KOBİ’LERİN EKONOMİK VE SOSYAL
SİSTEME KATKILARI,
GÜÇLÜ VE ZAYIF YÖNLERİ
Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK
KOBİ’LERİN EKONOMİK VE SOSYAL
SİSTEME KATKILARI
• Ekonomik sistem; faktör piyasaları, işletmeler, mal piyasaları ve
tüketicilerden oluşmaktadır.
• Bu haliyle işletmeler toplumun ihtiyaçlarının neler olduğu, mal ve
hizmetlerin hangi kalitede, ne zaman ve hangi yöntemlerle
üretileceğini ve fiyatının ne olacağı gibi değişkenleri belirlemeye
çalışır.
• 20. yy mantığıyla “dev entegrasyon” düşünceleri tamamen gündem
dışı kalmaktadır. Yeni paradigmaya göre, bol miktarda ve çeşitte,
gerektiği zamanda, düşük maliyette mal üretebilmek için;
• Çok büyük sermaye birikimine,
• Çok büyük fiziki yatırımlara,
• Çok uzun bir zamana,
• Çok büyük bir istihdama İhtiyaç duyulmamaktadır.
• Günümüzde teknolojik gelişmeler gittikçe
hızlanırken, ürünlerin hayat süreleri kısalmaktadır.
• Böylece tercihlerin hızlı değişimine ayak
uydurabilmek ve piyasaya zamanında girmek
önemli hale gelmiştir.
• Esnek bir üretim yapısına sahip olan KOBİ’ler,
ekonomik sistemin vazgeçilmez ekonomik birimi
haline gelmiştir. Hatta tahmin dahi edilemeyen
yeni iş alanları doğmaktadır.
KOBİ’LERİN TÜRK EKONOMİSİNDEKİ YERİ
• KOBİ’lerin ekonomik ve toplumsal kalkınmada ki önemli
rolleri;
• İstihdam sağlama ve yeni iş imkanı oluşturma,esneklik ve
yenilikleri teşvik etme,bölgesel kalkınmayı hızlandırma,
ekonomiye dinamizm kazandırma olarak sıralanabilir.
• Türkiye’de KOBİ’lerin toplam işletmeler içerisinde
• yatırım payı %26,5
• üretim payı %38
• ihracat payı %16,6
• istihdam oranı %81,48
• toplam işletmeler içindeki payı %99,9
• kredi payı ise %25’tir.
KOBİ’lerin Ekonomik ve Sosyal
Sisteme Katkıları
• İşletmenin kurulması için gereken sermaye miktarı
düşüktür. Bu da girişimcilik yeteneklerine sahip kişilerin
bu miktarı kendi imkanlarıyla bulmaları ve iş hayatına
atılmalarını kolaylaştırmaktadır.
• İnsanların daha rahat yaşamalarına katkıda bulunan
KOBİ’ler, oluşturdukları “katma değer” ile, toplumun
refah düzeyinin yükselmesine yardımcı olmaktadır.
• Ödedikleri vergilerle sosyal
gerçekleştirmesini sağlar.
amaçlı
programları
KOBİ’lerin Ekonomik ve Sosyal
Sisteme Katkıları
• Sosyal sorumluluklarının bilincindeki işletmeler, kültür,
eğitim ve sportif faaliyetlerine ve kimi sosyal sorunların
çözümüne de katkıda bulunur.
• Piyasadaki
değişmelere
çok
çabuk
uyum
sağlayabildikleri, yani esnek oldukları belirtilen KOBİ’ler
yeni teknolojilere de kolaylıkla ayak uydurabilirler.
• Tüketici kitle, standart mallar yerine özel ve kendine
özgü malları arama eğilimindedir. Bu eğilim standart
mallar yerine kısa serili malların tüketimini
artırmaktadır.
1. Rekabetin Korunması
• Rekabet, piyasada çok sayıda firmanın olmasını
gerektirir.serbest piyasa ekonomisinin işlerliğini
koruyabilmesi için, piyasaya giriş ve çıkışın serbest
olması, piyasada çok sayıda satıcının bulunması
şarttır.
• Rekabeti korumanın en iyi ve kolay yolu, yeni
işletmelerin pazara girişini sağlamak ve
desteklemektir.bu da ancak küçük ve orta ölçekli
işletmelerin varlığıyla gerçekleşebilir.
2. Orta Sınıfın Korunması ve Denge
Unsuru Olmaları
• KOBİ’ler toplumda orta sınıfı teşkil eder ve orta sınıfın
güçlü oluşu da toplumu gerek ekonomik gerekse
toplumsal yönden dengeli kılar.
