da
se izjasni
Ostali
63
39
10
12
35
1
10
10
39
25
6
8
21
10
10
24
14
4
4
14
1
-
5
2
4
2
1
-
Tabela 13: Djeca prema aktivnosti i aktivnost lica prema zaposlenosti
po opštinama, Popis 2011.
Starost
15-17
15-17
15
15
16
16
17
17
102
Pol Ukupno
Muško 13 601
Žensko 12 774
Muško
4 691
Žensko
4 372
Muško
4 507
Žensko
4 276
Muško
4 403
Žensko
4 126
Ukupno
Aktivna lica
Neaktivna lica
aktivna
djeca Nezaposleni Zaposleni Penzioneri Ðaci Domaæice Ostali
39
507
12 788
7
125
135
260
49
687
11 848
7
62
121
183
24
128
4 487
3
31
18
49
27
181
4 134
14
16
30
10
188
4 221
38
50
88
10
233
3 979
4
21
29
50
5
191
4 080
4
56
67
123
12
273
3 735
3
27
76
103
DJEČJI RAD
103
%
Cetinje
%
Danilovgrad
%
Tabela 15: Djeca prema državljanstvu po opštinama, Popis 2011.
Herceg Novi
%
Kolašin
Djeca koja imaju državljanstvo:
U proceduri
sticanja
Strane crnogorskog
Bez
Bez
Crne Gore države državljanstva državljanstva odgovora Ukupno
Opština
Andrijevica
%
Bar
%
Berane
%
Bijelo Polje
%
Budva
%
Cetinje
%
Danilovgrad
%
Herceg Novi
%
Kolašin
%
Kotor
%
Mojkovac
%
Nikšiæ
%
Plav
%
Pljevlja
104
Plužine
%
1 063
95.0%
8 443
89.0%
8 319
93.8%
11 468
97.8%
3 547
83.1%
2 894
96.5%
3 690
95.0%
5 564
89.3%
1 668
96.9%
4 280
93.5%
1 877
97.7%
15 887
95.7%
3 444
96.1%
5 647
96.3%
571
27
2.4%
591
6.2%
222
2.5%
66
0.6%
471
11.0%
20
0.7%
96
2.5%
404
6.5%
23
1.3%
152
3.3%
11
0.6%
191
1.2%
47
1.3%
78
1.3%
1
13
1.2%
131
1.4%
78
0.9%
76
0.6%
100
2.3%
16
0.5%
38
1.0%
157
4
0.4%
228
2.4%
185
2.1%
8
0.1%
73
1.7%
10
0.3%
33
0.8%
66
12
1.1%
92
1.0%
67
0.8%
111
0.9%
75
1.8%
58
1.9%
27
0.7%
38
1 119
100.0%
9 485
100.0%
8 871
100.0%
11 729
100.0%
4 266
100.0%
2 998
100.0%
3 884
100.0%
6 229
2.5%
4
1.1%
6
0.6%
20
100.0%
1 721
0.2%
39
0.9%
4
0.2%
151
0.9%
20
0.6%
23
0.4%
3
0.3%
56
1.2%
2
0.1%
146
0.9%
2
0.1%
35
0.6%
-
1.2%
49
1.1%
27
1.4%
219
1.3%
70
2.0%
79
1.3%
6
100.0%
4 576
100.0%
1 921
100.0%
16 594
100.0%
3 583
100.0%
5 862
100.0%
581
%
Kotor
%
Mojkovac
Opština
%
Nikšiæ
Andrijevica
%
Plav
Bar
Pljevlja
Berane
%
%
Plužine
Bijelo Polje
%
Podgorica
Budva
%
Rožaje
Cetinje
%
Danilovgrad
Šavnik
%
Herceg Novi
Tivat
Kolašin
Ulcinj
Kotor
Žabljak
Mojkovac
Crna
