Stvaranje halogeniziranih dezinfekcijskih nus-produkata zavisi
od:
? pH-vrijednosti
? Kontaktnog vremena
? Temeperature vode i godišnjeg doba
? Porijekla i koncentracije prirodne organske materije
? Doze hlora i koncentracije rezidua
? Koncentracije bromida
РЕПУБЛИКА СРПСКА
МИНИСТАРСТВО ПРОСВЈЕТЕ
И КУЛТУРЕ
Njihovo je stvaranje proporcionalno sa kontaktnim vremenom
sredstva za dezinfekciju i organske materije u vodi.
Iz tog razloga nikada ne treba zaboraviti da se prije dezinfekcije
provjere da li je mutnoća < od 1NTU i pH < od 8.0.
Mutnu vodu ne hlorisati bez prethodne obrade!!!
Hipohlorinator
Reference:
?Kristoforović
Ilić. M. et al. Komunalna higijena. Prometej. Novi Sad 2002.
F. Higijena pitke vode. Univerzitet u Sarajevu. Fakultet zdravstvenih studija.
Sarajevo 2008.
?Dalmacija B. Kvalitet vode za piće. Univerzitet u Novom Sadu. Prirodno matematički
fakultet Novi Sad, 1998
?Dalmacija B. Mali vodovodni i kanalizacioni sistem. Univerzitet u Novom Sadu. Prirodno
matematički fakultet Novi Sad, 1999
?Dalmacija B. Kontrola kvaliteta voda u okviru upravljanja kvalitetom. Univerzitet u
Novom Sadu. Prirodno matematički fakultet Novi Sad, 2000
?Ivančević-Tumbas I., Dalmacija B. Upravljanje kvalitetom vode sa aspekta okvirne
Direktive EU o vodama. Univerzitet u Novom Sadu. Prirodno matematički fakultet Novi
Sad, 2003.
?Kristoforović Ilić. M. Higijena sa medicinskom ekologijom. Ortomedics. Novi Sad 2003.
?Gledović Z. Janković S. Et al. Epidemiologija. Librimedicorum. Beograd 2006.
?WHO. Promoting the Health of Young people in Europe. Health education in schools.
WHO.
?Copenhagen, 1994
?Stewart Brown, S. What is the evidence on school health promotion in improving school
health or preventing disease and specifically what is the effectiveness of the health
promoting schools approach?. World Health Organization, Copenhagen 2006.
?St Leger, L. Kolbe, L., Lee, A., McCall, D. and Young, I.School Health Promotion–
Achievements, Challenges and Priorities: in McQueen, D. V. And Jones, C. M. Global
Perspectives on Health Promotion Effectiveness. New York: Springer Science and Business
Media,2007.
?St Leger, L. & Nutbeam, D. Evidence of effective health promotion in schools”. In: Boddy,
D. ed. The Evidence of Health Promotion Effectiveness: Shaping Public Health in a New
Europe. European Union, Brussels, 1999.
?World Health Organisation. Promoting Health Through Schools – The World Health
Organisation's Global School Health Initiative. World Health Organisation. Geneva, 1996.
?World Health Organization. Conference Resolution: The Health Promoting School - an
investment in education, health and democracy. WHO Regional Office for Europe,
Copenhagen 1997
?World Health Organization. Schools for Health, Education and Development: A Call for
Action. World Health Organization, Geneva, 2007.
?http://www.euro.who.int/ENHPS
?http://www.hzjz.hr/
?Jusupović
PRIMJENA
DEZINFEKCIJE VODE
HLORNIM PREPARATIMA
U PRAKSI
Institut za zaštitu zdravlja
Republike Srpske
PRIMJENA DEZINFEKCIJE VODE HLORNIM PREPARATIMA U
PRAKSI
Dezinfekcija bunara uz prethodnu sanaciju
Najčešće i najlakše se zagade otvoreni bunari sa površine, iz
obližnje propusne septičke jame ili iz đubrišta, poslije poplave ili
namjernog zagađenja.
U slučaju potrebe da se bunar očisti i dezinfikuje, neophodno je
prvo utvrditi higijensku ispravnost vode koja dotiče u bunar. U
slučaju da ona nije ispravna neophodno je izvršiti sanaciju kako
terena oko bunara, tako i samog bunara. U slučaju potrebe, vrši
se i uklanjanje nakupljenog mulja, sanacija i popravka samog
objekta ili zamjena filtarskog sloja (šljunka).
Čišćenje i dezinfekcija bunara:
Čišćenje i dezinfekcija bunara se vrši na sljedeći način:
? Prvo se sa žičanom četkom namočenom u 3% rastvor hlornog
kreča temeljno ostružu i očiste zidovi bunara.
? Čišćenje, ribanje i dezinfekcija se vrše u pravcu odozgo prema
dole, pri čemu se spiraju nečistoće, biljke, mahovina i sl. Lanac i
kofa sa bunara se takođe operu i dezinfikuju.
? Potom se iscrpi voda, kao i mulj i nečistoće.
? Dno se poslije toga prekrije novim očišćenim slojem šljunka.
? Odredi se količina vode u bunaru po sljedećoj formuli:
2
V=r π x h, gdje je r poluprečnik bunara, h je visina vodenog stuba,
π je određena veličina 3,14.
? Novopridošla voda se hiperhloriše uzimajući 5X veću količinu
hlornog preparata (dodavanjem 150-200 g hlornog kreča na
svaki m3 vode u bunaru).
? Sredstvo se prije sipanja rastvara u 10-20 l vode u posebnoj
posudi i naspe u bunar.
