FAZA SPROVOÐENJA PROJEKTA
ŠTA JE PPSE
PPSE je projekat koji finansira Švajcarska Agencija
za Razvoj i Saradnju (SDC) i sprovodi se kroz
partnerstvo: Swisscontact, Inistitut Riinvest i PEM
Consult. Projekat je deo iz domena ekonomije
i zapošljavanja (ENE) strategije SDC-a za
Kosovo (2013-2016), sa fokusom na smanjenju
nezaposlenosti mladih. Nezaposlenost mladih na
Kosovu između 15 i 25 godine je aktuelno ocenjena
kao visoka i to 55%.
Cilj strategije PPSE je da MSP koja deluju u
konkurentnim i dobro organizovanim sektorima
izabranim kao fokus u projektu, gde se ekonomska
politika bolje podudara sa potrebama privatnog
sektora, obezbede stabilno zapošljavanje uz dobit za
žene i muškarce na Kosovu. Posebna pažnja će biti
poklonjena mogućnostima zapošljavanja mladih.
Početna faza projekta PPSE je počela 1 oktobra
2013 i trajala je do 15 novembra 2014, kada
je i počela i izvršna faza koja će trajati do
Projekat deluje posredstvom pristupa Razvoja
Tržišnih Sistema (MSD) (ranije poznatim kao
Tržišta koja deluju za siromašne ili pristup M4P).
Koristeći pristup MSD, projekat ima za cilj da
unese potrebne promene u tržišnim sistemima
radi rasta u određenim sektorima.
15 novembra 2017. Početno, program se
fokusira u dva sektora: sektor prerade hrane
(konkretno obrada voća i povrća i pod-sektori
šumskih proizvoda koji nisu od drveta) sektor
turizma (usredsređen na zapadnom Kosovu),
sektor proizvodnje (odabran tokom faze
implementacije).
Radi tretiranja lošeg učinka MSP-a, lošeg
upravljanja sektorom i ekonomskih izazova
žena u sektorima projekta, PPSE je dizajnirano
intervencije koje imaju za cilj tretiranje glavnih
pomenutih uzroka i aktiviranje identifikovanih
nosioca. Na ovaj način, PPSE koristi
jedan sistemski pristup, odnosno olakšava
promene na tržištima sa ciljem postizanja šire
rasprostranjenosti, održivosti i elastičnosti.
Ovo konkretno znači jačanje i povezivanje
aktera lokalnih tržišta, udruženja preduzetnika
i jedinica lokalne samouprave.
CILJEVI
Hipoteza uticaja PPSE oslanja se na pristupu MSD, koji se fokusira na postizanju promena u tržišnim
sistemima sa ciljem generisanja rasta. Obe, održivost i stepen su rezultat toga kako projekat planira i
ostvaruje intervencije.
Na osnovu MSD pristupa, PPSE će doprineti sistemskim promenama u tržišnom sistemu na nivou meso
kao u nastavku:
Logika
uticaja
MSD
Logjika
e ndikimit
të MSD
Hipoteza uticaja PPSE
Smanjenje
siromaštva
MSP koja deluju u konkurentnim i dobro organizovanim sektorima izabranim kao
fokus u projektu, gde se ekonomska politika bolje podudara sa potrebama
privatnog sektora, radi obezbeđivanja stabilnog zapošljavanje uz dobit za žene i
muškarce na Kosovu.
Poboljšani rast
ili pristup
MSP odabranih sektora su uvećali svoju produktivnost i bolje su organizovani za
rast sektora. Javne institucije su poboljšale transparentnost i odgovornost prema
privatnom sektoru. Smetnje za žene koje imaju pristup dobitnom zaposlenju su
umanjene kao i njihova moć odlučivanja.
Promena
sistema tržišta
MSP predstavljaju nove i bolje proizvode i proizvodnu praksu; bolji principi
upravljanja se koriste od strane MSP i u Članska poslovna organizacija ; žene imaju
pristup njihovim radnim pravima, mogu uštedeti vreme na reproduktivnim zadacima
i da uvećaju njihovu produktivnu ulogu, i njihova ekonomska uloga na ovaj način
biće vidljivija.
Sistemska
intervencija
Intervencija u vezi konkurentnosti sektora, upravljanje PSD i WEE. (Upravljanje i
Ekonomsko Osnaživanje Žena)
Integracija žena, upravljanje i manjine kao među-sektorske intervencije.