Gora
%
%
%
%
Nikšiæ
%
Plav
%
Pljevlja
%
Plužine
83.1%
2 894
96.5%
3 690
95.0%
5 564
89.3%
1 668
96.9%
4 280
93.5%
1 877
Crne
Gore
97.7%
15
1 887
063
95.7%
95.0%
3
8 444
443
96.1%
89.0%
5
8 647
319
96.3%
93.8%
571
11 468
98.3%
97.8%
41
841
3 547
91.6%
83.1%
6 894
865
2
94.4%
96.5%
3 370
690
99.2%
95.0%
5 616
564
2
89.3%
86.5%
1
4 668
274
96.9%
90.6%
4 640
280
93.5%
98.0%
1 968
877
134
97.7%
93.0%
15 887
95.7%
3 444
96.1%
5 647
96.3%
571
2.3%
11.0%
1.7%
1.8%
100.0%
16
10
20
58
2 998
0.5%
0.3%
1.9%
0.7%
100.0%
38
33
27
3 884
96
2.5%
1.0%
0.8%
100.0%
0.7%
404
157
66
38
6 229
6.5%
2.5%
1.1%
0.6%
100.0%
23
4
6
20
1 721
1.3%
0.2%
0.3%
1.2%
100.0%
Djeca koja imaju državljanstvo:
152
39
56
49
4 576
U proceduri
3.3%
0.9%
1.2%
1.1%
100.0%
sticanja
11 crnogorskog
4
27
1 921
Strane
Bez2
Bez
0.6% državljanstva
države
državljanstva
odgovora
Ukupno
0.2%
0.1%
1.4%
100.0%
191
151
146
219
16
13
4
12
1 594
119
27
1.2%
2.4%
0.9%
0.9%
1.3%
100.0%
1.2%
0.4%
1.1%
47
20
591
2
70
3
131
228
92
9 583
485
1.3%
0.6%
0.1%
6.2%
2.0%
100.0%
1.4%
2.4%
1.0%
78
23
35
79
5
222
78
185
67
8 862
871
1.3%
0.4%
0.6%
1.3%
100.0%
2.5%
0.9%
2.1%
0.8%
1
3
6
581
66
76
8111
11 729
0.2%
0.5%
1.0%
100.0%
0.6%
0.6%
0.1%0.9%
1 471
416
732
1238
440
45
100
73
75
4 667
266
3.1%
1.6%
2.7%
1.0%
100.0%
2.3%
11.0%
1.7%
1.8%
112
62
17
215
7
16
10
20
58
2 271
998
1.5%
0.9%
0.2%
3.0%
100.0%
0.5%
0.3%
1.9%
0.7%
2
1
383327
3 373
884
96
2.5%
0.5%
0.3%
100.0%
1.0%0.8%0.7%
404
157
66
236
38
6 025
229
52
81
40
3
6.5%
7.8%
1.7%
2.7%
1.3%
100.0%
2.5%
1.1%
0.6%
23
4
6
20
1
142
53
36
213
4 721
718
1.3%
3.0%
1.1%
0.8%
4.5%
100.0%
0.2%
0.3%
1.2%
152
4
1
8
39
5649
4 653
576
3.3%
0.2%
0.6%
1.2%
100.0%
0.9%
1.2%1.1%
11
1 753
2 226
4 312
1 867
145
4
2
27
1 126
921
0.6%
1.20%
1.5%
3.0%
1.3%
100.0%
0.2%
0.1%
1.4%
191
151
146
219
16 594
1.2%
0.9%
0.9%
1.3%
100.0%
47
20
2
70
3 583
1.3%
0.6%
0.1%
2.0%
100.0%
78
23
35
79
5 862
DRŽAVLJANSTVO 105
1.3%
0.4%
0.6%
1.3%
100.0%
1
3
6
581
Tabela 16: Državljanstvo djece prema nacionalnoj odnosno etničkoj
pripadnosti, Popis 2011.
Tabela 16a: Državljanstvo djece prema nacionalnoj odnosno etničkoj
pripadnosti u %, Popis 2011.
