Proceedings 2010. (2011), Vol 2, ISSN 1986-8154
www.sportkon.com
ISPITIVANJE ODNOSA ŠKOLSKOG POSTIGNUĆA
I MOTIVACIJE UČENIKA VI RAZREDA ZA ANGAŽOVANJE
NA ČASOVIMA FIZIČKOG VASPITANJA
ORIGINAL SCIENTIFIC PAPER
ORGINALNI NAUČNI ČLANAK
INVESTIGATION OF RELATIONS BETWEEN
SCHOOL ACHIEVEMENTS AND MOTIVATION OF
6TH-GRADE STUDENTS FOR INVOLVEMENT IN
PHYSICAL EDUCATION CLASSES
Jelena Ilić1, Dragoljub Vi{njić2, Dragan Martinović3, and Živorad Marković4
Republički zavod za sport, Beograd, Srbija
Republic Institute of Sport, Belgrade, Serbia
2
Fakultet sporta i fizičkog vaspitanja, Beograd, Srbija
Faculty of Sport and Physical Education, Belgrade, Serbia
3
Učiteljski Fakultet, Beograd, Srbija
Teacher Training Faculty, Belgrade, Serbia
4
Učiteljski Fakultet, Jagodina, Srbija
Teacher Training Faculty, Jagodina, Serbia
1
ORIGINAL SCIENTIFIC PAPER
doi​: 10.5550/SP.2.2010.05
UDK: 371.2:796.01:159.9-055.1
ORGINALNI NAUČNI ČLANAK
COBISS.BH-ID: 2247192
Summary
Sažetak
Relations between school achievements and motivation for
involvement in PE classes were investigated in a sample of 185
6th graders of both genders in elementary school. The indepe-ndent variables included: the general success of the previous
grade; PE grade; students' opinions about the sufficiency of
knowledge acquired in physical education classes and students’
engagement in sport. The scale for measurement of motivation consisted of 29 items obtained by adaptation of the Scale
for measurement of the motives of sports achievement. The
data were analyzed by multiple regression analysis and χ2 test.
It was established that there is a greater motivation for engagement in sport of male students compared to females. The
following as-sumptions were not confirmed: that males will
have higher PE grade compared to females; that the success
of male students was negatively associated with sport commitment; that general success is negatively related to students’
engagement in physical education and that PE grade is positively related to motivation for engagement in classes. However, in contrast to the results obtained in the sample of 7th
graders, it was confirmed that the PE grade was associated
with engagement in sport. Additionally, it was shown that
students’ general success and PE grade are not statistically significant predictors of student motivation for active participation and engagement in physical education classes, and that
at this age, gender, students’ engagement in some sport outside regular curricular activities and their opinion on the
amount of knowledge acquired in PE classes are significant
predictors.
Na uzorku od 185 učenika 6. razreda oba pola u osnovnoj
{koli ispitivane su relacije postignuća učenika i motivacije
za angažovanje u fizičkom vaspitanju. Nezavisne varijable
su bile: op{ti uspeh iz prethodnog razreda; ocena iz fizičkog
vaspitanja; mi{ljenje učenika o dovoljnosti znanja koja se
stiču na časovima fizičkog vaspitanja i bavljenje učenika
sportom. Skalu za merenje motivacije činilo je 29 ajtema
dobijenih adaptacijom Skale za merenje motiva sportskog
postignuća. Podaci su analizirani pomoću multiple regresione analize i χ2 testa. Ustanovljeno je postoji veća motivisanost za angažovanje učenika u odnosu na učenice. Nisu
potvrđene pretpostavke da će učenici imati veću ocenu iz
fizičkog vaspitanja od učenica; da je uspeh učenika negativno povezan sa angažovano{ću u sportu; da je op{ti uspeh
negativno povezan sa angažovanjem učenika u fizičkom
vaspitanju i da je ocena iz fizičkog vaspitanja pozitivno
povezana sa motivisano{ću za angažovanje u nastavi. Međutim, za razliku od rezultata dobijenih na uzorku učenika 7.
razreda, potvrđeno da je ocena iz fizičkog vaspitanja povezana sa bavljenjem sportom. Takođe, pokazalo se i to da
op{ti uspjeh učenika i ocjena iz fizičkog vaspitanja nisu
statistički značajni prediktori motivacije učenika za aktivnim
sudjelovanjem i angažovanjem na časovima fizičkog vaspitanja, te da su na ovom uzrastu značajni prediktori pol,
bavljenje učenika nekim od sportova van redovnih nastavnih
aktivnosti, te njihovo mi{ljenje o količini znanja koja se stiču
na časovima fizičkog vaspitanja.
Key Words: motivation, achievement, physical education.
Ključne riječi: motivacija, postignuće, fizičko vaspitanje.
34
Zbornik radova 2010, 34-41
Introduction
Uvod
Students’ educational achievements are the indexes of efficiency of the instruction process. Students’ achievements
can result from the efficiency of the overall educational
process at certain level of education, but can also be observed partially as a result of educational process of a particular subject. In physical education, as well as in other school
subjects, it is essential to monitor educational outcomes.
Students’ achievements in physical education are an entity
consisting of more components, each one with particular
importance and weight. It is common to monitor and evaluate sports-technical knowledge (skills-motor skills), students’
motor abilities, as well as components such as: general and
special knowledge from the field of physical education of
students; motivation for participation in games and sports
activities (exercise – training physical activities); relation of
students towards physical activities and acquisition of habits
to be involved in exercises. (Vi{njić, 2004)
All achievement indexes in PE instruction are monitored and
expressed among other things by the grade in PE. The grade
in PE, although subjective to a great extent, is one of the
students’ achievement and index of instruction result. It can
be observed as an integral index of instruction achievement
index (Martinović, 2003). On the other hand, Bačanac and
Radovanović (2005) indicate that students’ achievements
and the instruction result depend on a series of factor that
students bring in the PE instruction (involvement in sport,
their internal motivation, responsibility in work, general
school success etc.).
The subject of this paper was to investigate relations between students PE achievement expressed by PE marks, general
success from the previous grades, opinion of self-sufficiency
of knowledge acquired within PE classes and extracurricular
sports involvement and students’ motivation for engagement
in PE classes.