ŠTA JE PPSE & CILJEVI
PROMENE I REZULTATI
Opšti cilj PPSE je da postigne povećanje održivog zapošljavanja uz dobit za žene i muškarce na Kosovu,
posredstvom MSP koja deluju u konkurentnim i dobro organizovanim ekonomskim sektorima, gde se javne
politike najbolje usklađuju sa potrebama privatnog sektora.
Promena 1: MSP odabranih sektora uvećavaju njihovu produktivnost i generišu
dodatnu zaradu i zapošljavanje
Rezultat 1.1: Da se omogući dobavljačima i ponuđačima usluga razvoj novih i boljih održivih proizvoda
(proizvodi i usluge) i MSP da imaju pristup proizvodnim praksama.
Rezultat 1.2: Da se omogući dobavljačima i ponuđačima usluga da razviju bolje i nove procese tržišnog
sistema za MSP na posebnom lancu vrednosti.
Očekivani rezultati: 750 MSP iz 3 odabrana sektora povećavaju svoju produktivnost i stvaraju
dodatne prihode i zaposlenje, što će biti mereno putem
• Povećanja u neto prihodima od CHF 1.900.000 u odabranim sektorima
• stvaranja 800 dodatnih puno radno vreme, od kojih su 30% za žene
• promena u produktivnosti svakog sektora1.
Promena 2: MSP su bolje organizovana i ojačana, na aktivan način jačaju sektorske politike i
prikladno okruženje za biznis
Rezultat 2.1: MSP podržana od strane ponuđača usluga poboljšaće njihovu
unutrašnju organizaciju.
Rezultat 2.2: MSP i nevladini akteri poboljšaće svoju zagovaračku sposobnost i aktivno će
sudelovati u Članska poslovna organizacija i ad hoc radne grupe iskazujući zajedničke brige u vezi sa
uslugama javnog sektora i proizvodnih praksi MSP.
5 inicijativa zagovaranja preduzeta, 5 političkih promena i angažovanja od strane zvaničnika da bi se
sprovele promene koje su rezultat javno-privatnog dijaloga, perspektive aktera o pozitivnoj promeni kao
rezultat javno-privatnog dijaloga percipiraju se od strane MSP za njihove biznise u odabranim sektorima
putem poboljšanog zagovaranja.
Promena 3: Smetnje za žene pristupu zapošljavanju uz dobit su smanjene i njihova
moć samo-odlučivanja je uvećana u sektorima u kojima PPSE deluje
Rezultat 3.1: Ponuđači pravnih usluga i zagovaranja podržavaju se radi pružanja usluga u vezi sa pravima
rada.
Rezultat 3.2: Ponuđačima usluga je omogućeno da pružaju usluge da bi uštedeli vreme žena na
reproduktivnim obavezama povećavajući njihovu produktivnu ulogu
Rezultat 3.3:Ponuđačima usluga za zagovaranje, umrežavanje i promociju, omogućeno im je da
realizuju kampanje da bi promenili perspektive aktera vezano za ekonomsku ulogu žena.
Očekivani rezultati unutar odabranih sektora:
• Cilj 50% - povećanje registrovanih vlasništava na ime žena ili u suvlasništvu u sektorima
• Cilj 50% - povećanje procenta žena koje štede vreme na reproduktivnim obavezama, da bi povećala
svoju ekonomsku ulogu/pristup zaposlenju sa dobitom
• Broj aktera u sva tri sektora menja percepciju u vezi ekonomskog doprinosa žena
• Cilj 10% - povećanje moći za donošenje odluka žena o tekućim kućnim troškovima
PROMENE I REZULTATI
CILJNE GRUPE
Krajnji korisnici PPSE biće žene i muškarci
koji su nezaposleni ili privremeno zapošljeni, sa
posebnim fikusom na žene i mlade u ruralnim
zonama. Ovo se može postići posredstvom odabira
(pod-)sektora i uticajem kroz obuhvatanje polne
perspektive i putem specifičnih intervencija u vezi
sa pristupom žena tržištu rada. I pored toga, odluke
o zapošljavanju na kraju donose individualna
preduzeća koja su delom zavisna od dostupnog
tržišta rada. Prema toma, ova preduzeća će takođe
imati dobit u odabranim sektorima. Preduzeća će
biti MSP, obuhvatajući porodične farme, pansione,
itd. PPSE je nacionalni projekat i obuhvata sve
etničke grupe na Kosovu. Posebna pažnja će biti
pružena stanju Srpske manjine na Severu i južnim
regionima Kosova, kao i zajednicama RAE.
