Ege Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Sizce, eğitimde program
geliştirmenin tarihi hangi
dönemlerde başlamış olabilir?
Program Geliştirmenin Tarihsel Gelişimi
(Dünyada)
 M.Ö. 5. yüzyıl Atina’da askeri nitelikli eğitim
özelliklerinin etkisini azalıp moral, bedensel ve estetik
eğitim arasında denge kurma.
 Sokrates döneminde üst sosyo-ekonomik sınıfların
erkek çocuklarının özel okullarda okuma, yazma, lir
çalma ve matematik alanında eğitimi
 M.Ö. 4. Yüzyıl  Elit eğitimin geliştiği dönem.
Orta sınıfın eğitim gereksinimlerini karşılamaktan uzak
kalmasıyla ortaya çıkan Sofistler*.
*Sofistlerin etkilerini okuyunuz.
 M. Ö. 3. Yüzyıl Romalıların Homeros’un
yapıtlarına, dilbilgisi ve sözbilime dayalı eğitim
anlayışı. Eğitim yaşama hazırlıktır algısı.
4
 18. Yüzyıl Columbia, Harvard ve
Princeton üniversitelerinin
açılmasıyla klasik eğitim anlayışının
zayıflaması.
 Devlet okullarının açılması.
 Toplumsal ihtiyaçların artmasıyla
kitle eğitiminin ağırlık kazanması.
 Ortaçağ Avrupa’sı Klasik eserler, Latince ve
Gramer eğitimi. İçerik : Dini metinler
 Endüstri Öncesi Dönem Comenius’un
Didactica Manga (1632)’sında ders kitaplarında
resimlerin yer alması ve somut nesnelerin
öğretimde kullanılmasının gerektiği
önerilmiştir.
John Amos Comenius
Evrensel eğitimin ilk
savunucularındandır.
5
1
Bobbit ve Charters’ın
program geliştirme alanına
etkileri:
 19. Yüzyıl programlarda matematik, felsefe,
astronomi, kimya, botanik gibi disiplinlerin
ağırlık kazanması.
 Programlarının içeriği ve öğretim yöntemleri
konusundaki tartışmalar, eğitimde program
geliştirme alanının doğuşunu hazırlamıştır.
 Amaçları, hedefleri, ihtiyaçları ve öğrenme
yaşantılarını içeren ilkeler geliştirme.
 1918 Bobbit “Eğitim Programı” eseri. İlk Yayın.
 1920lerCharters ‘ın öğretmen yetiştirme ve
program geliştirmeye bilimsel yaklaşımı ve
katkıları.
«Eğitim programı: Öğrenme yaşantılarıyla
kazanılabilecek bir dizi hedefler ve gözlenebilir,
ölçülebilir davranışlardır» görüşünde.
 Hedef-davranışların kullanılmasında öncü olmaları.
 Hedeflerin ihtiyaç çalışmalarıyla ortaya
çıkarılabileceği.
 Program geliştirmecilerin mutlaka alan uzmanı
olmalarına gerek olmadığı.
7
1949Ralph Tyler
8
Tyler’a göre eğitim programının temel
öğeleri:
“Eğitim Programı ve Öğretimin Temel İlkeleri”
ilk başyapıt.
 Hedefleri tanımlama, içeriği organize etme
ve materyalleri edinme.
 Öğrenme yaşantılarını seçme ve öğrencileri
tanıma.
 Öğrencileri yöneltme.
 Öğretim ve değerlendirme tekniklerini
tasarlama.
 Eğitim Yaşantıları nasıl etkin bir şekilde
örgütlenebilir?
 Hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığını nasıl
belirleyebiliriz?
9
Ralph Tyler İLKELERİ*
10
 1962Hilda Taba “Program Geliştirme: Kuram
ve Uygulama”
 Süreklilik: Öğrenme yaşantıları düzenlenirken aşamalı
tekrara yer verilmelidir.
 AVRUPA’da19. yüzyılda Pestallozzi: Modern
ilkokulların temellerini oluşturmuş. Eğitim süreci
öğrencilerin doğal gelişimlerine ve duyumsal
etkilerine bağlı olması gerektiğini savunmuş.