? Hlorni preparat treba da djeluje 12-24 h.
? Nakon ovog prvog hlorisanja voda se ponovo iscrpi.
? Drugo hlorisanje uslijedi nakon ponovnog punjenja bunara
vodom, pri čemu se dodaje hlorni preparat po uputstvu
(uobičajena doza-standardna doza 0,5-3 mg na 1 l vode).
? 2-3 dana poslije dezinfekcije kontroliše se vrijednost
rezidualnog hlora, te se uzima uzorak vode za hemijsku i
mikrobiološku analizu.
?
Vrijednost rezidualnog hlora treba da se kreće od 0,2-0,5
mg/l, a voda treba da je ispravna u pogledu fizičko-hemijskih i
mikrobioloških parametara.
? Svaki put uz čišćenje bunara vrši se i čišćenje i dezinfekcija
njegove okoline.
? Svo blato i nečistoće se ostružu i odstrane u okolini bunara
prečnika 4-5 metara, a tlo se pospe rastvorom hlornog kreča.
? Isti postupak se vrši i prilikom čišćenja i dezinfekcije bunara,
kada je novoizgrađen, a dezinfekciju treba na staviti
kontinuirano, najbolje je postaviti hipohlorinatore.
Hlorisanje putem hipohlorinatora
?
Hlorisanje se obavlja putem gravitacije ili automatski. Obično
su izrađeni od plastične mase, veličine 72 do 500 litara.
Postavljaju se na pogodno mjesto u rezervoaru, cisterni ili
kaptaži. Hlorinatori su povezani preko plastičnog crijeva sa
mjestom aplikacije hlora.
? Za kontinuiranu dezinfekciju bunara konstruisan je novi
tip hipohlorinatora. Rezervoar se proizvodi obično sa
zapreminom od 12 l.
? Koncentracija hlornog rastvora zavisi od hlornog broja –
to je količina hlora koja se utroši u vodi za reakciju sa
organskim i drugim materijama sadržanim u vodi, pa je
hlorni broj jednak razlici između dodate količine hlora vodi
i rezidualnog hlora.
? Regulator pritiska predstavlja jedna prava cijev na čijem
se donjem dijelu nalazi cilindar sa perforacijom, čija je uloga
da spriječi isticanje hlornog rastvora iz rezervoara za vrijeme
spuštanja hlorinatora u bunar.
? Dozator hlornog rastvora povezan je sa rezervoarom
preko kapaljke. Na donjem dijelu dozatora postavljeno je
plastično crijevo čija dužina zavisi od dubine vode u bunaru,
vodeći računa da donji kraj crijeva treba da bude 20-30 cm
iznad dna bunara. Hlorinator se spušta u bunar i postavlja na
oko 30 cm iznad maksimalnog nivoa vode u bunaru.
Funkcioniše na bazi promjene pritiska nastalog podizanjem i
spuštanjem nivoa vode u bunaru.
?
Za kontinuiranu dezinfekciju primjenjuje se postupak
poznat pod nazivom „bugarska metoda“. Rastvor hlora se
stavlja u posebne cilindre od infuzorijske zemlje, šamotne
zemlje ili drugog poroznog materijala. Cilindar se stavlja u
bunar, voda lagano dolazi do površine dezinfekcione mase i
polako se rastvara. Nedostatak ovog načina je opadanje,
odnosno povećanje koncentracije hlora pri velikoj, odnosno
smanjenoj eksploataciji vode.
Dezinfekcija Nortonove pumpe
Kod dezinfekcije pumpe vrši se samo dezinfekcija uređaja i cijevi,
te dezinfekcija vodonosnog sloja neposredno oko pumpe. U
slučaju da se radi o stalnoj neispravnosti vode, ovom
dezinfekcijom se neće postići zadovoljavajući rezultati.
Uzme se 50 g 30 % hlornog kreča, razmuti se dobro u 5-6 l vode,
ostavi da se istaloži i sipa u cijev. Vrijeme djelovanja hlora iznosi
24 h. Zatim se ispumpava voda nekoliko minuta i onda se može
koristiti.
Dezinfekcija lokalnog vodovoda
Vrši se putem hipohlorinatora. Potrebno je odrediti hlorni broj i
protok vode. Protok vode se izračunava po sljedećoj formuli:
P=V/T, gdje je V zapremina rezervoara u litrima, a T vrijeme za
koje se rezervoar napuni, izraženo u sekundama.
Npr: Rezervoar je kapaciteta 5000 l, a da bi se isti napunio
potrebno je 1000 sec. Prema datoj formuli protok vode iznosi 5
l/sec. Ukupan protok vode za 24 h je 432.000 l. Ako hlorni broj
iznosi 1,7 mg/l, a želi se postići količina rezidualnog hlora od 0,3
mg/l, treba obezbjediti 2 mg aktivnog hlora na 1 litar vode
odnosno za 24 h 864 g aktivnog hlora.
Ako smo npr. uzeli preparat, kao što je hloramin, koji sadrži 25 %
aktivnog hlora, onda je potrebno uzeti 3.456 g hloramina za 24 h
(1oox0.002/25 = 0.008; 0.0008 x 432.000/1000 = 3.456).
Nus-produkti dezinfekcije
Pri dezinfekciji vode hlornim preparatima nastaju sporedni štetni
hemijski spojevi od kojih neki imaju izražena kancerogena ili
mutagena djelovanja na živu stanicu.
Nus-produkti dezinfekcije nastaju interreakcijom sredstava za
dezinfekciju sa prirodnom organskom tvari.
Download

primjena dezinfekcije vode hlornim preparatima u praksi primjena