KASLAR
MUSCULUS (M); KAS
MUSCULI (MM); KASLAR
Prof.Dr.Yalçın KIRICI
1
FASCIA SUPERFICIALIS
(HYPODERMIS, TELA SUBCUTANEA)
• Dermis’in altında, gevşek bağ dokusu
• Derinin serbest hareketini sağlar
• İki yapraklı (dış yaprak; yağ doku,
iç yaprak; fibröz doku)
• Yapraklar arasında yüzeyel nörovasküler
yapılar, memeler ve bazı kaslar (mimik kaslar
gibi) var
FASCIA PROFUNDA
• Sıkı bağ dokusu (fibröz)
• Sinirden zengin (çok duyarlı)
• Bulunduğu bölgenin ismi ile
anılır (f.brachii, f.cruris…)
• Uylukta en kalın (fascia
lata; tractus iliotibialis)
• Rektus kılıfı üzerinde (en ince)
• Yüz bölgesinde yok
• Kaslarla ilgilidir
• Septum intermusculare
SEPTUM
INTERMUSCULARE
FASCIA PROFUNDA
ARCUS
TENDINEUS
RETINACULUM
TRACTUS
INTERSECTIO
TENDINEA
FİBRÖZ
KILIF
APONEUROSIS
FASCIA PROFUNDA
•Kas-ven pompasına yardımcı
• Retinaculum’ları, fibröz kılıfları, tractus’ları, vagina’ları,
arcus tendineus’ları ve aponeurosis’leri oluşturur
KAS ÇEŞİTLERİ
I-İSKELET KASI
(ÇİZGİLİ KAS, İSTEMLİ KAS)
• Hızlı, kuvvetli ve istemli
kasılır, çabuk yorulur
• Hücreleri çok çekirdekli
olup, periferde lokalize
• Miyoglobin; O2 taşıyan
proteindir. Kasa kırmızı
rengini verir (düz kasta yok,
bu nedenle beyaz)
• Yetişkinde 600’den fazla
iskelet kası var
ÇİZGİLİ KASIN İNCE YAPISI
Kasın kasılmasından sorumlu iyon; Ca’dur
KAS ÇEŞİTLERİ
II-DÜZ KAS
(ÇİZGİSİZ KAS, OTONOM KAS)
• Yavaş, ritmik ve istem dışı
kasılırlar
• Hücreleri tek çekirdekli
ve merkezde
• Organların ve damarların
duvarlarında var
KAS ÇEŞİTLERİ
III-KALP KASI (ÇİZGİLİ , OTONOM)
• Ritmik ve istem dışı kasılır (ancak
çizgili kastır)
• Hücreleri tek çekirdekli ve
merkezde
HİPERTROFİ - HİPERPLAZİ
HİPERTROFİ; doku hücrelerindeki hacim artışı.
Bütün kaslarda olabilir. Miyofibrillerdeki
büyüme sonucu olur. Kalp kası ve iskelet
kaslarının hipertrofi gücü yüksek. Devamlı ve
düzenli çalışma sonucu (sporculardaki gibi)
olur. Kas çalışmaz ise atrofiye gider
(denervasyonda olduğu gibi).
HİPERPLAZİ; doku hücrelerindeki sayısal artış.
Sadece düz kaslarda olup, iskelet kaslarında ve
kalp kasında olmaz.
Düz kas hücreleri çoğalabilir (mitoz) ve
kendisini tamir edebilir (rejenerasyon).
İskelet kası ve kalp kasında mitoz olmaz.
Rejenerasyon iskelet kasında olur, kalp kasında
olmaz.
HİPERTROFİ - HİPERPLAZİ
Bazı organlar hem hipertrofi hem de hiperplazi
gösterir (gebelikteki uterus gibi).
ÇİZGİLİ KASIN YAPISI
KASLAR
Kasların %70-75’i sudan oluşur.
Kontraksiyonları için gerekli enerjiyi
(ATP); fosfokreatin, glikojen ve
oksidatif metabolizmadan sağlar.
Vücut ağırlığının %40’ını çizgili kaslar,
%10’unu düz kaslar ve kalp kası
yapar.