The aim of the paper was to investigate the link between the
said variables with motivation, as a relevant psychological
factor, since in recent years, the researches have mostly dealt
with the relation between achievement in PE instruction and
students’ morphological features (Martinović, 2003).
Postignuća učenika u obrazovanju su pokazatelji efikasnosti
nastavnog procesa. Postignuća učenika mogu biti rezultat
efikasnosti ukupnog obrazovnog procesa na određenom
nivou {kolovanja ali se parcijalno mogu posmatrati i kao
rezultat obrazovnog procesa pojedinog predmeta. U fizičkom vaspitanju, kao i u drugim {kolskim predmetima, značajno je pratiti obrazovne rezultate. Učenička postignuća u
fizičkom vaspitanju su jedinstvo vi{e komponenti od kojih
svaka ima određeni značaj i težinu. Uobičajeno je da se
prate i procenjuju sportsko-tehnička znanja (ve{tine - motorička umenja), motoričke sposobnosti učenika, ali i komponenete kao {to su: op{ta i posebna znanja iz oblasti fizičkog obrazovanja učenika; motivisanost za učestvovanje u
igri i sportskim aktivnostima (vežbovnim - trenažnim fizičkim
aktivnostima); odnos učenika prema fizičkim aktivnostima i
stečenost navika da se učenici bave vežbanjem. (Vi{njić,
2004)
Svi pokazatelji postignuća u nastavi fizičkog vaspitanja prate se i iskazuju između ostalog i ocenom iz fizičkog vaspitanja. Ocena iz fizičkog vaspitanja, mada u velikoj meri moze
biti subjektivna, je jedan od pokazatelja postignuća učenika
i rezultata nastave. Možemo je posmatrati kao integralni
pokazatelj postignuća u nastavi (Martinović, 2003). Sa druge strane, Bačanac i Radovanović (2005) napominju da
postignuća učenika i rezultat nastave zavise i od niza faktora koje učenici unesu u nastavu fizičkog vaspitanja (bavljenje
sportom, njihova unutra{nja motivisanost, odgovornost u
radu, op{ti {kolski uspeh itd.).
Problem rada je ispitivanje veza između postignuća učenika
u fizičkom vaspitanju izraženih pomoću ocenr iz fizičkog
vaspitanja, op{teg uspeha iz prethodnog razreda, mi{ljenjem
o dovoljnosti znanja koja se stiču u nastavi fizičkog vaspitanja
i bavljenja sportom izvan nastave fizičkog vaspitanja i motivacije učenika za angažovanje u nastavi fizičkog vaspitanja.
Cilj rada je da se ispita povezanost navedenih varijabli sa
motivacijom, kao važnim psiholo{kim faktorom, budući da
su se dosada{nja istraživanja uglavnom bavila relacijama
između postignuća u nastavi fizičkog vaspitanja i morfolo{kih
i motoričkih odlika učenika (Martinović, 2003).
Hypotheses
Hipoteze
•Motivation level for active participation in PE classes will
be greater in male than in female students..
•The students who are actively and recreationally involved
in sport will have higher score on the Motivation scale
for measurement of involvement in PE.
•PE grade will be positively correlated to the results on the
Motivation scale for measurement of involvement in PE.
•General success will be negatively correlated to the results
on the Motivation scale for measurement of involvement
in PE.
•General success will be negatively correlated with involvement in sport.
•PE grade will be positively correlated with involvement
in sport – students who are actively and recreationally
involved in sport shall have a better PE grade.
•Male students will have higher PE grade than female ones.
•Female students will have better general success at the
end of the previous grade than male ones.
•Nivo motivacije za aktivno uče{će na časovima fizičkog
vaspitanja će biti veći kod učenika nego kod učenika.
•Učenici koji se aktivno i rekreativno bave sportom će
imati vi{i skor na Skali motivacije za merenje angažovanja
u fizičkom vaspitanju.
•Ocena iz fizičkog vaspitanja će biti pozitivno povezana sa
rezultatima na Skali motivacije za merenje angažovanja
u fizičkom vaspitanju.
•Op{ti uspeh će negativno korelirati sa rezultatima na
Skali motivacije za merenje angažovanja u fizičkom vaspitanju.
•Op{ti uspeh će biti negativno povezan sa bavljenjem
sportom.
•Ocena iz fizičkog vaspitanja će biti pozitivno povezana sa
bavljenjem sportom - učenici koji se aktivno i rekreativno
bave sportom će imati bolju ocenu iz fizičkog vaspitanja.
•Učenici će imati veću ocenu iz fizičkog vaspitanja nego
učenice.
•Učenice će imati bolji op{ti uspeh na kraju prethodnog
razreda od učenika.
35
ORIGINAL SCIENTIFIC PAPER
ORGINALNI NAUČNI ČLANAK
Ilić, J., Vi{njić, D., Martinović, D. i Marković, Ž.: ISPITIVANJE ODNOSA [KOLSKOG...
ORIGINAL SCIENTIFIC PAPER
ORGINALNI NAUČNI ČLANAK
Ilić, J., Vi{njić, D., Martinović, D., & Marković, Ž.: INVESTIGATION OF RELATIONS...
Proceedings 2010, 34-41
Methods
Metode
Sample of subjects
Uzorak ispitanika
The sample included 185 6th graders (98 males – 53 % and
87 females - 47%) of two elementary schools from the
downtown Belgrade, with excellent conditions for realization of PE syllabus. Within the observed sample 67 males and
36 females are “recreationally” involved in sport, 9 males
and 28 females are actively involved and 21 males and 23
females are not involved in sport at all.
Uzorkom je obuhvaćeno 185 ispitanika (98 učenika – 53 %
i 87 učenica - 47%) 6. razreda dve osnovne {kole centralnog
gradskog područja Beograda, sa odličnim uslovima za realizaciju programa fizičkog vaspitanja. U posmatranom
uzorku 67 učenika i 36 učenica se „rekreativno“ bavi sportom, 9 učenika i 28 učenica se aktivno bavi a 21 učenik i
23 učenica se uop{te ne bavi sportom.