Djeca koja imaju državljanstvo:
Nacionalna
odnosno
etnièka
pripadnost Ukupno
Crne
Gore
U proceduri
sticanja
Strane crnogorskog
Bez
Nema
države državljanstva državljanstva podataka
Ukupno
145 126 134 959 4 254
Crnogorci
63 372 61 447
444
Srbi
36 541 33 623 1 892
Muslimani
5 354
5 056
122
Bošnjaci
15 950 15 376
163
Albanci
7 763
7 172
217
Hrvati
706
674
20
Romi
3 250
1 587
425
Egipæani
1 082
321
271
Ne želi da
se izjasni
8 862
8 138
329
Ostali
2 246
1 565
371
106
Djeca koja imaju državljanstvo:
1 753
444
392
82
108
107
4
344
133
2 226
433
282
34
24
58
852
347
1 934
604
352
60
279
209
8
42
10
113
26
125
71
157
213
Nacionalna
odnosno
etnièka
pripadnost Ukupno
Ukupno
Crnogorci
Srbi
Muslimani
Bošnjaci
Albanci
Hrvati
Romi
Egipæani
Ne želi da
se izjasni
Ostali
Crne
Gore
U proceduri
sticanja
Strane crnogorskog
Bez
Nema
države državljanstva državljanstva podataka
100%
100%
100%
100%
100%
100%
100%
100%
100%
93%
97%
92%
94%
96%
92%
95%
49%
30%
3%
1%
5%
2%
1%
3%
3%
13%
25%
1%
1%
1%
2%
1%
1%
1%
11%
12%
2%
1%
1%
1%
1%
26%
32%
1%
1%
1%
1%
2%
3%
1%
1%
1%
100%
100%
92%
70%
4%
17%
1%
1%
1%
3%
2%
9%
DRŽAVLJANSTVO
107
Tabela 17: Nacionalna odnosno etnička struktura djece po opštinama,
Popis 2011.
Opštine
Crna Gora
Andrijevica
Bar
Berane
Bijelo Polje
Budva
Cetinje
Danilovgrad
Herceg Novi
Kolašin
Kotor
Mojkovac
Nikšiæ
Plav
Pljevlja
Plužine
Podgorica
Rožaje
Šavnik
Tivat
Ulcinj
Žabljak
108
Ukupno Crnogorci
Muslimani
Bošnjaci Srbi
Albanci
Hrvati Bošnjaci
Romi Egipæani
OpštineSrbi Ukupno
Crnogorci
Muslimani
Albanci
17082
3 250
706 15
7 763 5 354
5 35463 15
36 541145 126
63 Crna
372 Gora
145 126
763
950
372950 36 541
-1
642
408
1 119
Andrijevica
1
642
408
1 119
12
112
16
2 160 9 485810 4 391662 2 160493
4 Bar
391
9 485
493
662
810
101
8
1 733 3 420 14
3 420 8 871523 2 300
2 Berane
300
8 871
14
1322
733
523
7
3 702 3 735 23 1 614
1 614 2 112
3 735 11 729
2 Bijelo
112 Polje
11 729
23
3162
702
71
17
14
1 383 4 266 25 2 230 21 1 383 18
2 Budva
230
4 266
18
21
25
-1
48
1
91 2 998 2 2 742 2 Cetinje
742
2 998
2
91
-3
57
972 3 884 3 2 564 2 Danilovgrad
564
3 884
3
972 3
157
1159
49
2 760 6 229 20 2 235 9 2 760 7
2 Herceg
235
6 229
Novi
20
--539 1 721 3 1 064 1 Kolašin
064
1 721
3539 41
442
216
1 335 4 576 15 2 320 2 1 335 28
2 Kotor
320
4 576
28
15
-7
621 1 921 - 1 182 2
1 Mojkovac
182
1 921
2
621
237
242
14
3 662 16 594 8910 634 38 3 662 26
10 Nikšiæ
634
16 594
26
38
89
1 899
484 3 583183 202
202
3 583
Plav
776
1 899
183484776
-3
7
3 152 5 862315 1 543388 3 152 3
1 Pljevlja
543
5 862
388
315--380
161
581
Plužine
-380 581 - 161 39 21072
2 634 1 236
1 138 9 449
1 23625 052
9 449 45 667
25 Podgorica
052
45 667
2369
634
138
40
350
6
230
295
210 7 271
95
7 271
Rožaje
350
6 230
295
210
95
--156
204
373
Šavnik
-156 373 - 204 164
19
335
920 3 025 21 1 046 28
1 Tivat
046
3 025
38
28
21
920 38
32
78
1
3 349
192 4 718198 558 98
558
4 718
Ulcinj
3 349
98
198
192
--278
329
653
1278 653 1 329 Žabljak
Ne želi
Ne želi
da se
da se
izjasni
Ostali
Hrvati Romi Egipæani izjasni
8 862
8 862
1 082
250
706 23 246
234545
225
604
604
12
112
16
93
3578
357
101
322
121
2537
253
162
136
351
351
71
17
14
29
8585
48
485
2827
282
137
882
882
15
115
49
308585
122
453
453
41
44
216
207
8989
223
1 429
1 429
237
242
14
142525
527
402402
-4040
729
2 949
2 949
369
39 2 072
312020
40
499
98
356
356
164
19
335
101
1111
111
32
78
103535
-
Ostali
2 246
23
225
93
121
136
29
48
137
30
122
20
223
14
52
729
31
4
98
101
10
ETNIČKO-KULTUROLOŠKE KARAKTERISTIKE
109
Tabela 17a: Nacionalna odnosno etnička struktura djece po opštinama u %,
Popis 2011.
