İRAN ÜLKE RAPORU
16.04.2014
[Type the document subtitle]
İRAN ÜLKE RAPORU
16.04.2014
YÖNETİCİ ÖZETİ
 BTSO Dış Ticaret Müdürlüğü’nün kayıtlarına göre, Bursa’dan İran’a ihracat yapan 219 firma
bulunmaktadır.
 31.12.2013 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı’nın Türkiye'de Faaliyette Bulunan Yabancı
Sermayeli Firmalar Listesi’ne göre Bursa’da İran sermayeli 30 firma faaliyet
göstermektedir.
 Türkiye’nin 2013 yılı itibariyle İran’a ihracatı 4 milyar dolardır. İthalatımız ise 10 milyar
dolardır.
16.04.2014 | [Pick the date]
 Bursa ve İran arasında gerçekleşen ticarete baktığımızda, ihracatımız 2013 yılı itibariyle 133
milyon dolar iken, ithalatımız 46 milyon dolar olarak seyretmektedir.
 2012 yılında Türkiye’nin İran’a ihracatında önem arz eden başlıca ürün grupları; altın,
çelik profil, lif levha, otomotiv yan sanayi ürünleri, sentetik iplik, cam mutfak eşyası,
mobilya ve beyaz eşya başta olmak üzere çok çeşitli sanayi ürünleri sayılabilir.
 Ülkenin başlıca doğal kaynakları; petrol, doğal gaz, kömür, krom, bakır, demir cevheri,
kurşun, manganez, çinko ve sülfürdür. Başlıca tarım ürünleri ise; buğday ve pirinç gibi
hububatlar, şeker pancarı, şeker kamışı, meyveler, kabuklu yemişler, pamuk, süt ürünleri,
yün ve havyardır.
 İran ekonomisi bir dönüşüm yaşamaktadır. Özellikle turizm, enerji, bankacılık, petrokimya,
İRAN ÜLKE RAPORU
telekomünikasyon, ulaştırma ve otomotiv sektörlerinde büyük fırsatlar sunulmaktadır.
1
 İran, dünya bakır rezervlerinin % 4’üne ve dünyanın en büyük 2. bakır rezervine sahiptir.
Ülkede 316 adet havaalanı bulunmaktadır. Ülkedeki başlıca havaalanları, Tahran, Bandar
Abbas, Abadan, Arak, Qeshm ve Kish’te yer almaktadır. Devlete ait İran Havayolları, yurt
içinde 30 şehrin yanı sıra Körfez, Asya ve Avrupa ülkelerine uçuşlar gerçekleştirmektedir.
1) BURSA İLE İRAN DIŞ TİCARETİ
Bursa-İran Dış Ticaret Değerleri $ (Kaynak: TÜİK)
YIL
2011
2012
2013
İHRACAT
396.572.596
342.036.996
133.159.626
İTHALAT
45.091.551
65.496.613
46.210.663
HACİM
441.664.147
407.533.609
179.370.289
DENGE
351.481.045
276.540.383
86.948.963
2) TÜRKİYE İLE İRAN DIŞ TİCARETİ
İran, Bakanlığımız tarafından 2014-2015 döneminde Hedef Ülkelerinden birisi olarak
İRAN ÜLKE RAPORU
16.04.2014 | [Pick the date]
belirlenmiştir.
2
2012 yılında Türkiye’nin İran’a ihracatında önem arz eden başlıca ürün grupları; altın,
çelik profil, lif levha, otomotiv yan sanayi ürünleri, sentetik iplik, cam mutfak eşyası, mobilya ve
beyaz eşya başta olmak üzere çok çeşitli sanayi ürünleri sayılabilir.
3) İHRACAT POTANSİYELİ OLAN BAŞLICA SEKTÖRLER
 İran ekonomisi bir dönüşüm yaşamaktadır. Özellikle turizm, enerji, bankacılık, petrokimya,
telekomünikasyon, ulaştırma ve otomotiv sektörlerinde büyük fırsatlar sunulmaktadır.
 İran’ın turizm altyapısı uluslararası standartlarda geniş bir turist kitlesini ağırlamak için
yeterli değildir. İran’ın turizm altyapısının oluşturulmasında, özellikle havaalanı, karayolu,
otel ve konaklama tesislerinin inşası, modernizasyonu ve işletilmesi konusunda iş imkânları
mevcuttur.
4) BURSA’DAN İRAN’A İHRACAT YAPAN FİRMALAR
BTSO Dış Ticaret Müdürlüğü’nün kayıtlarına göre, Bursa’dan İran’a ihracat yapan 219 firma
16.04.2014 | [Pick the date]
bulunmaktadır.
5) İRAN EKONOMİK VE SOSYAL GÖSTERGELER
Tarihi İpek Yolu sayesinde eski çağlardan bu yana Avrupa ve Asya’nın kesişme noktasında yer
alan İran; genç nüfusu, gelişmiş altyapı hizmetleri, zengin doğal kaynakları, Türkiye’ye coğrafi
ve kültürel yakınlığı ve Türkiye’nin Orta Asya pazarlarına açılımında da en kısa güzergah olması
sebebiyle önemli fırsatlar sunmaktadır.