Procedure
Procedura
The transversal-type research was performed at the end of
the school year, on an adequate sample of subjects. The
data were collected in the classroom environment, and
data collection was carried by PE teachers. The research was
anonymous.
Istraživanje je transverzalnog tipa i sprovedeno je na kraju
{kolske godine, na prigodnom uzorku ispitanika. Podaci su
prikupljani u učioničkom ambijentu, a prikupljanje podataka sproveli su nastavnici koji ne predaju fizičko vaspitanje.
Istraživanje je bilo anonimno.
Variables
Varijable
Independent variables:
•PE grade observed through five categories (insufficient,
sufficient, good, very good and excellent)
•Students’ general success from the previous grade classified in five categories (insufficient, sufficient, good, very
good and excellent),
•Students’ opinion on sufficiency of knowledge acquired
through PE instruction expressed by the following categories – sufficient for some students, sufficient for the
majority of students and sufficient for all students.
The control research variable was students’ gender: male
and female.
The dependent research variable was the result (score) on
the motivation scale obtained by replies from the questionnaire measuring students involvement in PE.
Nezavisne varijable:
•Ocena iz fizičkog vaspitanja posmatrana kroz pet kategorija (nedovoljna, dovoljna, dobra, vrlo dobra i odlična)
•Op{ti uspeh učenika iz prethodnog razreda svrstan u pet
kategorija (nedovoljan, dovoljan, dobar, vrlo dobar,
odličan),
•Mi{ljenje učenika o dovoljnosti znanja stečenih kroz
nastavu fizičkog vaspitanja iskazano kategorijama - dovoljna za neke učenike, dovoljna za većinu učenika i
dovoljna za sve učenike.
Kontrolna varijabla u istraživanju je pol učenika: mu{ki i
ženski.
Zavisna varijabla u istraživanju je rezultat (skor) na skali
motivacije dobijen odgovorima iz upitnika kojim se meri
angažovanje učenika u fizičkom vaspitanju.
Instruments
Instrumenti
The research instrument was the questionnaire consisting
of:
1.Motivation scale for measurement of involvement in PE,
2.Questions related to the students’ achievements (general success from the previous grade, PE grade and the
question referring to involvement in sport).
The Motivation scale for measurement of involvement in PE
resulted from a revised MSP instrument used for Doctoral
thesis of Barjaktarević (2001). The original scale originates
from the instrument of Sports achievement motive of (MSP)
Lazarević and Havelka (the instrument was created in 1976,
and the results were published in 1981), from which a subscale of achievement motives was taken (the instrument also
contains subscales for measurement of positive and negative
competitive anxiety). The Motivation scale for measurement
of involvement in PE consists of 29 assertions. Some of them
were taken from the subscale of Sports achievement motives
(form MSP instrument). Certain assertions were taken from
the General achievement motives (MOP), created by Lazarević and Havelka (1981). One assertion was added by the
revision author Barjaktarević (2001). Scoring was changed
with regard to the original scale. Scoring is done based on a
Instrument istraživanja je upitnik koji sadrži:
1.Skalu motivacije za merenje angažovanosti u fizičkom
vaspitanju,
2.Pitanja u vezi učeničkih postignuća (op{ti uspeh iz prethodnog razreda, ocena iz fizičkog vaspitanja i pitanje u
vezi bavljenja sportom).
Skala motivacije za merenje angažovanosti u fizičkom vaspitanju je rezultat revidiranja instrumenta MSP za potrebe
doktorske disertacije Barjaktarević (2001). Orginalna skala
potiče iz instrumenta Motiva sportskog postignuća (MSP)
Lazarevića i Havelke (instrument je napravljen 1976, a rezultati su objavljeni 1981), odakle je preuzeta subskala
motiva postignuća (instrument sadrži jo{ i subskale za merenje pozitivne i negativne takmičarske anksioznosti). Skala
motivacije za merenje angažovanosti u fizičkom vaspitanju
se sastoji od 29 tvrdnji. Neke su u orginalu preuzete iz subskale Motiva sportskog postignuća (iz instrumenta MSP).
Pojedine tvrdnje su preuzete iz iz instrumenta Motiva op{teg
postignuća (MOP), autora Lazarevića i Havelke (1981). Jedna
tvrdnja je pridodata od strane autorke revizije Barjaktarević
(2001). U odnosu na originalnu skalu, način bodovanja je
izmenjen. Bodovanje se vr{i na osnovu petostepene skale
36
Zbornik radova 2010, 34-41
5-level Likert scale (1 = never to 5 = always). The possible
minimum score on the scale is 29 and the maximum 145
points. The internal consistency of the scale, measured by
Cronbach's α is .84 (F = 55.4284, df = 28, p = .000). In the
analysis of the parallel forms of the obtained Cronbach's alphas
for the first 15 items amount to .79, for the next 14 items
alpha is .59. Guttman coefficient for split-half measurement
of validity is .80. The correlation between both parts of the
scale is .73.
Likertovog tipa (1 = nikad do 5 = uvek). Mogući minimalan
skor na skali je 29 a maksimalan 145 poena. Unutra{nja
konzistentnost skale merena Krombahovom alfom je 0,84
(F = 55,4284, df = 28, p = 0,000). U analizi paralelnih
formi dobijene Krombahove alfe za prvih 15 stavki iznose
0,79, a za drugih 14 stavki alfa iznosi 0,59. Gutmanov koeficijent za split-half merenje valjanosti iznosi 0,80. Korelacija izmedju oba dela skale iznosi 0,73.
Data processing
Način obrade podataka
The data were elaborated in SPSS program, using the χ2 test
and contingency tables, t-test for independent variables as
well as multiple regression analysis.
Podaci su obradjivani u programu SPSS pri čemu kori{ćeni
χ2 test i tabele kontingencije, t-test za nezavisne uzorke, kao
i multipla regresiona anliza.
