Miloš V. Milošević
PRIKAZ:
POSTUPAK ZA DOBIJANjE IZJAVE
O IMOVINI IZVRŠNOG DUŽNIKA
PREMA SKICI ZAKONA O IZVRŠENjU I OBEZBEĐENjU
SADRŽAJ
1. PRODUŽENI POSTUPAK IZVRŠENJA PO VAŽEĆEM ZAKONU O IZVRŠNOM POSTUPKU ............3
2. POSTUPAK ZA DOBIJANJE IZJAVE PREMA SKICI ZAKONA O IZVRŠENJU I OBEZBEĐENJU ......5
2.1. NOVI KONCEPT .............................................................................................................................................................. 5
2.2. POJAM, SVRHA I KARAKTERISTIKE POSTUPKA ............................................................................................. 5
2.3. STRUKTURA ODREDBI ........................................................................................................................................................ 6
2.4. PROCESNE RADNJE SUDA, IZVRŠNOG POVERIOCA I IZVRŠNOG DUŽNIKA .................................................................... 6
2.5. FORMA I SADRŽINA IZJAVE O IMOVINI ............................................................................................................................. 7
2.6. DAVANJE NETAČNIH I NEPOTPUNIH PODATAKA U IZJAVI ............................................................................................. 8
2.7. UPIS U KNJIGU IZVRŠNIH DUŽNIKA I BRISANJE IZ KNJIGE .............................................................................................. 9
2.8. PUBLICITET ...................................................................................................................................................................... 11
2.9. OBRAZAC IZJAVE O IMOVINI ........................................................................................................................................... 13
2.10. PRIMERI IZREKA REŠENJA U POSTUPKU ZA DOBIJANJE IZJAVE O IMOVINI ............................................................ 16
3. IZVOD IZ SKICE ZAKONA O IZVRŠENJU I OBEZBEĐENJU ................................................................... 18
1. PRODUŽENI POSTUPAK IZVRŠENJA
PO VAŽEĆEM ZAKONU O IZVRŠNOM POSTUPKU
Zakonom o izvršnom postupku iz 2004. godine ("Službeni glasnik RS" br.
125/04, u daljem tekstu: ZIP), odredbama čl. 92-97 uveden je produženi postupak
izvršenja. Cilj tog incidentnog postupka je da se izvršnom poveriocu, koji u
prethodno vođenom izvršnom postupku nije uspeo naplatiti novčano potraživanje,
omogući pribavljanje podataka o imovini izvršnog dužnika i sprovođenje izvršenja
na toj imovini. Iako je uvođenjem ovih pravila izvršena recepcija jednog dobrog
zakonodavnog rešenja sadržanog u nemačkom Zakonu o izvršnom postupku, u
primeni ovih normi izostali su očekivani rezultati. Postupak se u praksi pokazao
kao neefikasan, u bitnom iz razloga koji se tiču samog Zakona.
1) Suženo polje primene. Odredbe o produženom postupku izvršenja
nalaze se u delu trećem (Izvršenje radi naplate novčanog potraživanja), glavi prvoj
(Izvršenje na pokretnim stvarima), odseku 5. te glave. Sistematski tumačeno, ove
odredbe mogu se primeniti samo kod izvršenja na pokretnim stvarima radi naplate
novčanog potraživanja. Takva sistematika važećeg ZIP je, dakle, uskratila
mogućnost primene navedenih odredbi i na druge, brojne slučajeve namirenja
potraživanja koja se sastoje u novčanim davanjima.
2) Uslovi za dopuštenost zahteva. Važeći Zakon kumulativno propisuje
dva uslova da bi izvršni poverilac mogao pokrenuti ovaj incidentni postupak1:
prvo, da je prethodno već vođen izvršni postupak i drugo, da se u tom postupku
nije potpuno namirio. Navedeni uslovi nameću potrebu da čak i onaj poverilac koji
nema nikakvih saznanja o imovini izvršnog dužnika (što je čest slučaj kada je
izvršni dužnik fizičko lice), pokrene i vodi izvršni postupak, da na osnovu
"nagađanja" predloži određeno sredstvo i predmet izvršenja, da sačeka ishod
postupka utoliko da postane izvesno da se na takav način neće, ili se ne može u
potpunosti namiriti, pa tek nakon ovog da inicira produženi postupak izvršenja.
Ovakva rešenja u krajnjem rezultiraju dužim trajanjem postupka namirenja i
opasnošću da izvršni dužnik, upoznat sa pretenzijom izvršnog poverioca da
prinudnom naplatom ostvari svoje pravo, otuđi i prikrije znatan deo svoje imovine
pre nego što produženi postupak izvršenja bude i započet.
3) Nedoslednost. Propisujući pravila o produženom postupku izvršenja,
zakonodavac nije temeljno, celovito i dosledno regulisao sve situacije koje mogu
nastati. U odredbi koja reguliše postupanje suda2, potpuno je izostavljen slučaj
kada izvršni dužnik odbije da izjavu o imovini preda u pismenoj formi ili na
1
član 92 ZIP
2
član 93 ZIP
zapisnik pred sudom. Ako se to dovede u vezu sa odredbama koje regulišu upis u
knjigu izvršnih dužnika3, posledicama tog upisa4 i posledicama davanja
nepotpunih ili netačnih podataka5, sledi zaključak da je izvršni dužnik koji odbije
da da izjavu u povoljnijem položaju od izvršnog dužnika koji da potpunu i tačnu
izjavu o sopstvenoj imovini. Zakon ne reguliše ni situaciju kada izvršni dužnik
istupa preko zastupnika (zakonskog ili statutarnog). U pogledu izjave o imovini,
nije propisano šta ta izjava treba da sadrži, što u slučaju potrebe da se oceni da li je
izvršni dužnik dao nepotpune ili netačne podatke otvara vrata arbitrernosti suda i
pozivanju dužnika na "izvinjavajuću zabludu". Izostala su i pravila o postupanju
suda i izvršnog poverioca nakon što izjava o imovini bude dostavljena izvršnom
poveriocu. Odredbe o upisu i brisanju iz knjige izvršnih dužnika6 ne regulišu
situaciju kada se nakon izvršenog upisa, a pre proteka za njegovo brisanje, u istom
predmetu stenku uslovi za novi upis po drugom osnovu.
4) Nedelotvorne sankcije. Važeći ZIP se opredelio za dve sankcije. Prva je
posredna i sastoji se u upisu izvršnog dužnika (samo onog koji preda izjavu!) u
knjigu izvršnih dužnika i publicitetu tog upisa. S tim u vezi se zapaža
neproporcionalnost, jer nisu razdvojene i na odgovarajući način uređene situacije
u kojim izvršni dužnik svojom potpunom i istinitom izjavom omogući naplatu, od
situacije u kojoj on saopšti netačne ili nepotpune podatke, izjavi da nema nikakve
imovine, ili odbije da da izjavu. Ni odredbe kojim je sankcionisana obaveza dužnika
da dostavi izjavu o imovini nisu delotvorne, jer nisu podobne da izvrše dovoljan
pritisak na izvršnog dužnika da tu obavezu zaista i ispuni. Druga sankcija odnosi se
samo na slučaj davanja nepotpunih i netačnih podataka, a sastoji se u propisivanju
pravne fikcije ("smatraće se") da je izvršni dužnik takvom radnjom doveo izvršnog
poverioca u zabludu i onemogućio ga da naplati svoje potraživanje, te propisivanja
da svako zainteresovano lice s tim u vezi može da pokrene krivični postupak.
Ovako propisana "sankcija", osim što je neprecizna i nedelotvorna, savim je i
bespredmetna7 tako da njeno propisivanje ima više "pedagoški" nego suštinski
značaj.
