FEN BİLİMLERİ
KİMYASAL BAĞLAR
ÖZET
Kimyasal Bağlar
Atomları bir arada tutan çekim kuvvetine kimyasal bağ adı verilir. Bu çekim, atomların kararlı
hâle gelme eğiliminden kaynaklanır. Atomlar soygazların kararlı elektron dizilimine sahip
olmak için son katmanlarındaki elektron sayılarını dublet veya oktet kuralına uygun olarak
2’ye veya 8’e tamamlamak ister. Bunun için elektron alır, verir veya elektronlarını ortaklaşa
kullanır. Soygazlar ise kararlı yapıda oldukları için bağ yapma eğilimleri oldukça düşüktür.
İyonik Bağ
Atomlar kararlı hâle gelmek için elektron alır veya verir. Elektron vererek pozitif yüklü iyon
yani katyon hâline gelen atom ile o atomun verdiği elektronu alarak negatif yüklü iyon yani
anyon hâline gelen atom arasında elektriksel çekim kuvveti oluşur. Elektron alışverişi
sonucunda oluşan bu elektriksel çekim kuvvetine iyonik bağ denir.
Örneğin lityum (Li) ve flor (F) atomları arasında oluşan bağı inceleyelim. Lityum son
katmanında bulunan 1 elektronunu vererek Li+ iyonu hâline gelir. Böylece dublet kuralına
uygun olarak son katmanında 2 elektron bulundurur ve elektron dizilimini helyumun (He)
elektron dizilimine benzetir. Flor atomunun son katmanında 7 elektron vardır, 1 elektron
alarak F- iyonu hâline gelir. Böylece oktet kuralına uygun olarak son katmanındaki elektron
sayısını 8’e tamamlar. Elektron alışverişi sonucu oluşan zıt yüklü iyonlar arasında elektriksel
bir çekim kuvveti oluşur. Li+ ve F- arasındaki bu çekim kuvveti iyonik bağa örnektir.
Lityum(Li)
Flor(F)
Lityum Florür(LiF)
Kovalent Bağ
Atomlar kararlı hâle gelebilmek için elektron alışverişi haricinde elektronlarını ortaklaşa
kullanabilir. Elektron almaya yatkın olan atomlar elektronlarını paylaşarak kararlı hâle
gelebilir. Elektronların paylaşılması ile atomların arasında oluşan bu bağa kovalent bağ
denir.
1/2
FEN BİLİMLERİ
KİMYASAL BAĞLAR
ÖZET
Örneğin hidrojen (H) atomları arasında oluşan bağı inceleyelim. Hidrojen atomunun son
katmanında 1 elektron bulunur. Hidrojen atomu kararlı hâle geçebilmek ve dublet kuralına
uygun olarak son yörüngesindeki elektron sayısını ikiye tamamlama eğilimindedir. Bunun için
1 elektron alma eğilimindedir. Bu elektronu başka bir hidrojen atomu ile elektronunu
ortaklaşa kullanarak sağlayabilir. Böylece her iki hidrojen atomunun son katmanında ikişer
elektron bulunmuş ve her iki atom da kararlı hâle gelmiş olur.
Hidrojen atomu (H)
Hidrojen atomu (H)
Hidrojen molekülü (H2)
Kovalent bağlı atomlar molekülleri oluşturur. İyonik bağlı atomlar ise molekül oluşturmaz.
Aynı tür atomların bir araya gelmesi ile oluşan moleküllere element molekülü denir. Örneğin
iki hidrojen atomunun kovalent bağ ile bir araya gelmesi sonucu oluşan moleküllere hidrojen
molekülü adı verilir.
Oksijen molekülü (O2)
Azot molekülü (N2)
Hidrojen molekülü (H2)
Element molekülleri katı hâlde kristal yapıda bulunabilir. İyot
molekülü, molekül yapılı katı elementlere örnek olarak
verilebilir.
İyot Molekülü
2/2
Download

Kimyasal Bağlar