POSTIGNUć A U TOKU POč ETNE FAZE
TURIZAM:
Početne intervencije:
Osnivanje
Organizacije
Destinacijom
•
za
Upravljanje
Operativna grupa OUD sa opštinskim
zvaničnicima iz Peći, Junika i Dečana,
predstavnici privatnog sektora i civilnog društva
je osnovana.
Marketinške usluge turističkim preduzećima
•
PR Solutions je razvilo jednu uslugu “prisustvo
online” za hotele i restorane u zapadnom
regionu.
•
Rezultat: 70 MSP na Open Street Map i Google
Maps, 4 na Booking.com i lokalnom web-sajtu:
http://kosovatourism.com
Infrastruktura
proizvoda
•
•
lokalnog
turizma
i
razvoj
NVO “Marimangat” je proširila i razvila putanju
Via Ferrata u klisuri Rugove u Peći.
Rezultat: Podaci pokazuju da od 14 turista u
oktobru 2013, Via Ferrata je privukla više od
100 oktobra 2014
Pored ovog, početno i izlazno anketiranje je izvršeno od strane Instituta Riinvest, radi
realizacije prvog opšteg anketiranja zapadnog regiona Kosova. Ovo će predstavljati
osnovu daljih analiza u toku sledećih godina.
PRERADA HRANE:
Prezentacija industrijskih sorti:
industrijski paradajz
Promocija prikupljačkih usluga:
Industrijske paprike
•
Jonathan,
dobavljač/trgovac,
ABI
Elif,
prerađivač, Agrocelina, centar za prikupljanje,
i SHE-ERA udruženje žena u biznisu, trgovac
- Jonathan, kao i 29 proizvođača (15 žena)
uključeno
•
ABI Elif, i Agrocelina, i 40 proizvođača
•
Razvoj
kvalitetnih
standarda
paprika,
prezentacija kvalitetnih standarda proizvođača,
ko-finansiranje plastičnih kazana/sanduka za
paprike, studijsko putovanje u Hrvatskoj.
Jonathan i Agrocelina, potpisivanje ugovora
za snabdevanje, prikupljanje paradajza i
snabdevanje prerađivača.
Uvođenje u upotrebi malih procesora za
distributere:
•
•
Fasilitacija prodaje domaćeg ajvara iz “Krusha e
Madhe” posredstvom Meridian-a.
POSTIGNUć A U TOKU POč ETNE FAZE
INTERVENIMET E PLANIFIKUARA
Intervenimet e planifikuara në turizëm
1. Themelimi i një organizate funksionale për menaxhimin e destinacioni
2. Shërbimet e marketingut për ndërmarrjet turistike
3. Promovimi i tour operatorëve të brendshëm lokal
4. Infrastruktura e të mirave publike, dhe sistemi i zhvillimit të produkteve
5. Promovimi ndërkombëtarë i paketave turistike
6. Promovimi dhe brendimi efektiv i destinacionit
Përderisa themelimi i OMD vendos themelet e
bashkëpunimit dhe lobimit të të gjitha palëve të
interesuara në rajon për zhvillimin e produkteve
dhe për promovim, ajo i mundëson NVM-ve për
të rritur menynë e tyre të ofertave dhe për të
arritur tek turistët drejtpërdrejtë. Në të njëjtën
kohë, operatorët lokal turistik për turist të huaj do
të ofrojnë produkte turistike me pakot e krijuara
përmes koordinimit të OMD turistëve vendorë dhe
ndërkombëtarë. Këto intervenime drejtpërdrejt
kontribuojnë në rritjen e numrit të turistëve që vijnë
në destinacion, që ata të shpenzojnë më shumë
por dhe qëndrojnë më gjatë. Si rezultat, të hyrat e
NVM-ve turistike rriten dhe kështu edhe punësimi
në rajon. Nëse do të ketë sukses në Kosovën
perëndimore, ky koncept i ri i menaxhimit të
destinacionit në vend, do të zgjerohet apo kopjohet
në komunat dhe regjionet tjera të vendit.