• Orta sınıf güçlü olunca refah ölçüsü itibariyle toplumsal
sınıflar arasında uçurumlar azalır.
• Gelirin daha dengeli dağılımı, sosyal huzursuzlukların
en aza indirilmesi, bölgeler arası gelir farklılıkların
giderilmesi veya toplumsal barışa katkıda bulunacak
yapılanmalar, güçlü bir orta sınıf ile sağlanır.
3. Sermaye Birikimine Katkıları
• Küçük işletmeler aileden sağlanan veya
şahısların kendi birikimleri ile rahatlıkla
kurulabilir.
Dolayısıyla
yastık
altında,
sandıklarda atıl bekleyen kaynaklar böylelikle
rahatlıkla yatırıma dönüştürülebilir.
4. İstihdama Olumlu Katkıları
• KOBİ’ler ülkenin en küçükten en büyüğe, bütün
yerleşim birimlerinde kurulabilir.
• Dolayısıyla özellikle küçük yerlerde hem iş sahası
sunar hem de insanlara yaşadıkları toplumdan
kopmadan iş sahibi olmanın kolaylığını sağlar.
• Bu durum köyden kente göçe engel olacağı için,
göç ve işsizlik gibi nedenlerle meydana gelen
toplumsal huzursuzluklar da engellenmiş olur.
Yeni Fikir ve Buluşların Ortaya
Çıkarılması
• KOBİ’lerin kurucuları genellikle teknik kökenli
girişimcilerdir.bu girişimciler ya şimdi sahibi oldukları
işletmeye benzer bir işletmede veya kamu
sektöründe ilgili iş üzerinde işçi, ustabaşı, teknisyen
gibi görevlerde çalışmış kimselerdir.
• Dolayısıyla geçmiş tecrübe ve girişimlerini kendi
işyerinde etkin bir şekilde değerlendirirler.
• Ayrıca KOBİ’ler yeni bir düşünceyi gerçekleştirmek,
bilinmeyen ürünleri üretmek ve teknolojide değişiklik
yapmak için kurulurlar
KOBİ’lerin Dünya Ekonomisi’ndeki
Yeri ve Önemi
• Yalnızca kalkınmakta olan ülkemizde değil aynı
zamanda gelişmiş AB ülkelerinde de KOBİ’ler
olmazsa olmaz ekonomik birimlerdir.
• KOBİ’ler, ekonomilerin canlılığı, istihdamın makul
sınırda tutulması, sanayileşme ve uzun dönemde
ülke kalkınması için temel unsur olarak kabul
edilmişlerdir.
• Bu nedenle dünyanın pek çok ülkesinde KOBİ’lerin
desteklenmesi ve geliştirilmesi gibi düzenlemeler,
hükümet politikaları arasında yer almıştır.
KOBİLER’İN GÜÇLÜ VE ZAYIF YÖNLERİ
KOBİ’lerin Güçlü Yönleri
1. Küçük Sermaye İle Yatırım Yapabilme: Bir küçük
işletmenin kurulması, büyük işletmelere göre
oldukça düşük maliyet gerektirir.
2. Piyasa Şartlarına Uyum Sağlama Yetenekleri:
küçük işletmeler tüketicilerle her düzeyde daha
yakın çalıştıklarından, tüketicilerin tercihlerini,
sorunlarını
hemen
değerlendirip,
ekli
değişiklikleri yapabilmektedirler. Bu esnek
yapıları KOBİ’leri yeniliklere daha yatkın hele
getirmektedir.
KOBİ’lerin Güçlü Yönleri
3. İstihdam Yapısı ve Yönetim:
Büyük işletmeler
personeli işten çıkarma veya zorunlu izin gibi istihdam
problemlerini en aza indirme araçlarına küçük
işletmelere kıyasla iki kat daha fazla başvurmaktadır.
Küçük işletmelerin daha ziyade genç ve kalifiye düzeyi
düşük personel istihdam ederken büyük işletmeler,
çoğunlukla uzman personel istihdam etmektedir. Büyük
işletmelerde ücret düzeyleri daha yüksektir.
Yönetim sistemlerinin basitliği sayesinde KOBİ’lerde
kararlar daha hızlı ve etkili alınabilir. Bu durum
işletmenin yönetimini kolaylaştırmaktadır.
KOBİ’lerin Güçlü Yönleri
4. Müşteri ve işletme personeliyle yakın ilişki
içinde olma: KOBİ’ler tüketicilere her düzeyde
daha
yakın
çalıştıklarından,
tüketicilerin
tercihlerini, sorunlarını hemen değerlendirip,
gerekli değişiklikleri yapabilmektedirler.