Results and discussion
Rezultati i diskusija
The average general success of students from the previous
grade is excellent (M = 4.61, SD = .54). The success “good”
was present at 2.7 %, very good at 34.1 % and excellent at
63.2 % of the students. The average PE grade of our subjects
was „excellent“ (M = 4.88, SD = .43). Sufficient grade in PE
was achieved by .5 %, good by .5 %, very good by 8.6% and
excellent by 90.3 % of the students. The majority of the research participants were involved in sport. 20.5 % of the students
is actively involved in sport compared to 55.7 % of those
recreationally involved in sport, which means that 23.8 % of
the students, i.e., 14 of them are not involved in sport. As for
the assessment of sufficiency of the acquired knowledge regarding to PE instruction, the following replays were obtained:
43.2 % of students think that the acquired knowledge is „sufficient for the majority of students “; 27 % of students think
that knowledge is „sufficient for all students“ and 29.7 % think
that knowledge is sufficient „only for some students“.
The average overall score on the Motivation scale for measurement of involvement in PE was 100.64 (SD = 15.41). The
results ranged from 62 to 136. Pursuant to the obtained results
the students can be grouped by Likert scale into 4 groups: non
motivated for involvement in PE classes – the subjects who
scored between 29 - 55 points - 0 % of students, slightly motivated for involvement in PE classes – subjects who scored
between 56-86 points – 18.4 %; moderately motivated for
involvement in PE classes – subjects who scored between 87115 points – 62.7 %, and a highly motivated individuals for
involvement in PE classes – subjects who scored between
116-145 points – 18.9 % of the students.
In the research of correlations of the independent variables
within the observed sample, we shall present only the statistically significant results. The relation of gendera and involvement
in sport was investigated by χ2 test whose value amounted to
19.593 for df = 3 and p = .000. Males are much more recreationally involved in sport than females, but are also less
actively involved in sport than the females. Approximately 1/4
of both male and female students are not at all involved in
sport so that PE classes are the only place where they exercise.
The research results indicate that the majority of students has
excellent PE grade and that the grade significantly corresponds to the general students’ success. The value of χ2 test is
13.669 for df = 6 and p = .034. In the examination of the
relation between PE grade and the opinion on PE knowledge of the others, we have obtained the values for χ2 test as
follows: 192.889 for df = 9 and p = .000. The majority of
students think that knowledge they possess about physical
education is sufficient only for majority of students and 1/4
Prosečan op{ti uspeh učenika iz prethodnog razreda je
odličan (M = 4,61, SD = 0,54). Dobar uspeh imalo je 2,7
%, vrlo dobar 34,1 % i odličan 63,2 % učenika. Prosečna
ocena iz fizičkog vaspitanja na{ih ispitanika je „odličan“ (M
= 4,88, SD = 0,43). Dovoljnu ocenu iz fizičkog vaspitanja
imalo je 0,5 %, dobru 0,5 %, vrlo dobru 8,6 % a odličnu
90,3 %. Većina učesnika u istraživanju se bavila sportom.
Sportom se aktivno bavi 20,5 % učenika a rekreativno 55,
7 %, {to znači da se zapravo sportom se ne bavi 23,8 %,
odnosno 1/4 učenika. Kada je u pitanju procena dovoljnosti stečenih znanja u vezi nastave fizičkog vaspitanja dobijeni su sledeći odgovori: 43,2 % učenika smatra da je stečeno znanje „dovoljno za većinu učenika“; 27 % učenika
smatra da je znanje „dovoljno za sve učenike“ a 29,7 %
smatra da je znanje dovoljno „samo za neke učenike“.
Prosečan ukupan skor na Skali motivacije za merenje angažovanosti u fizičkom vaspitanju je iznosio 100,64 (SD =
15,41). Rezultati su se kretali u rasponu od 62 do 136.
Prema dobijenim rezultatima učenici se mogu grupisati uz
pomoć Likertove skale na 4 grupe učenika: nemotivisane za
angažovanje u nastavi fizičkog vaspitanja - ispitanici čiji je
skor od 29 - 55 poena - 0 % učenika; blago motivisane za
angažovanje u nastavi fizičkog vaspitanja-ispitanici čiji je
skor od 56-86 poena – 18,4 %; umereno motivisane za
angažovanje u nastavi fizičkog vaspitanja-ispitanici čiji se
skor kreće u rasponu od 87-115 poena – 62,7 %, te veoma
motivisane za angažovanje u nastavi fizičkog vaspitanja-ispitanici čiji se ukupni skor kreće u rasponu od 116-145
poena – 18,9 % učenika.
U istraživanju međusobnih odnosa nezavisnih varijabli na
posmatranom uzorku prikazaćemo samo rezultate koji su
statistički značajni. Odnos pola i bavljenja sportom je ispitivan χ2 testom čija je vrednost iznosila 19,593 za df = 3 i
p = 0,000. Učenici se mnogo vi{e rekreativno bave sportom
u odnosu na učenice, ali se i manje aktivno bave sportom
nego učenice. Približno 1/4 učenika i učenica se uopšte ne
bavi sportom pa je nastava jedino mesto gde fizički vežbaju.
Rezultati istraživanja govore da većina učenika ima odličnu
ocenu iz fizičkog vaspitanja i da se ocena značajno podudara sa op{tim uspehom učenika. Vrednost χ2 testa je 13,669
za df = 6 i p = 0,034. U ispitivanju odnosa ocene iz fizičkog vaspitanja i mi{ljenja o znanjima iz fizičkog vaspitanja
koje poseduju drugi dobilo smo vrednost χ2 testa 192,889
za df = 9 i p = 0,000. Većina učenika smatra da je znanje
koje imaju o fizičkom vaspitanju dovoljno samo za većinu
37
ORIGINAL SCIENTIFIC PAPER
ORGINALNI NAUČNI ČLANAK
Ilić, J., Vi{njić, D., Martinović, D. i Marković, Ž.: ISPITIVANJE ODNOSA [KOLSKOG...
Ilić, J., Vi{njić, D., Martinović, D., & Marković, Ž.: INVESTIGATION OF RELATIONS...
ORIGINAL SCIENTIFIC PAPER
ORGINALNI NAUČNI ČLANAK
of the students think that knowledge is sufficient only for few
students. The results indicate that it is necessary to improve
quantity or quality of PE knowledge.