Intervenimet e planifikuara lidhur me përpunimin e ushqimit
1. Futja në përdorim e varieteteve industriale të perimeve
2. Promovimi i sistemit të grumbullimit
3. Futja në përdorim e distributorëve lokal privat për procesorët e vogël
4. Promovimi i plasimit të produkteve vendore në zinxhirët e shitjes me pakicë
5. Promovimi i produkteve të përpunuara në Kosovë në tregjet ndërkombëtare
6.
7.
8.
9.
PPSE će početi sa uvođenjem industrijskih sorti i promocijom sistema prikupljanja (int. 1 i 2 ), što će doprineti
poboljšanju kvaliteta sirovina i finalnih proizvoda, kao i snabdevanju primarnog proizvoda. Ove intervencije
će biti prioritet i praćene intervencijom kao što je uvođenje “domaćih” proizvoda u maloprodajnom lancu
(Int. 3), kao i promocijom domaćih prerađenih proizvoda u maloprodajnim lancima (Int .4) i promocijom u
međunarodna tržišta (Int. 5 ) - drugim rečima omogućiti prerađivačima da iskoriste šanse u novim tržišnim
segmentima. Štaviše, problem finansijske likvidnosti i pristupa potencijalom finansiranju adresiraće se
u drugoj godini( Int . 6 ). Intervencije rasta, posebno sa ciljem podržavanja usluga koje omogućavaju
održivost i šire dosezanje, implementiraće se u trećoj godini (int. 7, 8 i 9 ).
Treći sektor je trenutno u fazi odabira i treba da prođe kroz analizu strategije tržišnog
sektora pre planiranja bilo kakvih intervencija.
MEÐU-SEKTORSKE TEME
Upravljanje:
Žene:
Manjine:
Specifična pažnja će biti
posvećena
uključivanju
i
ne-diskriminaciji manjina i
žena u identifikovanim intervencijama. Poslovni modeli
koji nude suštinsku samo-motivisanost za aktere da bi se
povećalo učešće i izbegavala bilo kakva etnička i rodno
zasnovana diskriminacija biće
promovisani. Međutim, ukoliko se utvrde takve prepreke,
posebna pažnja će se posvetiti
aktivnostima i intervencijama
koje će se time baviti.
Dok će vlast i agencija biti
adresirana u rezultatu 3, pristup resursima adresiraće se
putem uvođenja rodne perspektive u rezultatu 1 i 2.
Iako se obučavanje direktno
ne tretira u PPSE (što je u
ndaležnosti EYE projekta ), opcije za rad i pristup finansijskim
sredstvima će biti razmatrana.
Svaka aktivnost u okviru projekta će nastojati da omogući
rodni balans među učesnicima.
Ako rodna analiza identifikuje
ograničenja za žene da jednako učestvuju, afirmativne akcije
će biti dizajnirane.
Sprovedena je analiza koristeći
trostrani pristup koji podrazumeva konkretna poslovna
ograničenja (1) na nacionalnom nivou (2) u oblastima
Srpske manjine na jugu Kosova i (3) na severu Kosova.
PPSE Projekat će posebno
ciljati manjinske zajednice na
Kosovu, odnosno Srpsku manjinu u oblastima na severu i
južnom regionu Kosova. Zbog
opšte nestabilnosti konteksta
na severu Kosova pristup koji
će se koristiti biće pragmatičan
i strogo po principu NE č INITI
ŠTETU.
PLANIRANE INTERVENCIJE
FOND MOGUć NOSTI
FM će tesno biti povezan sa identifikacijom intervencija, dizajnom i fazama postizanja sporazuma u
PPSE sektorima, posto će FM funkcionisati kao integralni i koherentni instrument projekta a ne kao
posebna aktivnosti sa ciljem da se izbegne konfuzija među tržišnim akterima i kontradikcije tokom faze
implementacije.
Mogućnosti takođe mogu spadati van odabranih tri sektora i neće zavisiti od identifikacije samog PPSE
tima. Tematski specifični pozivi će se redovno organizovati kako bi se osiguralo da se mogućnosti van
vidokruga tima iskoriste, odnosno mogućnosti privatnog sektora i one na osnovu potražnje. Teme mogu
konkretno da se fokusiraju na rizike i mogućnosti za mlade preduzetnike i žene, u zelenoj industriji,
na. Ukupan budžet FM je CHF 700.000.
Fond mogućnosti – rezime:
•
FM je instrument za promovisanje održivog rasta u kreiranju novih radnih mesta u privatnom
sektoru za mlade i žene.