5) Ograničen publicitet. Propisujući da uvid u knjigu izvršnih dužnika
može zahtevati samo lice koje dokaže pravni interes, zakonodavac se opredelio za
ograničen publicitet knjige izvršnih dužnika. Na ovaj način je umanjena mogućnost
upotrebe informacija o nesavesnim dužnicima, čime je sprečeno ostvarivanje
važne preventivne funkcije (za dužnika ujedno i posredne sankcije) da nesavestan
dužnik, za vreme dok je upisan u knjigu, kao takav bude "vidljiv" svima koji bi sa
njim mogli stupati u pravne odnose.
3
član 95 ZIP
4
član 96 ZIP
5
član 93 ZIP
6
Član 95 ZIP
Sporno je da li baš svako u ovoj situaciji može da "pokrene krivični postupak", kako to stoji u
važećem tekstu ZIP. Kada se za određeno delo goni po službenoj dužnosti, javni tužilac je taj koji
pokreće krivični postupak. Osim toga, krivični sud nije vezan fikcijom propisanom u čl. 95 ZIP jer će
za njega postojanje elemenata dela i odnos prema delu uvek biti faktičko pitanje.
7
2. POSTUPAK ZA DOBIJANJE IZJAVE
PREMA SKICI ZAKONA O IZVRŠENJU I OBEZBEĐENJU
2.1. NOVI KONCEPT
Prilikom izrade skice Zakona o izvršenju i obezbeđenju pošlo se od ideje da
se zadrži ovakav incidentni postupak, s tim da se prevaziđu postojeći nedostaci i taj
postupak učini zaista delotvornim i korisnim. Odredbe koje sada sadrži Skica ZIO
nisu preuzete recepcijom iz stranih izvora, već se radi o izvornim odredbama koje
su usaglašene sa domaćim poretkom i podobne da u našim uslovima budu
primenljive.
U skici ZIO8, odredbe o ovom postupku izmeštene su iz Dela trećeg
(Izvršenje radi naplate novčanog potraživanja) i smeštene u Deo drugi (Zajedničke
odredbe o izvršenju), glavu treću, zajedno sa odredbama koje regulišu druga dva
incidentna postupka (postupka za izricanje novčane kazne i postupka za plaćanje
sudskih penala). Ovim je značajno prošireno polje primene tih pravila, jer se ona
tako mogu primeniti kod naplate bilo kog potraživanja koje se sastoji u novčanim
davanjima, pa čak i kod nekih nenovčanih potraživanja koja se sprovode izricanjem
i naplatom novčane kazne.
Napušten je i koncept produženog postupka izvršenja, jer se činilo
celishodnijim i delotvornijim da se pokretanje i vođenje ovog incidentnog
postupka dopusti u svakom slučaju kada je pokrenut izvršni postupak.
Sam postupak je znatno detaljnije regulisan, o čemu će kasnije biti više reči.
2.2. POJAM, SVRHA I KARAKTERISTIKE POSTUPKA
Postupak za dobijanje izjave o imovini izvršnog dužnika je incidentni,
akcesoran postupak koji se pokreće na predlog izvršnog poverioca ili po službenoj
dužnosti, radi naplate potraživanja koje se sastoji u novčanim davanjima, u kom se
pribavljaju podaci o imovini izvršnog dužnika koja bi mogla biti predmet izvršenja
i vrši upis u javnu knjigu izvršnog dužnika koji nije dobrovoljno izmirio svoju
obavezu iz izvršne isprave.
Svrha ovog postupka ostvaruje se ispunjenjem više ciljeva. Neki od njih su
neposredno vezani za osnovni postupak izvršenja povodom kog se incidentni
postupak pokreće, dok se drugi tiču generalne prevencije i zaštite svih subjekata
koji učestvuju u pravnom prometu:
8
Član 59 -73 skice ZIO
a) da se prikupe potpuni i istiniti podaci o imovini izvršnog dužnika koja
može biti predmet izvršenja;
b) da se mogućnost prikrivanja imovine radi sprečavanja prinudne naplate
svede na najmanju meru;
c) da se izvrši dozvoljen pritisak na izvršnog dužnika da dobrovoljno
ispuni svoju obavezu iz izvršne isprave;
d) da se kroz javni registar, javno dostupan svima, obezbedi publicitet u
pogledu nesavesnih dužnika za određeni period – čime se posredno
sankcioniše nesavesno postupanje izvršnog dužnika i ujedno pruža
mogućnost potencijalnim poveriocima da se u potpunosti upoznaju sa
bitnim činjenicama o subjektu sa kojim nameravaju da stupe u pravni
odnos;
e) da se u krajnjem obezbedi delotvorniji postupak naplate, veći procenat
dobrovoljnih namirenja a na opštem planu zaštita svih učesnika u
prometu od nesavesnih dužnika.
2.3. STRUKTURA ODREDBI
Odredbe o postupku za dobijanje izjave o imovini izvršnog dužnika
sadržane su u Delu drugom (Zajedničke odredbe o izvršenju), Glavi trećoj skice
ZIO. Prema svojoj sadržini, mogu se grupisati u nekoliko celina:
a) odredbe o postupanju suda, izvršnog poverioca i izvršnog dužnika pri
davanju izjave;
b) odredbe o formi i sadržini izjave;
c) netačni i nepotpuni podaci;
d) odredbe o upisu u knjigu izvršnih dužnika i brisanje iz knjige;
e) odredbe o pravnom leku;
f) publicitet;
2.4. PROCESNE RADNJE SUDA, IZVRŠNOG POVERIOCA I IZVRŠNOG DUŽNIKA
Pokretanje postupka i dozvoljenost zahteva. Postupak se pokreće na
zahtev izvršnog poverioca ili po službenoj dužnosti9. Zahtev za dobijanje izjave o
imovini može se podneti uz uslov da se istovremeno pokreće, ili je već u toku
izvršni postupak i ne može se podneti protiv Republike Srbije ili jedinica lokalne
samouprave.
Po službenoj dužnosti postupak se može pokrenuti u svakom slučaju kada sud treba po službenoj
dužnosti da odredi izvršenje radi naplate potraživanja koje se sastoji u novčanim davanjima.
9
Ovim se, s jedne strane, izvršnom poveriocu kome nije poznata imovina
izvršnog dužnika omogućava da pokrene izvršni postupak bez navođenja sredstva
i predmeta izvršenja10 a s druge, dozvoljenost zahteva uslovljava se postojanjem
opravdanog interesa poverioca, čime se sprečavaju šikanozni zahtevi. Pored toga,
zahtev je nedozvoljen ukoliko postoji bilo koja procesna smetnja za postupanje po
predlogu za izvršenje11, što je posledica akcesornosti ovog postupka.
Davanje izjave. Ako su ispunjene procesne pretpostavke za postupanje po
zahtevu i ako je zahtev osnovan12, sud će doneti rešenje, protiv kog nije dozvoljen
pravni lek, kojim nalaže izvršnom dužniku da, alternativno, pristupi u sud radi
davanja izjave o imovini na zapisnik ili da u roku koji ne može biti duži od pet dana
dostavi sudu izjavu o imovini.
Uz ovo rešenje sud je dužan da izvršnom dužniku dostavi primerak zahteva
za dobijanje izjave o imovini, obaveštenje šta ta izjava treba da sadrži, te
upozorenje o posledicama u slučaju nepostupanja i u slučaju saopštavanja
nepotpunih ili netačnih podataka. Izvršni dužnik koji ne postupi po ovom rešenju
može biti prinudno doveden u sud radi davanja izjave na zapisnik; a za slučaj da
izvršni dužnik, koji je pristupio u sud ili je prinudno doveden, odbije da da izjavu,
sud će mu izreći novčanu kaznu i može mu izreći zatvor u trajanju do 30 dana.
Izvršni dužnik ima pravo da izjavi pravni lek protiv navedenih rešenja po opštim
pravilima, a rešenje kojim se izriče zatvor može se izvršiti tek nakon
pravnosnažnosti.
