DÜŞÜK DOĞUM TARTILI
VE HASTA BEBEKLER
BESLENMENİN PROGRAMLAYICI ETKİSİ
Erken bebeklikteki bozuk beslenme
Ömür boyu süren olumsuz gelişmeler
(40 yıl önceki hayvan deneyleri)
ERKEN BEBEKLİK DÖNEMİNDEKİ
BESLENME
•
•
•
•
•
•
•
Beyin yapısı ve nörolojik gelişme
Kognitif fonksiyonlar, öğrenme
Kan basıncı, kan lipidleri
Barsak fonksiyonları
İnsülin direnci, obezite
Kemik sağlığı
Atopik hastalıklar
DDA BEBEK...?
• 2500 gramın altında doğum tartısı olan
bebek
– Prematür bebekler
– Gestasyonel yaşa göre küçük bebekler
Enfeksiyon riski...!!
Bebek ölümleri...!!
• Anne sütüne normal bebeklere oranla
daha çok gereksinim duyarlar...!!!
• Ama normal bebeklere oranla daha çok
ve sık yapay besinler ve biberonla
beslenirler...!!!
YALNIZ ANNE SÜTÜ
İLE BESLENME
DDA BEBEKLERDE
NEDEN BAZEN
ZORDUR ?
Çünkü...
• Memeyi güçlü ememezler
• Anne sütünün sağladığı besinlerden
daha fazla besine ihtiyaçları vardır
• Annelerin yeterli süt sağmaları güç
olabilir....??!!
39
TERM VE PRETERM ANNE SÜTÜ
TERM
PRETERM
Yağ
Yağ
Protein
Laktoz
Laktoz
31
DÜŞÜK DOĞUM AĞIRLIKLI BEBEKLERİ
BESLEME YÖNTEMLERİ
GESTASYONEL YAŞ
HAFTA
YAKLAŞIK
AĞIRLIK
ORAL BESLENME YÖNTEMİ
NAZOGASTRİK TÜP
30 HAFTADAN ÖNCE
(PARMAK EMZİRME)
KAPTAN BESLEME + (NG)
30-32 HAFTA
(KANGURU, TENSEL TEMAS)
32+ HAFTA
± 1300 Gr
EMZİRME MÜMKÜN(KAP+NG)
(ANNE MEMESİ)
34-36+ HAFTA
± 1800 Gr
EMZİRME
En Uygun Emzirme Pozisyonları
FİZYOLOJİK SARILIK
2 - 10 GÜNLER
YARARI YOKTUR
32
YARARLIDIR
 GLUKOZLU SU
 ERKEN EMZİRME
 EKSTRA SU
 SIK, KISITLANMAMIŞ EMZİRME
 SEYREK / KISITLANMIŞ
EMZİRME
 SAĞILMIŞ ANNE SÜTÜ ALIYORSA
( MİKTAR % 20 ARTIRILMALI )
33
BEBEKLER HASTALANDIKLARINDA EMZİRMEYİ NEDEN
BIRAKIRLAR?
• EEMMEDE ZORLUKLAR (ASYE,
EMZİRMEDE ZORLUKLAR
CANDİDA)
• İŞTAH KAYBI
 AĞIZDAN BESLEME İMKANSIZ
( CERRAHİ MÜDAHALE)
YANLIŞ BİLGİ
 BİRİSİ HASTALIĞIN EMZİRME
NEDENİ OLDUĞUNU SÖYLEMİŞTİR
 SAĞLIK PERSONELİ EMZİRMEYİ
DURDURMASINI SÖYLEMİŞTİR
34
HASTA BEBEKLERİN EMZİRİLMESİ
EĞER EMZİRME DURURSA
BEBEK Daha az beslenir
EĞER EMZİRME SÜRERSE
BEBEK En iyi beslenmeyi alır
Daha çok kilo kaybeder
Daha az kilo kaybeder
İyileşmesi daha uzun sürer
Daha çabuk iyileşir
Emmenin rahatlığını
yaşayamaz
Emmenin verdiği rahatlık
duygusunu yaşar
ANNE SÜTÜ
AZALIR
BEBEK TEKRAR BAŞLAMAYI
RED EDEBİLİR
ANNE SÜTÜ
ARTAR
EMZİRME DEVAM EDER
HASTA BEBEĞİN EMZİRİLMESİNE YARDIM
EĞER BEBEK;
ANNEYE YAPILACAK YARDIM;
HASTANEDE İSE
BEBEKLE BERABER HASTANEDE
KALMASI SAĞLANMALI
İYİ EMEBİLİYORSA
DAHA SIK EMZİRİLMELİ
ESKİSİNDEN AZ
EMEBİLİYORSA
SIK SIK SÜRELİ
EMZİRİLMELİ
EMEMİYOR/ RED
EDİYORSA
ANNE SÜTÜ SAĞILMALI
KAP/ TÜP İLE VERİLMELİ
AĞIZDAN
BESLENEMİYORSA
SÜT ÜRETİMİNİ KORUMAK
İÇİN 3 SAATTE BİR SÜT
SAĞILMALI
İYİLEŞİYORSA
TEKRAR EMZİRMEYE BAŞLANMALI
DAHA SIK EMZİRİLMELİ
35
DDA lı bebekte Enteral
beslenmeye;
ne zaman başlanmalı?
ne verilmeli?
ne yoldan verilmeli?
nasıl verilmeli?
ne kadar ve ne hızla
verilmeli?
nasıl artırılmalı ?
• Büyük prematüre (>2000 gr) yaşamın
ilk saatlerinde beslenmeye
başlanabilir.
• Sorun küçük prematüre
bebeklerdedir.