 Sıralama: Öğrenme yaşantılarının düzenlenmesi sıralı bir
gelişim içermeli yeni bir yaşantı bir öncekinin üzerine inşa
edilmelidir. Bu sıralama, basitten karmaşığa, somuttan
soyuta, bilinenden bilinmeyene doğru olmalıdır.
 Froebel: Anaokulu konusundaki çalışmalarıyla
ünlüdür. Eğitim sürecinin 3-4 yaşta başlaması
gerektiğini savunmuştur. Bu sürecin oyuna
dayanması gerektiğini öne sürmüştür.
 Bütünleştirme: Öğrenme yaşantıları, eğitim programının
diğer ilkeleriyle yatay ilişkili olmalıdır.
* Ralph Tyler’ın eğitim programları alanına katkılarını ve eğitim programları
üzerindeki etkilerini okuyunuz. Bu etkiler halen sürmekte mi? Düşününüz.
11
12
2
Program Geliştirmenin Tarihsel Gelişimi
(Türkiye’de)
1924 Tevhid-i Tedrisat.
Türkiye’ye çağrılan J. Dewey’in hazırladığı raporla
ilköğretim programlarının geliştirilmesine ağırlık
verilmiş.
İlk Program Geliştirme ÇalışmalarıMahalli düzeyde,
il merkezlerinde ve il milli eğitim müdürlüklerinin
destek ve işbirliği ile başlamıştır.
1950Bu yıla kadar dersler ve konular listesi anlamında
kullanılan Müfredat programı yerini eğitim programı
kavramına bırakmıştır.
Türkiye’de program geliştirmeye
yönelik kararlarla ilgili Milli Eğitim
Şuralarına göz atabilirsiniz.
Web adresi:
http://ttkb.meb.gov.tr/www/suralar/dosya/12
1952Wofford ile eğitim programları sistematik bir
yapıya kavuşmuştur.
değerlendirilmesi ve geliştirilmesini zorunlu hale
getirmiştir.
13
Program Geliştirmenin Tarihsel Gelişimi
(Türkiye’de)
1962 VII. Milli eğitim Şurası: Programların günün
gerçekleri ve ihtiyaçları dikkate alınarak
düzenlenmesi, programların geliştirilmesine bağlı
olarak ders ve kaynak kitapların hazırlanması,
öğretmenlerin yeni programların gereklerine uygun
olarak yetiştirilmesi, hazırlanan program
tasarılarının 2 yıl süreyle denenmesi ve deneme
programlarının geliştirilerek bütün yurt çapında
uygulanması konularına odaklanmıştır.
1953 Milli Eğitim Şurası- İlköğretim programları.
1953-1954 İlköğretimin amaçları. Araştırma ve
Değerlendirme kavramları program geliştirmede
önem kazanmıştır.
1960P.G tekrar İlkokul programı üzerinde
yoğunlaşmıştır.
1970 8 yıllık zorunlu eğitimin ilk denemesi ve
program çalışmalarına başlanmış; çalışma grubu
sekiz yıllık okulun amaçlarını ve eğitim ilkelerini
belirlemiş ancak çalışmalar deneme aşamasında
kalmıştır.
1961222 sayılı İlköğretim Kanunu programların
değerlendirilmesi ve geliştirilmesini zorunlu hale
getirmiştir.
15
16
Okuma önerisi:
1982 MEB Program geliştirme modeli oluşturma
girişimi.
1984Model, Programların hazırlanmasında dikkate
alınacak ilkeler belirlenerek, Anayasa, Hükümet
programı ve Cumhurbaşkanlığı’nın direktifleriyle
yeniden şekillenmiştir.
1990 MEB program geliştirmeye ve ölçme ve
değerlendirmeye önem vermiş ve derslere göre
program geliştirme ihtisas komisyonları
oluşturmuştur.
F. Dilek Gözütok’un Milli Eğitim Dergisi’nde
yayınlanan Türkiye'de Program Geliştirme
Çalışmaları adlı makalesi
Web üzerinde:
http://dhgm.meb.gov.tr/yayimlar/dergiler/Mi
lli_Egitim_Dergisi/160/gozutok.htm
17
3
Program Geliştirme ve Süreci
Düzelt
Programı
Tasarla/Hazırla
Tasarının Deneme
Uygulamasını Yap
Değerlendir
Eğitim programının hedef, içerik,
öğrenme-öğretme süreci ve
değerlendirme öğeleri arasındaki
dinamik ilişkiler bütünü.