Tabela 1: Odnos pola i bavljenja sportom
Table 1: The relationship between gender and sports
Proceedings 2010, 34-41
učenika a 1/4 učenika smatra da je znanje dovoljno samo
za nekolicinu učenika. Rezultati govore da je potrebno
pobolj{ati količinu ili kvalitet znanja iz fizičkog vaspitanja.
Does not deal
with sports
Engaged in recreational sports
Actively engaged in sports
Total
Man students
21
67
10
98
Women students
23
36
28
87
Total
44
103
38
185
Legend/Legenda: Does not deal with sports - Ne bavi se sportom; Engaged in recreational sports
- Rekreativno se bavi sportom; Actively engaged in sports - Aktivno se bavi sportom; Man
students - učenici; Woman students - učenice.
The investigation of the relation between PE grade and students’
involvement in sport indicates that much greater number of
students who have good marks in PE (approximately 3/4) are
either actively or recreationally involved in sport (1/2 of the
overall sample) – the χ2 test value is 199.908 for df = 9 and
p = .000. But even 99 % of the students who are not involved
in sport also have “excellent” grade. It implies the conclusion
that PE grade is not an exclusive indicator of students’ physical
fitness and their talent and agility, but that at this age the PE
teachers take in consideration some other components when
assigning a final grade (discipline, motivation, tidiness etc.)
It has been shown that higher score on the Motivation scale
was achieved by males (M = 105; SD = 15) compared to
females (M = 96; SD = 14) and that the difference is not
statistically significant (t = 4.205, df = 183, p = .000), which
means that males are better motivated than the females for
more active involvement in PE classes. Students’ opinion on
sufficiency of knowledge is negatively correlated with Motivation scale (r = -.208, p = .004) which means that students
who are more critical regarding sufficiency of knowledge also
have better results on the scale. Additionally, higher score on
the scale is connected with students’ involvement in sport (r
= .258, p = .000); those who are actively or recreationally
involved in sport are better motivated for participation in PE
classes. The aforesaid means that knowledge about values,
advantages and disadvantages are significant for students’
motivation both in instruction and in extracurricular involvement
in sport.
The data were analyzed by multiple regression analysis in
order to establish whether it is possible to predict the level of
their motivation for active participation in PE classes based
on gender, PE grade, general success in previous grade, students’ opinion on quantity of knowledge about PE and involvement in sport. In data processing we decided to use stepwise method, since not all predictors proved to be
statistically significant. The coefficient of multiple determination, obtained by this method with all three predictors calculated was R = .412, F = 12.316, df = 5, p = .000.
Involvement in sport proved to be the most significant predictor of the level of motivation for active participation in
PE classes, based on the coefficient of partial correlation,
followed by gender and general attitude on knowledge in
PE instruction.
Ispitivanje odnosa ocene iz fizičkog vaspitanja i bavljenja
učenika sportom pokazuje da se mnogo veći broj učenika
koji imaju dobre ocene iz fizičkog vaspitanja (približno 3/4)
aktivno ili rekreativno bavi sportom (1/2 ukupnog uzorka)
- vrednost χ2 testa je 199,908 za df = 9 i p = 0,000. Ali i
99 % učenika koji se ne bave sportom takođe imaju ocenu
„odličan“. To nas navodi na zaključak da ocjena iz fizičkog
vaspitanja nije isključivi pokazatelj fizičke spremnosti učenika i njihovog talenta i spretnosti već da na ovom uzrastu
nastavnici fizičkog vaspitanja u obzir uzimaju i neke druge
komponente pri davanju konačne ocjene (disciplina, motivisanost, urednost i sl.)
Pokazalo se da veći skor na Skali motivacije imaju učenici
(M = 105; SD = 15) nego učenice (M = 96; SD = 14) i da
je ta razlika statistički značajna (t = 4.205, df = 183, p =
0,000), {to znači da su učenici motivisaniji od učenica za
aktivnije uče{će u nastavi fizičkog vaspitanja. Mi{ljenje
učenika o dovoljnosti znanja negativno korelira sa Skalom
motivacije (r = -0,208, p = 0,004) {to znači da učenici
koji su kritičniji prema dovoljnosti znanja imaju i bolji rezultat na skali. Takođe, veći skor na skali je povezan i sa bavljenjem sportom učenika (r = 0,258, p = 0,000); oni koji
se aktivno ili rekreativno bave sportom su i bolje motivisani
za uče{će u nastavi fizičkog vaspitanja. Sve ovo znači da
znanja o vrednostima, prednostima i manama imaju značaja u motivaciji učenika kako u nastavi tako i za bavljenje
sportom izvan {kole.
Podaci su analizirani i uz pomoć multiple regresione analize
kako bismo utvrdili da li je na osnovu pola, ocene iz fizičkog vaspitanja, op{teg uspeha u prethodnom razredu, mi{ljenja
učenika o količini znanja o fizičkom vaspitanju i bavljenja
sportom moguće predvideti nivo njihove motivacije za aktivno uče{će u nastavi fizičkog vaspitanja. U obradi rezultata smo se odlucili da koristimo metod stepwise, budući da
se nisu svi prediktori pokazali statistički značajnim. Koeficijent multiple determinacije dobijen ovim metodom sa
uračunata sva tri prediktora iznosio je R = 0,412, F = 12,316,
df = 5, p = 0,000.
Bavljenje sportom se pokazalo kao najznačajniji prediktor
nivoa motivacije za aktivno uče{će u nastavi fizičkog vaspitanja, na osnovu koeficijenta parcijalne korelacije, a potom
sledi pol i op{ti stav o znanjima u nastavi fizičkog vaspitanja.
Discussion
Diskusija
If the real aim of PE instruction is to help children understand,
develop and adopt patterns of healthy lifestyle, it is necessary to investigate and boost their motivation for adoption
Ukoliko je zaista cilj nastave fizičkog vaspitanja da se pomogne
djeci da shvate, razviju i usvoje obrasce zdravog načina života,
neophodno je istražiti i podstaći njihovu motivaciju za usvajanje
38
Ilić, J., Vi{njić, D., Martinović, D. i Marković, Ž.: ISPITIVANJE ODNOSA [KOLSKOG...
of this kind of behaviour and the best way to attain this aim
is their motivation for maximal involvement in PE classes.