Opštine
Crna Gora
Andrijevica
Bar
Berane
Bijelo Polje
Budva
Cetinje
Danilovgrad
Herceg Novi
Kolašin
Kotor
Mojkovac
Nikšiæ
Plav
Pljevlja
Plužine
Podgorica
Rožaje
Šavnik
Tivat
Ulcinj
Žabljak
110
Ne želi
da se
Ukupno Crnogorci
Opštine Srbi Ukupno
Muslimani
Crnogorci
Bošnjaci Srbi
Albanci
Muslimani
Hrvati Bošnjaci
Albanci izjasni
Hrvati
Romi Egipæani
100%
100%
100%
100%
100%
100%
100%
100%
100%
100%
100%
100%
100%
100%
100%
100%
100%
100%
100%
100%
100%
100%
25%
44%
Crna Gora
Andrijevica
57%
36%
Bar
23%
46%
Berane 39%
26%
Bijelo Polje
32%
18%
Budva 32%
52%
Cetinje 3%
91%
Danilovgrad
25%
66%
Herceg Novi
44%
36%
Kolašin 31%
62%
Kotor 29%
52%
Mojkovac
32%
62%
Nikšiæ 22%
64%
Plav
14%
6%
Pljevlja 54%
26%
Plužine 65%
28%
Podgorica
21%
55%
Rožaje
3%
1%
Šavnik 42%
55%
Tivat 30%
35%
Ulcinj
4%
12%
50%
Žabljak 43%
4%
100%
100% 9%
100%
6%
100%
14%
100%
1%
100%
100% 100% 100% 100% 100% 100% 1%
100%
5%
100%
5%
100%
100% 3%
100%
4%
100%
100% 1%
100%
4%
100%
100% -
11%
44%
36% 46%7%
20%
26%
32%
18%
52% 91% 66% 36% 62% 52% 62% 64% 53%
6%
26%7%
28% 55%2%
86%
1%
55% 35%1%
12%2%
50% -
25%5%
57% 23%5%
39% 32% 32% 3% 25% 44% 31% 29%1%
32% 22% 22%
14%
54% 65% 21%6%
3%5%
42% 30%1%
71%
4%
43% -
4% - 9% 6% 14% 1% - - 1%
- 5%
- 1% 5% 5% - 3% 4% - 11%
1%
4% - -
2%
11%
-1%
7%
4%
20%
1%
32%
-2%
-2%
-1%
-1%
53%7%-5%
2%
86%-1%
1%
2%
2%
--
1%
5%
-5%
1%-2%----1%
1%
--22%
--1%
6%
1%
5%
-5%
1%
1%
71%
--
6%6%4%2%8%3%7%14%
1%
5%10%
5%
5%9%1%7%7%6%2%12%
11%
2%5%-
Ne želi
da se
Ostali
Romi Egipæani izjasni
Ostali
2%
2%
51%2%
1%
1%
4%
1%
1%
3%1%
2%
1%2%
2%
2%3%
1%
1%1%
1%
-1%-2%
5%
-1%3%
1%
2%
2%
2%-
2%
51%
2%
1%
1%
3%
1%
1%
2%
2%
3%
1%
1%
1%
2%
1%
3%
2%
2%
1%
1%
2%
1%
1%
1%
5%
1%
-
6%
6%
4%
2%
8%
3%
7%
14%
5%
10%
5%
9%
1%
7%
7%
6%
2%
12%
2%
5%
ETNIČKO-KULTUROLOŠKE KARAKTERISTIKE
111
Tabela 18: Nacionalna odnosno etnička struktura djece po polu, Popis 2011.