Kada je dužnik pravno lice ili lice bez poslovne sposobnosti, navedene
radnje preduzimaju se prema njegovom zastupniku13.
Postupanje nakon dobijanja izjave o imovini. Nakon dobijanja izjave o
imovini, sud je dužan da je dostavi izvršnom poveriocu. Izvršni poverilac je u roku
od pet dana od prijema izjave dužan da označi sredstvo i predmet izvršenja, ili da
zahteva dopunu izjave o imovini ako javnom ili po zakonu overenom izjavom
dokaže da je dužnik saopštio netačne ili nepotpune podatke.
Ako poverilac osnovano zahteva dopunu izjave, sud će prema izvršnom
dužniku ponoviti radnje koje se tiču davanja izjave.
Ako izvršni poverilac u propisanom roku ne zahteva, ili neosnovano zahteva
dopunu izjave, izvršenje će biti obustavljeno.
2.5. FORMA I SADRŽINA IZJAVE O IMOVINI
Prema opštoj definiciji (čl. 12) izjava o imovini je određena kao izjava koju u
formi propisanoj ovim zakonom daje izvršni dužnik pred sudom, a koja sadrži
10
Ovo ujedno predstavlja izuzetak od opšteg pravila, koji je izričito propisan u čl. 38 st. 2 ZIO.
11
Član 63.
Dozvoljenost zahteva se ceni u kontekstu odredbe čl. 63 ZIO, dok se osnovanost zahteva ima
ceniti u zavisnosti od toga da li je reč o naplati potraživanja koje se sastoji u novčanim davanjima, ili
nekog drugog potraživanja.
12
13
Član 65
podatke o stvarima i pravima izvršnog dužnika koje mogu biti predmet izvršenja,
podatke o pravnim radnjama koje je izvršni dužnik preduzeo na teret svoje imovine,
ili podatak da izvršni dužnik ne poseduje imovinu.
U pogledu oblika, ova radnja može se preduzeti pismenim podneskom ili
usmenom izjavom na zapisnik14.
U slučaju da izvršni dužnik nema imovinu koja bi mogla biti predmet
izvršenja, dužan je da to izričito navede u izjavi. U suprotnom, njegova izjava treba
da obuhvati svu imovinu koja može biti predmet izvršenja. U oba slučaja, izjava o
imovini mora sadržati i neke druge podatke koji su takođe značajni za ostvarivanje
potraživanja u izvršnom postupku. Tako, potpuna izjava o imovini mora da sadrži:
a) podatke o stvarima i pravima izvršnog dužnika koje mogu biti predmet
izvršenja ili izričitu izjavu da izvršni dužnik nema imovinu;
b) podatke o potraživanjima trećih lica na teret izvršnog dužnika koja su
dospela ili koja dospevaju u narednih godinu dana i podatke o datom
obezbeđenju za ta potraživanja;
c) podatke o postupcima prinudnog izvršenja koji se vode protiv izvršnog
dužnika;
d) podatke o svim pravnim radnjama koje je izvršni dužnik preduzeo na teret
svoje imovine nakon što je zasnovana obaveza u pogledu koje se zahteva
prinudno izvršenje (prenos imovinskih prava sa ili bez naknade ili davanje
obezbeđenja za sebe ili za trećeg);
Kada je to potrebno radi sprovođenja izvršenja sud će, na predlog izvršnog
poverioca, rešenjem naložiti izvršnom dužniku da preda i isprave o stvarima i
pravima koje su navedene u izjavi o imovini15 i izreći mu novčanu kaznu ako po
tom nalogu ne postupi.
Protiv tog rešenja izvršni dužnik može izjaviti pravni lek po opštim pravilima16.
2.6. DAVANJE NETAČNIH I NEPOTPUNIH PODATAKA U IZJAVI
Postoje dve situacije17 kada će se smatrati da je izvršni dužnik dao netačne
ili nepotpune podatke o imovini.
Prva situacija postoji kada izvršni poverilac nakon dobijanja izjave, javnom
ili po zakonu overenom ispravom dokaže da je izvršni dužnik u vreme sastavljanja
izjave posedovao imovinu ili da je pre sastavljanja izjave preduzimao pravne
radnje na teret svoje imovine koje u izjavi nije naveo, a iz imovine izvršnog dužnika
koja je do tada poznata ili koja je navedena u izjavi ne može se u potpunosti
namiriti njegovo potraživanje.
14
Član 64 st. 1
15
Član 68
16
Član 44 st. 2
17
Član 69
Ovde su vidljiva tri pravila:
a) Prvo, teret dokazivanja je na izvršnom poveriocu. Izvršni poverilac
će ovo redovno dokazivati u situaciji kada nastoji da dobije dopunu
izjave o imovini18, čime se podstiče na aktivno učešće u postupku da
bi sprečio obustavu izvršenja usled nepostojanja imovine.
b) Drugo, primenjuje se pravilo o zakonskoj oceni dokaza. Propisano je
koja su dokazna sredstva dozvoljena (javna ispava ili po zakonu
overena privatna isprava) i drugim dokaznim sredstvima se to ne
može dokazivati.
c) Treće, postoji i kumulativni uslov da izvršni poverilac učini
verovatnim da se iz poznate i u izjavi navedene imovine ne može
namiriti. Na ovaj način zapravo se sprečava da se od izvršnog
dužnika koji je naveo imovinu koja je očigledno dovoljna za
namirenje potraživanja, zahteva dopuna izjave o imovini19.
Druga situacija postoji kada treće lice u skladu sa ovim zakonom dokaže
da njemu pripada imovina koju je izvršni dužnik u izjavi naveo kao svoju. Pod
"dokazivanjem u skladu sa ovim zakonom" podrazumevaju se situacije propisane
odredbama člana 57 i člana 58.
2.7. UPIS U KNJIGU IZVRŠNIH DUŽNIKA I BRISANJE IZ KNJIGE
Knjiga izvršnih dužnika i zbirka isprava. Knjiga izvršnih dužnika sadrži
podatke o izvršnom dužniku, o osnovu upisa, o datumu upisa, o rešenju kojim je
naložen upis i evidencionom broju u kom se izjava čuva u zbirci isprava. U zbirci
isprava čuvaju se originalni primerci izjave izvršnih dužnika o imovini, prepisi
zapisnika koji sadrže izjave o imovini i prepisi pravnosnažnih rešenja kojima je
određen upis u knjigu izvršnih dužnika.
Osnovi za upis (čl. 70 st. 4). U knjigu izvršnih dužnika upisuje se izvršni
dužnik: koji je predao izjavu o imovini sa popisom imovine, koji je predao izjavu da
ne poseduje nikakvu imovinu20; koji nije postupio po nalogu suda za predaju
pismene izjave o imovini21, koji je odbio da da izjavu o imovini u prisustvu sudije22
i koji je saopštio netačne i nepotpune podatke o svojoj imovini23. Upis će inače biti
izvršen i u pogledu izvršnog dužnika koji je nedostupan jer nije uredno prijavio
svoju adresu24, čime se omogućuje publicitet u odnosu na značajan broj subjekata
koji skrivanjem nastoje da izbegnu izmirenje obaveza iz izvršne isprave.
18
Član 66 stav 2
Ovo pravilo obezbeđuje da se izvršni dužnik koji raspolaže velikom imovinom (npr. privredni
subjekt) ne može primorati da popisuje svu svoju imovinu ako to nije nužno.
19
20
Član 67 stav 3
21
Član 64 stav 3
22
Član 64 stav 4
23
Član 69
24
Ovo omogućuju nova pravila o dostavljanju iz čl. 32.