This is not an easy task, since, many factors can interfere.
Gender is a very important factor that can facilitate or aggravate PE classes. Williams (1988) established that girls, contrary to boys, do not like neither the competing atmosphere in the class, or the classes dedicated to team sports.
Zbornik radova 2010, 34-41
ovakvog pona{anja a najbolji način za postizanje ovog cilja jeste
njihovo podsticanje na maksimalnu angažovanost na časovima
fizičkog vaspitanja. Ovo nije nimalo lak zadatak, s obzirom na
to da mnogi činioci mogu interferi{uće djelovati. Pol je veoma
značajan faktor koji može olak{avajuće ili otežavajuće djelovati na nastavu fizičkog vapitanja. Williams (1988) je ustanovila
da djevojčice ne vole kada na času vlada takmičarska atmosfera, kao ni časove posvećene timskim sportovima, za razliku od
dječaka.
Tabela 2: Statistički značajna rije{enja dobijena multiplom regresionom analizom pomoću metoda stepwise
Table 2: Statistically significant solutions obtained by multiple regression analysis using stepwise method
R
R2
R2c
Sex
.295
.087
.082
14.76
SE
Sex + views on knowledge in physical education
.367
.134
.125
14.42
Sex + views on knowledge in physical educatio + sporting
.412
.170
.156
14.16
ORIGINAL SCIENTIFIC PAPER
ORGINALNI NAUČNI ČLANAK
Predictor
Legend/Legenda: Sex - Pol; Sex + views on knowledge in physical education - Pol + mi{ljenje o
znanju u nastavi fizičkog vaspitanja; Sex + views on knowledge in physical educatio +
sporting - Pol + mi{ljenje o znanju u nastavi fizičkog vaspitanja + bavljenje sportom; R
- Multiple correlation coefficient (Koeficijent multiple korelacije); R2 - Determination coefficient (Koeficijent determinacije); R2c - Corrected determination coefficient (Korigovani
koeficijent determinacije); SE - Standard erorr of the estimate (Standardna gre{ka procjene).
Tablica 3: Pojedinačni doprinosi nezavisnih varijabli prema multiploj regresionoj analizi
Table 3: Individual contributions of independent variables by multiple regression analysis
β1
Const.
SE
β2
t
p
r
111.611
5.933
18.811
.001
Sex
-7.316
2.204
-.238
-3.319
.001
-.295
Views on knowledge in physical education
-4.640
1.367
-.231
-3.369
.006
-.208
3.810
1.375
.199
2.770
.001
.258
Sporting
Legend/Legenda: Sex - Pol; Views on knowledge in physical education - Mi{ljenje o znanju u nastavi fizičkog vaspitanja; Sporting - bavljenje sportom; β1 - Not standardized beta coefficient (Nestandardizovani koeficijent beta); SE - Standard error (Standardna gre{ka); β2 - Standardized beta coefficient (Standardizovani koeficijent beta); t - Student's t distrubution
(Studneova t distribucija); p - Level of statistical significance (Nivo statističke značajnosti); r
- Partial correlation (Parcijalna korelacija).
Chepyator-Thomson and Ennis (1997) established that gender-related stereotypes for sports activities are manifested in PE
classes as well. Namely, it has been shown that males avoid
aerobic classes and high-school female students avoid weight
lifting. In the mixed softball game males shouted abuse and
critics at females and passed the ball less frequently to them
then to their fellow male players in the mixed game of football.
This is all in compliance with our research carried out on a
sample of 7th graders (Vi{njić et. al, 2010) where we also had
that on the Motivation scale for measurement of involvement
in PE, girls scored statistically significantly lower, the same as
in the present research.
On the other hand, PE classes are an example of systematic
and organized practice of both sport and physical activity
supervised by a professional person and contrary to sport
they do not have competitive but predominantly educational character and place health in the front plan, with a
particular stress to regular growth and development. Corbin
(2002) states that PE in certain cases is the only possibility
offered to school children to master basic motor abilities and
to actively participate in different sports activities, which
otherwise they could not try. This corresponds to the results
obtained by the research of 7th graders (Vi{njić et. al, 2010)
Chepyator-Thomson i Ennis (1997) su ustanovili da se polni
stereotipi prema sportskim aktivnostima manifestuju i na
nastavu fizičkog vaspitanja. Naime, pokazalo se da učenici
izbjegavaju časove aerobika a srednjo{kolke dizanje tegova.
U mje{ovitoj igri softbola su učenici su dobacivali pogrde i
kritike ženama i manje su im dodavali loptu u mje{ovitoj igri
fudbala nego mu{karcima. Sve ovo je u saglasnosti sa na{im
istraživanjima sprovedenim na uzorku učenika sedmog razreda (Vi{njić i saradnici, 2010) gdje smo takođe dobili da
na skali motivacije za merenje angažovanosti u fizičkom
vaspitanju djevojčice postižu statistički značajno niže skorove, kao i u aktuelnom istraživanju.
S druge strane, časovi fizičkog vaspitanja su primjer sistematskog i organizovanog praktikovanja kako sporta tako i fizičke
aktivnosti koja su pod nadzorom stručnog lica i za razliku od
sporta nemaju takmičarski već prvenstveno edukativni karakter i u prvom planu je zdravlje, a naglasak se stavlja na
pravilan rast i razvoj. Corbin (2002) navodi da je fizičko vaspitanje u pojedinim slučajevima jedina mogućnost koja se
pruža {kolarcima da savladaju osnovne motoričke vještine i
da aktivno učestvuju u raznim sportskim aktivnostima, koje
inače ne bi mogli isprobati. Ovo je u saglasnosti sa rezultatima koje smo ispitivanjem učenika 7. razreda (Vi{njić i sara-
39
ORIGINAL SCIENTIFIC PAPER
ORGINALNI NAUČNI ČLANAK
Ilić, J., Vi{njić, D., Martinović, D., & Marković, Ž.: INVESTIGATION OF RELATIONS...
where it was shown, the same as in the 6th graders, that
males are much more recreationally involved in sport compared to the females, but also less actively involved in sport
than females. Approximately, 1/3 of both male and female
7th graders, is not at all involved in sport, the same as ¼ of
6th graders, so that PE classes are the only place where they
physically exercise. Our findings completely support the
standing of Fairclough et al. (2008) who think that school,
i.e., PE classed play key role in promotion of healthy forms
of physical activity (without favouring competition or stressing
overtraining and obsessive exercising) since children spend
even up to 45% of their day in school.