Pol
0
4 064
1 7814 064 918 1 781127
0
918 477 127
181 477 26
181
114
2638
114 320 38
82 320
82
1
4 231
1 8234 2311 007 1 823181 1 007 459 181
202 459 18
202
109
1841
109 319 41
72 319
72
2
4 179
2
1 8314 179 943 1 831165
943 491 165
190 491 22
190
122
2234
122 319 34
62 319
62
3
4 111
3
1 8324 111 944 1 832156
944 475 156
212 475 18
212
107
1839
107 265 39
63 265
63
4
3 776
4
1 6263 776 890 1 626148
890 416 148
176 416 28
176
100
2831
100 284 31
77 284
77
5
3 762
5
1 5663 762 908 1 566145
908 451 145
222 451 16
222
108
1640
108 238 40
68 238
68
6
3 817
6
1 6933 817 917 1 693121
917 453 121
191 453 14
19193
1426
93 239 26
70 239
70
Muško
Muško
112
Starost PolUkupno
StarostCrnogorci
UkupnoSrbi
Crnogorci
Muslimani
SrbiBošnjaci
Muslimani
Albanci
Bošnjaci
HrvatiAlbanci
Romi Hrvati
Egipæani
Romi
Ne želi
Egipæani
da Ostali
Ne želi da Ostali
se izjasni
se izjasni
7
3 941
7
1 7253 941 971 1 725147
971 456 147
213 456 17
21385
1735
85 220 35
72 220
72
8
4 282
8
1 8904 2821 031 1 890141 1 031 502 141
238 502 18
23894
1836
94 263 36
69 263
69
9
4 214
230 491 17
23096
1737
96 245 37
64 245
64
10
4 254
228 479 20
228
103
2027
103 245 27
59 245
59
11
4 068
227 396 15
22794
1526
94 196 26
66 196
66
12
4 298
9
1 8424 2141 037 1 842155 1 037 491 155
101 8914 2541 033 1 891169 1 033 479 169
111 7974 0681 082 1 797169 1 082 396 169
121 8764 2981 123 1 876157 1 123 488 157
240 488 13
24063
1337
63 239 37
62 239
62
13
4 363
270 432 15
27084
1527
84 199 27
73 199
73
14
4 406
237 480 20
23797
2023
97 193 23
65 193
65
15
4 691
263 492 24
26378
2423
78 238 23
69 238
69
16
4 507
131 9194 3631 178 1 919166 1 178 432 166
141 8944 4061 216 1 894181 1 216 480 181
151 9764 6911 369 1 976159 1 369 492 159
161 9254 5071 356 1 925151 1 356 411 151
253 411 30
25378
3034
78 204 34
65 204
65
17
4 403
171 9584 4031 250 1 958149 1 250 442 149
244 442 28
24460
2827
60 186 27
59 186
59
ETNIČKO-KULTUROLOŠKE KARAKTERISTIKE
113
Nastavak tabele 18: Nacionalna odnosno etnička struktura djece po polu,
Popis 2011.