Rešenje o upisu, novi upis, dopuna upisa. O upisu u knjigu izvršnih
dužnika sud odlučuje rešenjem koje je dužan da donese u roku od tri dana od kada
se stekao osnov za upis25. Rešenje mora da sadrži osnov upisa26 kao i rok i uslove
pod kojim izvršni dužnik može tražiti brisanje upisa27. Zakon reguliše i situaciju
kada nakon izvršenog upisa u istom predmetu nastupi osnov za novi upis zasnovan
na drugim činjenicama28.
Opšte uzevši, moguće su dve situacije:
a) Prva je kada nastupi novi osnov za upis29 - tada će sud doneti rešenje o
novom upisu i istovremeno odrediti da se raniji upis briše.
b) Druga je kada je izjava o imovini naknadno bude dopunjena u slučaju
saopštavanja nepotpunih podataka30 ili u slučaju naknadno stečene imovine
- tada se raniji upis neće brisati, već će se rešenjem odrediti da se dopunska
izjava o imovini priloži zbirci isprava uz isprave o ranijem upisu.
Pravni lek protiv rešenja o upisu. Protiv rešenja o upisu izvršni dužnik
može izjaviti prigovor koji je remonstrativan31 i suspenzivan32. Razlozi za prigovor
su ograničeni na dva: ako nisu bili ispunjeni uslovi za postupanje po zahtevu za
dobijanje izjave o imovini33 ili ako je rešenje o upisu trebalo biti zasnovano na
drugom osnovu.
Dejstvo upisa u knjigu izvršnih dužnika. Dejstvo upisa u knjigu izvršnih
dužnika sastoji se jedino u publicitetu podataka upisanih u knjigu i podataka koji
su priloženi zbirci isprava34 za određeni vremenski period. Upisom u knjigu
izvršnih dužnika izvršni poverilac ne stiče prvenstvo u naplati svog potraživanja iz
imovine navedene u izjavi35.
Brisanje iz knjige izvršnih dužnika. Brisanje iz knjige izvršnih dužnika
može se izvršiti na zahtev izvršnog dužnika ili po službenoj dužnosti. Izvršni
dužnik može zahtevati brisanje pod različitim uslovima, u zavisnosti od načina
okončanja postupka, proteka roka, osnova upisa i ponašanja izvršnog dužnika
nakon izvršenog upisa:
a) Izvršni dužnik može zahtevati brisanje ako je izvršenje u celosti
pravnosnažno obustavljeno, osim ako je do toga došlo zbog nepostojanja imovine
koja može biti predmet izvršenja. Ovaj razlog, sa jedne strane, otklanja opasnost od
25
Član 71 stav 1 i 2
26
Osnovi upisa su navedeni u članu 70 stav 4
27
Rokovi i uslovi za brisanje upisa propisani su u čl. 74
28
Član 71 stav 4
Ovo bi bila situacija kada izvršni dužnik bude upisan zbog propuštanja roka za predaju izjave o
imovini, a zatim naknadno sastavi i preda tu izjavu. Ima i drugih sličnih primera.
29
30
Ovo bi bila situacija iz člana 66 stav 3.
31
O njemu odlučuje veće istog suda koji je doneo rešenje (član 62 stav 3).
32
Prigovor zadržava upis u knjigu izvršnih dužnika (član 62 stav 4).
33
Član 62 stav 5 i član 63.
34
Član 75 i član 76.
35
Član 70 stav 7.
upisa u slučaju neosnovanog, nedozvoljenog ili šikanoznog predloga za izvršenje
protiv izvršnog dužnika koji je izmirio svoju obavezu ili čija je obaveza prestala,
dok s druge strane treba da motiviše izvršnog dužnika koji svoju obavezu nije
ispunio da je pre okončanja izvršnog postupka dobrovoljno izmiri.
b) Brisanje po proteku roka od 3 godine od izvršenog upisa izvršni dužnik
može zahtevati ako je upisan u knjigu na osnovu potpune i istinite izjave u kojoj je
navedena imovina, uz uslov da u knjizi izvršnih dužnika nije bilo naknadnih upisa
ili su naknadni upisi brisani.
c) U svim ostalim slučajevima, izvršni dužnik može tražiti brisanje po
proteku roka od 5 godina od izvršenog upisa ili ako tokom postupka prestanu
razlozi zbog kojih je takav upis izvršen36, uz uslov da u knjizi izvršnih dužnika nije
bilo naknadnih upisa ili su naknadni upisi brisani.
d) Brisanje na zahtev izvršnog dužnika moguće je i pre proteka rokova, ako
izmiri svoju obavezu ili sudu bude dostavljena izjava izvršnog poverioca da je
njegovo potraživanje namireno i da je saglasan da se izvrši brisanje. Cilj ove
odredbe je da motiviše izvršnog dužnika da svoju obavezu izmiri čak i nakon što je
izvršni postupak bezuspešno okončan zbog nepostojanja imovine.
e) Ako je u knjizi izvršnih dužnika bilo naknadnih upisa, brisanje se može
tražiti tek kada se steknu uslovi za brisanje svih naknadnih upisa. Dakle, izvršni
dužnik protiv koga se vodi više izvršnih postupaka i koji u odnosu na više
poverilaca odugovlači sa izmirenjem svojih obaveza, biće brisan u pogledu svih
upisa tek nakon što se steknu uslovi za brisanje poslednjeg od njih. Cilj ove
odredbe je da se izvršni dužnik motiviše da ne izmiruje samo obaveze po kojima je
izvršen poslednji upis, već da izmiri i one po kojima su prethodno sprovedeni upisi
u knjigu izvršnih dužnika.
Po službenoj dužnosti sud će odrediti brisanje ako u istom predmetu
nastupi novi osnov za upis zasnovan na drugim činjenicama, izuzev ako je izjava o
imovini naknadno samo dopunjena37. Osim ovog, sud će odrediti upis po službenoj
dužnosti i u slučaju da se postupak za dobijanje izjave o imovini vodi po službenoj
dužnosti38.
2.8. PUBLICITET
Publicitet knjige izvršnih dužnika i zbirke isprava ima višestruk značaj.
Prvo, publicitet omogućava da se svako zainteresovano lice upozna sa činjenicama
Ovo bi bio slučaj kada izvršni dužnik koji je uskratio izjavu i koji je kao takav upisan, u
međuvremenu preda potpunu i istinitu izjavu. Ovim se stiče osnov za novi upis čije se brisanje može
tražiti po proteku 3 godine, pa bi takav upis bio bespredmetan ako to ujedno ne bi bilo osnov za
brisanje prethodnog upisa koji bi inače mogao biti brisan tek po proteku od 5 godina.
36
37
Član 74 stav 4.
38
Član 62 stav 4.
koje mogu biti od značaja za odluku da se sa određenim licem zasnuje neki pravni
odnos:
- da li je protiv tog lica, kao izvršnog dužnika, vođen ili se vodi postupak
prinudne naplate budući da svoju obavezu iz izvršne ili verodostojne
isprave nije uredno izmirio;
- da li je izvršni dužnik u tom postupku uredno prijavio svoju imovinu koja
može biti predmet izvršenja,
- da li je pokušao da izbegne dužnost prijavljivanja te imovine ili je prijavio
da uopšte nema imovine.
Na ovaj način se potencijalnim poveriocima pruža potpunija informacija i
umanjuje šansa da insolventni i nesavesni dužnici poverioce dovode u zabludu, da
tako zasnivaju nove obaveze i ulaze u veće dugove. Upravo zbog ovog, publicitet
predstavlja i delotvorno sredstvo dozvoljenog pritiska na izvršnog dužnika da
svoju obavezu dobrovoljno izmiri, ili da makar uredno prijavi svoju imovinu
(budući da je tada kraći rok u kom se može tražiti brisanje).
Pored navedenog, publicitet zbirke isprava daje i mogućnost novim
izvršnim poveriocima da dobiju podatak o imovini izvršnog dužnika koja bi mogla
biti predmet prinudnog izvršenja i kod namirenja njihovog potraživanja.