Ülke Genelinde
Uygula
Geliştir
Evet
Değerlendir
Geliştirilebilir
Mi?
Hayır
20
Program Geliştirme
PROGRAM GELİŞTİRME NEDEN GEREKLİ?
1. Konu alanında meydana gelen değişmeler
2. Bireylerin ihtiyaçlarında meydana gelen
değişmeler
3. Öğretmen ve öğrenci rollerinde meydana
gelen değişmeler
4. Teknoloji alanında meydana gelen
değişmeler
5. Toplumun ihtiyaçlarında meydana gelen
değişmeler
6. Var olan programın yetersiz kalması
7. Yeni meslek alanlarının ortaya çıkması
 Bir program tasarısı oluşturulduktan sonra,
 tasarının uygulanması,
 değerlendirilmesi
 ve değerlendirme sonucunda elde edilen
bulgulara göre tasarının yeniden ele alınıp
eksikliklerinin ve hatalarının düzeltilmesi
sürecidir.
(Karakaya, 2004).
21
PROGRAM GELİŞTİRME SÜRECİNİN İLKELERİ
1. Program geliştirme dinamik bir süreçtir.
2. Program geliştirme sürecinde program denenir.
3. Program geliştirme araştırma gerektirir.
4. Uygulanmakta olan eğitimin kalite kontrolü
yapılır.
5. Programın herhangi bir öğesindeki değişme diğer
öğeleri de etkiler.
6. Dersler arasında yatay ve dikey ilişki olmalıdır.
7. Yaşama dönük olmalıdır.
8. Bireyin ve toplumun ihtiyaçlarını karşılamaya
yönelik olmalıdır.
22
Eğitim Programı Tasarımı
 Bir eğitim programının hangi öğelerden
oluşacağının ortaya çıkarılma sürecidir.
 Öğretimin düzenlenmesini anlamlı bir
bütünlük içinde ele almayı amaçlar.
(Demirel,2005:49)
23
4
EP planlanması…
 Programın nasıl olacağını tasarlamakla
başlar.
 Mimar – yapı tasarım -- plan çizme
 Program geliştirme uzmanı – PG çlş. Öncesi
program tasarımını ortaya koyar.
 Program öğelerine farklı ağırlıklar
verilerek, farklı tasarımlar oluşturulur.
1. Ne yapılmalıdır?
2. Konu alanı neleri içermelidir?
3. Hangi öğrenme stratejileri,
kaynak ve etkinlikleri
kullanılmalıdır?
4. Sonuçları değerlendirmek için
hangi ölçme teknikleri ve
araçlar kullanılmalıdır?
1. Konu merkezli
 Genellikle içerik öğesine ağırlık
verilmektedir.
 Süreç değerlendirme ağırlıklı bir
program tasarımında, öğrenme
yaşantılarını düzenleme ağırlık kazanır;
ürün değ. ağırlıklı ise ölçme teknikleri
önplana çıkar.
Tasarımımızda Neyi Merkeze Alacağız?
2. Öğrenen merkezli
3. Sorun merkezli
Konu merkezli Program Tasarımı
 Eğitim uygulamalarında en yaygın kullanılan
tasarım şeklidir.
KONU MERKEZLİ
SORUN MERKEZLİ
 Programın her bir öğesi bir bütün olarak algılanır.
Konu Tasarımı
Çocuk Merkezli Tasarım
Yaşam Şartları Tasarımı
Disiplin Tasarımı
Yaşantı Merkezli Tasarım
Çekirdek Tasarımı
 Okullarda uygulanan programların çoğu bu
tasarım yaklaşımıyla düzenlenmiştir.
Disiplinler arası
(Korelasyonelİlişkisel) Tasarım
Romantik / Radikal Tasarım
Toplumsal Sorunlar
Tasarımı
ÖĞRENEN MERKEZLİ
 AMAÇ:
KONUYU KAZANDIRMAKTIR.