Sallis and McKenzie (1991) think that the most important
role of modern PE instruction is actually to prepare children
for adoption of healthy and active way of life. They think
that is significant for adoption of intrinsic motivation to
exercise which further results in active involvement in some
sorts of physical activity throughout lifespan. Our findings
on the sample of 7th (Vi{njić et. al, 2010) and 6th graders
are in compliance with this opinion since a significant number of children is still involved, either recreationally or
competitively in some forms of extracurricular physical activity. Involvement in sport proved to be a significant predictor of students’ motivation for involvement in physical
education, but contrary to these authors, we obtained that
more motivated for active participation in instruction are the
boys who are not involved in sport outside class activities.
Koka and Hein (2003) think that the influence of PE teacher
must not be neglected and that PE teacher can be motivator,
i.e., role model for his students, although Bačanac and Juhas
(2006) found that only 3.7 i.e., 3.6 % of athletes start going
in for sport affected by their PE teachers.
Additionally, Koka and Hein (2003) think that a teacher by
his/her feedback can contribute to boosting of motivation
in his students and desire to achieve good results and to
maximally get involved in classes, and one of the basic forms
of both corroboration and –feedback of students about his/
her activities in the school system is actually the grade. Positive grade can be an indicator of child’s successfulness,
effort and interests as well as an important motivator for
further involvement in physical activity, since it affects child’s
experience of his/her own competence. They established
that there is high correlation between feedback providing
and interest for involvement in PE classes. Their assumption
was confirmed in the research carried out for 7th graders
(Vi{njić et. al, 2010) but not in the current sample. Namely,
for 6th graders it was more important to acquire some knowledge than the final grade they would achieve.
Moreno Murcia et al. (2009) think that PE creates exceptionally favourable conditions for creation and development
of positive attitudes towards physical activity in general, and
especially towards sport at critical period such as adolescence. They found that both extrinsic and intrinsic motivation
are positively correlated with the attitudes on importance
of PE classes and knowledge acquired in these classes. This
corresponds to our data obtained for 7th graders (Vi{njić et.
al, 2010), as well as in the current research, since significant
predictors were involvement in sport but also the opinion
that students had about sufficiency of knowledge acquired
through PE classes. Namely, those students who had more
critical relations towards sufficiency of knowledge had also
better score on the scale, which indicates to their stressed
need to acquire knowledge, since they are ready to do their
best and to actively participate in classes.
40
Proceedings 2010, 34-41
dnici, 2010) gdje se, kao i kod učenika 6. razreda, pokazalo
da se učenici se mnogo više rekreativno bave sportom u
odnosu na učenice, ali se i manje aktivno bave sportom
nego učenice. Približno 1/3 učenika i učenica 7. razreda se
uop{te ne bavi sportom, kao i ¼ učenika 6. razreda pa je
nastava fizičkog vaspitanja jedino mesto gde fizički vežbaju.
Na{i nalazi potpuno podržavaju stanovi{te Fairclough et al.
(2008) koji smatraju da {kola, odnosno časovi fizičkog vaspitanja imaju ključnu ulogu u promovisanju zdravih oblika fizičke aktivnosti (ne potencira se kompeticija niti se naglasak
stavlja na pretreniranost i opsesivno vježbanje) budući da
djeca i do 45% svoga dana provedu u {koli.
Sallis i McKenzie (1991) smatraju da je zapravo najvažnija
uloga savremene nastave fizičkog vaspitanja da se djeca
pripreme za usvajanje zdravog i aktivnog načina života. Oni
smatraju da je to značajno zbog usvajanja intrinzičke motivacije za vježbanje {to ima za posljedicu aktivno bavljenje
nekim oblikom fizičke aktivnosti tokom cijelog života. Na{i
nalazi na uzorku 7. (Vi{njić i saradnici, 2010) i 6. razreda
su u skladu sa ovim mi{ljenjem budući da se značajan broj
djece ipak bavi bilo rekreativno ili takmičarski nekom formom
fizičke aktivnosti i van redovne nastave. Bavljenje sportom
se pokazalo kao značajan prediktor motivacije učenika za
angažovano{ću u fizičkom vaspitanju ali za razliku od ovih
autora, dobili smo da su mnogo motivisaniji za aktivno uče{će
u nastavi učenici koji se ne bave sportom van {kolskih aktivnosti.
Koka i Hein (2003) smatraju da se ne smije zanemariti ni
uticaj nastavnika fizičkog vaspitanja koji može poslužiti kao
motivator, odnosno model pona{anja za svoje učenike, iako
su Bačanac i Juhas (2006) dobile da svega 3,7 odnosno 3,6 %
sportista počinje da se bavi sportom pod uticajem svog nastavnika fizičkog vaspitanja.
Takođe, Koka i Hein (2003) smatraju nastavnik takođe svojim
feedback-om može doprinijeti jačanju motivacije kod učenika i želje da se ostvare dobri rezultati i da se maksimalno
angažuje u nastavi, a jedan od osnovnih oblika i potkrijepljivanja i davanja povratne informacije učenika o njegovima
aktivnostima u {kolskom sistemu je upravo ocjena. Pozitivna
ocjena može biti pokazatelj djetetove uspje{nosti, zalaganja i
interesovanja ali i važan motivator za dalje bavljenje fizičkom
aktivno{ću, budući da utiče na djetetov doživljaj vlastite kompetentnosti. Oni su utvrdili da postoji visoka korelacija između
dobijanja povratne informacije i interesovanja za angažovanje
u nastavi fizičkog vaspitanja. Njihovu pretpostavku smo potvrdili u istraživanju provedenom na učenicima 7. razreda (Vi{njić
i saradnici, 2010) ali ne i na aktuelnom uzorku. Naime, učenicima 6 razreda je bilo značajanije da steknu određena
znanja nego to kakvu će konačnu ocjenju dobiti.