Pol
0
3 835
1
0 6593 835 826 1 659137
826 450 137
211 450 25
211
106
2534
106 315 34
72 315
72
1
3 823
1 6693 823 867 1 669133
867 450 133
180 450 27
180
103
2733
103 296 33
65 296
65
2
3 771
2 6113 771 911 1 611140
1
911 427 140
182 427 20
182
105
2029
105 278 29
68 278
68
3
3 694
3 6233 694 881 1 623127
1
881 385 127
186 385 18
18695
1830
95 287 30
62 287
62
4
3 466
4 4823 466 847 1 482117
1
847 397 117
176 397 15
17691
1529
91 254 29
58 254
58
5
3 402
5 5003 402 805 1 500109
1
805 400 109
188 400 16
18894
1625
94 234 25
31 234
31
6
3 512
179 383 15
17989
1531
89 221 31
49 221
49
7
3 699
915 434 139
194 434 22
19491
2229
91 234 29
51 234
51
8
3 855
6 5133 512 908 1 513124
1
7 5903 699 915 1 590139
1
8 6793 855 955 1 679147
1
908 383 124
Žensko
Žensko
114
Starost Pol Ukupno
StarostCrnogorci
Ukupno
Srbi
Crnogorci
Muslimani
SrbiBošnjaci
Muslimani
Albanci
Bošnjaci
HrvatiAlbanci
Romi Hrvati
Egipæani
Romi
Ne želi
Egipæani
da Ostali
Ne želi da Ostali
se izjasni
se izjasni
955 434 147
194 434 16
19492
1626
92 262 26
50 262
50
9
3 946
474 163
205 474 17
20570
1730
70 227 30
59 227
59
10
4 019
441 142
214 441 30
21497
3027
97 224 27
49 224
49
11
3 828
398 136
236 398 17
23675
1729
75 233 29
60 233
60
12
3 994
415 157
227 415 13
22791
1328
91 218 28
51 218
51
13
4 039
224 402 21
22478
2118
78 236 18
69 236
69
14
4 102
240 430 20
24065
2025
65 223 25
51 223
51
15
4 372
257 431 16
25775
1631
75 244 31
64 244
64
16
4 276
13
1 7794 0391 047 1 779165 1 047 402 165
14
1 8314 1021 062 1 831155 1 062 430 155
15
1 9614 3721 124 1 961169 1 124 431 169
16
1 8634 2761 144 1 863156 1 144 456 156
226 456 24
22682
2423
82 229 23
73 229
73
17
4 126
17
1 8094 1261 100 1 809151 1 100 452 151
227 452 15
22766
1524
66 235 24
47 235
47
9 7333 946 968 1 733163 968
1
10
1 7784 0191 017 1 778142 1 017
11
1 6823 828 962 1 682136 962
12
1 7653 9941 029 1 765157 1 029
ETNIČKO-KULTUROLOŠKE KARAKTERISTIKE
115
Tabela 19: Djeca prema maternjem jeziku i nacionalnosti, Popis 2011.
Tabela 20: Djeca prema vjeroispovijesti i nacionalnosti, Popis 2011.
Vjeroispovijest
Maternji jezik
Ne želi
da se
Nacionalnost Ukupno Crnogorski Srpski Bosanski Albanski HrvatskiRomski izjasni Ostalo
Crnogorci
Srbi
Muslimani
Bošnjaci
Albanci
Hrvati
Romi
Egipæani
Ne želi da
se izjasni
Ostali
63 372
36 541
5 354
15 950
7 763
706
3 250
1 082
44 615
458
4 674
4 987
416
310
184
46
14 677
35 633
225
56
42
24
136
39
8
4
139
9 739
56
-
109
2
82
9
7 178
277
983
3
1
263
-
8 862
2 246
807
440
2 257
900
14
42
38
110
3
2
Jehovini
Nacionalnost Ukupno Adventisti Agnostici Ateisti Budisti HrišæaniIslamska svjedoci Katolièk
29 2 065 1 866
144 300
8
33 163
119 1 040
56
14
77
32
2 629
17
7
3
9
2
5 5 412
25
40
Crnogorci
Srbi
Muslimani
Bošnjaci
Albanci
Hrvati
Romi
Egipæani
Ne želi da
se izjasni
Ostali
326
687
63 372
36 541
5 354
15 950
7 763
706
3 250
1 082
40
1
2
-
28
2
-
584
34
6
3
2
14
-
4
-
144
43
11
2
1 616
1
4 816
15 218
4 573
1 674
573
11
1
5
-
1 139
3
1 973
667
2
-
8 862
2 246