İşletme personeliyle ilişkilerin yakın ve sıcak
olması, işletme personelinin işletmeye sahiplik
anlayışıyla yaklaşmalarına neden olur. Bu iyi
ilişkilerin avantajları personelin kendi işi dışında
bazı ek işler yapmalarını da sağlar.
KOBİ’lerin Güçlü Yönleri
5. Üretim biçimi: Emek yoğun çalışıp, sınırlı
miktarda, sipariş usulü ve tüketicinin değişen
beklentilerini karşılayacak türden mallar
üretmeleri nedeniyle, küçük işletmeler büyük
işletmelerin rekabetinden fazla etkilenmezler.
Küçük işletmeler genellikle önceden belli
müşteriler için, ürettikleri mal ve hizmetlerin
satılmaması ve elde kalması gibi bir risk de söz
konusu değildir.
KOBİ’lerin Zayıf Yönleri
1. Tek başına olma ve kalifiye eleman sağlayamama:
Zamanla işletme yapı itibariyle oturmaya başladıkça,
örgüt yapısı karmaşıklaşır, iş yükü artar ve işletme
fonksiyonlarını yerine getirecek kalifiye elemanlara
ihtiyaç duyulur.
Girişimci uzman kişileri işletmesinde bulundurmak
isteyebilir. Ancak çoğu kez küçük işletmelerin kazanç
düzeyi uzman kişilerin istihdamını ekonomik kılmaz.
KOBİ’lerin Zayıf Yönleri
2. Gerekli sermaye sağlayamama: küçük işletme girişimcileri
genellikle sınırlı bir öz sermaye ile iş hayatına atılırlar. Çoğu
durumda bu sermaye kuruluş için gerekli olan sabit
değerlerin akımı ve çalışma sermayesi için yeterli olmaz. Bu
yüzden bu işletmeler optimum büyüklükte kurulamaz.
Bankaların veya diğer finans kuruluşlarının küçük
işletmelere destek sağlamaya isteksiz oluşları işi iyice
çıkmaza sokar.
KOBİ’lere sağlanan kredilerde genellikle kredi faizlerinin
yüksek ve vadenin kısa oluşu, ya da kredi miktarının en az
iki katını bulan ipotek istenmesi, kredinin projeye göre değil
ipoteğe göre verilmesi, önemli bir handikaptır.
KOBİ’lerin Zayıf Yönleri
3. Mevzuat ve vergi sistemi: ülkemizde küçük veya orta ölçekli
işletme kurmayı düşünen bir girişimci, yapmayı planladığı
işin niteliğine göre yaklaşık 60 ayrı kamu kuruluşuna
başvurmak ve istenen belgeleri düzenlemek zorundadır.
Ülkenin her yöresindeki küçük işletmelerin aynı oranda
vergi ödemeleri yada ödenen vergiler arasındaki farkının
çok az olması gibi nakdi olumsuzluklar, daha çok önem arz
eder.
Kazanç üzerinden alınan vergilerde birçok vergi istisna ve
vergi muafiyeti bulunmaktadır.
Ücret üzerinden alınan vergi fonlar küçük işletmeler için
önemli bir yük teşkil eder.işletmeler küçüldükçe, işgücü
daha yoğun olarak kullanıldığı için, ücret üzerinden tahsil
edilen vergi yükü de artmaktadır.
KOBİ’lerin Zayıf Yönleri
4. Alıcı satıcı ilişkileri: Büyük işletmeler, faktör piyasasından
satın aldıkları üretim faktörlerini büyük işletmelere satan
veya büyük işletmelerce üretilen mal ve hizmetleri
pazarlayan küçük işletmeler yerine kendilerine bağımlı
işletmeler ikame ederek küçük işletmelerin işlev alanlarını
daraltmaktadır.
5. Örgütleme yetersizliği: Büyük işletmeler, dış çevre ile aktif
uyum içerisinde ilişkilerini sürdürebilmek, çevre koşullarını
kendilerine belli ölçüde uyarlayabilmek için çeşitli birlikler
oluşturmuşlardır. Bu birliklerin en önemlisi Türkiye Sanayi
Ve İş Adamları Derneği’dir(TÜSİAD). Oysa KOBİ’lerin bu
ölçüde güçlü bir birlikleri yoktur. Bu durum KOBİ’lerin
seslerini yeterince güçlü duyuramamasına neden
olmaktadır.
SON
KOBİ’lerin Zayıf Yönleri
Download

Girişimcilik 3