Ülkenin başlıca doğal kaynakları; petrol, doğal gaz, kömür, krom, bakır, demir cevheri, kurşun,
manganez, çinko ve sülfürdür. Başlıca tarım ürünleri ise; buğday ve pirinç gibi hububatlar, şeker
İRAN ÜLKE RAPORU
pancarı, şeker kamışı, meyveler, kabuklu yemişler, pamuk, süt ürünleri, yün ve havyardır.
3
16.04.2014 | [Pick the date]
İran ekonomisinin başlıca yapısal unsurları; büyük işletmeler üzerindeki devlet mülkiyeti,
petrole dayalı endüstriyel gelişim, kırsal bölgelerde yoğunlaşan tarımsal üretim ve küçük-ölçekli
imalathaneler şeklindeki özel sektör faaliyetleridir. Hizmetler sektörü uzun dönemde en fazla
6)BURSA’DA İRAN SERMAYELİ FİRMALAR
31.12.2013 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı’nın Türkiye'de Faaliyette Bulunan Yabancı
Sermayeli Firmalar Listesi’ne göre Bursa’da İran sermayeli 30 firma faaliyet göstermektedir.
İRAN ÜLKE RAPORU
büyüyen sektördür.
4
7) ÖNEMLİ SEKTÖRLER
Tarım ve Hayvancılık
İran’da hurma, çiçek ve fıstık gibi ihracata yönelik tarımsal ürün gruplarının yanı sıra; iç
tüketime yönelik olarak tütün, çay, buğday, arpa, pirinç, pamuk ve şekerpancarı gibi ürünler
üretilmektedir. Hazar Denizi’nden elde edilen havyar, dünya pazarlarında önemli bir yer
almaktadır.
Sanayi
İran ekonomisinin petrole dayalı yapısının kırılarak sanayi üretiminin çeşitlendirilmesi amacıyla,
son yıllarda elde edilen petrol gelirlerinin bir kısmı petrokimya gibi sektörlerin gelişimine
aktarılmaktadır. Petrol dışında başlıca sanayi dalları; gıda işleme, makine, kimya, halıcılık ve
mücevherattır. Sanayi kuruluşlarının yaklaşık yarısı Tahran ve çevresinde yoğunlaşmaktadır.
16.04.2014 | [Pick the date]
Orta Doğu’nun en büyük çelik sektörüne sahip olan İran’da otomotiv endüstrisinin yıllarca
yüksek vergiler ve kotalar ile dış rekabetten korunması; beraberinde teknolojik yeniliklere uyum,
kalite ve maliyet konularında çeşitli sorunları da getirmiştir.
Madencilik
İran sadece petrol ve doğal gaz rezervleri bakımından değil; çinko, bakır, demir, uranyum,
kurşun, kromit, manganez, kömür ve altın gibi madenler bakımından da zengin bir ülkedir.
Önemli rezervlerin varlığına karşılık, İran’ın dünya maden üretimindeki yeri % 1,5’in altındadır.
Hidrokarbon, İran’ın başlıca ihracat gelir kaynağı olup; tarımdan sonra en fazla istihdam bu
sektörde yaratılmaktadır.
İRAN ÜLKE RAPORU
İran, dünya bakır rezervlerinin % 4’üne ve dünyanın en büyük 2. bakır rezervine sahiptir. Maden
5
yataklarının geliştirilmesi amacıyla, bu sektörde yatırımlar hükümet tarafından teşvik
edilmektedir.
Turizm
1979 devrimi ve İran-Irak savaşı sonrasında yavaş yavaş toparlanan turizm sektörü, konaklama
ve ülke içi ulaşım imkânlarının ve pazarlama faaliyetlerinin yetersizliği nedeniyle istenen
düzeyde bir gelişim sergileyememiştir. Ülkeyi ziyaret eden turistlerin çoğu Japonya, eski Sovyet
ülkeleri ve Körfez ülkeleri kökenlidir. Batı ülkelerinden gelen turistlerin sayısı oldukça düşüktür.
Ulaştırma ve Telekomünikasyon Altyapısı
İran’ın ulaştırma ve haberleşme altyapısı, mevcut gereksinimi karşılayacak düzeydedir. Ülkede
316 adet havaalanı bulunmaktadır. Tahran’ın 48 km güneyinde yer alan İmam Humeyni
Uluslararası Havaalanı’nın yenilenmesi ihalesini 2004 yılında TAV üstlenmiş, ancak proje
anlaşmazlıkla sonuçlanmıştır. Ülkedeki diğer başlıca havaalanları, Bandar Abbas, Abadan, Arak,
Qeshm ve Kish’te yer almaktadır. Devlete ait İran Havayolları, yurt içinde 30 şehrin yanı sıra
İRAN ÜLKE RAPORU
16.04.2014 | [Pick the date]
Körfez, Asya ve Avrupa ülkelerine uçuşlar gerçekleştirmektedir.
6
Download

Ülke Raporunun içeriğini görmek için tıklayınız..