8
243
-
14
23
5
9
30
155
269
3
1
125
187
Vjeroispovijest
Vjeroispovijest
Vjeroispovijest
Ne želi
Jehovini
Jehovini
da se
Nacionalnost svjedoci
Nacionalnost Ukupno Adventisti Agnostici Ateisti Budisti HrišæaniIslamska
Ukupno Katolièka
Adventisti
Agnostici izjasni
AteistiOstale
Budisti
HrišæaniIslamska
svjedoci Katolièka
Muslimanska
Pravoslavna
Protestanti
Crnogorci
Srbi
Muslimani
Bošnjaci
Albanci
Hrvati
Romi
Egipæani
Ne želi da
se izjasni
Ostali
116
63 372
36 541
5 354
15 950
7 763
706
3 250
1 082
40
1
2
-
28
2
-
584
34
6
3
2
14
-
4
-
8 862
2 246
8
243
-
14
23
5
40
144
1 616 6311372 1 139
Crnogorci
43
1 36 541
31
Srbi
4 816 5 354
-Muslimani
- 15 218 15 950
-Bošnjaci
11
4 573 7 1763 1 9732
Albanci
667706
Hrvati
1 674 3 5250
2Romi
2
573 1 082
-Egipæani
Ne želi da
1258
se9izjasni155 8 3862
243
30
269 2 1246
187
Ostali
28
1 480
24
4977061 175968493-
584
919
34
42
6
21
33
2
13
14
13
565-
5834
27113201152606-
96111-
14
3 783
23
42
33745
7
56144
817 1 616
43
41
36 136
-1 4 816- - 15 218112 4 573-5
21 674267
2573
3
9
4 636
30
1 254
155269
7
ETNIČKO-KULTUROLOŠKE KARAKTERISTIKE
11
1
5
-
1 139
3
1 973
667
2
-
3
1
125
187
117
Tabela 21: Djeca prema poznavanju rada na računaru i nacionalnosti,
Popis 2011.
Tabela 22: Djeca prema bračnom stanju i nacionalnosti, Popis 2011.
Braèno stanje
Poznavanje rada na raèunaru
Lica koja
djelimièno
poznaju
rad na
raèunaru
Lica koja
ne poznaju
rad na
raèunaru
Nacionalnost Pol
Nacionalnost
Ukupno
Kompjuterski
pismena lica
Crnogorci
11 492
8 730
2 225
365
172
7 343
5 238
1 618
363
124
935
542
271
100
22
Bošnjaci
2 684
1 453
856
289
86
Albanci
1 470
786
559
77
48
Hrvati
137
112
22
1
2
Romi
439
30
105
274
30
Egipæani
162
18
36
104
4
1 336
967
291
59
19
377
257
70
29
21
Srbi
Muslimani
Ne želi da
se izjasni
Ostali
118
Bez
odgovora
nema neoženjen/ oženjen/ razveden/ udovac/
Ukupno podataka neudata
udata razvedena udovica
5 859
3 975
459
1 345
760
82
216
84
3
4
1
2
-
5 824
3 944
455
1 338
754
82
199
83
32
27
3
7
6
15
1
-
-
628
193
1
-
625
191
2
2
-
-
Crnogorke
Djevojèice 5 633
Srpkinje
3 368
Muslimanke
476
Bošnjakinje
1 339
Albanke
710
Hrvatice
55
Romkinje
223
Egipæanke
78
Ne žele da
se izjasne
708
Ostale
184
4
3
1
4
2
5
1
5 572
3 320
465
1 286
694
54
185
69
56
42
10
48
13
1
30
8
1
2
1
1
3
-
1
-
1
0
703
181
4
3
-
-
Crnogorci
Srbi
Muslimani
Bošnjaci
Albanci
Hrvati
Romi
Egipæani
Ne želi da
se izjasni
Ostali
Djeèaci
ETNIČKO-KULTUROLOŠKE KARAKTERISTIKE
119
Tabela 23: Djeca prema stranom jeziku koji razumiju, pišu i čitaju,
Popis 2011.
Strani jezik koji djeca razumiju, pišu i èitaju
Nacionalnost
Ukupno
engleski
ruski
francuski
italijanski
njemački
14 401
8 767
1 686
953
2 555
440
8 247
5 187
1 180
521
957
402
766
496
99
44
71
56
Bošnjaci
1 964
1 320
288
174
43
139
Albanci
1 115
734
19
34
103
225
Hrvati
173
122
1
4
41
5
Romi
60
23
5
3
7
22
Egipæani
21
8
1
2
-
10
1 589
989
194
111
251
44
389
250
33
22
60
24
Crnogorci
Srbi
Muslimani
Ne želi da
se izjasni
Ostali
120
Download

Djeca u Crnoj Gori