İSKELET KASLARI
Vücudun en geniş kası;
M.LATISSIMUS DORSI
Vücudun en kalın kası;
M.GLUTEUS MAXIMUS
Vücudun en uzun kası;
M.SARTORIUS
Vücudun en büyük kası;
M.QUADRICEPS FEMORIS
Vücudun en küçük ve
kısa kası; M.STAPEDIUS
ÇİZGİLİ KASIN KONTRAKSİYONU
ORIGO
(hareketsiz)
ORIGO & INSERTIO
TONUS; kasların hafif kasılı durumu
İZOMETRİK KASILMA; uzunluk sabit,
ancak gergin (kapı kolunu tutma)
İZOTONİK KASILMA; kısalır ve
kalınlaşır (kapıyı açma)
TETANİ; bir kasın devamlı kontraksiyonu
Fleksiyon
INSERTIO
(hareketli)
ÇİZGİLİ KAS TİPLERİ
(FONKSİYONA GÖRE)
DÖRDE AYRILIR
AGONİST KAS; bir hareketteki aktif kas
ANTAGONİST KAS; agonist kasın hareketinin tersine
hareket yapan kas
SİNERJİST KAS; agonist kasla birlikte çalışan kas
FİKSATÖR KAS; agonist ve antagonist kas aynı anda
çalışarak hareket ettirdikleri eklemi sabitler
BAŞ-BOYUN-GÖVDE KASLARI
Prof. Dr. Yalçın KIRICI17
MİMİK KASLARI
Mimik hareketleri yaptıran
kaslardır. Hepsini n. facialis
uyarır.
18
PLATYSMA
Hem ağzın açılmasına yardım eder, hem de
derin inspiryumda çalışır.
A---İ .. A---İ
ÖNCE
SONRA
19
M. BUCCINATOR
En derinde lokalize mimik kastır.
Yardımcı çiğneme kasıdır. Lokmanın dişlerle
yanak arasında tutulmasını sağlar.
Üfleme hareketinde de fonksiyon görür.
MB
DP
20
ÇİĞNEME KASLARI
Dört çift çiğneme kası vardır.
M. pterygoideus lateralis (MPL)
M. pterygoideus medialis (MPM)
M. temporalis (MT)
M. masseter (MM)
MT
Hepsini n. mandibularis uyarır.
MM
MPL
MPM
21
M. STERNOCLEIDOMASTOIDEUS
Bilateral çalışırsa başa fleksiyon (başı
yastıktan kaldıran kas), tek taraflı çalışırsa
yüzü karşıya baktırır.
Siniri; n. accessorius
Torticollis’in bazen nedeni olan kastır.
MSCM
22
HİYOİDÜSTÜ KASLAR
(Doğudaki illeri hatırla!!!)
• M. digastricus (D; Diyarbakır)
– İki kranyal sinirle uyarılan hiyoid
kastır.
MD
• M. stylohyoideus (S; Siirt)
– N.facialis ile uyarılan tek hiyoid kas
MS
MM
• M. mylohyoideus (M; Mardin)
– Ağız döşemesini (tabanını) yapan kas
• M. geniohyoideus (G; Gaziantep)
23
HİYOİDALTI KASLAR
(Karadenizdeki limanı olan illeri hatırla!!!)
• M. thyrohyoideus (T; Trabzon)
• M. omohyoideus (O; Ordu)
– Scapula’ya tutunması olan tek hiyoid
kas
• M. sternothyroideus (ST; Samsun)
– Hiyoid kemiğe tutunmayan tek hiyoid
kas
T
O
– Tiroid bezi loblarını örten hiyoid kas
• M. sternohyoideus (SH; Sinop)
ST
SH
24
BOYUN KÖKÜ KASLARI
M. scalenus medius
M. scalenus anterior
N. phrenicus
Plexus brachialis
A. subclavia
Servikal kosta sendromu
Kostoklavikular sendrom
Skalenus antikus sendromu
Hiperabduksiyon sendromu
25
25
İNTERKOSTAL KASLAR
E
I
In
İnterkostal boşlukları dolduran
kaslar
Mm. intercostales externi (E); inspiratuar
Mm. intercostales interni (I); ekspiratuar
Mm. intercostales intimi (In); ekspiratuar
26
DIAPHRAGMA
Foramen venae cavae
Hiatus oesophageus
Hiatus aorticus
İnspiryumun esas kasıdır.
Üzerinde üç büyük açıklık bulunur. Bu açıklıktan önemli
organlar karın boşluğuna veya toraks boşluğuna girer.
Siniri; n. phrenicus
27
KARIN ÖN-YAN DUVARI KASLARI
M. RECTUS ABDOMINIS
M. OBLIQUUS EXTERNUS ABDOMINIS
M. OBLIQUUS INTERNUS ABDOMINIS
M. TRANSVERSUS ABDOMINIS
28
Download

E-Baş ve Gövde Kasları