3.5 TEK, SERİ VE PARALEL OLARAK BAĞLANMIŞ FANLARA YÖNELİK
DENEYLER
3.5.1 AMAÇ
Fanlardan elde edilen basınç değişimi, güç tüketimi ve verimlilik değerlerini kullanarak
fanların karakteristiklerini belirlemek. Ayrıca, 2 aynı ve 2 farklı fanın seri ve paralel
bağlanmış durumlarda çalıştırılmasının fan karakteristikleri üzerindeki etkilerini incelemek.
3.5.2 YAPILACAK İŞLER
Giriş basıncını (P i ) ölçmek için, giriş basıncı ölçüm hortumunu manometrelerden birine
bağlayınız.
Statik basıncı (P s ) ölçmek için, fan giriş ağızlarının yer aldığı geniş çaplı kısmın etrafına
bağlanmış bulunan hortumları da ikinci manometreye bağlayınız. Yüksek dirençlerde alınan
P s ’nin ölçümü için ikinci manometreyi dikey manometreyle değiştirmek gerekebilir.
Aşağıda sıralanan işleri, (a), (b) ve (c) maddelerinde belirtilen her bir fan tasarımı için tekrar
ediniz:
• Takometreyi kullanarak fan dönüş hızını ölçünüz.
• P i ve P s ’yi ölçünüz.
• Direnç eleklerini (A, B, C, A+C, A+B, B+C, A+B+C) kullanarak çeşitli hava miktarları
sağlayınız.
(a) 1 No’lu Fanın Tek Başına Çalıştırılması (Diğer Fan Girişi Kapatılarak)
(b) 1 ve 2 No’lu Fanların Paralel Olarak Çalıştırılması
(c) 1 ve 2 No’lu Fanların Seri Olarak Çalıştırılması (Diğer Fan Girişi Kapatılarak)
Atmosfer basıncını (B) ve sıcaklığı (t) not ediniz ve tüm verileri Deney Formu 3.5’e
kaydediniz.
3.5.3 HESAPLAMALAR VE SONUÇLAR
(a) Deney Formlarını tamamlayınız.
• Tüp ve Fan giriş ağızları arasındaki alanların farklı olması nedeniyle, Fan Hız Basıncı (P vf ),
aşağıdaki (3.5.1) no’lu bağıntı kullanılarak hesaplanır:
2
 0,290 
Pvf = 
 × K × Pi ......................................................................................................(3.5.1)
 0,305 
(Pvf = fan hız basıncı (Pa), K = orantı sabiti (0,942 kabul edilmiştir) , Pi = giriş basıncı (Pa))
• Fan Toplam Basıncı (P tf ), P s ve P vf ’nin toplamıdır. Tek fan çalıştırılması veya aynı
özelliklere sahip iki fanın seri olarak çalıştırılması durumunda toplam basınç aşağıdaki (3.5.2)
no’lu bağıntı kullanılarak hesaplanır:
Ptf = Ps + Pvf ....................................................................................................................... (3.5.2)
(Ptf = fan toplam basıncı (Pa), Ps = statik basınç (Pa), Pvf = fan hız basıncı (Pa))
• Aynı özelliklere sahip iki fanın paralel olarak çalıştırılması durumunda her birinin
çıkışındaki hız, tek fan çıkışının yarısı olacaktır. Bu durumda fan hız basıncı, hızın karesiyle
orantılı olarak (Bkz: 3.1.4 no’lu bağıntı) P vf / 4 olacak ve (3.5.2) no’lu toplam basınç bağıntısı
aşağıdaki (3.5.3) no’lu bağıntı haline gelecektir:
Ptf = Ps +
Pvf
4
...................................................................................................................... (3.5.3)
(Ptf = fan toplam basıncı (Pa), Ps = statik basınç (Pa), Pvf = fan hız basıncı (Pa))
• Fan(lar) tarafından sağlanan hava miktarı (Q) aşağıdaki bağıntılar kullanılarak hesaplanır
(B = 751,5 mmHg ve t = 16 °C kabul edilmiştir):
QPv = 0,0827 × Pi ............................................................................................................(3.5.4)
(QPv = hava miktarı (m3/s), Pi = giriş basıncı (Pa))
• “Havalandırma Gücü”, aşağıdaki (3.5.5) no’lu bağıntı kullanılarak hesaplanır:
Havalandırma Gücü = Ptf × Q ............................................................................................ (3.5.5)
(Ptf = fan toplam basıncı (Pa=N/m2), Q = hava miktarı (m3/s), havalandırma gücü → (N/m2 ⋅ m3/s) → (Nm/s) →
watt: W)
• “Motor Giriş”, aşağıdaki (3.5.6) no’lu bağıntı kullanılarak hesaplanır:
Motor Giriş = Motor Gerilimi x motor Akımı ................................................................... (3.5.6)
(motor gerilimi (Volt: V), motor akımı (Amper: A), motor giriş (VA))
• “Motor Çıkış”, Deney Formu 3.5’de verilen “Motor Kalibrasyonları” çizelgelerindeki Motor
Giriş (VA) değerlerine karşılık gelen değerlerdir.
• “Fan Verimi” aşağıdaki (3.5.7) no’lu bağıntı kullanılarak hesaplanır:
Fan Verimi = (Havalandırma Gücü / Motor Çıkış) x 100 .................................................. (3.5.7)
(fan verimi (%), havalandırma gücü (W), motor çıkış (W))
(b) Milimetrik kağıda, tek fan için hava miktarlarına (Q) karşılık; havalandırma gücü, fan
toplam basıncı ve vantilatör verimi grafiklerini çiziniz.
(c) Milimetrik kağıda, iki fanın paralel bağlanması durumunda hava miktarlarına (Q) karşılık;
havalandırma gücü, fan toplam basıncı ve vantilatör verimi grafiklerini çiziniz.
(d) Milimetrik kağıda, iki fanın seri bağlanması durumunda hava miktarlarına (Q) karşılık;
havalandırma gücü, fan toplam basıncı ve vantilatör verimi grafiklerini çiziniz.
(e) Bu deneyden elde edilen değerlerin ve çizilen grafiklerin yorumlandığı bir “SONUÇLAR”
bölümü hazırlayınız.
Download

3.5 TEK, SERİ VE PARALEL OLARAK BAĞLANMIŞ FANLARA