Imajući u vidu da knjiga izvršnih dužnika i zbirka isprava sadrže različite
podatke, Zakon o i zvršenju i obezbeđenju vodi računa o vrsti podataka koji se čine
dostupnim javnosti, pa su tako i uslovi pod kojim se treća lica mogu upoznati sa
određenim podacima različiti.
U pogledu podataka upisanih u knjigu izvršnih dužnika, svako ima pravo da
mu se omogući uvid i da od suda dobije obaveštenje o određenom licu, vremenu i
osnovu upisa39. Međutim, podaci iz zbirke isprava mogu biti dostupni samo onim
licima koja za to dokažu opravdan interes40.
Pored ovog, propisana je i mogućnost da se posebnim zakonom osnuje
jedinstven, centralni registar za teritoriju cele Republike, u koji bi se prikupljali
podaci sadržani u knjigama izvršnih dužnika svih sudova u Republici41.
39
Član 75.
40
Član 76.
41
Član 77.
2.9. OBRAZAC IZJAVE O IMOVINI
Nakon što sam poučen/poučena šta izjava o imovini treba da sadrţi i upozoren na posledice
propuštanja odnosno odbijanja da dam izjavu i na posledice saopštavanja nepotpunih ili
netačnih podataka, dostavljam sudu sledeću
IZJAVU O IMOVINI
1. PODACI O LIČNOSTI
1.1. PODACI O IZVRŠNOM DUŢNIKU
Ime i prezime(fizičko lice) odnosno naziv (pravno lice):
Matični broj:
Adresa/sedište:
1.2. PODACI O DAVAOCU IZJAVE
42
(samo ako izjavu popunjava zastupnik izvršnog duţnika)
Ime i prezime:
Matični broj:
Adresa:
2. POPIS IMOVINE
43
2.1.. STVARI I PRAVA KOJE MOGU BITI PREDMET IZVRŠENJA :
□
nepokretnosti u svojini
□
pokretne stvari u svojini
□
gotovinska novčana sredstva
□
novčani depozit
□
tekući račun
□
hartije od vrednosti
□
osnivačka prava na privrednom društvu
□
zarada
□
potraţivanja prema trećim licima
□
druge stvari odnosno prava koja mogu biti predmet izvršenja
Popuniti samo ako izjavu daje zastupnik poslovno nesposobnog ili maloletnog lica, odnosno
statutarni zastupnik pravnog lica.
42
43
Štiklirati stavke koje izvršni dužnik poseduje.
2.2. POPIS PRAVNIH RADNJI PREDUZETIH NA TERET IMOVINE IZVRŠNOG DUŢNIKA
□
vršio sam prenos stvari i prava na treća lica nakon zasnivanja potraţivanja koje je
predmet izvršenja;
□
zasnovana su obezbeđenja u korist trećih lica a na teret moje imovine nakon zasnivanja
potraţivanja koje je predmet izvršenja;
2.3. POPIS POTRAŢIVANJA TREĆIH LICA NA TERET IZVRŠNOG DUŢNIKA
□
imam dospelih a neizmirenih obaveza prema trećim licima koje nisu obezbeđene;
□
imam dospelih a neizmirenih obaveza prema trećim licima koje su obezbeđene;
□
u narednih godinu dana prema meni dospevaju obaveze prema trećim licima koje nisu
obezbeđene;
□
u narednih godinu dana prema meni dospevaju obaveze prema trećim licima koje su
obezbeđene;
2.4. POPIS POSTUPAKA PRINUDNOG IZVRŠENJA KOJI SE VODE PROTIV IZVRŠNOG
DUŢNIKA
□
protiv mene se vodi izvršni postupak (postupci) radi prinudnog izvršenja obaveze;
□
upisan sam u knjigu izvršnih duţnika;
3. IZJAVA O NEPOSEDOVANJU IMOVINE:
□
Izjavljujem da ne posedujem nikakvu imovinu koja moţe biti predmet prinudnog
izvršenja.;
4. BLIŽI PODACI O IMOVINI NAVEDENOJ U POPISU:
UPUTSTVO. Za imovinu se moraju čitko navesti sledeći podaci:
Za nepokretnosti: adresa, namena, struktura i površina nepokretnosti, katastarska parcela na
kojoj se nepokretnost nalazi i svi drugi podaci iz javnog registra o nepokretnosti; ako je
nepokretnost u susvojini, udeo i suvlasnici odnosno zajedničari sa njihovim potpunim podacima
i adresama; vrednost nepokretnosti; ako na nepokretnosti postoje tereti, navesti potpune
podatke o teretima;
Za pokretne stvari: navesti pokretne stvari, adresu na kojoj se one nalaze i lice kod koga se
one nalaze; vrednost pokretnih stvari; postojanje tereta na pokretnim stvarima (zaloga i sl.);
Za gotovinska novčana sredstva: navesti iznos, te da li se radi o domaćem ili stranom novcu;
Za novčane depozite: navesti sve podatke o novčanom depozitu i iznosu depozita;
Za tekući račun: Broj tekućeg računa i banka kod koje se tekući račun vodi;
Za hartije od vrednosti: Svi podaci potrebni za identifikaciju hartije u pravnom prometu;
Za osnivačka prava na privrednom društvu: firma, sedište i matični broj privrednog društva,
osnivački udeo i dobit koja je ostvarena u prethodnoj godini;
Za zaradu: poslodavac kod kog je izvršni duţnik u radnom odnosu, trajanje i vrsta radnog
odnosa i mesečni iznos zarade;
Za potraživanja prema trećim licima: podaci o duţnikovom duţniku, osnov potraţivanja,
vreme njihovog dospeća i obezbeđenje potraţivanja;
Za preduzete pravne radnje na teret sopstvene imovine: kompletni podaci o stvari/pravu
koje je preneto na treća lica; podaci o osnovu i vremenu prenosa; podaci o datom obezbeđenju
na teret sopstvene imovine; podaci o trećem licu;
Za potraživanja trećih lica na teret izvršnog dužnika: podaci o trećem licu koje ima
potraţivanje; podaci o osnovu i vremenu zasnivanja potraţivanja; vrsta potraţivanja; dospelost
potraţivanja; obezbeđenje za ispunjenje obaveze;
Za postupke prinudnog izvršenja: sud, broj rešenja o izvršenju i datum njegovog donošenja;
stvar ili pravo koje je predmet izvršenja; izvršni poverilac; postojanje upisa u knjigu izvršnih
duţnika sa podacima o upisu.
U nastavku navesti sve podatke o imovini iz popisa, u skladu sa uputsvom:
(PODACI)
Izjavljujem da sam naveo tačne i potpune podatke o svim svojim imovinskim stvarima i pravima,
o preduzetim pravnim radnjama na teret moje imovine i svojim obavezama prema trećim licima
te da osim ovog što je u izjavi navedeno ne posedujem druga imovinska prava, nemam drugih
tereta ni obaveza, niti se protiv mene vode drugi postupci.
Izvršni duţnik
Ov br.
Potvrđuje se da je ovu izjavu svojeručno potpisao
utvrđen na osnovu
.
U
čiji identitet je
dana,
M.P.P
2.10. PRIMERI IZREKA REŠENJA U POSTUPKU ZA DOBIJANJE IZJAVE O IMOVINI
Primer br. 1: REŠENJE KOJIM SE NALAŽE DAVANJE IZJAVE
I
NALAŽE SE izvršnom dužniku Marku Markoviću da dana
u
časova pristupi u
u svojstvu izvršnog dužnika/zastupnika
izvršnog dužnika radi davanja izjave o imovini na zapisnik pred sudijom ili da u
roku od 5 dana od prijema ovog rešenja dostavi sudu overenu izjavu o imovini na
obrascu u prilogu ovog rešenja u četiri primerka.