• Özellikle ELBW bebeklerde enteral
beslenmeye başlanmanın gecikmesi
sepsis tehlikesini artırmaktadır.
• Yaşamın 2. veya 3. gününde
enteral beslenmeye
başlanmasının nazokomiyal
sepsis riskinde azalmaya
neden olduğu bildirilmiştir.
• Flidel-Rimon O,. Arch Dis Child
Fetal Neonatal Ed. 2004
• Erken beslenmenin yan etkileri
çalışmaların hiç birinde
gözlenmemiştir
• NEK insidansında artış açısından
erken ve geç beslenen bebekler
arasında fark yoktur.
• Ostertag Pediatrics 1986
• LaGamma EF. Am J Dis Child 1985
• Slagle TA. J Pediatr 1988
Minimal enteral beslenme
• Özellikle küçük prematüre
bebeklerde çok önemli olan minimal
enteral beslenme (MEN), beslenme
amaçlı değildir;
• Bağırsak hormonlarının salınımını
uyarmak ve GİS maturasyonunu
hızlandırmak için yapılır.
• Beslenmeye 48. saatte başlanabilir
Minimal enteral
beslenmenin yararları
• GİS matürasyonu
• GİS atrofisinin önlenmesi
• GİS hormon ve peptid düzeylerini
artırır
• Bilirubin ve ALP düzeylerini düşürür
• Beslenme toleransının artması
• Tam enteral beslenmeye daha kısa
sürede geçiş
Minimal enteral beslenmenin
yararları
•
•
•
•
Ağırlık kazanımının daha iyi olması
Hastanede yatış süresinin kısalması
Gelişimin daha iyi olması
Osteopenide azalma ve daha iyi
mineral dengesi
Enteral beslenme
kontrendikasyonları
Bağırsak kanlanmasını ve
oksijenasyonunu azaltan durumlar;
Hipoksemi
Hipotansiyon
Ağır asidozis
PDA
Enteral Beslenmeye
Başlarken
Bağırsak sesleri var (?),
mekonyum çıkarmış (??),
karın muayenesi normal olmalı ve
gastrik rezidü olmamalı
Enteral beslenmeye ne zaman
başlanmalı ?
• İntrauterin 24. haftada GİS anatomik
olarak oluşur
• Sindirim enzimlerinin çoğu (laktaz
dışında) yeterlidir
• Sorun motilitenin yetersizliğidir.
Organize ve yeterli motilite ancak 3234. haftalarda oluşur.
Enteral beslenmeye ne
zaman başlanmalı ?
• Mümkün olan en kısa zamanda;
• 26 haftalık bebeklerde ilk 4 günde,
• 1000g civarı bebeklerde ilk gün
başlanabilir.
Enteral beslenmeye neyle
başlanmalı ?
•
•
•
•
•
Steril su ?
%5 dekstroz ?
Anne sütü ?
Sulandırılmış mama ?
Tam konsantrasyonda mama ?
Anne sütü
GİS mukozal defansın
gelişmesini↑
Trofik faktörleri içerir
NEK sıklığını azaltır
Allerji gelişimini azaltır
Sulandırma
(anne sütü/mama)
Enerji içeriği azalır
Motor fonksiyonların gelişimini
yeterli uyarmaz
• İntestinal motilitenin beslenmeye
yanıtının erken başlaması ve devam
etmesi için 1/3, 2/ 3 formülalar
önerilmemekte,
• sulandırılmamış formüla kullanılması
tavsiye edilmektedir.
• (Koenig 1995) (Avery 2005)
Beslemeye başlarken
sulandırılmamış anne sütü
en uygunudur ve
tolere edilebilir
(Avery 2005)
Anne sütünün desteklenmesi
• Prematüre doğum yapan annelerin
sütleri yaşamın ilk iki, üç haftasında
bebeklerin tüm gereksinimlerini
karşılayabilir.
• Bu haftalardan sonra, özellikle
yaşamın ilk iki ayında anne sütünün
protein, enerji, sodyum, kalsiyum ve
fosfor içeriği VLBW bebeklerin
gereksinimlerini karşılamayacak kadar
azdır.
• Kendi annelerinin sütüyle beslenen
prematüre bebeklerde boyca büyümenin
yetersiz olduğu
Wauben IP, Atkinson SA. Am j Clin Nutr 1998; 67:465-472)
• Baş çevresindeki büyüme normal olsa bile
vücut ağırlığı ve boyunun yetersiz olduğu
bildirilmiştir.
Ronnholm KAPediatrics 1986; 77: 649-653.
Bu gözlemler anne sütünün
‘’ desteklenmesi’ düşüncesini
gündeme getirmiştir.
• Suplemantasyon hem kalsiyum ve
fosforun biyokimyasal göstergelerinin
normalizasyonun sağlar.
• Sodyum eklenmesi serum sodyumunu
normalleştirir.
• Protein ve enerji eklenmesi kilo alımında
artma ve protein nutrisyonel
durumunun göstergelerinde düzelme ile
birliktedir.
• Desteklenmiş anne sütü
beslenme intoleransı ile birlikte
değildir.
• Anne sütü destekleyicileri anne
sütünün immünolojik
özelliklerini bozmamaktadır.
Prematürelerde kullanılan mamaların
besin ögeleri (/dl)
100 ml
Desteklenmiş anne
sütü
Mamalar
Enerji
84
75-90
Protein
(g)
2.5
2.0-2.4
Yağ (g)
4
3.8-4.4
KH (g)
9.7
7.7-9.5
Ca (mg)
112
63-100
Na (mg)
37
32-40
Download

hasta bebeklerin beslenmesi