čne
•
ideje ali koje pružaju mogućnosti promena na tržištu
•
Iskoristiće takođe i mogućnosti van vidokruga tima- kao što je zelena industrija, energetska
efikasnost i druge mogućnosti.
•
Poseban pristup intervencije u srpskim sredinama na jugu i severu Kosova.
FOND MOGUćNOSTI
MMR
Plan monitoringa
Swisscontact smatra Monitoring i Merenje Rezultata (MMR) osnovnom funkcijom projektnog menadžmenta
koja omogućava upravljanje, učenje i odgovornost prema donatorima i partnerima. U tu svrhu, MMR se
sastoji od procesa upravljanja, komponenti, alata i osiguranja kvaliteta. Swisscontact je osnovao ekspertizu
sa Odborom donatora za razvoj preduzetništva ODRP, koji se sve više priznaje kao dobra međunarodna
praksa. To će doprineti većem kvalitetu u sprovođenju PPSE i omogućiće očuvanje kredibiliteta i priznanja
od strane partnera.
GLAVNI ELEMENTI MMR SISTEMA ZA PPSE SU:
•
Lanci rezultata na nivou intervencije sa
potrebnim kvalitativnim i kvantitativnim
rodno-senzitivno razvrstanim pokazateljima,
projekcijama, pretpostavkama i planovima
merenja
•
Okvir za održavanje sistemskih i širih promena u
sistemima u kojima projekat funkcioniše
•
Pogodne procene rezultata koje primenjuju
mešovite metode i triangulaciju podataka da bi
se obezbedile indikacije o stepenu prepisivanja
rezultata intervencijama projekta
•
Alati agregacije eliminišući preklapanja da bi se
sumirali kvantitativni rezultati za izveštavanje na
nivou logičkog okvira
•
Finansijske intervencije o troškovima intervencija
•
Izveštaji intervencija koja opisuju dostignuća i
izazove svake intervencije
•
•
Studije slučajeva da bi se kombinovale
kvantitativne i kvalitativne analize važnih
intervencija
PPSE projekat je prvi projekat i jedini koji koristi
DCED standarde
MMR
ORGANIZACIJA, RUKOVODSTVO I
ADMINISTRACIJA
Partneriteti
Swisscontact/PEM/Riinvest
SDC
Upravni odbor
imenovan i kojim predsedava SDC
deo celine: MTI, KCC, KWN, KPAN
Podrška
Šefica finansija & Admin:
Lindita Daka
Sekretarica/Računovođa:
Sekr Venera Dyla
Vozač & Admin:
Agim Malazogu
MMR
Elisa Roth
Fisnik Bajrami
Menadžerka projekta: Sigrid Meijer
Zamenik menadžera: Fisnik Reçica
Ekipa fasilitatora sektora
Turizam: Blerina Batusha, Dren Zatriqi
Prerada hrane: Faton Nagavci,
Dafina Balidemaj
Sektor 3: X
Multisektor: Erblin Ribari
WEE/rodna pitanja: Alida Muhaxhiri
Manjine: Ivana Bozic
Izgradnja kapaciteta
MSD: SC resource
MRM: Markus Kupper
Komunikacija
Edona Kurtolli
Fond mogućnosti
Ibrahim Bejtullahu
Panel za strateško razmatranje
Swisscontact,
Riinvest Institute, PEM Consult
Grupa tehničkih eksperata
PSD upravljanje: Alban Hashani
WEE: Agri-ProFocus, Magbule Hyseni (IADK), Dolly Wittberger
Turizam: PwC
Prerada hrane: ProFound
Drugi eksperti na osnovu specifičnih potreba intervencije
ORGANIZACIJA, RUKOVODSTVO I ADMINISTRACIJA
PPSE pruža ravnopravne mogućnosti za zapošljavanje. PPSE je protiv
diskriminacije, rasizma i drugih oblika nezakonitog ponašanja. Zaposlenici
PPSE projekta su obavezni da održavaju nepolitički profil u njihovom odnosu sa funkcionerima i javnošću.
Kontakt osoba:
Edona Kurtolli
Adresa projekta:
Ul. Major Mehmet Bushi Ll 12 br.1
10 000 Priština, Kosovo
Tel: +381 (0) 38 520403
www.ppse-kosovo.org
www.facebook.com/ppse.kosovo
PPSE projekat je finansiran od strane:
PPSE projekat sprovodi:
Download

Faza Sprovodenja Projekta