II
U slučaju da izvršni dužnik ne postupi u skladu sa nalogom, biće prinudno
doveden radi davanja izjave u prisustvu sudije a za slučaj da odbije da da izjavu
biće mu izrečena novčana kazna i može mu biti određen zatvor u trajanju do 30
dana.
Primer br. 2 REŠENJE O UPISU U KNJIGU IZVRŠNOG DUŽNIKA USLED
PROPUŠTANJA PREDAJE IZJAVE O IMOVINI
I
Na osnovu čl. 70 st. 4 tač. 3 ZIP ODREĐUJE SE UPIS u knjigu izvršnog
dužnika Marka Markovića iz Beograda (adresa, jmbg) zbog propuštanja roka za
predaju izjave o imovini.
II
Izvršni dužnik može zahtevati brisanje upisa iz predhodnog stava izreke
ako tokom postupka prestanu razlozi zbog kojih je upis izvršen ili po proteku pet
godina nakon okončanja izvršnog postupka ako u knjizi izvršnih dužnika nije bilo
naknadnih upisa ili su naknadni upisi brisani.
III
Brisanje upisa može se zahtevati i pre proteka rokova iz stava 2 izreke, ako
sudu bude dostavljena overena izjava izvršnog poverioca da je njegovo
potraživanje izmireno i da je saglasan da se izvrši brisanje.
Primer br. 3: REŠENJE O UPISU U KNJIGU IZVRŠNIH DUŽNIKA U SLUČAJU
NAKNADNE PREDAJE IZJAVE O IMOVINI
I
Na osnovu čl. 70 st. 4 tač. 1 ZIP ODREĐUJE SE UPIS u knjigu izvršnih
dužnika Marka Markovića iz Beograda (adresa, jmbg) kao izvršnog dužnika koji je
naknadno predao izjavu o imovini.
II
ODREĐUJE SE brisanje upisa u knjigu izvršnih dužnika koje je izvršeno po
rešenju ovog suda I br. 1111/2010 od 10.10.2010. godine.
III
Izvršni dužnik može zahtevati brisanje upisa iz stava 1 izreke po proteku
tri godine nakon okončanja izvšnog postupka ako u knjizi izvršnih dužnika nije bilo
naknadnih upisa ili su naknadni upisi brisani.
IV
Brisanje upisa može se zahtevati i pre proteka rokova iz stava 3 izreke, ako
sudu bude dostavljena overena izjava izvršnog poverioca da je njegovo
potraživanje izmireno i da je saglasan da se izvrši brisanje.
Primer br. 4: REŠENJE O UPISU U KNJIGU IZVRŠNIH DUŽNIKA U SLUČAJU
SAOPŠTAVANJA NEPOTPUNIH ILI NETAČNIH PODATAKA
I
Na osnovu čl. 70 st. 4 tač. 5 ZIP ODREĐUJE SE UPIS u knjigu izvršnih
dužnika Marka Markovića iz Beograda (adresa, jmbg) kao izvršnog dužnika koji je
predao izjavu sa nepotpunim (netačnim) podacima o imovini.
II
ODREĐUJE SE brisanje upisa u knjigu izvršnog dužnika koje je izvršeno po
rešenju ovog suda I br. 1111/2009 od 10.10.2010. godine.
III
Izvršni dužnik može zahtevati brisanje upisa iz stava 1 izreke ako tokom
postupka prestanu razlozi zbog kojih je upis izvršen ili po proteku pet godina
nakon okončanja izvšnog postupka ako u knjizi izvršnih dužnika nije bilo
naknadnih upisa ili su naknadni upisi brisani.
IV
Brisanje upisa može se zahtevati i pre proteka rokova iz stava 3 izreke, ako
sudu bude dostavljena overena izjava izvršnog poverioca da je njegovo
potraživanje izmireno i da je saglasan da se izvrši brisanje.
Primer br. 5: REŠENJE O UPISU U KNJIGU IZVRŠNIH DUŽNIKA U SLUČAJU
DOPUNE IZJAVE O IMOVINI
I
Na osnovu čl. 70 st. 4 tač. 1 u vezi sa čl. 63 st. 3 ZIP, ODREĐUJE SE DOPUNA
UPISA u knjigu izvršnih dužnika Marka Markovića iz Beograda (adresa, jmbg) kao
izvršnog dužnika koji je dopunio izjavu o imovini.
II
Izvršni dužnik može zahtevati brisanje upisa iz stava 1 izreke i upisa koji je
ovim dopunjen po proteku tri godine nakon okončanja izvšnog postupka ako u
knjizi izvršnih dužnika nije bilo naknadnih upisa ili su naknadni upisi brisani.
III
Brisanje upisa može se zahtevati i pre proteka rokova iz stava 2 izreke, ako
sudu bude dostavljena overena izjava izvršnog poverioca da je njegovo
potraživanje izmireno i da je saglasan da se izvrši brisanje.
3. IZVOD IZ SKICE ZAKONA O IZVRŠENJU I OBEZBEĐENJU
3. Postupak za dobijanje izjave o imovini izvršnog dužnika
Pokretanje postupka
Član 62
Izvršni poverilac koji je pokrenuo postupak izvršenja može pred sudom nadležnim
za određivanje izvršenja da podnese zahtev za dobijanje izjave o imovini izvršnog
dužnika, kada se obaveza izvršnog dužnika sastoji u novčanim davanjima.
Zahtev iz stava 1. ovog člana može se podneti uz predlog za izvršenje i u toku
izvršnog postupka, sve dok postupak ne bude okončan.
Kada se izvršenje sprovodi pred izvršiteljem, izvršni poverilac može ovlastiti
izvršitelja da u njegovo ime podnese zahtev za dobijanje izjave o imovini.
Sud će po službenoj dužnosti od izvršnog dužnika pribaviti izjavu o imovini, kada
je to potrebno radi sprovođenja rešenja o naplati novčane kazne.
Izjava o imovini ne može se zahtevati u odnosu na Republiku Srbiju i jedinice
lokalne samouprave kao izvršne dužnike.
Sud može razvojiti postupak po zahtevu za dobijanje izjave o imovini izvršnog
dužnika.
Dozvoljenost zahteva za dobijanje izjave o imovini
Član 63
Sud će zahtev izvršnog poverioca za dobijanje izjave o imovini odbaciti kao
nedozvoljen ako postoje procesne smetnje zbog kojih se po zahtevu za dobijanje
izjave o imovini, odnosno po predlogu za izvršenje na osnovu izvršne ili
verodostojne isprave ne može postupati, a naročito:
1) ako izvršni poverilac nije pokrenuo postupak izvršenja;
2) ako predlog za izvršenje ne sadrži podatke iz člana 38 ovog zakona;
3) ako uz predlog za izvršenje na osnovu izvršne isprave nije podneta izvršna
isprava, ako izvršna isprava nije snabdevena potvrdom izvršnosti ili ako nisu
ispunjeni uslovi za određivanje izvšenja na osnovu strane izvršne isprave;
4) ako uz predlog za izvršenje na osnovu verodostojne isprave nije podneta
verodostojna isprava ili nisu ispunjeni uslovi za određivanje izvršenja na osnovu
verodostojne isprave;
Davanje izjave
Član 64
Sud će doneti rešenje kojim će naložiti izvršnom dužniku da pristupi u sud radi
davanja izjave o imovini na zapisnik pred sudijom ili da u roku koji ne može biti
duži od pet dana dostavi sudu izjavu o imovini u potrebnom broju primeraka.
Ako izvršni dužnik ne postupi po nalogu, sud će doneti rešenje o njegovom
prinudnom dovođenju.
Ako izvršni dužnik koji pristupi u sud ili bude prinudno doveden radi davanja
izjave o imovini odbije da da izjavu, sud će doneti rešenje o novčanom kažnjavanju
i postupiti na način propisan članom 59 ovog Zakona.