Hümanistik Tasarım
Geniş Alan Tasarımı
Süreç Tasarımı
5
Konu merkezli Program Tasarımı
1. Konu Tasarımı:
1. Konu Tasarımı
2. Disiplin Tasarımı
3. Disiplinler arası (Korelasyonel-İlişkisel) Tasarım
4. Geniş Alanlı Tasarım
5. Süreç Tasarımı
En eski ve en bilinen yaklaşımdır. Aklın
insanı farklı kılan bir unsur olduğu ve
bilginin elde edilmesinde buna gerek
olduğu görüşüne dayanır.
• Evrensel doğruları içeren konuların
düzenlenmesini içermektedir. Konular
uzmanlar tarafından hazırlanmaktadır.
İdealizm
Daimicilik
Öğretmen merkezli
• Konular, öğrencilerin ilgi yetenek ve
hazırbulunuşlukları dikkate alınarak
düzenlenir. Bu nedenle içerikte yer alan
konular, basitten karmaşığa, bilinenden
bilinmeyene, kolaydan zora doğru hazırlanır.
Sunuş yolu ile öğretim
• Ancak, dersler aynı ilkelere göre
düzenlenmemektedir. Konular arasında sıkı
mantıksal bağlar kurulmasına rağmen dersler
arasında bu ilişki yeterince kurulmamıştır.
• Önceden sıkı bir çalışmayla belirlenmiş
olan konuları, öğretmenin bitirme
sorumluluğu vardır. Öğretim süreci daha çok
sunuş yoluyla ilerlemektedir.
2- Disiplin Tasarımı:
 Bilginin sınıflandırılması vardır: Disiplinler.
 Bu disiplinler kendi içlerinde de alt disiplinlere
ayrılmaktadır.
 Bu yaklaşımda akademik disiplinler üzerine
yoğunlaşılmasına karşın aslı konu tasarımı ile
aynıdır.
 Konuların nasıl verildiği ve nasıl kullanılacağı
önemlidir.
6
 Tek tek konular değil Türkçe, Matematik,
Fen ve Teknoloji, Coğrafya gibi derslerin
öğretimini öngören bir tasarım söz
konusudur.
Realizm
Esasicilik
 Genellikle yaş ve seviyeye uygun olarak her
bir disiplin bir ders olarak tasarlanır. Dersler
birbirinden bağımsızdır. Her ders kendi
içerisinde bir bütün oluşturur, her dersin
kendine özgü içeriği düzenleme yaklaşımı
vardır.
Konu uzmanı
38
 Öğrenilecek disiplinin yapısı kullanılacak
yöntemi de içerir.
SORU: Disiplin tasarımı sizce nasıl
ve neden ortaya çıkmış olabilir?
 Öğrenci, herhangi bir disiplinin yapısını
dayandığı mantığı anlamak için bilgiyi yeni ya da
benzer durumlarda kullanmalıdır.
 Bunun için öğrencinin disiplinin yapısına uygun
olarak deney, gözlem ve araştırma gibi
etkinliklere aktif olarak katılması gerekir.
II. Dünya savaşı sonunda ortaya çıkmış.
Bilim ve teknoloji alanındaki
gelişmelere paralel olarak, kendi
alanlarında uzman kişiler yetiştirerek
güç sahibi olmak hedefleniyor.
 Alanında uzman bir öğretmen ve disiplinler bu
tasarımın önemli kavramlarındandır. Sıklıkla
yükseköğretim programlarının düzenlenmesinde
kullanılır.
39
3- Disiplinler arası (Korelasyonelİlişkisel) Tasarım:
 Derslerin bir bütünlük içerisinde ve birbirleriyle
ilişkili bir biçimde ele alınması anlayışıdır. Farklı
derslerde işlenen konular ortak bir amaç etrafında
birbirlerini destekleyerek işlenir.
 Dersler arası eşgüdüm gerektirdiğinden
 Ör: Amaç cumhuriyet bilincini kazandırmak ise
tüm derslerde buna uygun etkinliklerin yapılması
bu tasarıma örnektir.
 İlköğretimde (1. kademede) uygulanan mihver
öğretmenlerin birbirleriyle koordineli çalışması
gerekir.
dersleri (Hayat bilgisi, Sosyal bilgiler, Fen ve
Teknoloji dersleri) merkezde ve ifade, beceri
dersleri (Türkçe, Matematik, Müzik, Resim) bu
yaklaşım çevresinde ilişkisel olarak düzenlenir.
