ETKİN ( EMPATİK)
DİNLEME
SEN DİLİ BEN DİLİ
Sivas Rehberlik ve Araştırma
Merkezi
• Çin piktogramında dinlemek fiili, beş
parçadan oluşur.
• Anlamı;
• “Sana kulaklarımı, gözlerimi, dikkatimi ve
kalbimi veriyorum.”
• Dinleyici Türleri....
• Tuzakçı (az önce .... Demiştin. Şimdi....
diyorsun- Bunu yanlış söylediniz. O çoktan.....)
• Nutukçu (Diyalog monolog)
• mış gibi... dinleyen
• Seçici Dinleyen (İşine geleni duyan)
• Detektör (konuşmada sürekli hüznü veya
espriyi arayan)
• Şüpheci (kesin bana taş atıyor)
Karşınızdaki kişinin
söylediklerini doğru
anladığınızı
iletmenin etkili bir
yoludur.
Etkin dinleme
danışanın ne söylemeye
çalıştığını anlamaya
çalışıp, danışanın
söylediklerine ayna
tutarak ona geri iletmektir.
ETKİN DİNLEME
Çok aptalım, hiçbir
zaman başarılı
olamayacağım
Yeterince akıllı olmadığını
düşünüyorsun, bunun için
hiçbir zaman başarılı
olamayacağına inanıyorsun.
ETKİN DİNLEME
Kardeşim beni
deli ediyor, yine
eşyalarımı
karıştırmış
Eşyalarını karıştırdığı için
kardeşine çok kızıyorsun
ETKİN DİNLEMENİN FAYDALARI
• Danışanın mesajı test edilir.
• Danışanı daha iyi tanımamazı sağlar.
• Danışanın düşüncelerinin saygıyla
karşılandığını, anlaşıldığı ve kabul edildiği
gösterilir.
ETKİN DİNLEMENİN FAYDALARI
• Duyguların açılmasına yardımcı olur.
• Danışanlara duygularının doğal ve insanca
olduğunu gösterir.
• İletişimin devamı için yüreklendirir.
• Gerçek ve altta yatan sorunların
tanımlanmasını kolaylaştırır.
ETKİN DİNLEMENİN FAYDALARI
• Danışanın düşünerek sorununa çözüm
bulmasını sağlar.
• Etkin dinlenen danışanlar da yetişkinleri
dinler.
• Yetişkin sorunun sorumluluğunu tamamen
üstlenmiş olmaz.
ETKİN DİNLEME KONUSUNDA
UYARILAR
• Sorunun kaynağından dolayı ve
değiştirilmek istenen davranışlarda işe
yaramaz.
• Danışanın kendi çözümünü bulması
önemlidir.
• Sık kullanılmamalıdır.
Etkin Dinleme Örnekleri
• Duyguların yansıtılmasına örnekler :
- Bana tanıdığı en iyi kişi olduğumu
söylediğinde ne yapacağımı bilemedim.
- Söylediklerini duyunca hem utandın, hem
de sevindin.
Etkin Dinleme Örnekleri
- Okul rezil, ödevler ağır, öğretmenler yardımcı
olmuyor.
- Öfkelisin ve kendini engellenmiş hissediyorsun.
Etkin Dinleme Örnekleri
• İçeriğin yansıtılmasına örnekler :
- Burada insanlar bir şey yapmamıza izin vermiyor.
- Özgür değilsin.
- Dersini seviyorum. Öğretmen iyi hazırlanıyor.
Tartışma ortamı sağlıyor.
- Yeterli bir öğretmen.
Etkin Dinleme Alıştırmaları
- Odamı temizlemeyeceğim.
Oda temizlemekten nefret
ediyorum. Burası benim
odam, istediğim gibi
kullanırım.
- ???????
Etkin Dinleme Alıştırmaları
Keşke çocuk
olmasaydım. Bir an
önce büyümek
istiyorum, büyüyünce
her istediğimi
yapacağım.
?????????
Etkin Dinleme Alıştırmaları
Ödevlerden nefret
ediyorum. Niye bu kadar
çok ödev veriyorlar.
Hiçbirini
yetiştiremeyeceğim.
??????????
Sözle tepki
vermeden, mesajı
yollayan kişiyi
dinlemektir.
•
• Topu Çocukta Bırakma
• Ben dili
-
Bunu yapmamalısın. Çocuk gibisin
Senin yüzünden azar işittim.
Bütün günümü berbat ettin.
Yaramazsın.
Sınıfta senden başkası yok mu?
Dikkat çekmek için mi bunları yapıyorsun?
- Çok dırdırcı.
- Durmadan
söyleniyorsun.
- Hiçbir şeyden memnun
değilsin.
- Ortalığı toplamışken dağıtman beni üzdü.
- Evde fazla gürültü olunca komşular
rahatsız olacak diye endişeleniyorum.
- Ayakkabılarını kapının önünde
bırakmandan rahatsız oluyorum, çünkü
her seferinde takılıyorum, düşecek gibi
oluyorum.
• Yetişkin çocuğun
uygun olmayan
davranışı
karşısında ne
hissettiğini iletir.
• Danışanın rahatlamasını, duygularını ifade
etmesini sağlar.
• Karşı tarafın savunmaya geçmeden dinlemesini
sağlar.
• Danışana kazandırılmak istenilen davranışı etkili
kılar.
• Kızgınlığın daha başka nedenlerden
kaynaklandığını fark etmemizi sağlar.
• Danışanın kişisel sorumluluklarının gelişmesini
sağlar. Ona kendi davranışlarından sorumlu
olmayı öğretir.
• Kişiliğe yönelik ve suçlayıcıdır
• Karşı tarafın kapanmasına neden olur.
• Kendini savunmaya geçmesine neden
olur.
• Muğlak, anlamsız bir dil kullanılması iletişimde
olumsuzluk meydana getirir.
Ben Dili Şeması
• Danışana davranışın yetişkin üzerinde
yarattığı ya da yaratacağı somut etki
açıklanır.
• “Yapma” derken bir nedeniniz yoksa o
davranışı durdurmanız zordur.
Ben Dili Alıştırmaları
1.Durum: Baba gazetesini eline almış ve
koltuğa oturmuştur. Çocuk babanın
kucağına atlar.
• Sen mesajı : “Birisi bir şey okurken onu
rahatsız etmemelisin”
• Ben mesajı :
Ben Dili Alıştırmaları
2.Durum : Çocuk eli yüzü çok kirli olarak
sofraya oturur.
• Sen mesajı : “Ne kadar pis bir çocuksun,
bu ellerle nasıl sofraya gelebiliyorsun?”
• Ben mesajı :
Ben Dili Alıştırmaları
3.Durum : Çocuk odasında yüksek sesle
müzik dinliyor.
• Sen mesajı : “Müziğin sesini niye bu
kadar fazla açıyorsun. Evdeki diğer kişileri
de düşünmelisin.”
• Ben mesajı :
Download

Etkin dinleme ve ben dili