U slučaju iz stava 3. ovog člana, sud može izvršnom dužniku odrediti zatvor koji
traje sve dok on ne da izjavu, ali najduže 30 dana.
Protiv rešenja iz stava 4 ovog člana izvršni dužnik ima pravo žalbe.
Rešenje iz stava 4. ovog člana sprovodi se nakon pravnosnažnosti.
Uz rešenje iz stava 1. ovog člana, sud će izvršnom dužniku dostaviti primerak
zahteva za dobijanje izjave o imovini , obaveštenje šta izjava o imovini treba da
sadrži, upozorenje da će u slučaju nepostupanja po nalogu biti prinudno doveden u
sud radi davanja izjave u prisustvu sudije, da mu u slučaju odbijanja da da izjavu
može biti izrečena novčana kazna i zatvor i poučiti ga o posledicama saopštavanja
nepotpunih ili netačnih podataka u izjavi.
Kada je izvršni dužnik pravno lice ili fizičko lice bez poslovne sposobnosti
Član 65
Kada je izvršni dužnik pravno lice, radnje iz člana 64 ovog zakona preduzimaju se
prema licu koje je zakonom, pravilima ili aktima donetim na osnovu zakona
određeno da ga zastupa.
Kada izvršni dužnik nema poslovnu sposobnost, radnje iz člana 64 ovog zakona
preduzimaju se prema njegovom zakonskom zastupniku a sud će, ako oceni da
zastupnik nemarno postupa u zaštiti interesa izvršnog dužnika, o tome obavestiti
organ starateljstva.
Postupanje nakon dobijanja izjave o imovini
Član 66
Primerak ili prepis izjave o imovini odnosno zapisnika sa izjavom sud će dostaviti
izvršnom poveriocu. Ako je sud razdvojio postupak dobijanja izjave o imovini,
prepis izjave odnosno zapisnika sa izjavom, sa naznačenjem datuma kada je ona
dostavljena izvršnom poveriocu, združiće se spisima predmeta povodom kog je
zahtevana izjava o imovini.
Izvršni poverilac može, u roku od petnaest dana od prijema izjave o imovini
odnosno zapisnika sa izjavom, zahtevati dopunu izjave, odnosno novu izjavu ako
izjava ne sadrži dovoljno podataka iz kojih se imovina navedena u njoj može
identifikovati ili ako javnom odnosno po zakonu overenom ispravom dokaže da je
dužnik u izjavi saopštio nepotpune odnosno netačne podatke i uz to učini
verovatnim da se iz imovine izvršnog dužnika koja je do tada poznata ne može u
potpunosti namiriti njegovo potraživanje.
U slučaju iz stava 2. ovog člana, sud će novim rešenjem naložiti izvršnom dužniku
da dostavi sudu dopunu izjave, odnosno novu izjavu o imovini i dalje postupiti u
skladu sa odredbama člana 64 ovog Zakona.
Izvršni poverilac koji nije zahtevao dopunu izjave o imovini, odnosno novu izjavu u
smislu stava 2. ovog člana, a izvršenje sprovodi sud, dužan je najdocnije pet dana
nakon dobijanja izjave o imovini da predloži sredstva i predmete izvršenja, a u
suprotnom se izvršenje obustavlja.
Sadržina izjave o imovini
Član 67
Izjava o imovini izvršnog dužnika sadrži:
1) podatke o stvarima i pravima izvršnog dužnika koji mogu biti predmet
izvršenja, a naročito:
a) pokretne i nepokretne stvari u svojini izvršnog dužnika;
b) gotovinska novčana sredstva koja dužnik poseduje u trenutku davanja izjave;
v) novčani depoziti izvršnog dužnika;
g) tekući računi izvršnog dužnika;
d) prava na hartijama od vrednosti i prava iz hartija od vrednosti;
đ) osnivačka (članska) prava na privrednom društvu i dobit koju je izvršni dužnik
po osnovu tih prava ostvario u poslednjoj godini;
e) prosečan mesečni iznos zarade izvršnog dužnika u poslednjih šest meseci,
poslodavac kod kog izvršni dužnik ostvaruje zaradu, trajanje i vrsta radnog
odnosa;
f) potraživanja izvršnog dužnika prema trećim licima, osnov potraživanja, vreme
njihovog dospeća i obezbeđenje potraživanja;
2) podatke o potraživanjima trećih lica na teret izvršnog dužnika koja su dospela ili
koja dospevaju u narednih godinu dana i podatke o datom obezbeđenju za ta
potraživanja;
3) podatke o postupcima prinudnog izvršenja koji se vode protiv izvršnog dužnika;
4) podatke o svim pravnim radnjama koje je izvršni dužnik preduzeo na teret svoje
imovine nakon što je zasnovana obaveza u pogledu koje se zahteva prinudno
izvršenje (prenos imovinskih prava sa ili bez naknade ili davanje obezbeđenja za
sebe ili za trećeg);
5) svojeručni potpis izvršnog dužnika, overen od strane suda izuzev ako se izjava
sastavlja na zapisnik u prisustvu sudije.
Pored podataka iz stava 1. ovog člana, izjava o imovini sadrži i druge podatke koji
su potrebni da bi se određena stvar odnosno pravo moglo identifikovati u pravnom
prometu, a naročito:
1) naznačenje adrese na kojoj se nalaze pokretne stvari;
2) navođenje podataka o stvari odnosno pravu koje se upisuje u odgovarajući javni
registar, za stvari i prava o kojima se takvi registi vode;
3) podatke iz katastra, zemljišnih i drugih javnih knjiga o nepokretnostima u
svojini izvršnog dužnika odnosno podatke o osnovu i načinu sticanja ako
nepokretnost nije upisana u zemljišne i druge javne knjige;
4) podatke o brojevima tekućih računa, štednih računa odnosno novčanih depozita
i bankama kod kojih se oni vode;
5) podatke o trećim licima u čiju korist je izvršni dužnik preduzeo pravnu radnju
na teret svoje imovine i o pravnoj radnji koja je preduzeta.
Kada dužnik ne poseduje imovinu koja bi mogla biti predmet izvršenja, dužan je da
to izričito navede u izjavi.
Prilozi uz izjavu o imovini
Član 68
Na zahtev izvršnog poverioca, sud će rešenjem naložiti izvršnom dužniku da u
roku od tri dana preda isprave o stvarima i pravima koji su navedeni u izjavi o
imovini i izreći mu novčanu kaznu ako po tom nalogu ne postupi.
Ako izvršni dužnik ne postupi po nalogu, sud će dalje postupati na način propisan
članom 59 ovog Zakona.
Davanje netačnih ili nepotpunih podataka
Član 69
Smatra se da je izvršni dužnik dao netačne odnosno nepotpune podatke o imovini:
1) ako izvršni poverilac javnom ili po zakonu overenom ispravom dokaže da je u
vreme sastavljanja izjave o imovini izvršni dužnik posedovao imovinu ili da je pre
sastavljanja izjave preduzimao pravne radnje na teret svoje imovine koje u izjavi
nije naveo (član 66 stav 2.), a iz imovine izvršnog dužnika koja je do tada poznata
odnosno koja je navedena u izjavi, ne može se u potpunosti namiriti njegovo
potraživanje;
2) ako treće lice u skladu sa ovim zakonom dokaže da njemu pripada imovina koju
je izvršni dužnik u izjavi naveo kao svoju;
Ako postoje osnovi sumnje da je izvršni dužnik, postupajući kao u stavu 1. ovog
člana doveo ili pokušao da dovede sud odnosno izvršnog poverioca u zabludu radi
izbegavanja sopstvene obaveze, sud će fotokopiju spisa dostaviti nadležnom
javnom tužiocu.
Ako je izvršni dužnik dao netačne ili nepotpune podatke o imovini,sud mu može
izreći novčanu kaznu u smislu člana 59 ovog Zakona.