42
7
4- Geniş Alan Tasarımı
 Belirli alanlarda öğretilmesi amaçlanan bilgiler,
disiplinler arasında bütünleşme sağlanarak,
daha işlevsel hale getirilir.
 Örneğin ilköğretim 5. sınıf düzeyinde “Yüzde ile ilgili
 Konu ve disiplin tasarımındaki içeriğin değişik
problemleri çözebilme” biçiminde ifade edilen bir
hedefe öğrencilerin ulaşıp ulaşmadıkları Fen ve
Teknoloji ve Sosyal Bilgiler vb. derslerde de görülebilir.
 Öğretmenler, matematiğin konusu olmasına rağmen,
kendi derslerinde bu hedefe yönelik öğrenme
eksikliklerini giderebilir ya da matematik
öğretmeniyle işbirliği içinde olabilirler.
konulara göre parçalanmasına ve derslerin
birbirinden bağımsız olmasına karşı olarak
anlamlı, ilişkili ve mantıklı biçimde konuların /
derslerin bir araya getirilmesini amaçlar.
44
 Daha çok ilköğretimde kullanılır.
 Temel vurgu; bilgi, beceri ve duyuşların
hem bir bütünlük içinde öğrenciye
sunulması hem de aralarındaki ilişkinin
görülüp anlaşılmasıdır.
 Öğrencinin yaş ve gelişimine göre örn. Fizik detaylı
anlatılamaz, Fen Bilgisi dersi vardır. Tarih,
Coğrafya yerine de Sosyal Bilgiler olur.
 FİZİK
 KİMYA
 BİYOLOJİ
 Bu tasarım yaklaşımında ayrıntılı bilgi
yoktur, evrensel doğrular sunulmalıdır.
FEN BİLGİSİ
 TARİH
 COĞRAFYA
 VATANDAŞLIK
SOSYAL BİLGİLER
45
5- Süreç Tasarımı
 Temel amaç; öğrencinin en iyi şekilde nasıl
öğreneceğinin sorgulanmasıdır. Bu nedenle, en
önemli ürün, eleştirel düşünme becerilerinin
geliştirilmesidir.
 Konular daha iyi nasıl öğretilebilir?
 Her konu için ayrı ayrı öğrenme ortamı
düzenleme ve öğretim yöntemi geliştirme
yerine tüm konular için ortak öğrenme
ortamı düzenlemeyi amaçlayan bir
yaklaşımdır.
 Amaç; mevcut bilgi birikimini, konuyu problem
çözerek** kazandırmak
 ***Buradaki problem çözme sorun
merkezlidekinden farklıdır. Çünkü içerik sabit,
dışarıdan bilgi toplamak yok.
 Süreç tasarımı ülkemizde okul öncesi
eğitimde yaygın olarak kullanılmaktadır.
47
8
Öğrenen merkezli tasarımlar
 Program, öğrencilerin değişen ihtiyaçlarına
 Program tasarılarına öğrencilerin ilgi ve
göre değişebilmelidir.
ihtiyaçları yön verir. Öğrencilerin öğrenme
yaşantılarına etkin katılımı esastır.
 İçerik, konu, kapsam ya da disiplin değil
öğrencinin geçirdiği etkin yaşantıları temel
alır.
 Planlama süreçlerine öğrenciler de katılmalı
ve böylelikle uygulamaları benimsemeleri
sağlanmalıdır.
49
50
Öğrenen merkezli tasarımlar
 Öğretmenin görevi: Genellikle rehberlik
1. Çocuk Merkezli Tasarımlar
etmek, yardımcı ve destekleyici olmaktır.
2. Yaşantı Merkezli Tasarımlar
3. Romantik (Radikal) Tasarımlar
 Öğrencinin etkin katılımcı olduğu, işbirliğine
dayalı öğrenme, beyin fırtınası ve problem
çözme vd. kullanılır.
4. Hümanistik Tasarımlar
51
 Sadece etkin, hedeflere dayalı ve deneyim
1- Çocuk Merkezli Tasarımlar
içerisine kök salan öğrenme, istenilen
davranışlara dönüşebilir.
 Öğrenme süreci, öğrencinin
yaşantısından oluşmalı ve bu
yaşantıdan ayrılmamalıdır.