Moreno Murcia i saradnici (2009) smatraju da fizičko vaspitanje stvara izuzetno povoljne uslove za stvaranje i razvijanje
pozitivnih stavova prema fizikoj aktivnosti generalno a naročito prema sportu na kritičnom uzrastu kakav je rana adolescencija. Oni su na{li da i ekstrinzička i intrinzička motivacija pozitivno koreliraju sa stavovima o važnosti nastave
fizičkog vaspitanja i znanjima koja se na tim časovima dobijaju. Ovo je u skladu i sa na{im podacima koje smo dobili
na učenicima 7. razreda (Vi{njić i saradnici, 2010), kao i u
aktuelnom istraživanju, budući da su značajni prediktori
bili bavljenje sportom ali i mi{ljenje koje su učenici imali o
dovoljnosti znanja stečenih kroz nastavu fizičkog vaspitanja.
Naime, učenici koji su imali kritičkiji odnos prema dovoljnosti znanja su imali i bolji rezultat na skali, {to ukazuje na
njihovu izraženu potrebu za sticanjem znanja, budući da su
spremni da se zalažu i aktivno učestvuju u nastavi.
Zbornik radova 2010, 34-41
Conclusion
Zaključak
Finally, we can sum up that our initial hypotheses have
been confirmed, that the level of motivation for active participation in PE classes is higher in male than in female
students. Our data have shown that the boys who are not
involved in sport and think that they have lower level of
knowledge acquired through PE classes compared to the
remaining students, were significantly more motivated to
actively participate in PE classes.
Therefore, we think that it would be important to raise
awareness of the advantages for health, regular growth and
development of children, provided by involvement in physical activity, at least in the most elementary form, such as
active participation in PE classes among those students who
are not involved in any other extracurricular physical activity, especially for the females who are not involved in extracurricular physical activity apart from PE classes.
Na kraju, možemo sumirati da su potvrđene na{e polazne
hipoteze da je nivo motivacije za aktivno uče{će na časovima fizičkog vaspitanja veći kod učenika nego kod učenica.
Na{i podaci su pokazali da će dječaci koji se ne bave sportom i smatraju da imaju niži nivo znanja stečenih kroz nastavu fizičkog vaspitanja u odnosu na ostale učenike, biti
znatno motivisaniji da se aktivno angažuju na časovima fizičkog vaspitanja.
Stoga smatramo da bi podizanje svesti učenika o prednostima koje za zdravlje, pravilan rast i razvoj dece ima bavljenje
fizičkom aktivno{ću, bar u onom najelementarnijem obliku,
poput aktivnog učestvovanja na časovima fizičkog vaspitanja
bi bilo značajno za učenike koji se ne bave nikakvom drugom
fizičkom aktivino{ću van {kole, a naročito za učenice koje
se ne bave fizičkom aktivno{ću van nastave fizičkog vaspitanja.
Reference
Havelka. N., & Lazarević, Lj. (1981). Sport i ličnost. Beograd. Sportska knjiga.
Koka, A., & Hein, V. (2003). Perceptions of teacher’s feedback and learning environment as predictors of
intrinsic motivation in physical education. Psychology
of Sport and Exercise, 4, 333–346.
Martinović, D. (2003). Postignuća u nastavi fizičkog vaspitanja. Beograd. Interprint.
Moreno Murcia, J. A., González-Cutre Coll, D., & Ruiz
Pérez, L.M. (2009). Self-determined motivation and
physical education importance. Human movement,
10(1), 5–11.
Sallis, J. F., & McKenzie, T. L. (1991). Physical education’s
role in public health. Research Quarterly for Exercise
and Sport, 62, 124–137.
Vi{njić, D. (2004). Teorija i metodika fizičkog vaspitanja.
Beograd: Fakultet sporta i fizičkog vaspitanja.
Vi{njić, D., Martinović, D., Ilić, J., & Marković, Ž. (2010).
Ispitivanje relacija postignuća i motivacije učenika VII
razreda za angažovanje u nastavi fizičkog vaspitanja.
Sportmont, 25-27, 25-32.
Bačanac, Lj., & Radovanović, I. (2005). Vaspitanje kroz
sport. Beograd. Učiteljski fakultet
Bačanac, Lj. i Juhas, I.(2006). Sport u funkciji psiholo{ke
dobrobiti žene. Zbornik sa međunarodne konferencije i
Drugog nacionalnog seminara Žena i sport, (str. 39–
52). Beograd: Fakultet sporta i fizičkog vaspitanja.
Barjaktarević, J. (2001). Dimenzije ličnosti i stil pona{anja
aktivnih učesnika u sportu. Unpublished doctoral dissertation, University of Sarajevo, Filozofski fakultet.
Chepyator-Thomson, J., & Ennis, C. (1997). Reproduction
and resistance to the culture of femininity and masculinity in secondary school physical education. Research
Quarterly for Exercise and Sport, 68(1), 89-99.
Fairclough, S. J., Stratton, G., & Butcher, Z. H. (2008).
Promoting health-enhancing physical activity in the
primary school: A pilot evaluation of the BASH health-related exercise initiative. Health Education Research,
23(3), 576–581.
Received: September, 29th 2010
Correspodence to:
Ilić Jelena, MSc
Kneza Vi{eslava
11000 Belgrade
Serbia
Phone: +381 64 22 85 645
E-mail: ilicjelenaªbeotel.net
Primljeno: 29. septembar 2010. godine
Korespodencija:
mr lić Jelena
Kneza Vi{eslava
11000 Beograd
Srbija
Telefon: +381 64 22 85 645
E-mail: ilicjelenaªbeotel.net
41
ORIGINAL SCIENTIFIC PAPER
ORGINALNI NAUČNI ČLANAK
Ilić, J., Vi{njić, D., Martinović, D. i Marković, Ž.: ISPITIVANJE ODNOSA [KOLSKOG...
Download

ispitivanje odnosa školskog postignuća i motivacije učenika vi