Knjiga izvršnih dužnika i zbirka isprava
Član 70
Sud vodi knjigu izvršnih dužnika i zbirku isprava.
Knjiga izvršnih dužnika sadrži evidenciju sa podacima o izvršnom dužniku, o
osnovu upisa, o datumu upisa, o rešenju kojim je naložen upis i evidencionom
broju pod kojim se izjava čuva u zbirci isprava.
U zbirci isprava čuvaju se originalni primerci izjave izvršnih dužnika o imovini
odnosno prepisi zapisnika koji sadrže izjave o imovini i rešenja kojim je određen
upis u knjigu izvršnih dužnika.
U knjigu izvršnih dužnika upisuje se izvršni dužnik:
1) koji je predao izjavu o imovini sa popisom imovine;
2) koji je predao izjavu da ne poseduje imovinu (član 67 st. 3);
3) koji nije postupio po nalogu suda za predaju pismene izjave o imovini (član 64
st. 3);
4) koji je odbio da da izjavu o imovini u prisustvu sudije (član 64 st. 4);
5) koji je saopštio netačne ili nepotpune podatke o svojoj imovini (član 69).
Upis u knjigu izvršnih dužnika sud će izvršiti u roku od 3 dana od pravnosnažnosti
rešenja o upisu.
Zbirci isprava prilaže se primerak pravnosnažnog rešenja o upisu u knjigu i
zvršnih dužnika, a kada je osnov za upis davanje izjave o imovini, prilaže se i
original izjave odnosno prepis zapisnika sa izjavom.
Upisom u knjigu izvršnih dužnika izvršni poverilac na osnovu čijeg zahteva je
izvršni dužnik dao izjavu o imovini, ne stiče pravo prvenstva u naplati svog
potraživanja iz imovine navedene u izjavi.
Rešenje o upisu u knjigu izvršnih dužnika
Član71
O upisu u knjigu izvršnih dužnika sud odlučuje rešenjem.
Rešenje o upisu sud će doneti u roku od tri dana i to:
1) od dana prijema izjave o imovini, u slučaju kada je izvršni dužnik predao tu
izjavu;
2) od dana kada je protekao rok za predaju izjave o imovini, u slučaju kada je
izvršni dužnik taj rok propustio;
3) od dana kada je izvršni dužnik odbio da preda izjavu o imovini u prisustvu
sudije;
4) od dana kada je sudu dostavljen dokaz (čl. 66 stav 2) o naknadno pronađenoj
imovini izvršnog dužnika koju je u izjavi propustio da navede, odnosno o pravnim
radnjama koje je izvršni dužnik preduzeo na teret svoje imovine pre sastavljanja
izjave.
U rešenju se navodi osnov upisa u knjigu izvršnih dužnika (član 70 stav 4) kao i rok
i uslovi pod kojim izvršni dužnik može tražiti brisanje upisa (član 74).
Ako nakon izvršenog upisa u istom predmetu nastupi osnov za novi upis zasnovan
na drugim činjenicama, sud će doneti rešenje o novom upisu i istovremeno odrediti
da se raniji upis briše. U slučaju da izjava o imovini izvršnog dužnika naknadno
bude samo dopunjena (član 66 stav 3), neće se brisati raniji upis već će se rešenjem
odrediti da se dopunska izjava o imovini priloži zbirci isprava uz isprave o ranijem
upisu.
Prigovor izvršnog dužnika protiv rešenja o upisu
Član 72
Izvršni dužnik može izjaviti prigovor protiv rešenja o upisu u knjigu izvršnih
dužnika, u roku od pet dana od kada mu je rešenje dostavljeno.
Prigovor se može izjaviti iz razloga što nisu bili ispunjeni uslovi za postupanje po
zahtevu za dobijanje izjave o imovini (član 62 stav 5 i član 63) ili ako je rešenje o
upisu u knjigu izvršnih dužnika trebalo biti zasnovano na drugom osnovu.
O prigovoru odlučuje veće istog suda sastavljeno od troje sudija u roku od 3 dana
od dana prijema prigovora.
Prigovor zadržava upis izvršnog dužnika u knjigu izvršnih dužnika.
Obustava postupka upisa u knjigu izvršnih dužnika
usled ispunjenja obaveze
Član 73
Ako izvršni dužnik ispuni u potpunosti svoju obavezu i dokaz o tome dostavi sudu
koji vodi knjigu izvršnih dužnika, pre nego što je postupak upisa pravnosnažno
okončan,sud će po službenoj dužnosti obustaviti postupak upisa u knjigu dužnika ,
ukinuti sve prethodne radnje i brisati upise.
U slučaju sumnje, sud može zatražiti izjavu izvršnog poverioca.
Brisanje iz knjige izvršnog dužnika
Član 74
Na zahtev izvršnog dužnika sud će rešenjem izvršiti brisanje upisa u knjigu
izvršnih dužnika:
1) ako je izvršenje u celosti pravnosnažno obustavljeno, osim ako je do toga došlo
zbog nepostojanja imovine koja može biti predmet izvršenja,
2) u slučaju da je upis izvršen zbog propuštanja roka za davanje izjave o imovini,
zbog odbijanja izvršnog dužnika da da izjavu, zbog saopštavanja netačnih ili
nepotpunih podataka ili kada je upis izvršen na osnovu izjave da izvršni dužnik ne
poseduje nikakvu imovinu: kada tokom postupka prestanu razlozi zbog kojih je taj
upis izvršen odnosno ako je proteklo pet godina nakon okončanja izvršnog
postupka, a u knjizi izvršnih dužnika nije bilo naknadnih upisa za istog izvršnog
dužnika ili su naknadni upisi brisani;
3) u slučaju da je upis izvršen na osnovu izjave u kojoj je navedena imovina: ako je
proteklo tri godine nakon okončanja izvršnog postupka, a u knjizi izvršnih dužnika
nije bilo naknadnih upisa za istog izvršnog dužnika ili su naknadni upisi brisani.
Ako je u slučaju iz stava 1. tačke 2) i 3) bilo naknadnih upisa, brisanje se može
tražiti kada se steknu uslovi za brisanje svih naknadnih upisa.
Brisanje upisa se može izvršiti i pre proteka rokova iz stava 1. ovog člana, u slučaju
iz čl. 73 ovog zakona ili ako sudu bude dostavljena izjava izvršnog poverioca, na
osnovu čijeg je zahteva izvršen upis, da je njegovo potraživanje namireno.
Sud će odrediti brisanje upisa po službenoj dužnosti ako u istom predmetu nastupi
osnov za novi upis zasnovan na drugim činjenicama, izuzev ako je izjava o imovini
izvršnog dužnika naknadno samo dopunjena(član 71 stav 4).
Javnost knjige izvršnih dužnika
Član 75
Sud je dužan da svakom zainteresovanom licu omogući uvid u knjigu izvršnih
dužnika ili dostavi obaveštenje o upisu određenog lica u knjigu izvršnih dužnika,
vremenu i osnovu tog upisa.
Sud je dužan da dostavi obaveštenje o upisu iz stava 1. ovog člana u roku od 3 dana
od prijema zahteva.
Javnost zbirke isprava
Član 76
Svako lice koje učini verovatnim postojanje opravdanog interesa može zahtevati
od suda da mu se odobri pregledanje, fotokopiranje i prepisivanje podataka iz
zbirke isprava.
Sud je dužan da o zahtevu iz stava 1. ovog člana odluči u roku od 3 dana od prijema
zahteva.
Sud je dužan da prilikom omogućavanja uvida u zbirku isprava obezbedi zaštitu
privatnosti izvršnog dužnika,u skladu sa posebnim zakonom.
Registar izvršnih dužnika
Član 77
Radi jedinstvene evidencije pravnih subjekata upisanih u knjigu izvršnih dužnika,
može se osnovati jedinstven registar za teritoriju cele Republike.
Download

preuzmi tekst