“Kişi yaşadığını öğrenir.” diyen
Taba’nın prensibinden
hareketle öğrenci ile öğrenme
yaşantısının birlikte ele
alınmasını öngörür.
 Eğitim programının içeriğini, öğrencilerin
ilgi ve amaçları belirler. Program
hazırlanmadan önce öğrencilerin ilgi ve
ihtiyaçları belirlenir ve daha sonra program
bunların üzerine inşa edilir.
 Her öğrenci için farklı programlar
geliştirilmesi gerektiği savunulur.
 Öğrencileri ilgi ve ihtiyaçları
ön plandadır.
53
9
2- Yaşantı Merkezli Tasarımlar:
 Çocuk merkezli program tasarıma
 Öğretim süreci esnasında program
benzer. Fakat bu tasarımda
çocukların ilgi ve ihtiyaçlarının
önceden kestirilemeyeceği, çocuklar
okula geldikten sonra her birinin
ilgi ve ihtiyaçları belirlendikten
sonra tasarımın yapılması
gerektiğini öngörür.
geliştirilmeye başlanır.
Öğretmenler, her öğrencinin gerçek
eğitim ihtiyacını uygulamada
saptayabilir ve bunun giderilmesi
için gerekli tedbirleri alır.
55
56
3- Romantik (Radikal) Tasarımlar
 Bu yaklaşımda önceden hazırlanmış
bir program yoktur, program eğitim
ortamında uygulama sırasında
öğrencilerle birlikte hazırlanır.
 Geleneksel okul kavramına karşı çıkarak,
okulun işlev ve amacının yeniden gözden
geçirilmesini ve değerlendirilmesini
savunmuşlardır.
 Öğretim süreci ve program hazırlama
süreci eş zamanda başlar ve devam eder.
 Geleneksel okullar öğrenci gelişimine uygun
değildir ve öğrenmeyi engelleyici
kurumlardır.
 Öğretmenin temel görevi;
öğrencinin ihtiyaç duyduğunu süreç
içerisinde belirlemek ve buna göre
öğrenme etkinlikleri tasarlamaktır.
57
58
 Öğrencinin toplumdaki eğilimlere ve
etkinliklere katılarak sosyalleşmesi
amaçlanır.
 Her öğrenci kendine özgü bir doğası olduğu
kabul edilerek, yetiştirilmelidir.
 Temel görüşü:
 Okulun işlevi de öğrencilerin bu doğalarını
ortadan kaldırmadan geliştirmek olmalıdır.
“Bireyin kendini en iyi kendi doğasında
bulabilir.”
Ya okullar kendilerini yenileyip gelişime
ayak uydurmalı ya da okullar tamamen
kapatılmalıdır.
 Plan ve programdan hoşlanmazlar. Okulda
öğrencilerin günlük ihtiyaçları
doğrultusunda programlar
oluşturulabileceğini öngörürler.
59
10
5- Hümanistik Tasarımlar
 İnsan davranışları basit bir uyarıcı tepki (U - T) ilişkisiyle açıklanamaz.
 Davranışsal öğrenme kuramlarına ve
onların ilkelerine göre hazırlanmış
eğitim - öğretim programı anlayışına
ve tasarımlarına karşıdır.
 Öğrencilere kendilerini
gerçekleştirebildiği ve
yeteneklerini hiçbir baskı ve
zorlama olmadan ortaya
çıkarabileceği eğitim ortamı
sunulmalıdır.
 İnsan odaklı bir yaklaşım
olduğu için tüm değişkenlerin
birey odaklı olması savunulur.
 Bireysel farklılıklara ve bireysel
özelliklere önem ve öncelik verilir.
61
Sorun merkezli tasarımlar
62
 Yeniden kurmacılık eğitim felsefine
 Bireylerin ve toplumun yaşantılarına etki eden
sorunları temel alır, çözüm yollarını bulmayı
amaçlar.
dayanır.
 Öğrencilerin sosyal ve toplumsal
sorunları, ilgi ve ihtiyaçları üzerinde
durur.
 Bu tasarımlar kültürel ve geleneksel değerlerin
güçlenmesi ve toplumsal ihtiyaçların
karşılanmasını amaçlar. Kişinin sorunlarını da
göz ardı etmez.
 Bu programların en temel özelliği,
öğrencileri aktif kılması ve sosyal
sorunları çözme becerisi
kazandırmalarıdır.
63
64
1- Yaşam Şartları Tasarımı
Sorun merkezli tasarımlar
Temelde bireyin günlük yaşamda karşılaştığı
sorunları çözmesidir. Bu yaklaşımın
dayandığı üç varsayım şöyle sıralanabilir:
Yaşam Şartları
Tasarımı
2. Çekirdek (CORE)
Tasarımı
3. Toplumsal Sorunlar ve
Yeniden Kurmacılık
Tasarımı
1.
1. Toplumun değişen yaşam koşullarına uyum
sağlaması ve bunun için eğitimde yapılması
gerekenlerin ortaya konması,
65
66
11
2- Çekirdek (CORE) Tasarımı
2. Konular toplum yaşamına göre
düzenlenecekse öğrencinin içinde yaşadığı
çevre ile konuların bağdaştırılması,
 Okullarda ayrı ayrı ders konularının
öğretilmesine ve toplumsal gelişmenin
işlevsel olmayışına tepkidir.
3. Öğrenciler gerçek yaşamı kendileri
öğrenirlerse toplumun ilerlemesine katkıda
bulunabilirler.
 Merkezde yer alan konular sorunsal
Bu tasarım öğrencileri öğrenmeye ve sorun
çözme süreçlerini kullanmaya özendirir.
 Tüm öğrenciler için gerekli görülen
niteliktedir.
öğrenme yaşantılarını temel alır.
68
67
 Öğrenmenin bütünleştirilmesi, dersler
 Öğrenciler sisteme girmeden önce
ve konular arasında bağlantıların
kurulmasını öngörür.
tasarım yapılır.
 Amaç; öğrencilerin toplum
sorunlarını görmesini ve konulara
eğilmesidir.
 Genel eğitim ve ortak öğrenme
odaklıdır ve bu nedenle de işbirlikli
öğrenme modelleri kullanılır.
69
3- Toplumsal Sorunlar ve Yeniden
Kurmacılık Tasarımı
70
 Temel varsayımı; zamanın sürekli toplumu
değişmeye zorladığı düşüncesidir. Bu değişim,
okul ile gerçekleştirilebilir.
 Programın başarılı olması, sürekli değişen
sosyal hayatla ilgili problemlerin programa
yansıtılmasına bağlıdır.
 Konular, güncel toplumsal sorunlara göre
değişebilir.
 Toplumun sosyal, politik ve ekonomik
gelişmelerinin eğitim programıyla nasıl
sağlanacağı konusuyla ilgilenir.
 Amaç: Okulların doğrudan katılımını
sağlayarak toplumun ilerlemesini
gerçekleştirmek.
71
72
12
 Program tasarım yaklaşımları
karşılaştırma tablosu*
* Baş, G. (2013). Öğretmenlerin Eğitim Programı Tasarım Yaklaşımı Tercih Ölçeği:
Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(2),
965-992.
Soru
Süreç tasarımı yaklaşımı benimsenerek geliştirilen bir
öğretim programında, bütün konular için “eleştirel
düşünme” ortak yaklaşımının ön plana çıkarılmasının
nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A) Süreçlerin daha etkili planlanabilir olması
B) Çağımızın önemli becerilerinden biri olması
C) Daha girişimci bireyler yetiştirme hedefinin ön plana
çıkması
D) Bireyleri geleceğe hazırlama hedefine daha çok hizmet
etmesi
E) Öğrenciler için en iyi öğrenme yolunun belirlenmesi
Doğru cevap “E” seçeneğidir.
Süreç tasarımı: Her konu için farklı öğrenme yolları düzenleme
yerine, bütün konular için ortak bir öğrenme yolunu ön plana
çıkarır.
Eleştirel düşünceyi bu yaklaşımın en önemli ürünlerinden biri
kabul eder.
Ornstein’a göre, bunun da en önemli amacı; öğrencinin en iyi
şekilde nasıl öğreneceğidir.
Süreç tasarımında daha çok, öğrencinin nasıl öğreneceği
üzerinde durulur ve buna göre ortak öğrenme yolları belirlenir.
13
Download

3. Program Geliştirmenin Tarihsel Temelleri ve Program Tasarım